کوروش زعیم، عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران، در سخنانی در تهران و در حضور شماری از اعضای این شورا، با اشاره به اصول و اهداف انقلاب مشروطه گفت بر اساس روح این انقلاب، شاه و رهبر «نوکر مردم» هستند، و اگر از این اصل تخطی کنند باید مجازات شوند.
تیر ۱۸
بحران نظامی ایران و آمریکا؛ آیا امیدی به دیپلماسی مانده است؟
تبادل آتش میان ایران و آمریکا، خاورمیانه را بار دیگر در سایه خطر جنگ قرار داده است. اکنون سئوال این است که آیا امیدی به دیپلماسی مانده است؟ دویچهوله این موضوع را با دو کارشناس به بحث گذاشته است.آنچه تا چند روز پیش یک روند شکننده دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده تصور میشد، اکنون جای خود را به حملات متقابل نظامی داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا از “پایان یافتن” توافق موقت سخن گفت و در مقابل مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران نیز واشنگتن را به “زورگویی و زیر پا گذاشتن قوانین” متهم کرد.
اروپا اما در این میان تقلا میکند تا روزنههای گفتوگو را باز نگه دارد و از یک جنگ فراگیر منطقهای جلوگیری کند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
برای بررسی دقیقتر چشمانداز این بحران و آینده دیپلماسی، دویچه وله فارسی با دو کارشناس مسائل ایران، رضا علیجانی و رضا طالبی گفتوگو کرده است.
رویارویی مستقیم و سنجش خطوط قرمز
گزارشها حاکی از آن است که پس از بمباران مناطقی در نوار ساحلی جنوب ایران توسط نیروهای آمریکایی، سپاه پاسداران در اقدامی تلافیجویانه پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت را هدف قرار داده است. با این حال تحلیلگران معتقدند این درگیریها با وجود شدت گرفتن هنوز از کنترل خارج نشدهاند.
رضا طالبی، کارشناس مسائل ایران شرایط کنونی را “مرحله آزمون پایداری توافق” توصیف میکند. به باور او، رفتار بازیگران در این مقطع غیرقابل پیشبینی است، اما واکنشهای صورتگرفته تاکنون محدود و در چارچوب عدم نقض کامل آتشبس بوده است.
بیشتر بخوانید: نشست ناتو در آنکارا چه پیامی برای ایران دارد؟
طالبی در این باره میگوید: «هر دو طرف همچنان مصمماند موضع ضعف از خود نشان ندهند و هرگونه توافقی را مشروط به تأمین منافع متقابل میدانند.»
او میافزاید که با توجه به عقبنشینی نیروهای نیابتی مانند حزبالله و حشدالشعبی بدون وقوع تقابل جدی، جمهوری اسلامی به تدریج اهرمهای فشار خود را از دست رفته میبیند و اکنون در تلاش است تا با اقدامات خود در منطقه، از انتقال حس ضعف به طرف مقابل جلوگیری کند.
تنگه هرمز؛ میدان اصلی امتیازگیری
یکی از کانونهای اصلی تنش، آبراههای استراتژیک منطقه است. سازمان بینالمللی دریانوردی از گرفتار شدن حدود ۶ هزار دریانورد در خلیج فارس خبر داده و قیمت نفت برنت با افزایشی ۵ درصدی به مرز ۷۸ دلار رسیده است.
رضا علیجانی، کارشناس مسائل سیاسی معتقد است که جمهوری اسلامی تمایلی به بازگشت وضعیتتنگه هرمز به حالت سابق ندارد. به گفته او تهران میخواهد با مسدود کردن مسیرهای جنوبی خلیج فارس که به ساحل عمان نزدیک است، ترافیک دریایی را به مسیرهای اصلی هدایت کرده و از این طریق اعمال نفوذ کند.
علیجانی هشدار میدهد که این تقابل متقابل میتواند خطرناک باشد: «این پینگپنگ [نظامی] هرچند طرفین بعد از اینکه یک ضربه زدند میگویند تمام شد، ولی امکان تکرارش هست. اگر پای فشارهای اسرائیل به میان بیاید، میتواند به یک جنگ قابلتوجه که بیشتر در ساحل ایران میگذرد تا مرکز ایران تبدیل شود.»
