این نهاد اعلام کرد که در آغاز سال ۲۰۲۶ حدود ۱۱۸ میلیون نفر در سراسر جهان در وضعیت آوارگی به سر میبردند؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۵.۴ میلیون نفر، معادل چهار درصد، کاهش یافته است.
به گفته کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، دلیل اصلی این کاهش، افزایش شمار افرادی است که در سال گذشته به محل زندگی یا کشورهای خود بازگشتهاند. بیش از ۱۰ میلیون آواره داخلی و نزدیک به ۴.۴ میلیون پناهنده در سال ۲۰۲۵ به مناطق یا کشورهای مبدا خود بازگشتند که یکی از بالاترین نرخهای بازگشت ثبتشده تاکنون به شمار میرود.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
بیشترین شمار بازگشتکنندگان از سوریه، افغانستان و سودان بودهاند. با این حال، برهم صالح، کمیسر عالی پناهندگان سازمان ملل، تاکید کرد که بسیاری از این بازگشتها داوطلبانه نبوده است. او بهویژه به وضعیت افغانستان اشاره کرد و گفت شمار زیادی از پناهجویان از ایران و پاکستان اخراج یا ناچار به بازگشت شدهاند.
طبق این گزارش، از مجموع آوارگان جهان، ۶۸.۷ میلیون نفر آوارگان داخلی و ۳۵.۶ میلیون نفر پناهنده هستند. همچنین شمار متقاضیان پناهندگی که هنوز در انتظار تصمیمگیری درباره پروندههای خود هستند، به حدود ۹ میلیون نفر رسیده است.
“پناهندگان عدد نیستند”
گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل همچنین به مسئله آوارگی طولانیمدت به عنوان یکی از مهمترین چالشهای جهانی اشاره میکند. بر اساس این گزارش، حدود ۷۰ درصد پناهندگان جهان دستکم پنج سال یا بیشتر را در تبعید گذراندهاند و بسیاری از آنها در کشورهای همسایه و کمدرآمد زندگی میکنند و به کمکهای بشردوستانه وابستهاند.
صالح این وضعیت را “نقض کرامت انسانی” توصیف کرد و گفت: «فروکاستن پناهندگان به اعداد و ارقام آماری، غیرانسانی است. پشت هر عدد یک زندگی، یک خانه و یک جامعه قرار دارد.»
او که خود در گذشته تجربه پناهندگی را داشته است، خواستار رویکردی جدید برای حمایت از پناهندگان شد و بر ضرورت دسترسی آنها به آموزش، اشتغال و فرصتهای ادغام در جوامع میزبان تاکید کرد.
بر اساس این گزارش، در سال گذشته تنها حدود ۸۲ هزار پناهنده آسیبپذیر از طریق برنامه اسکان مجدد سازمان ملل در کشورهای پذیرنده مستقر شدند؛ رقمی که کمتر از نصف آمار سال ۲۰۲۴ است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
هدف بلندپروازانه تا سال ۲۰۳۵
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل هدفی “بلندپروازانه” را برای سال ۲۰۳۵ تعیین کرده و خواستار همکاری جامعه جهانی برای کاهش ۵۰ درصدی شماره آوارگانی شده است که همچنان به کمکهای بشردوستانه وابستهاند. به گفته برهم صالح، تحقق این هدف مستلزم گسترش دسترسی پناهندگان به آموزش و بازار کار، ایجاد مسیرهای قانونی مهاجرت از جمله ویزاهای بشردوستانه و حمایت از بازگشت دائمی آنهاست.
این گزارش همچنین یادآور میشود که آمارهای منتشرشده هنوز موجهای جدید آوارگی در ماههای نخست سال ۲۰۲۶، از جمله جابهجاییهای ناشی از درگیریهای منطقهای را در بر نمیگیرد.
