خبرهای کوتاه و فشرده درباره این اعتراضها را در این مجموعه بخوانید.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
فرانسه: رایزنیها برای قرار دادن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی در حال انجام است
مود بریژون، سخنگوی دولت فرانسه روز چهارشنبه ۲۸ ژانویه (۸ بهمن) اعلام کرد که درباره وضعیت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی “هیچ خط قرمزی” وجود ندارد.
بریژون در نشست خبری پس از جلسه هیئت دولت گفت: «در حال حاضر رایزنیها با شرکای اروپاییمان درباره نامگذاری سپاه پاسداران بهعنوان یک سازمان تروریستی در جریان است.»
بریژون افزود: «در این زمینه میخواهم کاملاً روشن صحبت کنم که هیچ تابویی وجود ندارد.»
آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا روز ۲۶ ژانویه (۶ بهمن) اعلام کرده بود که که این کشور در هفته جاری پیشنهادی را در بروکسل ارائه خواهد داد تا سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا قرار گیرد.
تاجانی گفته بود: «تلفات وارده به غیرنظامیان در جریان اعتراضات، مستلزم واکنشی صریح است.» او همچنین خاطرنشان کرده بود که در حال هماهنگی با دیگر مقامهای اروپایی برای قرار دادن نام سپاه پاسداران در این فهرست است.
با این حال، سخنگوی دولت فرانسه مشخص نکرد که آیا پاریس بهطور مشخص از پیشنهاد ایتالیا حمایت میکند یا نه.
همزمان با این تحولات، هانا نویمان، رییس هیئت روابط با ایران در پارلمان اروپا، با انتشارپیامی در شبکه اجتماعی اکس از تغییر موضع مادرید خبر داد و اعلام کرد که “اسپانیا نیز اکنون موافق قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی است.”
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان ساعاتی پیش اعلام کرده بود: «بسیار متأسفم که هنوز یک یا دو کشور در اتحادیه اروپا آمادگی ندارند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را بهعنوان یک سازمان تروریستی طبقهبندی کنند.»
وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا روز پنجشنبه ۲۹ ژانویه در بروکسل گرد هم میآیند.
ایتالیا در کنار فرانسه و اسپانیا تا کنون از مهمترین مخالفان قراردادن نام سپاه درفهرست تروریستی اتحادیه اروپا بوده است.
مخالفت این کشورها لزوماً به معنای حمایت از سپاه نیست، بلکه بیشتر بر سر عواقب دیپلماتیک (مانند بسته شدن کامل مسیر مذاکرات) و چالشهای حقوقی (احتمال لغو حکم توسط دادگاههای اروپایی به دلیل نبود مدارک کافی قضایی) است.
وزیر خارجه آمریکا: حکومت ایران در ضعیفترین وضعیت خود قرار دارد
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز چهارشنبه ۲۸ ژانویه (۸ بهمن) گفت که به باور او “حکومت ایران احتمالاً در ضعیفترین وضعیت خود در طول تاریخ قرار دارد.”
اظهارات روبیو در جلسه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا و اندکی پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر احتمال اقدام نظامی علیه تهران را در صورت عدم مذاکره بر سر توافق هستهای مطرح کرد، بیان شد.
دیپلمات ارشد آمریکا گفت یکی از “مشکلات اساسی” حکومت ایران این است که، “برخلاف اعتراضهایی که در گذشته بر سر موضوعات دیگر شاهد بودیم، این بار رژیم راهی برای پاسخگویی به مطالبات اصلی معترضان ندارد و آن مطالبه اصلی، فروپاشی اقتصاد است.”
روبیو استدلال کرد که اقتصاد ایران “در حال فروپاشی” است، هم به دلیل تحریمها و هم به این خاطر که تهران “تمام پول و منابع خود را صرف ساخت سلاح و حمایت از گروههای تروریستی در سراسر جهان میکند.”