او در عین حال تاکید میکند که اقدام اخیر خزانهداری آمریکا در لغو معافیتهای خرید نفت، به منزله یک “زنگ خطر” است که میتواند کل روند مذاکرات را با بنبست مواجه کند.
آیا جنگ تمامعیار محتمل است؟
علیرغم تبادل آتش هر دو کارشناس بر این باورند که احتمال وقوع یک جنگ همهجانبه بسیار ضعیف است. علیجانی به تبعات اقتصادی جنگ و تاثیر آن بر قیمت سوخت در آمریکا اشاره میکند و میافزاید که با توجه به در پیش بودن انتخابات میاندورهای و افت محبوبیت دونالد ترامپ، واشنگتن فعلاً به ریسک بزرگی دست نخواهد زد.
به باور او جنگ عملاً از اولویتهای روی میز آمریکا برداشته شده است.
بیشتر بخوانید:وزیر دفاع آلمان: تنگه هرمز را ترامپ بست اما ما مایلیم بازش کنیم
طالبی نیز با تایید این رویکرد، به محدودیتهای داخلی در ایران اشاره میکند. او تاکید دارد که تهران به مشکلات کلان خود واقف است.
او توضیح میدهد: «با وجود تلاش جریانهای رادیکال داخلی برای کارشکنی در برابر بخش عقلگرای حاکمیت، ایران فعلاً مسیر فعلی را ادامه خواهد داد.»
این کارشناس با اشاره به رویکرد تهران تاکید میکند: «جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیده است که باید عقبنشینی کند، اما این کار را به صورت تدریجی و همچون “داغ کردن قورباغه در آب گرم” انجام میدهد تا به بحران مشروعیت داخلی دامن نزند.»
روزنههای تاریک اما باز دیپلماسی
در حالی که کشورهای همسایه به طور مستقیم وارد بحران شدهاند و رهبران اروپایی مانند امانوئل مکرون بر حفظ کانالهای گفتوگو پافشاری میکنند، چشمانداز دیپلماسی در وضعیت ابهام قرار دارد.
با این حال دونالد ترامپ اعلام کرده است که هدفش تغییر رژیم نیست، بلکه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است؛ موضعی که در عمل روزنه را برای بازگشت به میز مذاکره باز نگه میدارد.
بر اساس ارزیابی کارشناسان توافق کاملاً از بین نرفته و وضعیت هنوز به نقطه بیبازگشت سال ۲۰۱۸نرسیده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
علیجانی احتمال شکلگیری یک تفاهم “کم در برابر کم” را محتملترین سناریو میداند؛ توافقی محدود و منطقهای که در آن واشنگتن با اعطای امتیازات اقتصادی اندک، مانند آزادسازی بخشی از اموال بلوکهشده ایران، تهران را به تامین امنیت تنگه هرمز راضی کند.
با این وجود هر دو طرف در حال حاضر استراتژی “تشدید تنش برای امتیازگیری” را پیش میبرند. تا زمانی که فشارهای اقتصادی و میانجیگریهای بینالمللی به فرمولی رضایتبخش برای دو طرف منجر نشود، دیپلماسی به حرکت در این مسیر لغزنده و در سایه سنگین موشکها ادامه خواهد داد.
تیر ۱۸
عذرخواهی رسانه دولتی مجارستان از دروغپردازی در دوران اوربان
ویکتور اوربان در ۱۶ سال زمامداری خود، رسانه دولتی مجارستان را به تریبون حکومتش تبدیل کرد. اما گویا پس از شکست او در انتخابات، این دوره به پایان رسیده است. رسانه دولتی اکنون بابت عملکرد خبری خود عذرخواهی کرده است.رادیو و تلویزیون دولتی مجارستان که به ویکتور اوربان، نخستوزیر پیشین این کشور، نزدیک بودند، طبق اعلام دولت این کشور، پخش برنامههای خود را متوقف کردند.
