آیا جمهوری اسلامی می‌تواند تنگه هرمز را مسدود کند؟

آیا جمهوری اسلامی واقعاً توان مسدود کردن کامل تنگه هرمز را دارد؟ کارشناسان می‌گویند اختلال کوتاه‌مدت ممکن است، اما انسداد پایدار با واکنش نظامی سریع همراه خواهد بود. دویچه وله این موضوع را با تحلیلگران بررسی کرده.سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که به‌تازگی به فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا اضافه شده، با برگزاری رزمایش دریایی “کنترل هوشمند تنگه هرمز” از روز دوشنبه ۲۷ بهمن، بار دیگر توجه جهانی را به این آبراه حیاتی نفت معطوف کرد.

روابط عمومی سپاههدف رزمایش را “بررسی آمادگی یگان‌های عملیاتی برای مقابله با تهدیدات نظامی احتمالی” اعلام کرده است. این مانور همزمان با ادامه مذاکرات هسته‌ای در ژنو و افزایش قابل توجه حضور نظامی ایالات متحده در منطقه انجام شده و نگرانی‌های گسترده‌ای را برانگیخته است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

واشنگتن پیشتر با اعزام دو ناوگروه رزمی پیشرفته به منطقه هشدار داده بود که هرگونه سرسختی ایران در مذاکرات هسته‌ای با “پیامدهای احتمالی فاجعه‌بار” همراه خواهد بود. در مقابل، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن در سخنرانی خود ادعا کرد که ایران قادر است ناوهای آمریکایی را “به قعر دریا بفرستد”.

این رویدادها بار دیگر پرسش همیشگی را به صدر اخبار بازگردانده است: آیا جمهوری اسلامی واقعاً توان مسدود کردن کامل این گلوگاه حیاتی اقتصاد جهان را دارد؟ و واکنش احتمالی جامعه بین‌المللی به هر اقدامی در این راستا چه خواهد بود؟

دویچه‌ وله فارسی برای بررسی دقیق این موضوع با دو کارشناس به گفت‌وگو نشسته است؛ حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر مسائل خاورمیانه و پژوهشگر بنیاد علم و سیاست در برلین و شاهین مدرس، تحلیلگر مطالعات امنیتی در رم ایتالیا.

رویکرد “کنترل هوشمند” به جای انسداد کامل

حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر مسائل خاورمیانه توضیح می‌دهد که دیدگاه سنتی بر مین‌گذاری تنگه هرمز متمرکز است و می‌تواند “ترانزیت دریایی، به‌ویژه ترانزیت نفتی، را در منطقه با اختلال جدی روبرو کند”.

با این حال او رزمایش اخیر را نشانه‌ای از رویکردی نوین دانست و گفت: «این رویکرد در واقع به دنبال ایجاد اخلال گزینشی و مستمر (selective sustained disruption) است؛ یعنی ایران به جای مسدودسازی کامل تنگه، با بهره‌گیری از ابزارهای موجود، از جمله قایق‌های تندرو و موشک‌های کوتاه‌برد دریایی مستقر در حاشیه خلیج فارس صرفاً کشتی‌ها و نفتکش‌هایی را که با کشورهای غربی یا ایالات متحده مرتبط هستند، هدف قرار دهد و حرکت آن‌ها را مختل سازد.»

بیشتر بخوانید: سنتکام درباره رفتارهای تنش‌آفرین در دریا به سپاه پاسداران هشدار داد

عزیزی این الگو را الهام‌گرفته از اقدامات حوثی‌ها در یمن توصیف کرد و افزود: «اهمیت این رویکرد از آن روست که در الگوی سنتی بستن کامل تنگه هرمز، ایران خود نیز قادر به صادرات نفت نخواهد بود و این امر نوعی ضربه به خود محسوب می‌شود. افزون بر این شرکای مهم ایران مانند روسیه و چین نیز متضرر خواهند شد و این امر می‌تواند واکنش منفی آن‌ها را در پی داشته باشد.»

او هشدار داد که در سناریویی که ایالات متحده در موج اول حملات خود، پایگاه‌های دریایی و موشکی سپاه را هدف قرار دهد، “قابلیت اجرای این رویکرد به شکل قابل توجهی کاهش خواهد یافت”، هرچند قایق‌های تندرو همچنان می‌توانند اخلال محدود ایجاد کنند.

