رویدادهای دیماه ۱۴۰۴ نشان داد که رژیم خامنه‌ای در یک تله مرگبار گرفتار شده است. اعتصاب و تظاهرات در قلب تپنده‌ٔ اقتصاد ایران -بازار تهران- بیانگر گسست تاریخی یکی از سنتی‌ترین متحدان قدرت از حاکمیت است. حضور صنف بازاریان در صفوف مقدم اعتراض، اثبات می‌کند که بحران کارآمدی نظام به نقطه‌ٔ بی‌بازگشت رسیده است. طبقه بازاری که همواره به‌دنبال ثبات بودند، اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که «ثبات» تنها از مسیر تغییر ساختاری حاصل می‌شود.

در این میان، گسترش جغرافیایی خیزش نیز نشان از فروپاشی هژمونی مرکزگرایانه دارد. وقتی شعار «مرگ بر خامنه‌ای» هم‌زمان در محلات مرکزی تهران و دورافتاده‌ترین جاده‌های ایلام و نیشابور طنین‌انداز می‌شود، به‌معنای آن است که «درد مشترک» به یک «آگاهی ملی» تبدیل شده است. این تکثر جغرافیایی، ماشین سرکوب را با بحران «توزیع توان» مواجه کرده است؛ چرا که قیام دیگر یک مرکز واحد ندارد، بلکه هر خیابان به یک کانون استراتژیک مبدل گشته است. چهره خسته و پریشان پاسدار رادان، سرکرده وحوش خامنه‌ای گویای این واقعیت است.

این تکثر جغرافیایی، نشان از یک اراده‌ٔ ملی منسجم دارد که فراتر از تعلقات قومی و منطقه‌ای، در پی بازیابی هویت سلب‌شده‌ٔ خویش است. این خیزش با خون جگرگوشه‌هایی که در سودای آزادی، زندگی خود را فدای رستگاری جمعی کردند، قوام یافته است. اگر چه سوگ این فقدان، قلب هر ایرانی را به درد می‌آورد، اما در پس هر قطره اشکی که بر گونه‌ها جاری می‌شود، غروری مقدس نهفته است؛ افتخار به زایش نسلی که در برابر ولایت خامنه‌ای قد برافراشته و بن‌بست ترس را درهم‌شکسته است.

بهای سنگین گسستن از زنجیرهای ولایت، همواره در این سال‌ها بر شانه‌های جوان‌ترین و بی‌باک‌ترین‌ها بوده است. نگاهی به جغرافیای جان باختن آنها در روزهای اخیر، تداوم یک تراژدی تاریخی را نشان می‌دهد. از لرستان غیور تا کوهدشت، دلفان و ازنا؛ جایی که نام‌هایی چون مصطفی فلاحی، این نوجوان ۱۵ساله، سمبل معصومیت شده‌اند؛ گویی تاریخ در این جغرافیا، همواره با خون جوانی نگاشته شده است.

از پایداری حماسی در ملکشاهی و آبدانان و مرودشت و لردگان تا ایستادگی در فولادشهر، هرسین، قم، همدان و ایلام قهرمان، ما شاهد شکل‌گیری یک جغرافیای مبارزاتی هستیم. فرزندان ملکشاهی و دیگر دلاوران، با سینه‌هایی ستبر در برابر گلوله، ثابت کردند که مشروعیت سیاسی را نمی‌توان با ارعاب و ترور حفظ کرد. این است هزینه‌ٔ گزاف اما گریزناپذیر آزادی؛ بهایی که یک ملت برای بازپس‌گیری حق حاکمیت خویش بر سرنوشت خود می‌پردازد.

عزم جزم فرزندان ایران برای فروپاشی ساختارهای ظلم و ستم خامنه‌ای، تزلزل‌ناپذیر به نظر می‌رسد. هدف غایی، تنها تغییر مهره‌ها نیست؛ بلکه واژگونی تخت قساوتی است که دهه‌هاست بر ویرانه‌های رفاه و آزادی مردم بنا شده است. ما به سوی استقرار یک حاکمیت ملی و بازگشت قدرت به صاحبان اصلی آن یعنی مردم، گام برمی‌داریم.