پتر مادیار، نخستوزیر مجارستان، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «امروز یک روز تاریخی است. امروز پایان برنامههای تبلیغاتی در رسانههای عمومی است.»
در شبکه ام۱ (M1)، مهمترین شبکه تلویزیون دولتی مجارستان، صفحهای سیاهرنگ همراه با یک پیام عذرخواهی نمایش داده شد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در این پیام آمده بود: «رسانههای عمومی نباید دروغ بگویند. متأسفیم که با این حال، طی سالهای طولانی چنین کردیم!»
در ادامه این پیام آمده بود که رسانههای دولتی اکنون اصلاح خواهند شد تا استقلال و قابل اعتماد بودن آنها تضمین شود. به همین دلیل، پخش برنامههای خبری فعلاً متوقف شده است.
وبسایتهای این رسانهها نیز صفحهای سیاهرنگ را نمایش دادند. فرستنده رادیویی “کوشوت” نیز به جای برنامههای معمول خود، برنامههای شبکه موسیقی “بارتوک” را پخش کرد.
گروه رسانهای دولتی امتیویای (MTVA) اعلام کرد که شبکه “ام۱” شامگاه چهارشنبه ۸ ژوئیه (۱۷ تیر) پخش برنامههای خود را، اما بدون بخشهای خبری، از سر خواهد گرفت.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
شبکه “ام۱” تا زمان شکست انتخاباتی اوربان و حزب پوپولیست راستگرای او، “فیدس”، عملاً به تریبون دولت مجارستان تبدیل شده بود. این شبکه در مجارستان همچنین با عنوان “ماشین تبلیغات حکومتی” شناخته میشد.
وعده بازگرداندن استقلال رسانهها
پتر مادیار، نخستوزیر محافظهکار جدید طرفدار اتحادیه اروپا، پس از آنکه حزبش “تیسا” در انتخابات پارلمانی ماه آوریل گذشته اکثریت دوسوم کرسیهای پارلمان را به دست آورد، در ماه مه ویکتور اوربان را پس از ۱۶ سال از مقام نخستوزیری کنار زد. کنترل بر رسانهها یکی از ارکان اصلی دوران زمامداری اوربان بود.
مادیار در جریان کارزار انتخاباتی خود بارها با وعده احیای استقلال رسانههای دولتی، تأکید کرده بود که به آزادی مطبوعات احترام میگذارد. او پس از ادای سوگند در اوایل ماه مه، دستور انجام یک بررسی جامع درباره نحوه فعالیت و شیوه تأمین مالی رسانههای دولتی را صادر کرد.
از زمان پیروزی انتخاباتی مادیار، مدیر بخش خبر و مهمترین مجریان خبر در شبکه خصوصی “تیوی۲” (TV2) نیز، که در مالکیت تاجران همپیمان اوربان قرار دارد، تغییر کردهاند.
تیر ۱۸
ترامپ میخواهد تجارت با اسپانیا را متوقف کند
ترامپ اسپانیا را “شریکی وحشتناک” خواند و از قصد خود برای توقف روابط تجاری با مادرید خبر داد. اسپانیا واکنشی خونسرد از خود نشان داد. اتحادیه اروپا نیز از اسپانیا حمایت کرد و خواستار پایبندی آمریکا به تعهداتش شد.دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بار دیگر بهشدت به اسپانیا حمله کرد و از اقدامات سختگیرانهای علیه این عضو ناتو خبر داد.
ترامپ روز چهارشنبه ۸ ژوئیه (۱۷ تیر) در حاشیه نشست ناتو در آنکارا گفت که به اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، دستور داده است تمامی روابط تجاری با اسپانیا را متوقف کند.
“شریکی وحشتناک”
ترامپ اسپانیا را “شریکی وحشتناک” در ائتلاف نظامی ناتو خواند و در حالی که در کنار مارک روته، دبیرکل ناتو، سخن میگفت، اظهار داشت: «من نمیخواهم با آنها معاملهای داشته باشم.»
