saman.mobasher…
مرداد ۰۱
بیش از ۷۰ نفر از بازداشتشدگان در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در زندان مرکزی اصفهان به اعدام محکوم شدهاند که ۲۶ نفر از آنان را به سلولهای انفرادی و سوئیتهای قرنطینه پیش از اجرای حکم منتقل کردهاند. سازمان حقوق بشر ایران هویت ۳۱ نفر از این زندانیان را احراز کرده است، که درمیان آنان دستکم سه تبعه افغانستان شناسایی شدهاند و یک نفر که هنگام وقوع اتهام انتسابی کمتر از ۱۸ سال سن داشته است. همچنین، بهنظر میرسد سن سه معترض دیگر نیز هنگام وقوع اتهام انتسابی زیر ۱۸ سال بوده که سازمان حقوق بشر ایران در حال راستیآزمایی این موضوع است.
پیش از این دستکم پنج معترض که در ارتباط با اعتراضات دیماه بازداشت شده بودند، در زندان مرکزی اصفهان اعدام شدهاند. صدها معترض دیگر نیز در ایران در معرض خطر صدور حکم اعدام قرار دارند.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این رابطه گفت: «وجود بیش از ۷۰ معترض محکوم به اعدام در یک زندان نشان میدهد که شمار واقعی احکام اعدام صادر شده برای معترضان در سراسر کشور بهمراتب بیش از برآوردهای پیشین است. ما عمیقاً نگرانیم که مقامهای جمهوری اسلامی از شعلهورشدن دوباره جنگ سوءاستفاده کنند و درحالیکه توجه جامعه بینالملل به جای دیگری معطوف شده است، این اعدامها را به اجرا بگذارند. تنها راه جلوگیری از موج دیگری از اعدامها، تداوم فشار قاطع و مؤثر جامعه جهانی بر جمهوری اسلامی است.»
بنابه اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، در حال حاضر بیش از ۷۰ معترض در زندان مرکزی اصفهان (دستگرد) در صف اعدام قرار دارند. این معترضان اهل شهرهای اصفهان، ممسنی، شهرضا و خمینیشهرند و در بندهای ۲، ۳، ۵ و ۸ این زندان نگهداری میشوند. ۱۴ نفر از این معترضان که در پروندهای موسومبه «میدان علیخانی» به اعدام محکوم شده بودند، به سلولهای انفرادی پیش از اجرای حکم منتقل شدهاند و در خطر قریبالوقوع اجرای حکم اعدام قرار دارند. جزئیات بیشتر درباره این پرونده در ادامه گزارش آمده است.
یک منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «۱۲ معترض دیگر نیز در حال حاضر در سوئیتهای قرنطینه بهسر میبرند که هر یک ۳ تا ۴ نفر را در خود جای میدهد. به آنان گفتهاند که احکام اعدامشان بهزودی اجرا خواهد شد، در الیکه حکم اعدام پنج نفر از این افراد هنوز حتی در دیوان عالی کشور نیز تأیید نشده است.»
در دو بند از این زندان، زندانیان در اعتراض به برنامهریزی برای اجرای احکام اعدام دست به اعتصاب غذا زدهاند، اما بنابر اطلاع منابع سازمان حقوق بشر ایران، «در پی فشارها و تهدیدهای شدید مسئولان زندان، زندانیان ناچار شدند اعتصاب غذای خود را بشکنند و این اعتراض بهطور ناگهانی پایان یافت».
خانوادههای این معترضان نیز همچنان تحت تهدید و فشار قرار دارند تا درباره وضعیت و پرونده عزیزانشان اطلاعرسانی نکنند.
سازمان حقوق بشر ایران تاکنون هویت ۳۱ نفر از بیش از ۷۰ معترض را شناسایی کرده است که مشخصات آنان در ادامه این گزارش آمده است.