در لحظات حساس تاریخی، ملت‌ها با انتخابی بنیادین روبه‌رو می‌شوند؛ انتخابی میان زیستن در سایه‌ٔ اختناق یا حیات در روشنای آزادی. آن نسلی که با درک ضرورت تاریخی، تن‌دادن به انقیاد را کنار می‌نهد و پیکر خیابان را با حضور آگاهانه خود تسخیر می‌کند، پیشاپیش پیروزی اخلاقی و سیاسی خود را امضا کرده است. این نه یک عصیان کور، بلکه تجلی بلوغ اراده‌ای است که دیگر به عقب بازنمی‌گردد.

احمد نقیب‌زاده، استاد بازنشسته علوم سیاسی دانشگاه تهران در باره اعتراضات کنونی در ایران می گوید: امروز جمهوری اسلامی دقیقا در وضعیتی است که شاه پیش از انقلاب، شریف امامی را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد. حالا هم آقایان بعد از جنگ ۱۲ روزه، با تصمیات خود، دقیقا در چنین وضعیتی قرار گرفته‌اند.

احمد نقیب‌زاده معتقد است تنها راه چاره برای حکومت شاید این باشد که خامنه ای، افراد چاپلوسی که دور و بر او حضور دارند را با جارو و سطل آشغال جمع کند و آنها را به کویر لوت بفرستد. به جای آنها افراد لایق و ایران‌دوست را منصوب کند!

او می گوید: حیرت انگیز است؛ در حالی که برای عالم و آدم روشن است که در طول جنگ ۱۲ روزه چه ضرباتی خوردند، باز مدعی شدند که سیلی زدیم و پیروز شدیم؛ بالاخره پررویی هم اندازه‌ای دارد. دنیا فهمید چه کسی پیروز شده. مردم را چه فرض می‌کنید؟ بزرگ‌تر از جمهوری اسلامی هم نتوانستند از این وضعیت با موفقیت خارج شوند؛ هیتلر هم در نهایت شکست خورد. حال بماند که شما با ترامپی رو به رو هستید که نه سازمان ملل و ناتو و کنگره و هیچ چیز برایش مهم نیست و در اقدامی واقعا حیرت انگیز نیرو می‌فرستد و رئیس جمهور یک کشور را از خانه‌اش می‌رباید و محاکمه می‌کند.

احمد نقیب‌زاده در پاسخ به این سئوال که چقدر این احتمال را جدی می‌دانید که تحولی در درون خود نظام رخ دهد؟ به ویژه از سوی سپاه پاسداران مثلا کودتایی شکل گیرد؟ گفت: احتمال وقوع چنین چیزی بسیار ضعیف است. چراکه نه فردی را باقی گذاشتند که چنین ظرفیتی داشته باشد و نه اساسا چنین اراده‌ای وجود دارد. از آن مهم‌تر اینکه مردم هم چنین کسی را نمی‌پذیرند.

به گفته این استاد سیاسی دانشگاه، در جمهوری اسلامی کارهایی می‌کنند که اثر عکس دارد و بنزین بر آتش خود می‌ریزند؛ افرادی را بعد از جنگ ۱۲ روزه، منصوب کردند که منفور هستند. به جای اینکه دزدها را دستگیر و محاکمه کنند، به بیمارستان حمله می‌کنند. بنابراین پایان این روند کاملا روشن است؛ طوفانی در راه خواهد بود که خیلی چیزها را با خود خواهد برد. این طوفان پایان صفویسم را هم در ایران رقم خواهد زد.

احمد نقیب‌زاده در باره تحولات پیش رو هم به یورونیوز گفت: آمریکا و اسرائیل جدا از هم نیستند و به نظر من تا عید یک بار دیگر به حکومت ایران حمله می‌کنند و تا آن موقع خیلی چیزها روشن‌تر می‌شود و کم کم پایان تونل هم تا حدی نمایان می‌شود. من فکر می‌کنم بله یک بار دیگر حمله صورت می‌گیرد و بقایای کسانی که تهدیدی برای اسرائیل هستند هم از بین ببرند و در عین حال گذار را هم سرعت ببخشند.