تمایز میان اختلال تاکتیکی و انسداد راهبردی

شاهین مدرس، تحلیلگر مطالعات امنیتی بر اهمیت تمایز میان “اختلال تاکتیکی” و “انسداد راهبردی” تاکید و توضیح داد: «سپاه پاسداران ابزارهایی برای ایجاد اختلال کوتاه‌مدت دارد، مانند مین‌های دریایی، قایق‌های تندرو مسلح، و شناورهای بدون سرنشین سطحی و زیرسطحی. این قابلیت‌ها مبتنی بر منطق جنگ نامتقارن و پارتیزانی‌اند؛ یعنی افزایش هزینه و ایجاد ابهام عملیاتی برای طرف مقابل.»

مدرس تأکید کرد که انسداد پایدار نیازمند برتری دریایی و کنترل مستمر است که ایران فاقد آن است. او گفت: “در خلیج فارس و حوزه عملیاتی سنتکام، ایالات متحده و متحدانش از برتری هوایی، اطلاعاتی و دریایی برخوردارند. هرگونه بستن تنگه هرمز عملاً به‌مثابه اعلان جنگ با اقتصاد جهانی تلقی می‌شود و احتمال شکل‌گیری ائتلافی گسترده برای بازگشایی مسیر را افزایش می‌دهد.”

بیشتر بخوانید: ورود ناو آمریکا به خلیج فارس در خلال تشدید‌ تنش‌ها با ایران

او تهدید جمهوری اسلامی را بیشتر “بازدارندگی از طریق مزاحمت” توصیف کرد تا کنترل واقعی، و افزود: «تداوم درگیری هزینه‌ای بسیار فراتر از منافع احتمالی انسداد خواهد داشت».

هر دو کارشناس توافق دارند که این اقدام می‌تواند “خودکشی اقتصادی” برای ایران باشد، زیرا تهران وابسته به صادرات نفت از این مسیر است و بسته شدن آن درآمدهای ارزی را به شدت کاهش می‌دهد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

همزمان نباید فراموش کرد کە کشورهای منطقه‌ای مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، بحرین و قطر نیز به شدت متضرر خواهند شد، زیرا بخش عمده صادرات نفت و گاز آنها از این مسیر عبور می‌کند. چین به عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران، احتمالاً فشار دیپلماتیک وارد خواهد کرد، زیرا بسته شدن تنگه می‌تواند قیمت نفت را به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه برساند و اقتصاد جهانی را با شوک تورمی مواجه کند. اتحادیه اروپا نیز این اقدام را “فاجعه‌بار” برای اروپا توصیف کرده و هشدار داده که می‌تواند به کمبود انرژی و افزایش قیمت‌ها منجر شود.

تهدید به بستن تنگه هرمز سابقه‌ای طولانی در سیاست خارجی ایران دارد. مقامات ایرانی بارها در پاسخ به تحریم‌ها یا تنش‌های نظامی، این تهدید را مطرح کرده‌اند اما هرگز آن را اجرا نکرده‌اند.

وزیر کشور آلمان کنترل مرزی را تا پاییز ۲۰۲۶ تمدید می‌کند

الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان اعلام کرد که کنترل مرزهای داخلی این کشور را تا پاییز سال جاری تمدید خواهد کرد. این اقدام برای اجرایی شدن نیاز به موافقت کمیسیون اتحادیه اروپا دارد.بنا بر اعلام وزیر کشور آلمان کنترل موقت مرزهای داخلی این کشور تا شش ماه پس از ۱۵ مارس ۲۰۲۶ تمدید خواهد شد.

به این ترتیب این اقدام مرزی که از زمان شروع به کار الکساندر دوبرینت در ماه مه سال ۲۰۲۵ گسترش داده شده بود تا پاییز امسال تمدید خواهد شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان روز دوشنبه ۱۶ فوریه با اعلام این خبر تأکید کرد که این موضوع به صورت کتبی و رسمی به کمیسیون اروپا اطلاع داده می‌شود تا مورد موافقت این نهاد قرار بگیرد.

بیش‌تر بخوانید: مهاجرت به آلمان باز هم کاهش یافت

از آنجا که در قوانین حوزه شنگن کنترل‌های نظام‌مند مرزهای داخلی اصولا پیش‌بینی نشده چنین اقداماتی را باید به این نهاد اروپایی رسما اعلام کرد تا مورد تأیید قرار بگیرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

دوبرینت در هفتم مه سال گذشته دستور داده بود که کنترل‌های مرزی تشدیدشده و بازگرداندن مهاجران در تمامی ۹ مرز داخلی این کشور با کشورهای همسایه اجرا شود.