ترامپ خطاب به دبیرکل ناتو افزود که اسپانیا با هیچ چیز موافقت نمیکند و نباید این کشور را به دنبال خود کشید. او همچنین خطاب به بسنت گفت: «من نمیخواهم با آنها هیچ معاملهای داشته باشیم، موافقی؟» وزیر خزانهداری نیز پاسخ داد: «بله قربان.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
ترامپ افزود که این اقدام باید فوراً اجرا شود و حتی نباید با مقامهای اسپانیایی گفتوگویی صورت گیرد. او گفت: «آنها غیرقابل اصلاح هستند. آدمهای بدی هستند.»
ترامپ همچنین اظهار داشت که اسپانیا از تجارت با آمریکا درآمد زیادی به دست میآورد، اما این وضعیت اکنون تغییر خواهد کرد.
ترامپ پیش از آغاز نشست ناتو نیز بار دیگر انتقادهای خود از اروپا را تکرار کرده بود. در نشست سران کشورهای عضو ناتو، مهمترین هدف این است که رئیس جمهور آمریکا همچنان به همکاری با این ائتلاف متعهد بماند.
ترامپ پیشتر نیز چندین بار بهشدت از اسپانیا انتقاد کرده بود، زیرا دولت مادرید درخواست آمریکا از کشورهای اروپایی عضو ناتو برای افزایش چشمگیر هزینههای نظامی را رد کرده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
افزون بر این، دولت سوسیالیست مادرید همچنین از در اختیار گذاشتن حریم هوایی یا پایگاههای نظامی خود به آمریکا برای جنگ علیه ایران خودداری کرده بود.
واکنش خونسرد اسپانیا
اسپانیا با خونسردی به سخنان ترامپ مبنی بر توقف تجارت با این کشور واکنش نشان داد. دفتر پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، اعلام کرد که اظهارات ترامپ را موضوعی عادی و رفتاری معمول از سوی او تلقی میکند.
در بیانیه دولت آمده است که اسپانیا روابط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بسیار خوبی با ایالات متحده دارد و دولت قصد ندارد تغییری در این روابط ایجاد کند. همچنین تأکید شده است که روابط دوجانبه، چه در حوزه تجارت و چه در زمینه دفاع، برای هر دو کشور سودمند هستند.
با این حال، مونیکا گارسیا، وزیر بهداشت اسپانیا، با لحنی تندتر واکنش نشان داد. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما کشوری مستقل و دموکراتیک هستیم که از چندجانبهگرایی و صلح دفاع میکند. آنچه واقعاً وحشتناک است، اشتباه گرفتن دیپلماسی با آزار و فشار است.»
آمریکا در اسپانیا دارای دو پایگاه نظامی مهم، یعنی پایگاه دریایی “روتا” و پایگاه هوایی “مورون” است. به گفته یکی از مقامهای دولت آمریکا، وزارت دفاع این کشور پیشتر در ماه آوریل در یک ایمیل داخلی، گزینههایی را برای مجازات متحدان ناتو مطرح کرده بود که از جمله آنها، احتمال اخراج اسپانیا از این ائتلاف نیز ذکر شده بود.
حمایت اتحادیه اروپا از اسپانیا
کمیسیون اروپا پس از تهدید ترامپ مبنی بر توقف تجارت با اسپانیا، از این کشور عضو اتحادیه اروپا حمایت کرد و از رئیس جمهور آمریکا خواست که به تعهدات این کشور در برابر شرکایش پایبند بماند.
اولوف گیل، سخنگوی کمیسیون اروپا، روز چهارشنبه در بروکسل، به توافقهای تجاری موجود اشاره کرد و گفت: «ما انتظار داریم ایالات متحده نیز همانگونه که ما به تعهدات خود عمل کردهایم، به تعهداتش در چارچوب بیانیه مشترک پایبند بماند.»
او افزود: «کمیسیون اروپا همواره تضمین خواهد کرد که منافع اتحادیه اروپا و همه کشورهای عضو آن به طور کامل محافظت شود.» به گفته او، کمیسیون همچنان برای حفظ روابط تجاری فراآتلانتیکی باثبات، قابل پیشبینی و سودمند برای هر دو طرف تلاش خواهد کرد.