این استاد دانشگاه در پایان به مخالفان مداخله آمریکا و اسرائیل هم می گوید: ما ایرانیان نباید دچار کج فهمی شویم و باید بدانیم که اتفاقا باید بعد از این وضعیت با قدرت‌های جهانی روابط نزدیکی داشته باشیم. آمریکایی‌ها مگر بعد از جنگ جهانی در آلمان مداخله نکردند و در نهایت قدرت به دست خودشان سپرده شد.

ویدیوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند نشان می‌دهند تعداد شهرهایی که در آنها امروز اعتراض‌ها جریان دارد رو به افزایش است. در چندین شهر از جمله شهرهای بزرگی مثل مشهد، شیراز و بندرعباس تجمع‌های اعتراضی برپا شده و در شهرهای مختلف بازار در اعتصاب بوده‌اند از جمله در تهران و تبریز. در برخی شهرها جو امنیتی و حضور ماموران چشمگیر است و از برخی شهرها تیراندازی و درگیری ماموران با معترضان گزارش شده است. در تهران و شهرهای دیگر هم راهبندان‌های خیابانی ایجاد شده است. به گزارش هرانا، امروز چهارشنبه ۱۷ دی، کاسبان بازار تاریخی تبریز، دست به اعتصاب زدند و به اعتراضات سراسری پیوستند.

وقایع ونزوئلا فکر مداخله برای سرنگونی رژیم ایران را تقویت کرده است؛ جروزالم پست نوشته که نشانه‌های متعددی دریافت کرده که حاکی است ایالات متحده در حال بررسی احتمال نوعی مداخله در اعتراضات جاری ایران است و اسرائیل نیز دقیق شده است که آیا با دستگیری رئیس‌جمهور ونزوئلا، امکان مداخلهٔ آمریکا در بحبوحهٔ اعتراضات جاری ایران امکان‌پذیر است یا نه.

به نوشتهٔ جروزالم پست، اسرائیل از عملیات آمریکا در ونزوئلا «غافلگیر» شد و محاسبات این کشور را در ارتباط با ایران به هم ریخت؛ تا پیش از آن مقام‌های اسرائیلی اعتراضات اخیر در ایران را در سطحی که به سرنگونی حکومت خامنه‌ای منجر شود، ارزیابی نمی‌کردند.

این روزنامه نوشت اسرائیل و آمریکا هنوز اعتراضات ایران را برای سرنگونی خامنه‌ای کافی نمی‌دانند اما پس از بازداشت رئیس‌جمهور ونزوئلا، این امر ممکن است تغییر کرده باشد. تد کروز، سناتور ارشد جمهوری‌خواه آمریکا و یکی از افراد بسیار نزدیک به پرزیدنت ترامپ امروز در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت: مردم آمریکا همراه و حامی مردم ایران هستند که علیه یک رژیم سرکوبگر، دین‌سالار و فاسد جمهوری اسلامی به پا خاسته‌اند.

بازتاب فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در رسانه‌های بین‌المللی

فیلم زیر: شاهزاده رضا پهلوی در یک پیام ویدیویی نادر به زبان فارسی به ایرانیان می‌گوید که «جمعیت بیشتر، نیروهای رژیم را فراری می‌دهد» و از آنها می‌خواهد که پنجشنبه و جمعه ساعت ۸ شب از خیابان‌ها و خانه‌ها، همزمان شعار دهند. او با «نزدیک‌تر از همیشه به فروپاشی»، جمهوری اسلامی را «نزدیک‌تر از همیشه به سقوط» می‌داند و مستقیماً از نیروهای انتظامی و امنیتی می‌خواهد که «به آغوش ملت بازگردند» و به جای تیراندازی به معترضان، از آنها محافظت کنند.

www.youtube.com/watch?v=4aageEju21E

خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران تائید کرد که تیپ ۱۰۱ هوابرد آمریکا در اربیل عراق مستقر و این موضوع منجر به افزایش نگرانی جمهوری اسلامی شده است. مجتبا پورمحسن در گزارش زیر به اعزام تیپ ۱۰۱ هوابرد آمریکا به اربیل و استقرار نیروهای ویژه دلتا در مرز عراق و احتمال حمله نظامی علیه خامنه‌ای می‌پردازد.

