بر اساس این گزارش که روز دوشنبه ۲۰ آوریل (۳۱ فروردین) منتشر شده، مقامهای آمریکایی گفتهاند ابوظبی در پی آن است که اگر جنگ ایران این کشور ثروتمند حاشیه خلیج فارس را به بحرانی عمیقتر بکشاند، به منابع مالی اضطراری دسترسی داشته باشد. روایت والاستریت ژورنال نشان میدهد که این نگرانی، نه صرفاً یک سناریوی فرضی، بلکه نتیجه مستقیم فشارهایی است که جنگ بر ساختار اقتصادی امارات وارد کرده است.
به نوشته این روزنامه، خالد محمد بالعمی، رئیس بانک مرکزی امارات، در دیدارهایی در واشنگتن با اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، و مقامهای فدرال رزرو، ایده ایجاد یک خط مبادله ارزی (سوآپ) را مطرح کرده است. به گفته مقامهای آمریکایی، اماراتیها در این گفتوگوها تأکید کردهاند که تاکنون توانستهاند از شدیدترین پیامدهای اقتصادی درگیری جلوگیری کنند، اما در صورت ادامه یا تشدید بحران، ممکن است به یک “خط نجات مالی” نیاز پیدا کنند.
نگرانی از فرار سرمایه
والاستریت ژورنال این گفتوگوها را نشانهای از نگرانی عمیق امارات درباره پیامدهای جنگ بر اقتصادش توصیف میکند. به روایت این روزنامه، مقامهای اماراتی بیم آن دارند که ادامه درگیری نه تنها به زیرساختهای نفت و گاز آسیب بیشتری وارد کند، بلکه همچنین به تضعیف جایگاه این کشور به عنوان یک مرکز مالی جهانی بینجامد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در گزارش آمده است که جنگ، توانایی امارات برای صادرات نفت از طریق تنگه هرمز را مختل کرده و یکی از مهمترین منابع درآمد دلاری این کشور را تحت فشار قرار داده است. این موضوع، در کنار خطر خروج سرمایه و نوسانات بازارهای مالی، میتواند ذخایر ارزی امارات را کاهش دهد و سرمایهگذارانی را که این کشور را محیطی امن میدانستند، به خروج از بازار ترغیب کند.
با این حال، به گفته والاستریت ژورنال، مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که امارات هنوز درخواست رسمی برای ایجاد خط سوآپ ارائه نکرده و این پیشنهاد در حد یک اقدام پیشگیرانه و احتیاطی مطرح شده است. چنین خطوطی معمولاً به بانکهای مرکزی امکان میدهد در شرایط بحران، به دلار ارزانقیمت دسترسی پیدا کنند تا از ارز ملی خود حمایت کرده یا ذخایر ارزی را تقویت کنند.
پیام پنهان ابوظبی به واشنگتن
یکی از مهمترین بخشهای این گزارش، به پیام ضمنی امارات درباره آینده معاملات نفتی مربوط میشود. به نوشته والاستریت ژورنال، برخی مقامهای آمریکایی گفتهاند که اماراتیها در گفتوگوها تأکید کردهاند تصمیم دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای حمله به ایران، این کشور را ناخواسته وارد بحرانی کرده که پیامدهای آن همچنان ادامه دارد.
در همین چارچوب، امارات هشدار داده است که در صورت کمبود دلار، ممکن است به استفاده از ارزهای دیگر، از جمله یوان چین، برای فروش نفت و انجام مبادلات روی بیاورد. این موضوع میتواند تهدیدی ضمنی برای جایگاه جهانی دلار باشد؛ ارزی که بخش مهمی از برتری خود را مدیون نقش محوریاش در معاملات نفتی است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این تحول را میتوان در بستر رقابت ارزی میان آمریکا و چین نیز تحلیل کرد. در سالهای اخیر، پکن تلاش کرده است استفاده از یوان در تجارت انرژی را گسترش دهد و به همین دلیل، هرگونه تغییر در رفتار کشورهای صادرکننده نفت، میتواند پیامدهای ژئوپولیتیکی گستردهای داشته باشد.