وزیر خارجه آمریکا همچنین گفت که برآورد او از شمار جانباختگان اعتراضهای اخیر “هزاران نفر” است.
روبیو در ادامه، با اشاره به سناریوی کنار رفتن رهبر جمهوری اسلامی گفت: «هیچکس نمیداند اگر خامنهای از قدرت کنار برود، چه کسی جای او را خواهد گرفت». او این اظهارات را همزمان با مطرح کردن احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران بیان کرد.
روبیو اذعان کرد که چنین سناریویی “بهمراتب پیچیدهتر” از وضعیت ونزوئلا خواهد بود و “نیازمند بررسی و تفکر بسیار دقیق” است. وزیر خارجه آمریکا همچنین احتمال اقدام پیشدستانه آمریکا علیه ایران را برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در منطقه مطرح کرد.
او به نمایندگان سنای آمریکا گفت: «به نظر من عاقلانه و محتاطانه است که آرایش نیروهای ما در منطقه بهگونهای باشد که بتواند واکنش نشان دهد تا در صورت لزوم، اگر ضروری باشد، بهصورت پیشدستانه از حمله علیه هزاران نظامی آمریکایی، تأسیسات ما در منطقه و همچنین متحدانمان جلوگیری کند.»
روبیو افزود که امیدوار است “کار به آنجا نکشد”، اما تأکید کرد که جمهوری اسلامی توانایی انجام چنین حملاتی را بهدست آورده است.
وزیر خارجه آمریکا توضیح داد که ساختار قدرت در ایران “میان رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از یک سو و افراد شبهمنتخب از سوی دیگر تقسیم شده است؛ افرادی که در نهایت باید تمام اقداماتشان را به تأیید رهبر برسانند.
روبیو گفت: «فکر نمیکنم کسی بتواند پاسخ سادهای به این پرسش بدهد که اگر رهبر و نظام حاکم در ایران سقوط کنند، چه اتفاقی خواهد افتاد، جز این امید که شاید در درون همین ساختارها، امکان حرکت بهسوی نوعی گذار قابل تعامل وجود داشته باشد.»
او در پایان تأکید کرد: «بهگمان من این وضعیت حتی بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که اکنون دربارهاش صحبت میکنیم، زیرا با نظامی روبهرو هستیم که مدت بسیار طولانی در قدرت بوده است. بنابراین اگر روزی چنین وضعیتی پیش بیاید، نیازمند تفکر و بررسی بسیار دقیق خواهد بود.»
بیانیه ۱۷ نفر: تنها راه نجات ایران پایانبخشی به نظام ناجمهوری حاکم است
گروه موسوم به “۱۷ نفر” سومین بیانیه خود را صادر کرد. در این بیانیه مقصر اصلی وقایع هولناک دی ماه ۱۴۰۴ شخص علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی قلمداد شده است. آنها این اقدامات را “جنایت علیه بشریت” دانستهاند.
نویسندگان این بیانیه که از چهرههای معتبر و شناختهشده سیاسی هستند “شلیک مستقیم گلولههای جنگی به مردم، جلوگیری از درمان و حتی کشتن زخمیها” و سایر جنایات انجامشده از سوی ماموران جمهوری اسلامی را مصداق “جنایت علیه بشریت” دانسته و آن را نتیجه “ساختار خودکامهای” دانستهاند که “برای بقا از کشته پشته ساخت”.
در ادامه این بیانیه آمده است: «تکرار تلخ تجارب چند دهه اخیر نشان داده است که مانع اصلی نجات ایران از مهلکه حاضر، شخص علی خامنهای و نظام استبداد دینی است، که هر روز بقای آن، گرد مرگ و نابودی بیشتر میپاشد، فروپاشی جامعه را گستردهتر میکند و سقوط میهن را در ورطهٔ ویرانی عمیقتر.»
