ایرج خواجه‌امیری، “پهلوان آواز ایران” درگذشت

حسین خواجه‌امیری، خواننده پرآوازه موسیقی سنتی ایران که با نام هنری “ایرج” شناخته می‌شد، در ۹۴ سالگی درگذشت. محمدرضا شجریان، صدای این هنرمند صاحب‌سبک را “متر و معیار سنجش کیفیت صدا در تاریخ آوازخوانی” می‌دانست.حسین خواجه‌امیری در ۱۱ دی ۱۳۱۱ در روستای خالدآباد نطنز، از توابع استان اصفهان در خانواده‌ای هنرمند به دنیا آمد.

ملا میرزا، پدربزرگش از خوانندگان بنام دوران ناصرالدین‌شاه بود و پدرش نعمت‌الله نیز صدایی خوش و آشنایی کامل با ردیف موسیقی ایرانی داشت و سال‌ها پسرش را زیر نظر خود آموزش داد.

حسین که بعدها نام ایرج را برای کار در عرصه موسیقی انتخاب کرد، در نوجوانی در مجالس تعزیه‌خوانی هم شرکت می‌کرد و از همان دوران با ردیف آوازی ایرانی آشنا شد.

ایرج علاوه بر آموزش‌های اولیه، برای فراگیری حرفه‌ای ردیف‌های آوازی وارد مکتب اصفهان شد. او از نوجوانی نزد استاد ابوالحسن صبا به فراگیری ردیف‌های موسیقی پرداخت و صبا که به استعداد بی‌نظیر او پی برده بود، او را به ابراهیم‌خان منصوری معرفی کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

همچنین ایرج مدتی از آموزش‌های استادانی چون تقی تفکری و مرتضی محجوبی نیز بهره برد و بدین ترتیب تلفیقی از مکتب اصفهان و تهران را در آواز خود پیاده کرد.

ایرج در سال ۱۳۲۶ و زمانی که تنها ۱۵ سال داشت، توسط ابراهیم‌خان منصوری به رادیو راه یافت و به اجرای برنامه پرداخت.

پس از پایان تحصیلات دبیرستان و ورود به دانشکده افسری، فعالیت او در رادیو متمرکزتر شد و با آغاز برنامه گل‌ها به دعوت داوود پیرنیا، به یکی از ارکان اصلی این برنامه بدل شد و در کنار استادانی چون جلیل شهناز، فرهنگ شریف، احمد عبادی، حسن کسایی، همایون خرم و علی‌اصغر بهاری آثار جاویدانی را به ضبط رساند.

ایرج خواجه‌امیری از خوانندگان صاحب‌سبک موسیقی ایران بود و صدایش یکی از معدود نمونه‌های “شش‌دانگ” به شمار می‌رفت.

دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید

او در طول چند دهه فعالیت هنری‌اش، بیش از ۲۱۳ برنامه از مجموعه گل‌ها (شامل برگ سبز، گل‌های رنگارنگ، شاخه گل و گل‌های تازه) خواند و آلبوم‌های موسیقی مختلفی منتشر کرد.

بخش مهمی از شهرت مردمی ایرج، مربوط به ترانه‌خوانی او در فیلم‌های سینمایی مشهور به “فیلم‌فارسی” به‌ویژه به‌جای شخصیت‌های بازی‌شده توسط محمدعلی فردین بود.

هماهنگی لحن، تن صدا و میمیک چهره فردین با صدای پرقدرت ایرج در فیلم‌هایی چون گنج قارون، سلطان قلب‌ها و چهارراه حوادث، همکار‌ی آن‌ها را به یکی از موفق‌ترین و ماندگارترین زوج‌های هنری-سینمایی تاریخ ایران تبدیل کرد.

به او لقب “پهلوان آواز ایران” را داده بودند که نشان‌ از جایگاه ویژه صدای او در موسیقی سنتی ایران بود. محمدرضا شجریان نیز درباره او گفته بود: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ایران به‌عنوان یک متر و معیار شناخته می‌شود و هرکس بخواهد نمونه‌ای از اوج توانایی حنجره را مثال بزند، صدایش را به صدای ایرج تشبیه می‌کند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وسعت صوتی کم‌نظیر، تسلط او بر ردیف‌های آوازی، ادای صحیح کلمات و حضور طولانی و تاثیرگذارش در برنامه رادیویی گل‌ها و فیلم ها، ایرج خواجه‌امیری را به یکی از چهره‌های ماندگار و تاثیرگذار تاریخ آواز ایرانی تبدیل کرده بود.

حسین خواجه‌امیری، خواننده نامدار موسیقی ایرانی که اخیرا در بیمارستان تحت مراقبت‌های ویژه بود، بنابر آنچه خانه موسیقی ایران اعلام کرده است، روز چهارشنبه ۲۱ مرداد (۱۲ اوت) در ۹۴ سالگی درگذشت.

EnglishGermanPersian