روزنامه دیلی میل پیش تر گزارش داده بود ایالات متحده آمریکا در پی حمله به ونزوئلا، ناوگانی از هواپیماهای نظامی تخصصی خود را به پایگاه‌های بریتانیا اعزام کرده است. بر اساس گزارش‌ها، ده فروند هواپیمای ترابری بوئینگ سی-۱۷ گلوبمستر و دو فروند هواپیمای مسلح لاکهید ای‌سی- ۱۳۰در روزهای اخیر در پایگاه‌های هوایی «فیرفورد» و «میلدنهال» نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا فرود آمده‌اند.

در ادامه این تحولات، داده‌های ردیابی پرواز نشان می‌دهد یک فروند هواپیمای ترابری «سی-۱۷ گلوبمستر» نیروی هوایی آمریکا روز یکشنبه از آلمان به سمت جنوب ‌شرق حرکت کرده و هم‌اکنون در حریم هوایی خاورمیانه قرار دارد. همچنین طبق این داده‌ها، یک فروند هواپیمای دیگر نیز مسیر اولیه‌ای مشابه را آغاز کرده است. افزایش هم‌زمان این پروازها، از رشد چشمگیر فعالیت‌های ترابری هوایی ارتش آمریکا حکایت دارد؛ این هواپیماها اغلب در عملیات‌های محرمانه آمریکا در خارج از کشور مشارکت می‌کنند.
www.youtube.com/watch?v=0vs9VgDh98E

آواز قو عبارتی استعاری برای آخرین ژست و تلاش قبل از مرگ است

در پی تشدید اعتراض‌های سراسری در ایران، یک پژوهشگر مسائل ایران، در گفتگو با هفته‌نامۀ فرانسوی نوول ابسرواتور می‌گوید که تهدیدهای ترامپ برای نخستین بار حاکمیت جمهوری اسلامی را به‌ طور واقعی مرعوب و وارد مرحله‌ای تازه از ضعف و فرسایش کرده است.

در پی تشدید اعتراض‌های سراسری در ایران و همزمان با تهدیدهای کم‌سابقه دونالد ترامپ علیه رژیم تهران، تحلیلگران از ورود جمهوری اسلامی به مرحله‌ای تازه از آسیب‌پذیری سخن می‌گویند. فرید وحید، پژوهشگر مسائل ایران و خاورمیانه، معتقد است که برای نخستین بار یک رئیس‌جمهوری آمریکا توانسته «به‌طور واقعی» حاکمیت ایران را مرعوب کند. این وضعیت به‌گفته او، نشانه‌هایی از «آواز قو»ی نظام سیاسی ایران را آشکار کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحد آمریکا چهارم ژانویه و تنها چند روز پس از عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو، هشدار داد که اگر مقام‌های جمهوری اسلامی «بار دیگر دست به کشتار بزنند»، هدف ضربات سنگین نظامی آمریکا قرار خواهند گرفت.

به‌گفته فرید وحید، مدیر «دیدبان آفریقای شمالی و خاورمیانه» در بنیاد ژان ژورس و استاد علوم سیاسی در مؤسسه مطالعات سیاسی پاریس، رخدادهای ونزوئلا باعث شده که تهدیدهای واشنگتن در نگاه جامعه ایران «بسیار جدی‌تر» از گذشته تلقی شوند. او تأکید می‌کند که برای بخش بزرگی از شهروندان، به‌ویژه بازاریان، بحران اقتصادی به مرحله‌ای رسیده که زندگی روزمره را مختل و یا ناممکن کرده است.

به باور این تحلیلگر، خواست اصلی معترضان پایان جمهوری اسلامی است : خواستی که با خستگی عمیق از تحریم‌ها، انزوای بین‌المللی و خصومت دائمی حکومت با غرب گره خورده است. او می‌گوید : بسیاری از ایرانیان خواهان «زندگی در کشوری عادی» و بازگشت به روابط متعارف با اروپا و آمریکا و سایر کشورها هستند و به اعتقاد آنان جمهوری اسلامی طی چهار دهه گذشته از این امر جلوگیری کرده است.