نویسندگان این بیانیه با اشاره به “سایه جنگ” بر سر ایران تاکید کردهاند: «ما با آنکه آگاهیم قدرت کور هرگز به تغییر تن نخواهد داد، اما تنها راه نجات ایران را در محاکمه تمامی آمران و عاملان دستگاه سرکوب و پایانبخشی به نظام ناجمهوری و غیر انسانی حاکم میدانیم.»
این افراد همچنین مانند گذشته خواهان تشکیل “جبهه فراگیر ملی برای برگزاری رفراندوم و تشکیل مجلس مؤسسان” شده وهشدار دادهاند که هر راهی غیر از این، کشور را دچار “چرخه خشونت خانمان سوز” خواهد کرد.
قربان بهزادیاننژاد، جعفر پناهی، امیرسالار داودی، ویدا ربانی، محمد رسولاف، حسین رزاق، نسرین ستوده، ابوالفضل قدیانی، حاتم قادری، عباس صادقی، منظر ضرابی، بنیاد نرگس محمدی، مهدی محمودیان، سعید مدنی، عبدالله مومنی، محمد نجفی و صدیقه وسمقی امضاکنندگان این بیانیه هستند.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل: تهران برای گفتوگو با آمریکا آمادگی دارد
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد روز چهارشنبه ۲۸ ژانویه (۸ بهمن) با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که تهران برای گفتوگو با ایالات متحده آمادگی دارد، اما “در صورت تحریک، از خود دفاع خواهد کرد.”
در این پیام آمده است: «ایران آماده گفتوگو بر پایه احترام و منافع متقابل است، اما اگر تحت فشار قرار گیرد، از خود دفاع خواهد کرد و به شکلی بیسابقه پاسخ خواهد داد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه ۸ بهمن از جمهوری اسلامی خواست هرچه سریعتر پای میز مذاکره بیاید و بر سر برنامه هستهای به توافق برسد.
او هشدار داد که در غیر این صورت، “حمله بعدی آمریکا بسیار بدتر خواهد بود.”
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «امیدوارم ایران بهسرعت به میز مذاکره بیاید و درباره یک توافق منصفانه و عادلانه گفتوگو کند؛ بدون سلاح هستهای، توافقی که برای همه طرفها خوب باشد.»
رئیسجمهور آمریکا تاکید کرد: «زمان رو به پایان است و واقعاً مسئله حیاتی است.»
نرخ دلار به ۱۵۸ هزار و ۹۶۰ تومان رسید
بر اساس گزارش رسانههای داخلی در ایران، قیمت دلار در بازار آزاد روز چهارشنبه ۸ بهمن با افزایشی قابل توجه همراه شده است. بر اساس دادههای بازار، بهای هر دلار با رشد ۴٫۷ درصدی به ۱۵۸ هزار و ۹۶۰ تومان رسید.
به گزارش تجارتنیوز، دلار آزاد نسبت به روز گذشته ۷ هزار و ۲۰۰ تومان افزایش قیمت را تجربه کرد و در جریان معاملات، در بالاترین سطح خود تا ۱۵۸ هزار و ۹۷۰ تومان بالا رفت.
کمترین نرخ ثبتشده برای دلار در معاملات امروز نیز ۱۵۲ هزار و ۷۳۰ تومان بوده است.
در همین حال قیمت طلا در بازار داخلی نیز روز چهارشنبه به روند صعودی خود ادامه داد. بهای هر گرم طلای ۱۸ عیار که در معاملات روز گذشته به ۱۸ میلیون و ۲۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده بود، امروز با افزایشی قابل توجه روبهرو شد.
بر اساس آخرین دادههای بازار، هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد ۹.۰۱ درصدی، به ۲۰ میلیون و ۸۲ هزار و ۹۰۰ تومان رسید.
به گفته کارشناسان اقتصادی، تداوم ریسکهای سیاسی، تشدید بیثباتی داخلی و افزایش احتمال تنشهای نظامی میتواند روند صعودی نرخ ارز را در روزهای آینده نیز تقویت کند.
