آینده “ناروشن” ایران پس از حمله نظامی در آینه مطبوعات آلمانی‌زبان

ایران در پی حمله نظامی اخیر، با آینده‌ای نامطمئن روبه‌روست. مفسران آلمانی‌زبان با احساساتی دوگانه به رویدادهای خاورمیانه می‌نگرند. چندین روزنامه با اشاره به تجربه عراق و “تفرقه اپوزیسیون”، نگران تکرار دوباره تاریخ‌اند.حمله آمریکا و اسرائیل به ایران که خاورمیانه را با شوکی عظیم روبه‌رو کرده، به صدر اخبار مطبوعات آلمانی‌زبان نیز راه یافته و به مواضع و تفسیرهای متفاوتی دامن زده است. نگاهی به تفسیرهای برخی از این رسانه‌ها در روز یکشنبه اول مارس (۱۰ اسفند) نشانگر این اختلاف‌نظرهاست.

در ستایش حمله ترامپ

مفسر روزنامه “ولت” از حمله به ایران استقبال کرده و دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، را با این جملات ستوده است: «پس از دهه‌ها سیاست مماشات فرصت‌طلبانه و حتی بزدلانه، بار دیگر این دونالد ترامپ، یکی از رؤسای جمهور بزرگ آمریکا، است که تصمیم گرفته دیگر فقط نظاره‌گر نباشد. ترامپ با این تصمیم ریسک بزرگی می‌کند: او با رأی شهروندانی انتخاب شد که از کمک کردن به اروپایی‌های همه‌چیزدان اخلاقی‌مآب خسته شده بودند و از نقش −اغلب ناخوشایند− آمریکا به‌عنوان پلیس جهان به ستوه آمده بودند. شعار “یانکی‌ها به خانه‌تان برگردیدِ” چپ‌ها و سبزها، در عین حال ایده‌آل رأی‌دهندگان “ماگا” هم بود.»

در ادامه تفسیر این روزنامه محافظه‌کار آلمانی درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی آمده است: «اما ترامپ آزادی و نبرد فرهنگی علیه بربرهای ایران −و علیه رأی‌دهندگان خودش− را برگزید. هر هوادار آزادی و دموکراسی باید برای آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها آرزوی موفقیت کند.»

خطر “آنارشی”

اما روزنامه “تاگس‌اشپیگل” نگران آن است که ترامپ هیچ برنامه‌ای برای آینده ایران نداشته باشد: «در این میان، حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی قذافی، حاکم وقت لیبی، چند سال بعد نشان داد که چنین مداخلاتی به کجا ختم می‌شوند: به هرج‌ومرج و آنارشی.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این روزنامه برلینی می‌افزاید: «آدم نمی‌خواهد تصور کند که اگر ایران نیز به چنین سرنوشتی دچار شود، چه معنایی خواهد داشت. این خطر را نمی‌توان نادیده گرفت، زیرا خاورمیانه محیطی به‌ویژه بغرنج است. بعید است وقتی ترامپ دستور حمله را صادر کرده به این موضوع اندیشیده باشد. یا نکند آگاهانه پذیرفته که با حمله به ایران ممکن است کل منطقه به آتش کشیده شود؟»

“تاگس‌اشپیگل” افزوده است: «نه، بعید است. این وضعیت پیچیده می‌تواند برایش به مشکلی عظیم تبدیل شود، اگر رئیس جمهوری ایالات متحده، به‌عنوان فرمانده کل قوا، کشورش را وارد جنگی طولانی و شاید پرهزینه کرده باشد.»

آینده ناروشن و “تفرقه” اپوزیسیون

هفته‌نامه “دی تسایت” نیز با مشاهده مخاطرات جنگ، ایران را در آستانه آینده‌ای ناروشن می‌بیند: «قوی‌ترین ایراد این جنگ، به مسئله بعد از آن، به ابهام در مورد هدف سیاسی مورد نظر مربوط می‌شود. اپوزیسیون ایران به‌شدت دچار تفرقه است؛ هیچ‌کس نمی‌تواند با اطمینان بگوید که فرزند آخرین شاه ایران، برجسته‌ترین چهره در میان مخالفان رژیم، تا چه اندازه از حمایت عمومی برخوردار است.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این هفته‌نامه چاپ هامبورگ می‌افزاید: «ما، و شاید حتی خود معترضان، به هیچ وجه مطمئن نیستیم که معترضان در ایران چه جایگزینی برای رژیم منفور ملاها در نظر دارند. تازه پویایی‌های غیرقابل پیش‌بینی در درون خود دستگاه قدرت را هم نباید از نظر دور داشت، که حتی در صورت شکستی آشکار و حذف احتمالی رأس رهبری نیز به‌سادگی محو نخواهد شد. همه این‌ها مخاطرات عظیمی به همراه دارد.»

