شب جادویی آسمان اروپا؛ از خورشیدگرفتگی تا بارش شهابی

امشب بخش بزرگی از اروپا فقط شاهد خورشیدگرفتگی نخواهد بود. در این شب بدون مهتاب همچنین بارش شهابی برساوشی، آسمان را به آتش‌بازی شهاب‌ها بدل خواهد کرد. در آلمان تنها هلال باریکی از خورشید دیده خواهد شد.اوج تابستان، فصل باران شهاب‌ها است: بارش شهابی برساوشی در شب چهارشنبه به پنجشنبه ۱۲ و ۱۳ آگوست (۲۱ و ۲۲ مرداد) به اوج خود می‌رسد. بهترین زمان برای تماشای این بارش از ساعت ۲۳ چهارشنبه تا ۴ بامداد پنجشنبه (به وقت اروپای مرکزی) است.

اخترشناسان انتظار دارند در هر ساعت از این زمان، تا ۱۰۰ شهاب قابل مشاهده باشد. امسال ماه نو و هوای مساعد، نویدبخش شرایطی ایده‌آل برای تماشای بارش شهابی است.

هنگام ماه نو، ماه تقریباً میان زمین و خورشید قرار می‌گیرد و از زمین یا به‌سختی دیده می‌شود یا اصلاً قابل مشاهده نیست. این بدان معناست که بخش روشن ماه عمدتاً رو به سمتی مخالف زمین قرار دارد.

افزون بر این، انتظار می‌رود آسمان عمدتاً صاف باشد. در حالی که در منتهی‌الیه شمال آلمان ممکن است ابرها مانع تماشای شهاب‌ها شوند، طبق پیش‌بینی هواشناسی، آسمان در سایر نقاط آلمان بدون ابر خواهد بود.

مشاهده بارش شهابی با چشم غیرمسلح

کارولین لیفکه از مرکز اخترشناسی در هایدلبرگ می‌نویسد، مثل همیشه بهتر است برای رصد به مکانی رفت که آسمان آن تا حد امکان تاریک باشد. به این ترتیب حتی کم‌نورترین شهاب‌ها نیز قابل مشاهده خواهند بود. این اخترفیزیکدان توضیح می‌دهد: «آلودگی نوری شهرها و مناطق مسکونی بزرگ‌تر، متأسفانه اختلال زیادی ایجاد می‌کند.»

دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید

به گفته لیفکه، برای تماشای شهاب‌ها نیازی به ابزارهایی مانند دوربین دوچشمی یا تلسکوپ نیست، بلکه “برعکس، این ابزارها مزاحم هستند”. او می‌گوید با چشم غیرمسلح در هر ساعت حدود ۶۰ تا ۷۰ شهاب قابل مشاهده خواهند بود.

غبار دنباله‌دار، منشأ شهاب‌های برساوشی

نخستین شهاب‌های برساوشی از اواخر ژوئیه گذشته در آسمان ظاهر شده‌اند. این شهاب‌های تابستانی نام خود را از صورت فلکی برساوش گرفته‌اند. به نظر می‌رسد شهاب‌های برساوشی از این صورت فلکی سرچشمه می‌گیرند. اخترشناسان این نقطه ظاهری انتشار را “کانون بارش” می‌نامند.

اما در واقع، این شهاب‌ها از محیط نزدیک زمین می‌آیند. سیاره ما در مدار خود به دور خورشید، هر سال از اواسط ژوئیه تا اواخر آگوست،از میان ابری از ذرات بسیار ریز عبور می‌کند که دنباله‌دار سوئیفت−تاتل (109P/Swift-Tuttle)، کشف‌شده در سال ۱۸۶۲، در مسیر گردش خود به دور خورشید بر جای گذاشته است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

هنگامی که زمین با این ردّ غبار کیهانی برخورد می‌کند، ذرات غبار دنباله‌دار که اغلب تنها به اندازه سر سوزن هستند، با سرعت ۶۰ کیلومتر در ثانیه، یعنی ۲۱۶ هزار کیلومتر در ساعت، وارد جو زمین می‌شوند. این ذرات کوچک غبار سپس در ارتفاع ۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتری پدیده‌هایی نوری ایجاد می‌کنند که شهاب نامیده می‌شوند. در واقع این نه خود ذرات، بلکه هوای پیرامون آنهاست که می‌درخشد.

خورشیدگرفتگی در آلمان

پیش از بارش شهابی، یک خورشیدگرفتگی جزئی در آسمان آلمان قابل مشاهده خواهد بود. فلورین اشتروئه از رصدخانه زاکسن شمالی، به خبرگزاری آلمان گفته که چنین پدیده‌هایی هر از گاهی در این کشور رخ می‌نمایند و آخرین مورد آن نیز در اواخر مارس ۲۰۲۵ بوده است.

او توضیح می‌دهد: «اما این یکی بسیار ویژه است، زیرا هنگام غروب خورشید رخ می‌دهد و خورشید در حالی غروب می‌کند که بخشی از آن در گرفتگی است.»

طبق اعلام آژانس فضایی اروپا، ۱۲ آگوست بر فراز گرینلند، ایسلند، شمال اسپانیا، جزایر بالئاری و بخش کوچکی از شمال شرقی پرتغال خورشیدگرفتگی کامل خواهد بود. در بخش‌هایی از آلمان نیز میزان گرفتگی خورشید دست‌کم به ۸۴ تا ۹۰ درصد خواهد رسید.

این رویداد در آلمان در مجموع تقریباً دو ساعت طول خواهد کشید. در ایالت‌های شلسویگ−هولشتاین و مکلنبورگ−فورپومرن، ماه از ساعت ۱۹:۱۱ به‌تدریج در برابر خورشید قرار می‌گیرد. در ایالت‌های جنوبی‌تر آلمان، این نمایش کیهانی چند دقیقه دیرتر آغاز می‌شود. برای مثال در بایرن حدود ساعت ۱۹:۱۹.

اوج خورشیدگرفتگی و بیشترین میزان گرفتگی خورشید حدود یک ساعت بعد رخ می‌دهد که در این مورد نیز از شمال به جنوب اندکی اختلاف زمانی وجود دارد.

خورشیدگرفتگی در شهرهای کیل و روستوک ساعت ۲۰:۰۷، در برلین ساعت ۲۰:۰۹، در درسدن ساعت ۲۰:۱۱، در کلن ساعت ۲۰:۱۳، در مونیخ و اشتوتگارت ساعت ۲۰:۱۶ و در فرایبورگ ساعت ۲۰:۱۸ به اوج خود می‌رسد.

پس از آن، ماه به‌تدریج از مقابل خورشید کنار می‌رود تا اینکه خورشیدگرفتگی جزئی، بسته به محل، با غروب خورشید در فاصله حدود ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۱ پایان می‌یابد.

برای تماشای این جادوی آسمانی، باید به هشدار کارشناسان مبنی بر پرهیز از نگاه کردن مستقیم به خورشید توجه کرد. به گفته آنان، این کار می‌تواند به شبکیه چشم آسیب برساند.

EnglishGermanPersian