صدر اعظم آلمان: روزهای رژیم ایران بهشمارش افتاده است
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات در ایران و همزمان با تشدید تهدیدهای مداخله نظامی از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده اعلام کرد که “روزهای حکومت ایران بهشمارش افتاده است.”
مرتس روز چهارشنبه ۲۸ ژانویه (۸ بهمن) در یک نشست خبری مشترک با ایلی بولوجان، نخست وزیر رومانی، به خبرنگاران گفت: «حکومتی که تنها با توسل به خشونت عریان و ایجاد رعب و وحشت علیه مردم خود میتواند قدرت را حفظ کند، روزهایش بهشمارش افتاده است.»
او در ادامه تأکید کرد: «این ممکن است فقط مسئله چند هفته باشد، اما این رژیم هیچ مشروعیتی برای اداره کشور ندارد.»
اظهارات صدراعظم آلمان در حالی بیان میشود که پس از سرکوب شدید اعتراضات سراسری در ایران، فشارهای سیاسی و دیپلماتیک علیه جمهوری اسلامی افزایش یافته و رئیسجمهور آمریکا بار دیگر از احتمال اقدام و مداخله نظامی سخن گفته است.
وزارت خارجه آمریکا: مجازات پزشکان بهدلیل درمان معترضان زخمی را بهشدت محکوم میکنیم
در پی افزایش فشارها بر کادر درمان در ایران، حساب وزارت خارجه آمریکا به فارسی با انتشار پیامی در شبکه اکس، مجازات پزشکان بهدلیل درمان معترضان زخمی را بهشدت محکوم کرده و آن را نقض آشکار اصول انسانی و اخلاق پزشکی دانسته است.
در این پیام تأکید شده است که پزشکان ایرانی “سوگند یاد میکنند که منافع بیماران خود را در اولویت قرار دهند، به کسی آسیب نرسانند و بالاترین استانداردهای اخلاقی را رعایت کنند.”
به گفته وزارت خارجه آمریکا، حکومت ایران “صرفاً بهدلیل درمان معترضان زخمی، کادر درمان را مجازات میکند؛ یعنی دقیقاً بهخاطر انجام همان کاری که به آن سوگند خوردهاند: حفاظت از جان انسانها.”
در پیام وزارت خارجه آمریکا، از دکتر علیرضا گلچینی، جراح ایرانی بهعنوان نمونهای برجسته یاد شده است. در متن آمده است که او “تنها بهخاطر پایبندی به سوگند پزشکیاش، به اعدام محکوم شده است.”
دولت آمریکا این پرونده را نمادی از بیعدالتی سیستماتیک توصیف کرده و افزوده است که هدف قرار دادن پزشکانی که به تعهد حرفهای خود پایبند ماندهاند، نشاندهنده “بیاعتنایی کامل حکومت نهتنها به اخلاق پزشکی، بلکه به ابتداییترین اصول انسانیت” است.
در ادامه این پیام، آمده که جنایتانگاریِ همدلی و تبدیل درمانگران به دشمن، خیانتی عمیق به تمدن و تاییدی بر بربریت است.
در بخش دیگری از این موضعگیری، به اظهارات مستقیم رئیسجمهور آمریکا اشاره شده است. دونالد ترامپ بهصراحت اعلام کرده است “نباید هیچ اعدامی در ایران صورت گیرد” و هشدار داده که “اگر حکومت دست به چنین اقداماتی بزند، پیامدهایی در پی خواهد داشت.”
درادامه متن پیام آمده است: «ما خواستار آزادی دکتر گلچینی، تمامی پزشکان شجاعی که به هموطنان خود کمک کردهاند، و همه کسانی هستیم که بهصورت ناعادلانه زندانی شدهاند.»
وزارت خارجه آمریکا همچنین تصریح کرده است که “وقت آن رسیده است که جمهوری اسلامی کمپین ترس و وحشت علیه مردم ایران را پایان دهد.”