“ایران همه‌جا تروریست دارد”

روزنامه “راین‌فالتس ام زونتاگ” نیز، در پی حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، انتظار پیامدهایی جدی و جهانی دارد: «تحولات خاورمیانه مردم سراسر جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. قیمت نفت افزایش خواهد یافت، کشورهایی مانند عربستان سعودی می‌توانند مواد خام بیشتری بفروشند.»

بیشتر بخوانید: ایران پساخامنه‌ای بر سر چندراهی قدرت؛ سناریوهای محتمل

این روزنامه چاپ شهر لانداو ادامه می‌دهد: «ایران در همه جا عوامل و تروریست‌های خود را دارد. آنها در گذشته نشان داده‌اند که با اقداماتشان چگونه می‌توانند فاجعه بیافرینند. زندگی یهودیان −متأسفانه مثل اغلب مواقع دیگر− به حفاظت قاطع همگانی ما نیاز دارد. جهان ممکن است بدون ایرانی مجهز به سلاح هسته‌ای امن‌تر شود. اما خطرات فوری برای همه، از دیروز کمتر نشده است.»

توجیه‌ناپذیری جنگ

در این میان، “دی پرسه ام زونتاگ” حمله آمریکا را، آن‌هم درست در میانه دیپلماسی، مورد انتقاد قرار داده است: «آیا حملات به ایران ناقض حقوق بین‌الملل است؟ بله، اصل منع توسل به زور وجود دارد. و حق دفاع از خود را هم فقط به شکل غیرمستقیم می‌توان استدلال کرد.»

به گفته این روزنامه اتریشی: «ترامپ بنا به گفته‌های خودش، برنامه هسته‌ای ایران را پیش‌تر در ماه ژوئن در عملیات “چکش نیمه‌شب” نابود کرده بود. اسرائیل که ایران خواهان نابودی آن است، اکنون از یک “حمله پیشگیرانه” سخن می‌گوید. اما جمهوری اسلامی اخیراً قصد حمله نداشت. برعکس، قرار بود مذاکرات بیشتری درباره برنامه هسته‌ای انجام شود و با این حال اتحاد اسرائیلی–آمریکایی، مانند ماه ژوئن، باز هم حمله کرد.»

به‌رغم این، در ادامه این تفسیر آمده است: «با این همه، شکایت جمهوری اسلامی در خصوص نقض حقوق بین‌الملل، در حالی که خود از گروه‌های تروریستی مانند حماس حمایت می‌کند، طنین پوچ گوش‌خراشی دارد.»

توجیه حمله “با استناد به خود ایرانیان”

روزنامه “نویه تسورشر ام زونتاگ” نیز با اشاره به عملیات‌های نظامی پرپیامد در عراق و لیبی، هشدار داده است: «سال‌های ترور و جنگ داخلی در عراق یا فروپاشی لیبی پس از یک مداخله نسنجیده دیگر غرب، باید هشداری تلقی شود. برای ایران، کشوری به بزرگی لیبی و با جمعیتی دو برابر عراق، نیز ممکن است چنین مسیری به سوی پرتگاه در پیش باشد.»

این روزنامه سوئیسی چاپ زوریخ افزوده است: «با این حال، ترامپ این بی‌مسئولیتی را با استناد به مسئولیت خود ایرانیان توجیه می‌کند. به گفته او، آنها خود در ایجاد حکومتی آزاد مختارند. تنها، بدون سلاح، در برابر سپاه پاسداران و شبه‌نظامیان بسیج. کسی دلش نمی‌خواهد جای آنها باشد.»

EnglishGermanPersian