اخراج مهاجران به افغانستان؛ چالش تعامل دولت آلمان با طالبان

آلمان برای نخستین بار فردی را به افغانستان اخراج کرده که محکومیت کیفری نداشته است. انتظار می‌رود پروازهای اخراج بیشتری در راه باشد. با این حال، این انتقاد کماکان مطرح می‌شود که چنین اقدامی مستلزم همکاری با طالبان است.الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، در آغاز هفته جاری از یک پرواز اخراج دیگر اتباع افغانستانی به کابل خبر داد. برای این سیاستمدار حزب سوسیال مسیحی این یک موفقیت به شمار می‌رود.

دوبرینت گفت ۳۱ مرد به افغانستان اخراج شده‌اند که “اکثریت آنها مجرمان خطرناک و مرتکبان جرایم سنگین” بوده‌اند. با این حال، به گفته او، برای نخستین بار یک شهروند افغانستانی نیز در میان آنان بوده که «عنوان مجرم یا مجرم محکوم‌شده در مورد او صدق نمی‌کند.»

مارسل امریش، نماینده حزب سبزها، این اقدام را “نشانه ورشکستگی این دولت از منظر انسان‌دوستی” توصیف کرد و گفت همه این اقدامات تنها به این دلیل ممکن شده که دولت با طالبان “توافقی کثیف” انجام داده است.

استناد دوبرینت به توافق‌نامه ائتلاف دولتی

دولت مرکزی آلمان در هفته‌های گذشته به ایالت‌ها اطلاع داده بود که از این پس، امکان اخراج شهروندان افغانستانی ملزم به ترک آلمان، حتی اگر مرتکب جرمی نشده باشند نیز وجود خواهد داشت. چندین ایالت آلمان به صراحت از این اقدام استقبال کرده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وزارت کشور آلمان تأکید می‌کند که این اقدام صرفاً اجرای توافق‌نامه ائتلاف دولتی است. در این توافق‌نامه، احزاب دموکرات مسیحی، سوسیال مسیحی و سوسیال دموکرات اعلام کرده‌اند که اخراج افراد به افغانستان را، با مجرمان و افراد خطرناک، از سر خواهند گرفت.

دوبرینت در این باره گفت: «بدیهی است که اگر این افراد شهروند افغانستان باشند، وظیفه افغانستان است که آنها را دوباره بپذیرد.» به گفته او، در این زمینه با “مسئولان افغانستان” توافقی صورت گرفته و دولت آلمان نیز آماده اجرای آن است.

منظور از “مسئولان افغانستان” همان گروه طالبان است؛ اسلام‌گرایانی افراطی که پنج سال است بار دیگر حکومت افغانستان را در دست گرفته و شهروندان این کشور، به‌ویژه زنان و دختران، را به‌شدت سرکوب می‌کنند.

آلمان طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد

دولت آلمان همچنان طالبان را به عنوان حکومت قانونی افغانستان به رسمیت نمی‌شناسد. بسیاری از رهبران طالبان همچنان در فهرست تحریم‌ها قرار دارند و وزیر کشور طالبان نیز یک تروریست تحت تعقیب بین‌المللی است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

النا زینگر، سخنگوی وزارت کشور آلمان، این هفته تأکید کرد: «وزیر کشور با تروریست‌ها یا اسلام‌گرایان همکاری نمی‌کند.» به گفته او، تنها گفت‌وگوهایی در سطح فنی انجام می‌شود.

او افزود: «این به معنای همکاری با طالبان نیست. این صرفاً توافقی در سطح نهادهای مسئول است که برای امکان‌پذیر شدن بازگرداندن افراد انجام شده و اجرای همان چیزی است که در توافق‌نامه ائتلاف دولتی آمده است.»

طالبان در هیئت نمایندگان دیپلماتیک

از سال گذشته تاکنون چندین دور گفت‌وگو با طالبان انجام شده است. در پی این مذاکرات، دو دیپلمات طالبان اجازه ورود به آلمان را دریافت کردند. قرار است به‌زودی تا چهار نفر دیگر نیز برای فعالیت در کنسولگری‌ها و سفارت افغانستان وارد آلمان شوند.

کلارا بونگر، نماینده حزب چپ آلمان، در این‌باره می‌گوید: «وقتی وزیر کشور از یک سو تروریسم اسلام‌گرا را محکوم می‌کند و آن را تهدیدی بزرگ می‌داند، اما از سوی دیگر با یک حکومت تروریستی اسلام‌گرا همکاری می‌کند، از نظر من این یک شکست کامل در سیاست داخلی است. با این شیوه نمی‌توان سیاست داخلی درستی داشت.»

نخستین پرواز اخراج، در دولت قبلی

نخستین پرواز اخراج از آلمان پس از به قدرت رسیدن طالبان، پیش‌تر در دوران دولت ائتلافی قبلی، متشکل از سوسیال دموکرات‌ها، سبزها و لیبرال‌ها، انجام شده بود.

اولاف شولتس، صدراعظم وقت آلمان از حزب سوسیال دموکرات، در توضیح تغییر رویکرد دولت گفته بود: «مجرمان بسیار خطرناک و افراد خطرناک با پیشینه تروریستی جایی در این کشور ندارند. در چنین مواردی، منافع امنیتی آلمان بر حفاظت از مجرم اولویت دارد.»

در اوت ۲۰۲۴، اندکی پس از این اظهارات، ۲۸ مجرم محکوم‌شده به افغانستان بازگردانده شدند. این اقدام نه به شکل مستقیم، بلکه با میانجی‌گری دولت قطر انجام شد.

نانسی فزر، وزیر کشور وقت آلمان از حزب سوسیال دموکرات، در آن زمان گفته بود: «ما مستقیماً با طالبان مذاکره نکردیم، بلکه از طریق شرکای خود این کار را انجام دادیم.»

اما شش ماه بعد، در میانه کارزار انتخابات پارلمانی ۲۰۲۵، اولاف شولتس تأکید کرد: «ما یک پرواز اخراج به افغانستان سازمان‌دهی کردیم و باور کنید که در این مورد با دولت افغانستان نیز تماس‌هایی داشتیم.»

روبرت هابک، نامزد اصلی حزب سبزها و معاون وقت صدراعظم آلمان، نیز در همان کارزار انتخاباتی ۲۰۲۵ گفته بود: «این افراد مجرمانی بودند که هرگونه حق برخورداری از حمایت در آلمان را از دست داده بودند. بنابراین درست است که به افغانستان اخراج شوند.»

او در عین حال تأکید کرده بود: «طالبان بر افغانستان حکومت می‌کنند. این یک حکومت تروریستی است و نمی‌توان آن را چیز دیگری نامید.»

اخراج ۲۰۴ مرد افغان از زمان تغییر دولت آلمان

وزارت امور خارجه آلمان نیز اکنون تأکید می‌کند که وضعیت حقوق بشر در افغانستان از زمان بازگشت طالبان به قدرت، به شکلی مستمر رو به وخامت گذاشته است.

از زمان تغییر دولت آلمان در ماه مه گذشته، تاکنون ۲۰۴ مرد تبعه افغانستان، اخراج شده‌اند. شمار این افراد ممکن است به زودی افزایش یابد. دوبرینت اخیراً اعلام کرده بود که امکان انجام ماهانه تا سه پرواز چارتر برای اخراج پناهجویان وجود دارد.

در حال حاضر حدود ۴۵۰ هزار شهروند افغانستانی در آلمان زندگی می‌کنند که بیش از ۱۵ هزار نفر از آنها ملزم به ترک این کشور هستند.

EnglishGermanPersian