مهران سیدزاده یکی از معترضانی است که هماکنون در این زندان با خطر اجرای حکم اعدام روبهرو است. او به همراه برادر ناتنیاش در منزل بازداشت شد. یک منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «زمانی که مأموران امنیتی برای بازداشت مهران به خانه آنان یورش بردند، او هنگام تلاش برای فرار، یکی از مأموران را از پلهها به پایین هل داد که در نتیجه آن مأمور دچار ضربه مغزی شد.»
مهران در دوران بازداشت، به مدت سه ماه در بیخبری مطلق، بدون امکان تماس با دنیای خارج نگهداری شد و برای گرفتن اعترافات اجباری علیه خود تحت شکنجه قرار گرفت؛ بهگونهای که دست راستش و دو دندانش نیز شکست. او در نهایت بدون دسترسی به وکیل محاکمه شد. شعبه یک دادگاه انقلاب اصفهان او را به اتهام مشارکت در کشته شدن دو بسیجی در جریان اعتراضات دیماه به اعدام محکوم کرد؛ حکمی که دیوان عالی کشور نیز آن را تأیید کرده است. مشخص نیست که آیا به دلیل مقاومت در برابر بازداشت، پرونده جدیدی علیه مهران تشکیل شده است یا نه.
افشار شاهاحمدی، ایمان شفایی و صدرالدین احمدزاده سه شهروند افغانستان، ۲۰ دیماه بازداشت شدند. این سه نفر به مدت ۴۰ روز در بازداشتگاه وزارت اطلاعات در بیخبری مطلق از تماس با دنیای خارج محروم بودند. آنان به اتهام مشارکت در آتش زدن یک کلانتری به اعدام محکوم شدهاند.
یک منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «افشار و ایمان به همراه خانوادههایشان در اصفهان زندگی میکردند و صدرالدین برای کار به ایران آمده بود. ایمان پیش از بازداشت به بیماری تنفسی مبتلا بود که در جریان بازجوییها تشدید شد. مأموران در تمام این مدت هیچگونه خدمات درمانی در اختیار او قرار ندادند و برای همین به آسم شدید مبتلا شد. او همچنان از دسترسی به مراقبتهای پزشکی محروم است.»
سازمان حقوق بشر ایران ۱۰ اردیبهشتماه سالجاری نام ۱۴ معترض دیگر را که در این زندان با خطر اجرای حکم اعدام روبهرو بودند، منتشر کرد که عبارتاند از:
منصور جعفری (۱۷ ساله)، شاهین سلیمانی (۲۳ ساله)، حسین قلعهبیگی (۲۲ ساله)، رضا موذنی (۲۳ ساله)، یاسر مختاری (۲۳ ساله)، مسلم حیدری (۳۰ ساله)، رمضان اسدی، ابوالفضل هاشمیان، دانیال هارونی، نوید شیرانی، سیدرضا حسنلو، داوود امینزاده، مبین سلطانی و پژمان حقیقی.
پرونده «میدان علیخانی»
در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، میدان علیخانی اصفهان یکی از کانونهای اعتراضات بود. مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردند که در ۱۸ دیماه، چهار نفر از نیروهای امنیتی کشته شدهاند. بر بنابه اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، در ارتباط با کشته شدن این چهار نیروی امنیتی، در ابتدا ۶۲ نفر بازداشت شدند و بین یک تا سه ماه تحت بازجویی و شکنجه قرار گرفتند.
یک منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «بسیاری از متهمان این پرونده حتی از یک محاکمه استاندارد نداشتند. جلسات دادگاه از داخل زندان و از طریق تماس تلفنی یا تصویری برگزار شد، بدون اینکه هیچ وکیلی، حتی وکیل تسخیری، در کنار آنان حضور داشته باشد. متهمان در اتاقی با حضور دو مأمور قرار داشتند و قاضی آن طرف خط بود. احکام بیشتر آنان نیز در شعبههای ۹ و ۳۹ دیوان عالی کشور تأیید شده است.»
