به گفته ارتش اسرائیل، بیشتر موشکها در هوا رهگیری و منهدم شدهاند. درباره خسارتهای وارده یا قربانیان احتمالی، هنوز اطلاعاتی منتشر نشده است.
شبهنظامیان حزبالله مورد حمایت ایران شامگاه یکشنبه، پس از کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، حملات موشکی و پهپادی خود به اسرائیل را آغاز کردند و بدینترتیب جنگ را به لبنان گسترش دادند.
از آن زمان ارتش اسرائیل نیز در واکنش، اهدافی را در لبنان هدف قرار داده است. گفته میشود در جریان حمله شامگاه سهشنبه اسرائیل به لبنان چندین نفر کشته شدهاند. دولت اسرائیل روز سهشنبه اعلام کرد قصد دارد با اعزام نیروی زمینی و پیشروی در خاک لبنان در جنوب کشور همسایهاش یک منطقه حائل ایجاد کند. برای این منظور، ساکنان دهها شهرک باید محل سکونت خود را ترک کنند.
جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، بلافاصله پس از آغاز موشکپرانی شبهنظامیان شیعه حزبالله به اسرائیل، این حملات را به شدت محکوم کرد و گفت که این اقدام تمام تلاشهای دولت لبنان برای دور نگه داشتن کشور از درگیریهای نظامی خطرناک در منطقه را خنثی میکند. به گفته جوزف عون، استفاده از لبنان به عنوان بستری برای جنگهای نیابتی، این کشور را در معرض مخاطرات بیشتری قرار خواهد داد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در این میان انتشار گزارشهای متعددی درباره ریزش در میان حامیان پیشین حزبالله، نشان میدهد بسیاری از مردم از شیعیان مسلح وفادار به جمهوری اسلامی به ستوه آمدهاند.
پیشروی اسرائیل و آوارگی مردم
گرچه موشکهای حزبالله تاکنون مناطق عمدتا کمجمعیت را هدف قرار داده، اما با این حال با واکنش سخت و قابل پیشبینی اسرائیل مواجه شدند. ارتش اسرائیل اعلام کرده است که از روز دوشنبه تاکنون ۱۶۰ موضع حزبالله در لبنان را هدف قرار داده است. در این میان اسرائیل حملات خود را گسترش هم داده و برای ایجاد منطقه حائل در جنوب لبنان که با اسرائیل هممرز است، هر چه بیشتر در خاک کشور همسایه پیشروی کرده است.
از زمان فراخوان ارتش اسرائیل برای تخلیه دهها شهر و روستای جنوب لبنان، صف طویل خودروها در محور اصلی شمال−جنوب به سوی بیروت، واقع در مرکز لبنان، یا حتی به مناطق شمالیتر، در حرکتاند زیرا خود بیروت نیز زیر آتش سنگین قرار دارد. مناطق جنوبی بیروت تحت کنترل حزبالله هستند و به همین دلیل از اهداف حملات ارتش اسرائیل به شمار میروند.
تا اینجا به نظر میرسد اسرائیل حملات هوایی خود را بر اهداف حزبالله متمرکز کرده است، اما در میان دستکم ۴۰ کشتهای که به گفته منابع لبنانی گزارش شدهاند، احتمالاً غیرنظامیان نیز وجود دارند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
گزارشها نشان میدهد که بسیاری از لبنانیهای ثروتمندتر برای احتیاط کشورشان را ترک میکنند و هواپیماهایی که از فرودگاه بیروت بلند میشوند، بیش از ظرفیت پر شدهاند. برخی از شهروندان طبقه متوسط نیز موقتا به خانههای ییلاقی خود در دامنه کوههای اطراف پناه بردهاند. در این میان، این طبقات محروم و آسیبپذیر جامعه هستند که بیشترین آسیب را میبینند.
شهرداری پناهگاههایی اضطراری در مدارس ایجاد کرده است، اما بسیاری از آوارگان همچنان ناچارند در خیابان شب را به صبح برسانند. آنها تقریباً همه داراییهای خود را در جنوب جا گذاشتهاند و بی هیچ چشماندازی روزگار میگذرانند.
