اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
دور جدید حملات آمریکا با هدف قراردادن پل ریلی “آقتکهخان” در آققلا، واقع در شمالیترین نقطه کشور آغاز شد. حمله به این پل راهبردی را میتوان حامل این پیام دانست که ارتش آمریکا توان هدفگرفتن نقاط مختلف ایران و مختلکردن مسیرهای ارتباطی و لجستیکی این کشور با روسیه و چین را دارد.
تمرکز حملات ولی پس از حمله به آققلا به مناطق جنوبی کشور معطوف شد.
ادامه حملات در یازدهمین شب نشان میدهد که آمریکا توانسته است اهدافی را در عمق خاک ایران هدف قرار دهد. برخی کارشناسان نیز احتمال دادهاند که دامنه این حملات در هفته آینده بهسمت تهران گسترش یابد.
با این حال، پرسش اصلی این است که در صورت فرسایشیشدن جنگ، تابآوری مردم و جامعه ایران تا کجا ادامه خواهد یافت و آیا جامعه توان تحمل جنگی طولانی و تمامعیار را دارد؟ مهران براتی و افشار سلیمانی، دو تحلیلگر مسائل ایران، در گفتوگو با دویچه وله پاسخهای متفاوتی به این پرسش دادهاند.
جنگ و کاهش تابآوری جامعه ایران
مهران براتی، تحلیلگر مسائل ایران، در گفتوگو با دویچه وله فارسی میگوید نشانهای از تابآوری گسترده در جامعه ایران نمیبیند؛ زیرا اعتراضات در حوزههای مختلف در گوشهوکنار کشور جریان دارد و توان تحمل مردم به مرز نهایی رسیده است.
به باور این تحلیلگر مقیم برلین، جمهوری اسلامی این وضعیت را در محاسبات خود در نظر میگیرد و به همین دلیل تمایلی به گسترش جنگ و افزایش سطح آن ندارد.
براتی جنگ کنونی را فرسایشی توصیف میکند؛ جنگی که در آن جمهوری اسلامی نمیخواهد همه توان اقتصادی، نظامی و سیاسی خود را یکباره به کار گیرد. با این حال به گفته او، تداوم همین وضعیت فرسایشی نیز هر روز از توان تحمل جامعه میکاهد و “تابآوری مردم را به زیر صفر رسانده” است.
این تحلیلگر معتقد است مردم دیگر توان تحمل پیامدهای جنگ را ندارند و ادامه آن میتواند به شکلگیری اعتراضات عمومی منجر شود. به گفته او، با تشدید بحران معیشتی، مسئله گرسنگی نیز جدیتر خواهد شد و ممکن است “گرسنگان دست به قیام بزنند”.
احتمال سرکوب اعتراضات در شرایط جنگی
مهران براتی در پاسخ به این پرسش که آیا حکومت ممکن است به بهانه جنگ، معترضان را بهشکلی خونین سرکوب کند و تجربه تلخ کشتار دیماه ۱۴۰۴ تکرار شود، میگوید جمهوری اسلامی در صورت ادامه جنگ بهتدریج درمییابد که دیگر توان تداوم و تشدید سرکوب را ندارد و در چنین شرایطی ممکن است تغییرات از درون ساختار قدرت آغاز شود و بهجای فروپاشی ناگهانی، روند استحاله حکومت از درون شکل بگیرد.
براتی در ادامه صحبتهای خود خاطرنشان میکند هیچ تحولی اما در چارچوب جمهوری اسلامی به سود مردم نخواهد بود. او میگوید اگر مردم امکانات لازم را در اختیار داشتند و میتوانستند حکومت را در جریان اعتراضاتی دوهفتهای سرنگون کنند، چنین کاری را انجام میدادند؛ اما تحقق این امر به امکانات و میزان توان و تحمل جامعه بستگی دارد.
به گفته براتی، جمهوری اسلامی تاکنون توانسته است با “کشتار فلهای” مانع تغییرات بنیادین شود.
با این حال براتی میگوید تحولات ایران قابل پیشبینی نیستند، زیرا بسیاری از رویدادها برخلاف انتظارها رخ دادهاند. او یادآوری میکند که دو سال پیش و در پی کشتار معترضان، برخی تصور میکردند حکومت سقوط خواهد کرد، اما چنین اتفاقی نیفتاد. به باور براتی، اگرچه نمیتوان روند تحولات ایران را پیشبینی کرد، وقوع تغییرات ناگهانی نیز کاملا ممکن است.
