ماتیاس ووت، مدیر کلینیک هارتس در کوئدلینبورگ (Quedlinburg) آلمان در شرح این موضوع میگوید: «بدون پزشکان خارجی، بخش بزرگی از بیمارستانهای آلمان دیگر قادر به فعالیت نخواهند بود.»
حدود یکسوم کادر پزشکی کلینیک او را مهاجران تشکیل میدهند. چنین آماری، بهویژه در خارج از شهرهای بزرگ، مدتهاست که به یک امر عادی تبدیل شده است.
به گفته او، در حال حاضر بیش از ۵۰هزار پزشک فاقد تابعیت آلمانی، کمبود نیروی انسانی را جبران میکنند. این در حالی است که تعداد پزشکان شاغل در آلمان بیش از هر زمان دیگری است.
کریستیان کاراگیانیدیس نیز که خود متخصص مراقبتهای ویژه و عضو کمیسیون دولتی برای اصلاحات ساختاری سیستم بیمارستانی آلمان بوده است میگوید: «اگر به تعداد پزشک نسبت به جمعیت نگاه کنیم، آلمان به همراه اتریش در صدر جدول جهانی قرار دارند. این یعنی در مجموع، ما در واقع بیش از حد نیاز، پزشک در اختیار داریم.»
اشتغال پارهوقت کمبود پزشک را تشدید میکند
با این حال به گفته کریستیان کاراگیانیدیس، ساختار ناکارآمد بیمارستانها باعث میشود که آلمان نتواند با وجود تراکم بالای پزشک در حال حاضر حدود ۶هزار پست خالی در کلینیکها را پر کند: «ما در آلمان متأسفانه با پدیده همزمان خدمات بیش از حد، خدمات ناکافی و خدمات نادرست مواجه هستیم.»
او وجود یکهزار و ۷۰۰ بیمارستان در سراسر کشور را در مقایسه با استانداردهای بینالمللی “بسیار زیاد” میداند و در عین حال یادآور میشود که با این حال، در برخی مناطق روستایی آلمان کمبود پزشک وجود دارد.
اما به باور او، کمبود پرسنل تنها ریشه در ساختار بیمارستانها ندارد بلکه نرخ اشتغال پارهوقت نیز در اینجا نقش ایفا میکند.
نرخ اشتغال پارهوقت در سالهای اخیر در آلمان افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۲، حدود یکسوم کادر پزشکی به صورت پارهوقت کار میکردند و طبق محاسبات نظام پزشکی آلمان، این یعنی برای پر کردن هر پست پزشکی، باید ۱.۲ پزشک در نظر گرفته شود.
علاوه بر این، دستورالعملهای ایمنی کار سختگیرانهتر شده، نسلهای پرجمعیت پیشین در حال بازنشستگی هستند و پزشکان بخش زیادی از زمان خود را صرف امور اداری و بوروکراسی میکنند.
شیفتهای طولانی و پیشداوریهای مکرر
اینا ویاروکینا، پزشک دستیار در بخش مراقبتهای ویژه در کوئدلینبورگ، روزانه چندین ساعت را صرف ثبت پروندهها و کارهای اداری میکند.
این پزشک ۴۵ ساله هفت سال پیش از بلاروس به آلمان آمد. او که در بلاروس حقوق ماهیانهاش حدود ۱۷۰ یورو بود سرانجام برای فراهم کردن زندگی بهتر برای خود و دو دخترش همسر و وطنش را ترک کرد و در اواخر دهه ۳۰ سالگی خود زبان آلمانی را آموخت.
کار از این پزشک توان زیادی میگیرد و او که مرتبا هفتههای کاری ششروزه با شیفتهای طولانی و مسئولیتهای سنگین را پشت سر میگذارد در این مسیر باید از سدهای زبانی نیز عبور کند.
او میگوید، بارها در محیط کار با “نژادپرستی روزمره” مواجه شده است: «یک بار یک بیمار اگرچه مستقیما به من نگفت، اما به پرسنل پرستاری گفت که میخواهد یک پزشک آلمانی او را معالجه کند. من پاسخ دادم: مشکلی نیست، اما اگر چنین چیزی میخواهد، باید منتظر بماند.»
اصلاحات بیمارستانی؛ راهگشا یا چالشبرانگیز؟
کانال اول تلویزیون آلمان در گزارش خود مینویسد، در درازمدت، بهویژه بیمارستانهای کوچک به متخصصان مهاجری مانند اینا ویاروکینا وابسته خواهند ماند.
وضعیت آموزشی در ایالت زاکسن-آنهالت مؤید این موضوع است. ماتیاس ووت، مدیر کلینیک هارتس در کوئدلینبورگ میگوید: «فقط ۳۰ درصد از کسانی که در اینجا پزشک میشوند، در همین ایالت میمانند.»
بقیه به گفته او، پس از دانشگاه به ایالتهای دیگر مهاجرت کرده یا به بخشهای اداری میروند.
کریستیان کاراگیانیدیس، کارشناس بهداشت در آلمان اصلاحات بیمارستانی مصوب سال ۲۰۲۴ را ابزاری برای مهار کمبود پرسنل در آینده میبیند؛ اصلاحاتی بر این مبنا که امکانات درمانی در تعداد کمتری بیمارستان متمرکز شود تا نیاز به پرسنل کاهش یابد.
این اصلاحات قرار است تا سال ۲۰۳۰ به طور کامل اجرا شود. با این حال، بسیاری از مدیران بیمارستانها با تردید به این موضوع مینگرند؛ چرا که علاوه بر کمبود پرسنل، بودجههای محدود نیز به بسیاری از کلینیکها فشار میآورد.
به همین دلیل، در آینده نیز بهویژه در کلینیکهای خارج از شهرهای بزرگ آلمان، نیاز به پزشکان خارجی همچنان مبرم خواهد ماند.