در ۲۸ تیرماه، رسانههای حکومتی از اجرای حکم اعدام عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی، شهروند افغانستان، در ارتباط با وقایع آن شب خبر دادند. در این گزارشها آمده بود که برای ۱۶ نفر در این پرونده کیفرخواست صادر شده است. سازمان حقوق بشر ایران تاکنون هویت ۱۳ نفر از دیگر متهمان این پرونده را احراز کرده است. هویت چهاردهمین متهم تا زمان نگارش این گزارش مشخص نشد.
این ۱۴ معترض به سلولهای انفرادی منتقل شدهاند و بنابر اطلاع منابع آگاه سازمان حقوق بشر ایران، «برخی از آنان موفق به آخرین ملاقات با خانوادههای خود شدهاند»
مشخصات ۱۳ معترض این پرونده به شرح زیر است:
۱- علیرضا رئیسی، ۲۲ ساله، اهل اصفهان.
۲- علیرضا سپاهی، ۲۵ ساله، اهل اصفهان. او ساعت ۲ بامداد ۲۰ دیماه، پس از یورش نیروهای امنیتی به منزلش، بازداشت شد. علیرضا هنگام تلاش برای فرار از ناحیه پا هدف گلوله قرار گرفت و سپس نیروهای امنیتی او را بازداشت کردند. مادرش نیز بازداشت شد. او به سه فقره حکم اعدام محکوم شده است.
۳- ابوالفضل سپاهی، ۲۳ ساله، اهل اصفهان. او پسرعموی علیرضا سپاهی است و به سه فقره حکم اعدام محکوم شده است.
۴- امیرحسین ملکی، ۲۰ ساله، اهل اصفهان.
۵- ابوالفضل ابراهیمی، ۱۸ یا ۱۹ ساله، اهل اصفهان. احتمالاً در زمان وقوع اتهام انتسابی هنوز به ۱۸سالگی نرسیده بود. سازمان حقوق بشر ایران در حال راستیآزمایی این موضوع است.
۶- امیرحسین ابراهیمی، ۲۰ ساله، اهل روستای انالوجه در استان اصفهان.
۷- شروین باقریان، ۱۸ یا ۱۹ ساله، اهل اصفهان. حکم او هنوز در دیوان عالی کشور تأیید نشده است. رسانههای حکومتی ۳ بهمنماه بخش کوتاهی از بازجویی شروین را پخش کردند. براساس برخی گزارشها، او هنگام وقوع اتهام انتسابی کمتر از ۱۸ سال داشته است. موضوعی که سازمان حقوق بشر ایران در حال راستیآزمایی آن است.
۸- علیرضا دشتی، ۲۰ ساله، اهل اصفهان.
۹- قائم حسینی، ۲۱ ساله، اهل اصفهان.
۱۰- جواد طالبپور، اهل خمینیشهر. حکم او هنوز در دیوان عالی کشور تأیید نشده است. سازمان حقوق بشر ایران ۱۰ اردیبهشتماه او را بهعنوان یکی از معترضان در معرض خطر اجرای حکم اعدام معرفی کرد.
۱۱- مهدی اسکندری، ۲۸ ساله، اهل اصفهان. حکم او هنوز در دیوان عالی کشور تأیید نشده است. سازمان حقوق بشر ایران ۱۰ اردیبهشتماه او را بهعنوان یکی از معترضان در معرض خطر اجرای حکم اعدام معرفی کرد.
۱۲- حسین صفری، ۲۸ ساله، اهل اصفهان.
۱۳- سپهر هونجانی، ۱۷ یا ۱۸ ساله، اهل اصفهان. براساس گزارشهای موجود، سپهر هنگام وقوع اتهام انتسابی کمتر از ۱۸ سال داشت؛ سازمان حقوق بشر ایران در حال راستیآزمایی آن است.