محدودیتهای فدرال رزرو
با این حال، به روایت والاستریت ژورنال، احتمال موافقت فدرال رزرو با چنین درخواستی چندان بالا نیست. مقامهای آمریکایی گفتهاند کمیته سیاستگذاری فدرال رزرو معمولاً خطوط سوآپ را به کشورهایی مانند بریتانیا، ژاپن یا اتحادیه اروپا اختصاص میدهد که ارتباط عمیقتری با بازارهای مالی آمریکا دارند.
بیشتر بخوانید: نگرانی ایرانیان در امارات؛ تهدید اقامت و ویزا در سایه جنگ
امارات در مقایسه با این کشورها، پیوندهای محدودتری با اقتصاد آمریکا دارد. با این حال، گزارش یادآوری میکند که وزارت خزانهداری آمریکا در سالهای اخیر، بدون مشارکت فدرال رزرو نیز سازوکارهای جایگزینی، از جمله خط مبادله ۲۰ میلیارد دلاری برای آرژانتین در سال گذشته، برای حمایت مالی ارائه کرده است.
فشار نظامی و شکنندگی اقتصادی
بخش دیگری از گزارش به ابعاد نظامی بحران میپردازد. پیش از برقراری آتشبس در هفتم آوریل، ایران بیش از دو هزار و ۸۰۰ پهپاد و موشک به سمت امارات شلیک کرده است؛ حملاتی که هرچند عمدتاً رهگیری شدند، اما نشانگر شدت تهدیدات امنیتی علیه این کشور بودهاند.
در چنین شرایطی، هرچند درهم امارات به دلار وابسته است و پشتوانهای حدود ۲۷۰ میلیارد دلار ذخایر ارزی دارد، اما تحلیلگران هشدار دادهاند که جنگ میتواند فشارهایی جدی برای این کشور، از جمله خروج سرمایه و بیثباتی بازارها ایجاد کند.
مؤسسه رتبهبندی اعتباری S&P Global نیز، در ارزیابی خود ضمن تأکید بر تابآوری بالای امارات در برابر شوکهای ناگهانی، هشدار داده که اختلال طولانیمدت در صادرات نفت و آسیب به زیرساختها، ریسک قابل توجهی برای اقتصاد این کشور ایجاد میکند.
اقتصاد منطقه در سایه “بزرگترین شوک نفتی”
والاستریت ژورنال در ادامه به پیچیدگی موقعیت ژئوپولیتیکی امارات نیز اشاره میکند. این کشور تهدید کرده است داراییهای ایران در خاک خود را مسدود کند؛ اقدامی که میتواند یکی از شریانهای مالی مهم تهران را قطع کند، اما همزمان روابط اقتصادی با ایران و توان امارات برای جذب سرمایه از بازیگران دیگری مانند روسیه را نیز به خطر میاندازد.
در عین حال، جنگ باعث شده امارات بیش از پیش به آمریکا نزدیک شود و این فرض پیشین را که روابط اقتصادی با ایران میتواند به کاهش تنشها کمک کند، کنار بگذارد.
در سطحی گستردهتر، این گزارش نشان میدهد که کشورهای حاشیه خلیج فارس در حال آمادهسازی خود برای یک دوره بیثباتی طولانی هستند. به گفته منابع آگاه، ابوظبی در هفتههای اخیر حدود چهار میلیارد دلار از بازارهای مالی جذب کرده است تا نقدینگی خود را افزایش دهد.
این اقدامات در شرایطی صورت میگیرد که آژانس بینالمللی انرژی از “شدیدترین شوک عرضه نفت در تاریخ” سخن گفته است. همزمان، مقامهای منطقهای نیز نسبت به طولانی بودن روند بازگشت به شرایط عادی هشدار دادهاند.
