آتشبس دو هفتهای دونالد ترامپ بعد از جنگ ۳۹ روزه ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بزودی به پایان میرسد. دورنمای روشنی برای ادامه استقرار این آتشبس وجود ندارد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
گفته میشود که جمهوری اسلامی برای بقا و تداوم حیات ۴۷ ساله خود تلاش میکند و در این مسیر از هیچ اقدامی برای حفظ موجودیت خود ابایی ندارد و مذاکرات با آنچه “باقیمانده از جمهوری اسلامی” خوانده میشود نیز بدون نتیجه پایان یافته است.
در شرایط خاموشی اینترنت، گزارشهایی نیز از داخل کشور درباره دستگیریهای گسترده، اعدامها و اعترافات اجباری منتشر میشود.
در همین حال، طیف گستردهای از اپوزیسیون، از گروههای اتنیک تا جمهوریخواهان و پادشاهیخواهان در حال بهروزرسانی مواضع خود هستند، با این وجود تا کنون موفق به ایجاد نوعی همگرایی ملی و فراگیر نشدهاند.
“نقش اصلی در تغییر نظام بر عهده مردم است”
سعید بشیرتاش، مسئول “جبهه ۷ آبان” که به سیاستهای شاهزاده رضا پهلوی نزدیک است، در مصاحبه با دویچه وله گفت، جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته در منطقه به “ترویج تروریسم، ایجاد نیروهای نیابتی، راهاندازی جنگها و تهدید و حمله به کشورهای همسایه” پرداخته و “عامل اصلی ناامنی در منطقه” شناخته میشود.
به گفته مسئول “جبهه ۷ آبان” تلاشهای جهانی برای تعامل با این حکومت ناموفق بوده و در نهایت بسیاری از کشورها به این نتیجه رسیدهاند که با وجود این نظام، صلح و ثبات در منطقه برقرار نخواهد شد.
بشیرتاش همچنین گفته است که شکاف میان مردم و حکومت در داخل کشور افزایش یافته و اعتراضات سالهای ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸، جنبش “زن، زندگی، آزادی” در ۱۴۰۱ و “انقلاب ملی” دیماه ۱۴۰۴ نشاندهنده خواست مردم برای سرنگونی جمهوری اسلامی است. او افزود پس از وقایع دیماه، امکان هرگونه تعامل میان مردم و حکومت کاملا از بین رفته است.
بشیرتاش با اشاره به بروز دو جنگ ۱۲ روزه و ۳۹ روزه خاطرنشان کرد که “کشورهای آزاد از جمله آمریکا و اسرائیل باید از مردم ایران حمایت کنند، هرچند نقش اصلی در تغییر بر عهده خود مردم است و این هدف از طریق حملات هوایی محقق نخواهد شد”.
با تمام این سخنان، اپوزیسیون همچنان دچار تفرقه است. اما چرا میان نیروهای اپوزیسیون همکاری یا همگرایی وجود ندارد؟
بشیرتاش میگوید نیروهای مخالف میتوانند حول چهار اصل “تمامیت ارضی، سکولاریسم، دموکراسی و حقوق بشر و حق تعیین نوع نظام توسط مردم که از سوی شاهزاده رضا پهلوی مطرح شده گرد هم آیند” و این همگرایی میتواند امید بیشتری ایجاد کند.
او همچنین درباره سیاست آمریکا گفته است که این کشور همواره اعلام کرده بهدنبال تغییر مستقیم نظام نیست، اما از اقدام مردم ایران استقبال میکند.
بشیرتاس در پایان صحبتهای خود در پاسخ به این پرسش که اقدام عملی در چنین شرایطی چیست، میگوید: «رهبری این انقلاب مشخص شده و مردم ایران آن را در خیابانها صدا زدهاند.»
او تاکید میکند تمرکز کنونی بر گسترش هرچه بیشتر تشکیلات است تا شرایطی فراهم شود که هنگام حضور مردم در خیابانها، یک “بازوی حمایتی” برای پشتیبانی از آنها وجود داشته باشد.
“مردم باید در روند جنگ و صلح نقش داشته باشند”
حسن شریعتمداری، سیاستمدار جمهوریخواه فدرالیست هم در پاسخ به پرسش دویچه وله درباره موضع جمهوریخواهان پس از شکست مذاکرات اسلامآباد اظهار داشت که “در میان جمهوریخواهان وحدت نظری وجود ندارد و فضا بسیار مبهم است”.
او با بیان دیدگاه شخصی خود گفته است که فاصله میان جمهوری اسلامی و آمریکا زیاد است و این وضعیت یا به تمدید آتشبس و مذاکرات پنهان و بیحاصل میانجامد یا به یک جنگ تمامعیار؛ و در هر دو حالت ملت ایران بازنده اصلی خواهد بود، زیرا عاملیتی در این منازعه ندارد و هزینهها بر دوش مردم است.
شریعتمداری در ادامه با اشاره به “لجبازی جمهوری اسلامی در برابر آمریکا” و همچنین “زیادهخواهیها و تهدیدهای دونالد ترامپ” میگوید مشخص نیست اقداماتی مانند محاصره دریایی چه پیامدهایی خواهد داشت و آیا به صلح منجر میشود یا دامنه درگیری را به کل منطقه و حتی فراتر از آن گسترش میدهد.
به گفته او، در چنین شرایط نامعلومی تنها میتوان بر صلح، گذار به دموکراسی و پایان جنگ تأکید کرد.
شریعتمداری در پاسخ به این پرسش دویچه وله که اقدام عملی جمهوریخواهان چیست، گفته است نیروهای جهانی باید ملت ایران را جدی بگیرند، به آنها عاملیت بدهند و با اپوزیسیون جمهوریخواه ارتباط برقرار کنند.
او در ادامه افزود در مذاکرات باید موضوعاتی مانند آزادی زندانیان سیاسی، توقف اعدامها و رعایت حقوق بشر لحاظ شود؛ مسائلی که تاکنون نادیده گرفته شدهاند.
شریعتمداری در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره وظیفه فوری اپوزیسیون با وجود نبود اجماع، گفت که “اپوزیسیون باید یک آلترناتیو قدرت ایجاد کند و با برقراری ارتباط و جلب اعتماد مردم، عاملیت خود را تثبیت کند، زیرا بدون نمایندگی سیاسی مورد اعتماد، مردم در روند جنگ و صلح نقشی نخواهند داشت”.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این سیاستمدار جمهوریخواه فدرالیست در خصوص امکان همکاری با پادشاهیخواهان نیز گفت که “آنان اساسا رویکردی مبتنی بر همکاری ندارند و بر پذیرش رهبری رضا پهلوی تاکید میکنند، نه تعامل برابر با دیگر نیروها”.
حسن شریعتمداری درباره احتمال پایان آتشبس و ازسرگیری درگیریها، تصریح کرده است که سناریوهای مختلفی ممکن است رخ دهد، اما آنچه مورد نظر اوست، تاکید بر صلح، تقویت نقش مردم و جامعه مدنی و شکلگیری یک آلترناتیو دموکراتیک، سکولار، جمهوریخواه و فدرال است.