هدف از این اقدام نیز تضمین بلندمدت ثبات سیاسی و اجتماعی آلمان و برخورد قاطع با قاچاقچیان و شبکه‌های غیرقانونی انتقال مهاجران عنوان شده بود.

گروه‌های آسیب‌پذیر مانند کودکان و زنان باردار از این اقدامات مستثنا شده بودند.

این اقدام مرزی با نارضایتی برخی از کشورهای همسایه روبرو شده بود. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در دسامبر سال گذشته پس از توافق کشورهای اتحادیه اروپا بر سر سیاست مشترک پناهندگی اعلام کرد بود که انتظار دارد کنترل مرزهای داخلی موقت باشد و پایان پذیرد.

او گفته بود که همواره کنترل مرزهای داخلی را اقدامی با “مدت‌‌زمان و اثرگذاری محدود” تلقی کرده است.

فیلم؛ غیبت عجیب پاسدار تنگسیری در رزمایش نیروی دریایی سپاه در تنگه هرمز

سپاه پاسداران از برگزاری رزمایشی در منطقه تنگه هرمز خبر داده است که می‌گوید هدفش بررسی آمادگی برای مقابله با تهدیدات نظامی احتمالی است (فیلم زیر). این رزمایش در آستانه دور جدید مذاکرات فردا در ژنو و در حالی برگزار می‌شود که آمریکا حضور نظامی خود را در آب‌های اطراف ایران تقویت کرده است.

خبرگزاری ایرنا به نقل از روابط عمومی سپاه گزارش کرده است که این رزمایش تحت عنوان «کنترل هوشمند تنگه هرمز» برگزار می‌شود. چیزی که عجیب است، غیبت پاسدار تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه در این رزمایش است.

پیش تر برخی منابع احتمال داده بودند که او در اثر انفجار در یک ساختمان مسکونی در بندرعباس کشته شده باشد. هیچ تصویری از او در فیلم زیر که ظاهرا امروز گرفته شده دیده نمی شود.

سپاه پاسداران قصد داشت روز یکشنبه ۱۲ بهمن رزمایشی را در تنگه هرمز برگزار کند، هرچند بعد از واکنش فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، گفته شد که رزمایشی قرار نیست برگزار شود.

فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در آن زمان در بیانیه‌ای از سپاه خواسته بود که هرگونه مانور را به نحوی انجام دهد که ایمن و حرفه‌ای باشد و آزادی تردد دریایی بین‌المللی را به مخاطره نیندازد.

رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» در آستانه دور جدید مذاکرات تهران و واشنگتن و در حالی برگزار می‌شود که ناو هواپیمابر جرالد فورد که پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا است عازم خاورمیانه شده است تا به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و گروه ضربت آن بپیوندد.

www.youtube.com/watch?v=rYCyrMf3hyE

فداکاری مردم ایران و اراده اسرائیل ما را به این لحظه تاریخی رسانده است

لیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوری‌خواه آمریکا در گفت‌وگو با روزنامه “جروزالم پست” تأکید کرد اگر جمهوری اسلامی از بحران کنونی جان سالم به در ببرد، “توافق‌های ابراهیم” فرو خواهد پاشید و اعتبار آمریکا نیز بیش از زمان خروج از أفغانستان، آسیب خواهد دید.

او گفت رژیم ایران در آستانه فروپاشی قرار دارد و واشنگتن باید به وعده‌های خود برای حمایت از مردم ایران عمل کند، در غیر این صورت با فاجعه‌ای “بدتر از افغانستان” روبه‌رو خواهد شد.

سناتور گراهام هشدار داد اگر رژیم جمهوری اسلامی باقی بماند، گروه تروریستی حماس دوباره مسلح می‌شود و بار دیگر به تهدیدی برای اسرائیل تبدیل خواهد شد.

گراهام پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل، یائیر لاپید رهبر اپوزیسیون و دیگر مقام‌های ارشد و همچنین حضور در تجمعی با حضور ۲۵۰ هزار معترض ضد رژیم ایران در مونیخ، از “پنجره‌ای تاریخی” سخن گفت که به باور او می‌تواند خاورمیانه را برای سال‌های طولانی دگرگون کند.

او اظهار داشت: «اگر کشتار هفتم اکتبر رخ نداده بود، فکر نمی‌کنم ایران امروز در آستانه فروپاشی رژیم قرار داشت.»