عملکردی “مانند مافیا”
به گزارش کانال تلویزیونی “انتیوی” مستقر در کلن آلمان، حملات اسرائیل در این مقطع میتواند همچون محرکی برای یک دگرگونی در لبنان عمل کند: «دگرگونیای که شاید در جریان آن کشور بتواند خود را از یوغ حزبالله رها کند. زیرا این گروه تروریستی دهههاست که دولت لبنان را در تنگنا قرار داده است. در بسیاری از نقاط کشور، این گروه مانند مافیا عمل میکند. خدمات دولتی عمداً مختل میشوند تا خود این گروه از ارائه خدمات مدنی سود ببرد.»
طبق این گزارش، در مناطق تحت کنترل شبهنظامیان مورد حمایت ایران “حزبالله همچون دولتی در درون دولت عمل میکند، خدمات پزشکی و اجتماعی ارائه میدهد، نظام بانکی خاص خود و شبکهای از نهادها را اداره میکند”.
کریستیان براکل، کارشناس امور خاورمیانه و مدیر دفتر بنیاد هاینریش بل در بیروت، میگوید: «اگر در بیروت وارد یکی از محلههای حزبالله شوید، لازم نیست با نقشه متوجه شوید یا از کسی بپرسید. بلافاصله در سیمای شهر آن را میبینید: همه جا پر از پرچمها یا پوسترهای حسن نصرالله، رهبر کشتهشده حزبالله، و رهبران جمهوری اسلامی است. پیام روشن است: اینجا ما تصمیم میگیریم.»
تحولی تازه در میان شیعیان
به گزارش “انتیوی”، اسلامگرایان شیعه قدرتشان را در درجه اول در جهت منافع خود و به شکل خودسرانه به کار میگیرند. مخالفان سیاسی حزبالله در سالهای گذشته یکی پس از دیگری حذف شدهاند و رفاه مردم لبنان برای این گروه مورد حمایت ایران، همواره در مرتبهای پایینتر از رابطه تنگاتنگ با رژیم سرنگونشده اسد در سوریه یا روحانیون در ایران قرار داشته است.
دو سال پیش نیز حملات حزبالله به اسرائیل در ماههای پس از کشتار هفت اکتبر حماس، لبنان را به درگیری نظامیای کشاند که اکثریت مردم با آن مخالف بودند. بسیاری این دخالت را غیرضروری و نابخردانه میدانستند و از پاسخ شدید اسرائیل رنج میبردند. براکل میگوید: «بهویژه همین اقدام نظامی اخیر در سال ۲۰۲۴ باعث شد بسیاری از لبنانیها از حزبالله بهشدت خشمگین شوند.»
به نظر میرسد در جامعه چندملیتی و چندمذهبی لبنان، مخالفت تنها محدود به غیرمسلمانان نبوده، بلکه به شیعیان نیز راه یافته است. مناطق جنوب کشور حتی پیش از دستور تخلیه از سوی اسرائیل تا حد زیادی خالی شده بودند. موشکهای اسرائیلی زندگی غیرنظامیان در آنجا را تقریباً ناممکن کرده بود و نوار جنوبی دائما تحت نظارت پهپادهای همسایه قرار داشت.
براکل میگوید: «در میان شیعیان نیز این واقعاً تحول تازهای است که برخی میگویند: یک سال و نیم است نمیتوانیم به روستاهایمان بازگردیم و حالا حزبالله ما را به جنگ بعدی میکشاند. این گروه باید بالاخره برود.»
ممنوعیت فعالیتهای نظامی حزبالله
همزمان مقاومت در برابر حزبالله در عرصه سیاست نیز رو به افزایش است. در حالی که دولت اصلاحطلب در بیروت تاکنون راهی برای خلع سلاح حزبالله نمیدید، دوشنبه گذشته تصمیم گرفت همه فعالیتهای حزبالله در خارج از حوزه سیاسی را ممنوع کند. کریستیان براکل میگوید: «در اصل این چیزی شبیه قرار دادن این گروه در فهرست تروریستی است.»
این تصمیم در زمانی اتخاذ شده که پول و سلاح کمتری از ایران، از جمله به دلیل از بین رفتن مسیر ترانزیت سوریه، به حزبالله میرسد. با این حال شبهنظامیان شیعه هنوز تمامی قدرت خود را از دست ندادهاند و حاکمان لبنان نیز از این موضوع آگاهاند.
اینکه خلع سلاح چگونه میتواند انجام شود، کاملاً نامشخص است و در صورت مقاومت شدید حزبالله، حتی خطر آغاز جنگ داخلی و فرورفتن لبنان در هرجومرج وجود دارد.