سایر معترضانی که در ارتباط با این پرونده بازداشت شدهاند، به حبسهایی بین پنج تا ده سال محکوم شدهاند.
اعدام عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی
سازمان حقوق بشر ایران اطلاعات بیشتری درباره عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی که روز ۲۸ تیر در این زندان اعدام شدند، به دست آورده است.
عرفان، ۱۸ ساله، اهل اصفهان بود. گلمحمد، ۲۳ ساله و اهل هرات افغانستان، در کودکی همراه خانوادهاش به اصفهان مهاجرت کرده بود. عرفان حدود دو ماه در بازداشت نهادهای اطلاعاتی اصفهان در بیخبری مطلق بهسر برد.
یک منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «هر دو معترض نخستین بار در شعبه یک دادگاه انقلاب اصفهان به ریاست قاضی براتی محاکمه شدند؛ جلسهای که تنها حدود ۱۰ دقیقه طول کشید. عرفان در برابر قاضی درباره شکنجههایی که متحمل شده بود توضیح داد، اما قاضی هیچ توجهی به دفاعیات او نکرد و همانجا گفت که یک بار اعدام برای کسی که یک عضو بسیج را کشته باشد، کافی نیست و چنین فردی باید سه یا چهار بار اعدام شود.»
عرفان و گلمحمد به اعدام محکوم شدند، اما بهگفته منابع سازمان حقوق بشر ایران، «حکم اعدام عرفان دو بار نقض شد و قرار بود به ۱۵ سال حبس کاهش یابد. با این حال، مأموران امنیتی عامدانه در روند پرونده مداخله کردند و آن را برای صدور رأی مجدد به شعبهای همعرض ارجاع دادند تا حکم اعدام دوباره صادر شود. در نهایت نیز شعبه نهم دیوان عالی کشور این حکم را تأیید کرد.»
این منبع درباره شب پیش از اعدام این دو گفت: «از ساعت ۱۲ شب تا ۵ صبح، خانوادههای عرفان و گلمحمد مقابل درِ زندان بودند. دو مأمور بهصراحت به خانواده گلمحمد دروغ گفتند که اعدام انجام نخواهد شد و از آنان خواستند به خانه بازگردند. با اینحال، هر دو خانواده همچنان مقابل زندان ماندند و در انتظار دریافت خبری بودند. در نهایت، مسئولان زندان از ارائه هرگونه اطلاعات به آنان خودداری کردند و خانوادهها ناچار شدند به خانه برگردند. اندکی بعد، با خانوادهها تماس گرفتند و خبر دادند که اعدامها اجرا شده است.»
از میان ۲۳ معترضی که در ارتباط با اعتراضات دیماه اعدام شدند، پنج نفر در زندان مرکزی اصفهان به دار آویخته شدند: ساسان آزادوار، عرفان کیانی، محمدامینی دهاقانی، عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی. همچنین عباس اکبری فیضآبادی نیز در مکانی اعلامنشده در استان اصفهان اعدام شد.
مرداد ۰۱
مرداد ۰۱
مرداد ۰۱
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
دور جدید حملات آمریکا با هدف قراردادن پل ریلی “آقتکهخان” در آققلا، واقع در شمالیترین نقطه کشور آغاز شد. حمله به این پل راهبردی را میتوان حامل این پیام دانست که ارتش آمریکا توان هدفگرفتن نقاط مختلف ایران و مختلکردن مسیرهای ارتباطی و لجستیکی این کشور با روسیه و چین را دارد.
تمرکز حملات ولی پس از حمله به آققلا به مناطق جنوبی کشور معطوف شد.
ادامه حملات در یازدهمین شب نشان میدهد که آمریکا توانسته است اهدافی را در عمق خاک ایران هدف قرار دهد. برخی کارشناسان نیز احتمال دادهاند که دامنه این حملات در هفته آینده بهسمت تهران گسترش یابد.