این تحلیلگر ساختار حکومتی ایران را “کلنگی” توصیف میکند؛ ساختاری که ممکن است با وجود فرسودگی سالها دوام بیاورد، اما همین فرسودگی میتواند سبب شود در لحظهای پیشبینیناپذیر فروبریزد و کل دستگاه حکومتی از هم بپاشد.
دیدگاهی متفاوت درباره تابآوری جامعه ایران
افشار سلیمانی، سفیر پیشین ایران در باکو و کییف در گفتوگو با دویچه وله فارسی دیدگاهی متفاوت از مهران براتی درباره تابآوری مردم و جامعه ایران مطرح کرد.
سلیمانی بعید میداند که حملات آمریکا به شکلگیری تحولی داخلی علیه جمهوری اسلامی منجر شود. به باور او، هرچقدر تنشها افزایش یابد، لزوما حرکتی از سوی مردم علیه حکومت شکل نخواهد گرفت.
سلیمانی میپذیرد که جامعه با سختیهای اقتصادی، گرانی و کمبود کالا، سوخت و بنزین مواجه است، اما معتقد است این مشکلات به اعتراضاتی منجر نخواهد شد که آمریکا بتواند از آنها علیه جمهوری اسلامی بهرهبرداری کند.
به گفته سلیمانی، مقامهای جمهوری اسلامی تا پایان مقاومت خواهند کرد، هرچند فشارهای ناشی از جنگ ممکن است بر تصمیمهای دولت اثر بگذارد. او در این زمینه به سخنان مکرر مسعود پزشکیان درباره افزایش مشکلات و ضرورت یافتن راهحلی برای وضعیت مردم اشاره کرد.
این دیپلمات پیشین وضعیت کنونی را بسیار حساس توصیف کرد و گفت ایران این بار آسیبهای زیادی به پایگاههای آمریکا وارد کرده است.
آیا هدف آمریکا کاهش تابآوری مردم است؟
آمریکا با حملات بیوقفه خود به ساختارهای نظامی و لجستیکی قصد دارد جمهوری اسلامی را وادار به بازگشت به میز مذاکره کند، سلیمانی میگوید کاهش توان تحمل جامعه، هر اندازه هم شدید باشد، به حضور مردم در خیابانها علیه جمهوری اسلامی منجر نخواهد شد.
به باور این کارشناس در شرایطی که کشور هدف حمله خارجی قرار گرفته، مردم علیه دولت دست به اقدام نخواهند زد.
این دیپلمات سابق افزود: «مردم میبینند که آمریکا در حال بمباران ایران است و به همین دلیل نتیجه مورد انتظار واشنگتن حاصل نخواهد شد.»
سلیمانی همچنین هشدار داد که هرگونه عقبنشینی میتواند به گسترش دامنه خواستهها و حملات منجر شود.
به گفته او، جمهوری اسلامی ابزارهایی در اختیار دارد که ممکن است در صورت بحرانیترشدن وضعیت از آنها استفاده کند. سلیمانی در این زمینه به احتمال حمله ایران به کابلهای زیردریایی فیبر نوری و مینگذاری در تنگه هرمز اشاره کرد.
سلیمانی معتقد است آمریکا توان تحمل ضرباتی را که ایران به پایگاههایش در اردن، بحرین، کویت و قطر وارد کرده است را ندارد. به باور او، با درنظرگرفتن مجموعه این عوامل، خواستههای آمریکا محقق نخواهد شد و جمهوری اسلامی تا پایان ایستادگی خواهد کرد اما ممکن است به نوعی “بدهبستان” تن دهد.
سرانجام جنگ چه خواهد شد؟
سلیمانی میگوید جنگ کنونی در نهایت با ورود میانجیگران به آتشبس منتهی خواهد شد و طرفها سرانجام ناچار خواهند شد واقعبینانه برای حلوفصل اختلافات اقدام کنند، تفاهمنامه را به اجرا بگذارند یا مذاکرات را ادامه دهند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
سلیمانی این گزینه را “کمهزینهترین و کوتاهترین مسیر حل بحران” دانست و تاکید کرد که ادامه جنگ راهحل نیست و این تنش نهایتا باید از مسیر دیپلماسی حل شود.