فرید وحید می‌گوید که جامعه ایران امروز، بیش از هر زمان دیگر، غرب‌گرا و حتی «آمریکایی‌شده» است و مفاهیمی چون حقوق بین‌الملل یا اصل عدم مداخله، برای مردمی که دهه‌ها زیر فشار و سرکوب زیسته‌اند، اولویت فوری محسوب نمی‌شود. فرید وحید همچنین به تغییر «روان‌شناسی قدرت» در ایران اشاره می‌کند و می‌گوید ترس، برای نخستین بار، تغییر اردو داده است. به باور او، صحنه‌هایی چون شعارهای مستقیم علیه رهبر جمهوری اسلامی، آتش‌زدن تصاویر خامنه‌ای یا طرح علنی بازگشت نظام پیشین، بیانگر شکسته‌شدن سد هراس عمومی است. او معتقد است اگر اعتراض‌هایی در ابعاد خیزش‌های ۱۳۸۸ یا ۱۳۹۸ تکرار شود، حکومت با بحرانی مواجه خواهد شد که مهار آن برایش بسیار دشوارتر از گذشته است.

در این چارچوب، فرید وحید نقش دونالد ترامپ را تعیین‌کننده می‌داند. به گفته او، رئیس‌جمهوری آمریکا دیگر مانند دوره نخست زمامداری‌اش به‌عنوان سیاستمداری غیرقابل پیش‌بینی و نمایشی تلقی نمی‌شود، بلکه اکنون به‌عنوان بازیگری دیده می‌شود که «آنچه می‌گوید، انجام می‌دهد» و همین امر به تهدیدهایش وزن واقعی داده است.

او در پاسخ به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال روی‌کارآمدن شاهزاده رضا پهلوی با حمایت واشنگتن می‌گوید تصور «نصب» یک رهبر از بیرون، نگاهی ساده‌انگارانه به واقعیت ایران است. با این حال، به باور او، در صورت فروپاشی ناگهانی نظام و ایجاد خلأ قدرت، شاهزاده رضا پهلوی می‌تواند به‌عنوان چهره‌ای شناخته‌شده و موقتی در تعامل و گفتگو با غرب، در یک دوره گذار مطرح شود، آنهم نه به‌عنوان پادشاه، بلکه به‌عنوان نمادی از عبور سریع به وضعیت عادی.

به گفته فرید وحید، پرسش اصلی نه نام افراد، بلکه توانایی مدیریت مرحله گذار است: «این‌که چه کسی بتواند دستگاه امنیتی را مهار کند، با نیروهای مسلح وارد مذاکره شود، از تجزیه کشور جلوگیری کند و مسیر تدوین قانون اساسی جدید را هموار سازد.» به باور او، پاسخ این پرسش، سرنوشت آینده ایران را رقم خواهد زد.

به گزارش رادیو فرانسه، دیگر هفته نامۀ فرانسوی، لوپوئن نیز به نقل از یک شهروند تهرانی به نام اشکان می‌نویسد که برای نخستین بار، بخشی از معترضان نه‌تنها مخالفت خود را با یک چهره یا یک سیاست، بلکه «حمایت از یک فرد و یک پروژه سیاسی» را فریاد می‌زنند : پروژه‌ای که به‌زعم آنان، با نام شاهزاده رضا پهلوی گره خورده است. این شهروند، که از حامیان پیشین جریان اصلاحات بوده، می‌گوید سرخوردگی از بن‌بست اصلاح‌پذیری جمهوری اسلامی باعث شده بسیاری از رأی‌دهندگان سابق اصلاح‌طلبان، اکنون به گزینه‌ای نمادین از «بازگشت به مدرنیته» بیندیشند.

به‌گفتهٔ او، مسئله بیش از آنکه شخص شاهزاده رضا پهلوی باشد، ردّ کامل میراث انقلاب ۱۳۵۷ است: انقلابی که از نگاه این معترضان، کشور را به عقب رانده است. لوپوئن تأکید می‌کند که شعارهای طرفدار پهلوی تنها بخش قابل‌مشاهدهٔ یک جریان عمیق‌تر اجتماعی است؛ جریانی که به‌باور برخی ناظران، در صورت تداوم بحران و انسداد سیاسی، می‌تواند گسترش یابد.