روایت‌های متناقض از درگیری‌ها؛ آتش‌بس شکننده یا جنگ پنهان

آمریکا به بنادر، شهرها و حتی تهران حمله کرده و ترامپ می‌گوید آتش‌بس همچنان برقرار است. ایران نیز به اهدافی در امارات، اقلیم کردستان و علیه ناوهای آمریکا حملات موشکی و پهپادی انجام داده، اما از واژه جنگ استفاده نکرده است.ایالات متحده و جمهوری اسلامی تمایلی به به‌کارگیری واژه “جنگ” ندارند، اما شکننده بودن آتش‌بس را پذیرفته‌اند و متقابلا یکدیگر را مسئول آن می‌دانند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

ترامپ واژه “جنگ” را به‌کار نمی‌گیرد، هرچند ماهیت این تحولات همچنان “جنگ‌گونه” است. او در عوض از عباراتی مانند “ضربه آرام عاشقانه” (love tap) استفاده می‌کند.

حال با توجه به شرایط موجود “نه جنگ و نه صلح”، چه دورنمایی می‌توان برای آن تصور کرد؟ دویچه‌وله این وضعیت پیش‌آمده را با دو کارشناس بررسی کرده است.

آمریکا و ایران تمایل ندارند از ادامه جنگ سخن بگویند

مهران براتی، تحلیلگر مسائل ایران می‌گوید آمریکا جنگ را تمام‌شده نمی‌بیند، اما مهلت ۶۰ روزه عملیات نظامی به پایان رسیده و تمدید آن برای یک ماه دیگر به تائید سنا نیاز دارد.

به گفته این کارشناس مقیم برلین ترامپ می‌تواند بدون تائید سنا نیز به عملیات ادامه دهد، اما کنگره این اختیار را دارد که منابع مالی را مسدود کند.

براتی معتقد است ترامپ با وجود حملات نظامی، همچنان تاکید می‌کند “جنگی درنگرفته و آتش‌بس برقرار است”؛ موضوعی که پذیرش آن دشوار به نظر می‌رسد. او ادامه می‌دهد جمهوری اسلامی نیز این روایت را پذیرفته، زیرا خود به مراکز آمریکایی در بحرین، کویت و قطر حمله کرده و تمایلی ندارد از ادامه جنگ سخن بگوید.

به باور این تحلیلگر، وضعیت همچنان مبهم باقی مانده و ترامپ ناچار خواهد بود در برابر سنا و کنگره پاسخگو باشد. او احتمال می‌دهد رئیس‌جمهور آمریکا درخواست تمدید ۳۰ روزه‌ای ارائه کند تا هم‌زمان با ادامه درگیری، مسیر مذاکره را نیز دنبال کند.

براتی همچنین می‌گوید اگر ترامپ از این حملات نتیجه‌ای نگیرد، احتمالا رسما از کنگره درخواست ادامه عملیات نظامی خواهد کرد. به گفته او، “وضعیت کنونی بسیار ناروشن است و ترامپ در مخمصه‌ای قرار گرفته که اروپایی‌ها نیز در آن شرایط نمی‌توانند کمک چندانی به او بکنند”.

او پیش‌بینی می‌کند وضعیت “نه جنگ و نه صلح” همچنان ادامه یابد؛ زیرا اگرچه ترامپ این اقدامات را جنگ نمی‌نامد، اما در عمل ماهیتی جنگی دارند.

امکان میانجی‌گری چین بین آمریکا و ایران

در پاسخ به این پرسش که ورود کشورهای عربی به درگیری‌ها چه تاثیری بر سرنوشت آن خواهد داشت، براتی می‌گوید امارات، عربستان، بحرین، کویت و قطر راهی جز همکاری با اسرائیل و آمریکا ندارند و در آن صورت جنگ می‌تواند کاملا منطقه‌ای شود.

او تاکید می‌کند اگرچه هنوز از عنوان “جنگ منطقه‌ای” استفاده نمی‌شود، اما حملات محدود ایران به کشورهای عربی می‌تواند زمینه‌ساز گسترش بحران باشد.

به گفته این کارشناس گسترش درگیری بحران اقتصاد جهانی را نیز تشدید خواهد کرد و شاید در چنین شرایطی پای میانجی‌هایی مانند چین به میان باز شود تا پیشنهادی قابل قبول برای هر دو طرف ارائه دهند.

این تحلیل‌گر در ادامه صحبت‌های خود خاطرنشان کرد: «ساده‌ترین و سریع‌ترین راه رسیدن به توافق با پرزیدنت ترامپ اعلان ترک تخاصم با اسرائیل است. اما جمهورى اسلامى نخواهد توانست این راه آسان را برود چون از ابتدا منطق وجودش نفى موجودیت اسرائیل و آمریکا بوده و چنین نیز خواهد ماند!»

دلیل استفاده از عبارت “درگیری محدود” بجای جنگ

منشه امیر، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در اسرائیل، نیز معتقد است ترامپ عمدا به‌جای واژه “جنگ” از عبارت “درگیری محدود” استفاده می‌کند، زیرا نمی‌خواهد خود را رئیس‌جمهوری جنگ‌طلب نشان دهد و در عین حال با محدودیت‌های قانونی کنگره روبه‌رو شود.

به گفته امیر در آمریکا برای اعلام رسمی جنگ علیه یک کشور، رئیس‌جمهور باید مجوز کنگره را دریافت کند، اما در صورت استفاده از عنوان “درگیری محدود نظامی” چنین مجوزی الزامی نیست.

منشه امیر همچنین می‌گوید ترامپ مدعی است توانسته ۱۰ جنگ منطقه‌ای را متوقف کند و به همین دلیل تمایلی ندارد واژه جنگ را درباره ایران به کار ببرد. او اضافه می‌کند مردم آمریکا و کشورهای اروپایی نیز علاقه‌ای به ورود به جنگی تازه ندارند.

“ورود کشورهای عربی در جنگ تعیین‌کننده نیست”

به باور این کارشناس امور خاورمیانه وضعیت فعلی نوعی “آتش‌بس شکننده” است؛ آتش‌بسی محدود و مشروط که هر لحظه ممکن است شعله‌های جنگ را دوباره روشن کند.

امیر اما تاکید دارد که این اقدام هرچه هم که باشد آن طور که ترامپ آن را “ضربه آرام عاشقانه “توصیف کرده نیست.

او همچنین درباره تغییر موضع کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نسبت به جنگ ایران می‌گوید این کشورها ابتدا تلاش کردند بی‌طرف بمانند و اجازه استفاده از خاک خود علیه ایران را ندهند، اما پس از حملات موشکی جمهوری اسلامی، به‌ویژه به امارات و عربستان، اکنون بیش از گذشته به آمریکا نزدیک شده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او در پایان صحبت‌های خود تاکید می‌کند ورود و یا دخالت کشورهای عربی در روند جنگ تعیین‌کننده نخواهد بود، اما نباید تاثیر آن را دست‌کم گرفت.

EnglishGermanPersian