عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه جمعه هفتم اوت این پیمان را در مکه امضا و اعلام کردند که هدف آن تقویت بازدارندگی جمعی در برابر اقدامات تجاوزکارانه است و مطابق آن، حمله مسلحانه به هر کدام از این سه کشور حمله به همه طرفها تلقی خواهد شد.
پیمان مکه با حضور شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه امضا شد.
هاکان فیدان میگوید، اردوغان خواستار گسترش طرفهای این پیمان است: «تحت چشمانداز و بینش رئیسجمهورمان، ما نباید خود را به سه کشور محدود کنیم. ما باید افزایش یابیم و در صورت لزوم، همه کشورها را زیر این چتر بیاوریم.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
وزیر خارجه ترکیه میگوید که چند کشور پیش از این برای پیوستن به پیمان مکه ابراز علاقه کردهاند و به گمان او، در درازمدت مصر نیز به محض برطرف شدن “برخی موانع فنی” به این پیمان خواهد پیوست.
فیدان تأکید کرد که ترکیه با تقریبا تمام کشورهای منطقه روابط خوبی دارد، اما بدون یک چارچوب نهادی و ساختارمند، این وضعیت ممکن است در هر زمانی تغییر کند.
او این توافق “تاریخی” را نقطه عطفی در مسیر دستیابی به ثبات پایدار در منطقهای دانست که پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی در سال ۱۹۲۲ به گفته فیدان، با بیثباتی مواجه بوده است.
به باور او، ترکیه و همسایگانش باید خودشان سازوکارهایی ایجاد کنند تا امنیت، ثبات اقتصادی، توسعه و رفاه تضمین شود: «قدرتهای بزرگ خارجی که وارد منطقه میشوند، مشکلات را حل نمیکنند؛ آنها فقط اوضاع را بدتر میکنند و هزینهها را بسیار بالا میبرند.»
دویچه وله را در واتساپ دنبال کنید
هرگونه حملهای تهاجم به همه این کشورها تلقی میشود
پاکستان که قدرتی هستهای است همراه با پادشاهی بانفوذ عربستان سعودی و ترکیه که عضو ناتوست روز جمعه این پیمان را در بحبوحه افزایش حملات و تنشها در خلیج فارس امضا کردند.
به گفته طرفهای این پیمان، از این پس هرگونه حمله مسلحانه به یکی از طرفها، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد. جزئیات بیشتری درباره محتوای این پیمان یا نحوه دقیق و عملیاتی کمکهای متقابل در صورت بروز حمله منتشر نشده است.
فیدان این توافق را با بند حمایت متقابل در ماده پنج پیمان دفاعی آتلانتیک شمالی (ناتو) مقایسه کرد؛ مادهای که کشورهای عضو ناتو را در صورتی که مورد حمله قرار بگیرند از حمایت نظامی سایر اعضا برخوردار خواهد کرد و به این ترتیب موجب بازدارندگی دشمنان احتمالی میشود.
هر یک از سه کشور طرف “پیمان دفاعی مکه” میتوانند متناسب با سطح و نوع تهدید، انواع مختلفی از پشتیبانی را درخواست کنند؛ از کمکهای اطلاعاتی، تدارکاتی و مهمات گرفته تا اعزام یگانهای نظامی.
فیدان همچنین خاطرنشان ساخت که ساختار فرماندهی این پیمان نیز شباهتهایی با ناتو خواهد داشت.
وزیر خارجه ترکیه در پایان توضیح داد که هدف این پیمان صرفا دفاعی نیست، بلکه دستیابی به همکاری مؤثر نیروهای مسلح کشورهای عضو است، حتی اگر سازماندهی متفاوتی داشته باشند.
آموزش مشترک سربازان، مانورهای نظامی و بهویژه همکاریهای تسلیحاتی و دفاعی نیز از دیگر بخشهای این توافق خواهد بود.