ادامه بازداشت و سرکوب پزشکان و کادر درمان از سوی ماموران امنیتی جمهوری اسلامی
بازداشت و سرکوب پزشکان و کادر درمان از سوی ماموران امنیتی جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف همچنان ادامه دارد. سازمان حقوق بشر ایران پیش از این گزارش داده بود که ماموران به منازل و محل کار پزشکان و کادر درمانی که در درمان معترضان مجروح کمک کردهاند هجوم برده و آنان را با خشونت دستگیر کردند.
یک منبع آگاه که نخواست نامش فاش شود به دویچهوله فارسی گفت که در جریان اعتراضات، تنها در بیمارستان “گلسار” رشت تعداد زیادی جنازه از بیمارستان به سردخانه منتقل شده است و بیش از ده دختر نوجوان در سنین ۱۶ تا ۱۷ سال، که در پی اصابت گلوله مجروح شده بودند، جان خود را از دست دادند.
در یک مورد گزارش شده که ماموران حکومتی، دختر مجروحی را که پس از عمل جراحی زنده مانده بود، با همان وضعیت پس از عمل از روی تخت بیمارستان ربوده و با خود بردند.
رضا ولیزاده: ۲۱ زندانی در اوین در همبستگی با اعتراضات تهدید به محاکمه شدهاند
بر اساس اطلاعاتی که یک منبع موثق در اختیار دویچه وله فارسی قرار داده، رضا ولیزاده، روزنامهنگار ایرانی-آمریکایی در پیامی از درون زندان اوین خبر داد که زندانیان سیاسی اوین پس از شروع اعتراضات مردمی، چه در زمان هواخوری و چه داخل سالنهای زندان شعارهای اعتراضی سر دادهاند.
به گفته ولیزاده، به دنبال همبستگی با اعتراضات، مسئولان زندان اوین ۲۱ نفر از جمله این روزنامهنگار را مشمول اتهام تبلیغ علیه نظام کرده و آنها را تهدید به محاکمه و تشدید دوران محکومیت کردهاند.
ولیزاده همچنین گفته که در هفته اخیر ۸۰ نیروی یگان ویژه به محافظان زندان اوین اضافه شده و جو امنیتی شدیدی در آنجا حاکم شده، ضمن این که در هفتههای اخیر تیربار هم بر روی ساختمان بند هفت مستقر شده است.
رضا ولیزاده روزنامهنگار و همکار پیشین رادیو فردا دو سال پیش، پس از بازگشت به ایران بلافاصله بازداشت شد. او که در سال ۱۴۰۱ از رادیو فردا استعفا کرده بود، یک سال بعد، از بازگشتش به ایران خبر داد و در شبکه ایکس نوشت: «من در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ وارد تهران شدم. پیش از آن مذاکرات نیمه کارهای با سازمان اطلاعات سپاه داشتم. در نهایت با مسئولیت خودم و بدون اماننامه حتی شفاهی پس از ۱۴ سال به کشورم بازگشتم.»
گفته میشود، آقای ولیزاده از بدو ورود به ایران تا زمان بازداشت تحت نظر نهادهای امنیتی و بازجوییهای مستمر بود. حال او به ده سال زندان محکوم شده است.
بنا به گزارش تلویزیون CBS در آمریکا و به گفته یک مقام بلندپایه واشنگتن، پرونده رضا ولیزاده تحت نظر دفتر امور گروگانهای دولت آمریکا قرار دارد.
کشته شدن “دو عضو” خانه سینما؛ “شش عضو در بازداشت به سر میبرند”
علیرضا حسینی، عضو هیات رئیسه و نماینده کمیته حمایت حقوقی و قضایی خانه سینما از کشتهشدن دو عضو این نهاد در اعتراضات مردمی ۱۴۰۴ خبر داد.
او با اشاره به تفاوت فضای کنونی با اعتراضات سال ۱۴۰۱ گفت، رویدادهای اخیر در زمان کوتاهی رخ داد و همه را شوکه کرد و اهل سینما نیز مانند سایر اقشار جامعه به اشکال مختلف آسیب دیدهاند.