به گفته او، عزم مردم اسرائیل برای تحقق شعار “هرگز دوباره” جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی‌اش را بیش از هر زمان دیگری از زمان تأسیس “دولت مذهبی نازی‌گونه” در سال ۱۹۷۹ تضعیف کرده است.

“لحظه تاریخی”

گراهام آسیب‌پذیری کنونی حاکمیت ایران را نتیجه واکنش نظامی اسرائیل پس از آن کشتار دانست و افزود: «فداکاری مردمی که در ایران برای آزادی خود جان باختند و اراده اسرائیل برای پاسخ دادن به آن کشتار، این دو عامل، ما را به این لحظه تاریخی رسانده است.»

او تصویری تیره از پیامدهای شکست خیزش کنونی در ایران ترسیم کرد و هشدار داد: «اگر بعد از همه این‌ها، خامنه‌ای همچنان بر سر قدرت بماند، در نهایت “توافق‌های ابراهیم” فرو می‌ریزند و حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها قوی‌تر خواهند شد.»

گراهام افزود: «کشورهای عربی عقب‌نشینی خواهند کرد و پوتین ما را جدی نخواهد گرفت. فکر می‌کنم چین هم با احتمال بیشتری به سراغ تایوان خواهد رفت.»

“جایگزین کردن آیت‌الله‌ها با معترضان، معامله خوبی برای آمریکا است”

گراهام همچنین به وعده دولت ترامپ مبنی بر اینکه “کمک در راه است” برای معترضان ایرانی یادآوری کرد و هشدار داد اگر غرب در این مقطع عقب‌نشینی کند، اعتبار آمریکا برای نسل‌ها نابود خواهد شد.

او تصریح کرد: «وقتی به معترضان می‌گویید به اعتراض ادامه دهند و کمک در راه است، اما به آن وعده عمل نکنید، این یک فاجعه نسلی خواهد بود؛ بدتر از افغانستان. در آینده هیچ‌کس به ما اعتماد نخواهد کرد.»

این سناتور جمهوری‌خواه در پاسخ به نگرانی‌ها درباره بی‌ثباتی ناشی از تغییر رژیم، وضعیت کنونی ایران را با آلمان دهه ۱۹۳۰ مقایسه کرد و گفت: «شاید در سال ۱۹۳۵ هم می‌پرسیدند پیامد حذف هیتلر چه خواهد بود. ای کاش کسی می‌گفت ارزشش را دارد. از نظر من، جای تردید نیست. جایگزین کردن آیت‌الله‌ها با معترضان، معامله خوبی برای آمریکا است.»

گراهام در پاسخ به پرسشی درباره اختلاف احتمالی مواضع آمریکا و اسرائیل، تأکید کرد: «در زمینه تهدیدهای منطقه‌ای، به‌ویژه رژیم ایران، هیچ فاصله‌ای میان اسرائیل و آمریکا وجود ندارد.»

او افزود که به نظرش دونالد ترامپ دو مسیر موازی را دنبال می‌کند: «یک مسیر دیپلماتیک و یک گزینه نظامی و باید دید کدام‌ یک نتیجه بیشتری خواهد داشت.»

او با اشاره به روند دیپلماتیک کنونی گفت زمان بسیار محدود است: «در هفته‌های پیش رو، نه ماه‌ها، باید درباره دیپلماسی و اقدام نظامی تصمیم‌های راهبردی بگیریم.» او افزود هرچه مذاکرات طولانی‌تر شود، رژیم ایران فرصت بیشتری برای تحکیم قدرت خود خواهد یافت.

“بسیاری از سناتورها نسبت به توافقی که آیت‌الله‌ها را در قدرت نگه دارد، تردید جدی خواهند داشت”

به گزارش دویچه وله، گراهام همچنین یادآور شد هرگونه توافق با رژیم ایران باید از سد سنا عبور کند و گفت بسیاری از سناتورها نسبت به توافقی که آیت‌الله‌ها را در قدرت نگه دارد، بدون تضمین تغییر واقعی در رفتار رژیم، تردید جدی خواهند داشت و تصویب آن آسان نخواهد بود.

با وجود این، او نسبت به راهبرد ترامپ ابراز اطمینان کرد و گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ یکی از باهوش‌ترین افرادی است که می‌شناسم؛ کسی که می‌تواند قاطع باشد بدون آنکه درگیر شود.»