تیر ۱۸
استقبال کرملین از لغو بخشی از محدودیتهای المپیکی روسیه
کرملین تصمیم کمیته بینالمللی المپیک برای کاهش بخشی از محدودیتها علیه روسیه را “گامی مهم” خواند؛ تصمیمی که میتواند راه را برای حضور کاملتر ورزشکاران روس در بازیهای المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس هموار کند.کرملین از تصمیم کمیته بینالمللی المپیک برای لغو موقت بخشی از محدودیتهای اعمالشده علیه روسیه استقبال کرد و آن را گامی مهم در جهت بازگرداندن “حقوق مشروع” ورزشکاران روس برای شرکت در رقابتهای بینالمللی دانست. به گفته دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اکنون مهم آن است که همه ورزشکاران روس بتوانند در رویدادهای بزرگ جهانی حضور داشته باشند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
کمیته بینالمللی المپیک بهطور موقت تعلیق کمیته ملی المپیک روسیه را لغو کرده و به فدراسیونهای ورزشی اعلام کرده دیگر لازم نیست برای صدور مجوز حضور ورزشکاران روس بهعنوان “بیطرف”، روند سختگیرانه قبلی را ادامه دهند.
بیشتر بخوانید: منع شرکت ورزشکاران روسیه و بلاروس در افتتاحیه المپیک پاریس
پسکوف گفت این تصمیم، گامی مهم در مسیر بازگرداندن حقوق ورزشکاران روس است و نهادهای ورزشی این کشور کار در این زمینه را بهطور مستمر ادامه خواهند داد.
با این حال، دستورالعمل کمیته بینالمللی المپیک برای بازگرداندن ورزشکارن روس به رویدادهای بینالمللی، برای فدراسیونهای مستقل هر رشته الزامآور نیست.
برای نمونه، مسئولان دوومیدانی پیشاپیش اعلام کردهاند از این مسیر پیروی نخواهند کرد و هنوز نشانهای از تغییری دیده نمیشود که بتواند راه بازگشت روسیه به رقابتهای مهم فوتبال، از جمله یورو ۲۰۲۸ یا جام جهانی آینده را باز کند.
فیفا در حال بررسی تصمیم جدید
فیفا اعلام کرده از تصمیم کمیته بینالمللی المپیک درباره تعلیق ممنوعیت در قبال کمیته المپیک روسیه آگاه شده و آن را پیش از هر تصمیم بعدی، با هماهنگی طرفهای ذیربط بررسی خواهد کرد.
همزمان، شبکه اسکاینیوز گزارش داده است فیفا قصد دارد بهطور رسمی درباره لغو ممنوعیت همه تیمهای روسیه و بازگشت آنها به رقابتهای بینالمللی بحث کند.
روسیه و متحدش بلاروس پس از آغاز جنگ اوکراین در مارس ۲۰۲۲ از سوی فیفا و یوفا تعلیق شدند.
روسیه از مرحله انتخابی جامهای جهانی مردان ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶ و نیز جام جهانی زنان ۲۰۲۳ کنار گذاشته شد.
نشانههای بازگشت تدریجی
فیفا سال گذشته از روسیه دعوت کرد تیمی را به جشنواره فوتبال زیر ۱۵ سال در جمهوری آذربایجان اعزام کند. این تصمیم اندکی پس از آن اتخاذ شد که کمیته بینالمللی المپیک توصیه کرد تیمهای پایه روسیه بتوانند با پرچم و سرود ملی خود در رقابتها حضور داشته باشند.
فیفا همچنین ماه گذشته اعلام کرد همه اعضای خود، از جمله روسیه، میتوانند در جام جهانی و جشنواره جدید زیر ۱۵ سال که از ۲۲ تا ۳۱ اکتبر در جمهوری آذربایجان برگزار میشود، شرکت کنند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
از زمان اعمال این ممنوعیت، تیم ملی مردان روسیه همچنان بیرون از تورنمنتهای بزرگ، بازیهای بینالمللی برگزار کرده و اکنون در رتبه ۳۵ ردهبندی فیفا قرار دارد. تیم ملی زنان روسیه نیز در رده ۲۷ جهان ایستاده است.