با این حال، پرسش اصلی این است که در صورت فرسایشیشدن جنگ، تابآوری مردم و جامعه ایران تا کجا ادامه خواهد یافت و آیا جامعه توان تحمل جنگی طولانی و تمامعیار را دارد؟ مهران براتی و افشار سلیمانی، دو تحلیلگر مسائل ایران، در گفتوگو با دویچه وله پاسخهای متفاوتی به این پرسش دادهاند.
جنگ و کاهش تابآوری جامعه ایران
مهران براتی، تحلیلگر مسائل ایران، در گفتوگو با دویچه وله فارسی میگوید نشانهای از تابآوری گسترده در جامعه ایران نمیبیند؛ زیرا اعتراضات در حوزههای مختلف در گوشهوکنار کشور جریان دارد و توان تحمل مردم به مرز نهایی رسیده است.
به باور این تحلیلگر مقیم برلین، جمهوری اسلامی این وضعیت را در محاسبات خود در نظر میگیرد و به همین دلیل تمایلی به گسترش جنگ و افزایش سطح آن ندارد.
براتی جنگ کنونی را فرسایشی توصیف میکند؛ جنگی که در آن جمهوری اسلامی نمیخواهد همه توان اقتصادی، نظامی و سیاسی خود را یکباره به کار گیرد. با این حال به گفته او، تداوم همین وضعیت فرسایشی نیز هر روز از توان تحمل جامعه میکاهد و “تابآوری مردم را به زیر صفر رسانده” است.
این تحلیلگر معتقد است مردم دیگر توان تحمل پیامدهای جنگ را ندارند و ادامه آن میتواند به شکلگیری اعتراضات عمومی منجر شود. به گفته او، با تشدید بحران معیشتی، مسئله گرسنگی نیز جدیتر خواهد شد و ممکن است “گرسنگان دست به قیام بزنند”.
احتمال سرکوب اعتراضات در شرایط جنگی
مهران براتی در پاسخ به این پرسش که آیا حکومت ممکن است به بهانه جنگ، معترضان را بهشکلی خونین سرکوب کند و تجربه تلخ کشتار دیماه ۱۴۰۴ تکرار شود، میگوید جمهوری اسلامی در صورت ادامه جنگ بهتدریج درمییابد که دیگر توان تداوم و تشدید سرکوب را ندارد و در چنین شرایطی ممکن است تغییرات از درون ساختار قدرت آغاز شود و بهجای فروپاشی ناگهانی، روند استحاله حکومت از درون شکل بگیرد.
براتی در ادامه صحبتهای خود خاطرنشان میکند هیچ تحولی اما در چارچوب جمهوری اسلامی به سود مردم نخواهد بود. او میگوید اگر مردم امکانات لازم را در اختیار داشتند و میتوانستند حکومت را در جریان اعتراضاتی دوهفتهای سرنگون کنند، چنین کاری را انجام میدادند؛ اما تحقق این امر به امکانات و میزان توان و تحمل جامعه بستگی دارد.
به گفته براتی، جمهوری اسلامی تاکنون توانسته است با “کشتار فلهای” مانع تغییرات بنیادین شود.
با این حال براتی میگوید تحولات ایران قابل پیشبینی نیستند، زیرا بسیاری از رویدادها برخلاف انتظارها رخ دادهاند. او یادآوری میکند که دو سال پیش و در پی کشتار معترضان، برخی تصور میکردند حکومت سقوط خواهد کرد، اما چنین اتفاقی نیفتاد. به باور براتی، اگرچه نمیتوان روند تحولات ایران را پیشبینی کرد، وقوع تغییرات ناگهانی نیز کاملا ممکن است.
این تحلیلگر ساختار حکومتی ایران را “کلنگی” توصیف میکند؛ ساختاری که ممکن است با وجود فرسودگی سالها دوام بیاورد، اما همین فرسودگی میتواند سبب شود در لحظهای پیشبینیناپذیر فروبریزد و کل دستگاه حکومتی از هم بپاشد.