بهگفته حسینی، در جریان اعتراضاتدر مجموع ۷ نفر از اعضای خانه سینما بازداشت شدهاند که یک نفر پس از چند روز آزاد شده و ۶ نفر همچنان در بازداشت هستند: «سه نفر از این افراد با حکم قضایی در منزل بازداشت شدهاند و سه نفر دیگر در اماکن عمومی دستگیر شدهاند. برای سه نفر از بازداشتیها شعبه رسیدگی تعیین شده و سه نفر دیگر هنوز در مرحله بازجویی قرار دارند.»
حسینی همچنین خبر داد که تعدادی از اعضای دیگر خانه سینما، از جمله دو نفر از اعضای هیات رئیسه، از سوی نهادهای امنیتی احضار شدهاند و با برخی دیگر نیز تماسهای تلفنی گرفته شده است. به گفته او، احتمال داده میشود در روزهای آینده افراد بیشتری برای توضیح احضار شوند.
نماینده کمیته حمایت حقوقی و قضایی خانه سینما در ادامه تأیید کرد که جواد گنجی (دستیار کارگردان و برنامهریز) و صهبا رشتیان (نقاش و انیماتور) در این اعتراضات اخیر جان خود را از دست دادهاند.
حسینی کشتهشدن این دو هنرمند را تأسفبار توصیف کرد و تأکید کرد که فقدان هر شهروند ایرانی، صرفنظر از برداشتهای سیاسی، ضربهای به جامعه است و ضرورت رسیدگی قانونی به عوامل این حوادث را دوچندان میکند.
درخواست فعالان حقوق بشر از اتحادیه اروپا برای معرفی سپاه به عنوان سازمان تروریستی
شماری از فعالان حقوق بشری ایرانی خواستار قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی از سوی اتحادیه اروپا شدند.
بر اساس گزارش خبرگزاری آلمان، سازمان “حقوق بشر ایران” مستقر در نروژ، حکومت جمهوری اسلامی را متهم کرده است که در جریان سرکوب اعتراضات، مرتکب جنایت علیه بشریت شده است.
این سازمان اعلام کرد که سپاه پاسداران نیروی محرکه اصلی این قتلهای سازمانیافته و گسترده علیه غیرنظامیان بوده است.
این اظهارات در آستانه نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در روز پنجشنبه ۲۹ ژانویه در بروکسل مطرح شده است.
پیشتر نیز پارلمان اروپا خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی شده بود. با این حال، در داخل اتحادیه اروپا تاکنون اجماعی در این زمینه شکل نگرفته است.
دولت آلمان از این اقدام حمایت میکند، اما چند کشور عضو نسبت به آن ابراز تردید کردهاند. تصمیمگیری در این زمینه مستلزم رأی مثبت همه کشورهای عضو است.
قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی، بیش از هر چیز جنبه نمادین خواهد داشت. این نهاد نظامی هماکنون نیز تحت تحریمهایی قرار دارد، از جمله بهمنظور جلوگیری از گسترش سلاحهای کشتار جمعی.
بر اساس این تحریمها، داراییهای مرتبط با سپاه در اتحادیه اروپا باید مسدود شود و اختصاص هرگونه منابع اقتصادی به آن ممنوع است.
به گفته سازمان حقوق بشریهرانا، در جریان سرکوب خشونتآمیز اعتراضات سراسری، دستکم ۶ هزار و ۲۲۱ نفر کشته شدهاند که از این میان ۵ هزار و ۸۵۸ نفر از معترضان بودهاند.
افزون بر این، هرانا در حال بررسی ۱۷ هزار و ۹۱ پرونده دیگر است. همچنین گزارش شده که ۱۱ هزار و ۱۷ نفر بهشدت مجروح شدهاند. شمار بازداشتشدگان نیز بنا بر اعلام این سازمان به ۴۲ هزار و ۳۲۴ نفر میرسد.