او در پایان پیش‌بینی کرد: «وقتی تاریخ این دوران نوشته شود، فکر می‌کنم ترامپ، نتانیاهو، من و دیگران می‌توانیم سربلند باشیم و بگوییم به صدای مردم در خیابان‌ها گوش دادیم و گفتیم کمک در راه است و در نتیجه آن کمک، بزرگ‌ترین حامی تروریسم دولتی دیگر وجود نخواهد داشت.»

شاهزاده رضا پهلوی امشب مهمان پربیننده‌ترین برنامه خبری فرانسه است

شاهزاده رضا پهلوی امشب مهمان پربیننده‌ترین برنامه خبری ساعت ۲۰ فرانسه در تلویزیون TF1 خواهد بود.

این شبکه خبری در صفحه ویژه برنامه های خود نوشت: رضا پهلوی (@PahlaviReza)، پسر آخرین شاه ایران و چهره‌ اصلی و برجسته اپوزیسیون، مهمان برنامه خبری ساعت ۸ شب است. او به صورت زنده به سوالات @GillesBouleau پاسخ خواهد داد.

یک خبرنگار این شبکه امروز با اعلام خبر فوق به نقل از یورونیوز گفت: ایران، سرزمین شگفتی‌ها است. تجمع بیش از یک میلیون ایرانی در شهرهای کلیدی جهان، بیانگر گذار این جامعه مهاجر از یک گروه پراکنده به یک بازیگر سازمان‌یافته با توانایی تاثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی است.

چطور ایرانی‌ها بزرگترین گردهم‌آیی دیاسپورا را برگزار کردند؟ «روز جهانی اقدام» به صحنه نمایش وسیع‌ترین تجمعات دیاسپورای ایران در تاریخ مدرن تبدیل شد. در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، بیش از یک میلیون ایرانی در شهرهای مختلف حضور یافتند. طبق آمارهای رسمی اعلام شده توسط پلیس و مقامات محلی، کانون اصلی این تجمعات در آمریکای شمالی با دو تجمع ۳۵۰ هزار نفری در تورنتو و لس‌آنجلس و حضور مجموعا ۵۵ هزار نفر در ونکوور و مونترال شکل گرفت. در اروپا نیز، پلیس مونیخ حضور ۲۵۰ هزار نفر را در میدان «ترزین‌ویزه» تایید کرد که در کنار تجمع ۵۰ هزار نفری در لندن، رکورد جدیدی از نظر تمرکز جمعیتی ثبت شد.

این ارقام نشان می‌دهد که ترکیب تمرکز جغرافیایی، ادغام اقتصادی، به همراه شبکه‌های سازمان‌یافته رسانه‌ای و اجتماعی، در توانایی دیاسپورای ایرانی برای برگزاری تجمعاتی در مقیاس بی‌سابقه تاثیر‌گذار به نظر می‌رسد.

اما ریشه‌های این تفاوت آماری تنها در اعداد و ارقام اقتصادی نهفته نیست؛ بلکه می‌تواند در یک شوک عاطفی و نقطه عطف سیاسی هم ریشه داشته باشد. به باور برخی تحلیلگران، رفتار سیستماتیک حکومت ایران در سال‌های اخیر، به‌ویژه کشتارهای گسترده و اعدام‌های پس از جنبش‌های اجتماعی و اعتراضات خیابانی، دیاسپورای ایران را از یک جامعه مهاجر ناظر به یک شاکی خصوصی متحد تبدیل کرده است. جراحت ناشی از جان‌باختن هزاران ایرانی، نوعی خشم فعال را در میان مهاجران برانگیخته است.

هموطنی هم نوشته است: برگزاری تجمع ملیونی دیاسپورا در صدها نقطه جهان همزمان و بدون هیچ مشکلی و صرفا بر اساس توانایی مدیریتی و سازماندهی ایرانیان برگزار شد. این تجمع تاریخی علاوه بر اهمیتی که در باز تعریف مفهوم هویت ملی در عصر اقتصاد گلوبال داره یک بحث رو هم توام کرد. این صحبت که ایرانیان توانایی کار گروهی ندارند و سازماندهی بلد نیستند دیگر موضوعیتی نداره.

اتفاقا برعکس ایرانیان مدیرانی بسیار خوب هستند و زمانی که شاهشون اونها رو متحد کنه توانایی انجام معجزه رو از طریق کارهای گروهی دارند. بحث های مسخره ای مثل ابراز نگرانی از خلا قدرت بعد از جمهوری اسلامی کاملا مردوده. این یکی از نتایج تجمع ملیونی دیاسپورا ایران بود که اتحاد، دیسیپلین و توانایی های ایرانیان رو اثبات کرد.

EnglishGermanPersian