دیدگاهی متفاوت درباره تابآوری جامعه ایران
افشار سلیمانی، سفیر پیشین ایران در باکو و کییف در گفتوگو با دویچه وله فارسی دیدگاهی متفاوت از مهران براتی درباره تابآوری مردم و جامعه ایران مطرح کرد.
سلیمانی بعید میداند که حملات آمریکا به شکلگیری تحولی داخلی علیه جمهوری اسلامی منجر شود. به باور او، هرچقدر تنشها افزایش یابد، لزوما حرکتی از سوی مردم علیه حکومت شکل نخواهد گرفت.
سلیمانی میپذیرد که جامعه با سختیهای اقتصادی، گرانی و کمبود کالا، سوخت و بنزین مواجه است، اما معتقد است این مشکلات به اعتراضاتی منجر نخواهد شد که آمریکا بتواند از آنها علیه جمهوری اسلامی بهرهبرداری کند.
به گفته سلیمانی، مقامهای جمهوری اسلامی تا پایان مقاومت خواهند کرد، هرچند فشارهای ناشی از جنگ ممکن است بر تصمیمهای دولت اثر بگذارد. او در این زمینه به سخنان مکرر مسعود پزشکیان درباره افزایش مشکلات و ضرورت یافتن راهحلی برای وضعیت مردم اشاره کرد.
این دیپلمات پیشین وضعیت کنونی را بسیار حساس توصیف کرد و گفت ایران این بار آسیبهای زیادی به پایگاههای آمریکا وارد کرده است.
آیا هدف آمریکا کاهش تابآوری مردم است؟
آمریکا با حملات بیوقفه خود به ساختارهای نظامی و لجستیکی قصد دارد جمهوری اسلامی را وادار به بازگشت به میز مذاکره کند، سلیمانی میگوید کاهش توان تحمل جامعه، هر اندازه هم شدید باشد، به حضور مردم در خیابانها علیه جمهوری اسلامی منجر نخواهد شد.
به باور این کارشناس در شرایطی که کشور هدف حمله خارجی قرار گرفته، مردم علیه دولت دست به اقدام نخواهند زد.
این دیپلمات سابق افزود: «مردم میبینند که آمریکا در حال بمباران ایران است و به همین دلیل نتیجه مورد انتظار واشنگتن حاصل نخواهد شد.»
سلیمانی همچنین هشدار داد که هرگونه عقبنشینی میتواند به گسترش دامنه خواستهها و حملات منجر شود.
به گفته او، جمهوری اسلامی ابزارهایی در اختیار دارد که ممکن است در صورت بحرانیترشدن وضعیت از آنها استفاده کند. سلیمانی در این زمینه به احتمال حمله ایران به کابلهای زیردریایی فیبر نوری و مینگذاری در تنگه هرمز اشاره کرد.
سلیمانی معتقد است آمریکا توان تحمل ضرباتی را که ایران به پایگاههایش در اردن، بحرین، کویت و قطر وارد کرده است را ندارد. به باور او، با درنظرگرفتن مجموعه این عوامل، خواستههای آمریکا محقق نخواهد شد و جمهوری اسلامی تا پایان ایستادگی خواهد کرد اما ممکن است به نوعی “بدهبستان” تن دهد.
سرانجام جنگ چه خواهد شد؟
سلیمانی میگوید جنگ کنونی در نهایت با ورود میانجیگران به آتشبس منتهی خواهد شد و طرفها سرانجام ناچار خواهند شد واقعبینانه برای حلوفصل اختلافات اقدام کنند، تفاهمنامه را به اجرا بگذارند یا مذاکرات را ادامه دهند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
سلیمانی این گزینه را “کمهزینهترین و کوتاهترین مسیر حل بحران” دانست و تاکید کرد که ادامه جنگ راهحل نیست و این تنش نهایتا باید از مسیر دیپلماسی حل شود.