این آمارها در حال حاضر بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نیستند. فعالان حقوق بشر میگویند به دلیل قطع اینترنت از هشتم ژانویه، بررسی کامل تعداد کشتهشدگان زمانبر خواهد بود.
بازداشت شش فرد مرتبط با سپاه پاسداران در ترکیه به اتهام “جاسوسی سیاسی و نظامی”
به گزارش خبرگزاری ترکیه (آناتولی)، مقامهای ترکیه روز چهارشنبه ۸ بهمن (۲۸ ژانویه) اعلام کردند که شش نفر، از جمله یک تبعه ایرانی، به ظن جاسوسی برای جمهوری اسلامی بازداشت شدهاند.
به گزارش آناتولی این بازداشتها در پی عملیات هماهنگشده سازمان اطلاعات ملی ترکیه و پلیس مبارزه با تروریسم در پنج استان انجام شده است.
بر اساس این گزارش، مظنونان با اعضایی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ارتباط بودهاند و متهم هستند که درباره پایگاههای نظامی و دیگر مراکز حساس در ترکیه اطلاعات جمعآوری کردهاند.
گفته میشود آنها همچنین پایگاه هوایی اینجرلیک ناتو در جنوب ترکیه را تحت نظر داشتهاند.
طبق گزارش، هر شش نفر به دادگاهی در استانبول منتقل شدند و قاضی با صدور حکم، آنها را به اتهام جاسوسی سیاسی و نظامی تا زمان برگزاری دادگاه در بازداشت موقت نگه داشته است.
سفارت جمهوری اسلامی در آنکارا تاکنون واکنشی رسمی به این بازداشتها نشان نداده است.
این دستگیریها در حالی صورت میگیرد که تنشهای منطقهای به دلیل نگرانی از احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران افزایش یافته است.
مقامهای دولت ترکیه پیشتر نسبت به هرگونه مداخله خارجی در ایران هشدار داده و اعلام کردهاند که چنین اقدامی میتواند موجب بیثباتی در منطقه و آغاز موج جدیدی از پناهجویان شود.
نامه شماری از چهرههای سرشناس فوتبال ایران به فیفا برای مقابله با سرکوب معترضان
شماری از چهرههای سرشناس جامعه فوتبال ایران با انتشار بیانیهای خطاب به فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) و نهادهای جهانی این رشته، نسبت به آنچه “جنایتهای بیسابقه و گسترده علیه غیرنظامیان” در جریان اعتراضات سراسری ایران توصیف شده، اعتراض رسمی خود را اعلام کرده و خواستار اقدام فوری فیفا شدهاند.
این بیانیه خطاب به جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، و رؤسای فدراسیونهای عضو، به امضای جمعی از بازیکنان فعلی و سابق، مربیان، داوران، مدیران فوتبال و روزنامهنگاران ورزشی ایرانی رسیده است.
امضاکنندگان تأکید کردهاند آنچه در ایران رخ داده، نهتنها یک بحران سیاسی، بلکه فاجعهای انسانی است که به طور مستقیم جامعه ورزش و فوتبال کشور را نیز هدف قرار داده است.
بر اساس این بیانیه، ایران در ژانویه ۲۰۲۶ شاهد موجی کمسابقه از اعتراضات سراسری بوده است؛ اعتراضاتی که در آن شهروندان غیرمسلح و مسالمتجو خواهان آزادیهای بنیادین و حقوق اولیه انسانی شدند. به گفته امضاکنندگان، واکنش حکومت “خشونتی شدید، سازمانیافته و مرگبار” بوده است.
در میان جانباختگان، نام اعضایی از جامعه فوتبال ایران نیز دیده میشود. بیانیه بهطور مشخص از شش قربانی تأییدشده نام میبرد: مجتبی ترشیز، بازیکن سابق تراکتورسازی تبریز، صبا رشتیان، کمکداور فوتبال زنان، مهدی لواسانی، مربی فوتبال ردههای پایه، امیرحسین محمدزاده، بازیکن باشگاه دلوارافراز، ریبین مرادی، بازیکن باشگاه سایپا و محمد حاجیپور، دروازهبان تیم ملی فوتبال ساحلی ایران.
به گفته امضاکنندگان، همه این افراد در جریان سرکوب خشونتآمیز اعتراضات مسالمتآمیز جان خود را از دست دادهاند.
امضاکنندگان بیانیه هشدار دادهاند است که به دلیل قطع سراسری اینترنت، شناسایی سایر قربانیان، بهویژه در میان ورزشکاران و فعالان فوتبال، همچنان با محدودیت جدی روبهروست و احتمال افزایش شمار قربانیان وجود دارد.
در بخش دیگری از این بیانیه به وضعیت امیرحسن قادرزاده، بازیکن ۱۹ ساله فوتبال از باشگاه سپاهان اصفهان، اشاره شده است. به گفته امضاکنندگان، او صرفاً به دلیل شرکت در اعتراضات مسالمتآمیز با خطر قریبالوقوع اعدام روبهروست؛ وضعیتی که “تهدیدی فوری علیه حق حیات” توصیف شده است.
همچنین آمده است که شماری از اعضای جامعه فوتبال ایران هنگام ورود به کشور بازداشت شده، تحت بازجویی قرار گرفته و گذرنامههایشان تنها به دلیل ابراز دیدگاههای شخصی ضبط شده است؛ اقدامی که بهگفته امضاکنندگان بیانیه، نقض آشکار آزادیهای بنیادین محسوب میشود.
امضاکنندگان بیانیه با استناد به ماده ۳ اساسنامه فیفا، که این نهاد را متعهد به رعایت حقوق بشر میداند، و ماده ۴ که هرگونه تبعیض و نقض کرامت انسانی را رد میکند، تأکید کردهاند فیفا مسئولیت دارد در برابر نقض حقوق بشر مرتبط با فوتبال اقدام کند.
آنها همچنین به تعهد فیفا به اصول راهنمای سازمان ملل در زمینه کسبوکار و حقوق بشر اشاره کردهاند.
در این چارچوب، فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی به “ناتوانی و همدستی” متهم شده است؛ نهادی که به گفته امضاکنندگان بیانیه، نهتنها از بازیکنان و فعالان فوتبال محافظت نکرده، بلکه با ساختارهای حکومتی مسئول این سرکوب همکاری داشته و در مجازات ورزشکاران به دلیل بیان مسالمتآمیز دیدگاههایشان نقش ایفا کرده است.
در پایان این بیانیه سه مطالبه مشخص مطرح شده است: نخست، محکومیت علنی کشتار گسترده غیرنظامیان در ایران، از جمله اعضای جامعه فوتبال، دوم، به رسمیت شناختن رسمی ناتوانی و همدستی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران در نقض اساسنامه فیفا و سوم، تعلیق فوری فدراسیون فوتبال ایران از تمامی فعالیتها و رقابتهای تحت نظارت فیفا تا زمانی که تضمینهای قابل راستیآزمایی برای توقف تعقیب، بازداشت و اعدام فعالان فوتبال ارائه شود.
امضاکنندگان تأکید کردهاند که چنین اقدامی مداخله سیاسی نیست، بلکه اجرای تعهدات اساسنامهای، اخلاقی و انسانی خود فیفا به شمار میرود.
علی کریمی، محمد تقوی، سوشا مکانی، بختیار رحمانی، میلاد زنیدپور، علیرضا مرزبان، بهشاد یاورزاده، کیوان ساجدی، محمدرضا فغانی، محمدرضا منصوری و مهسا قربانی از امضاکنندگان بیانیه فوق هستند.
هشدار ترامپ به جمهوری اسلامی: اگر توافق نکنید، حمله بعدی آمریکا بسیار بدتر خواهد بود
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه ۸ بهمن (۲۸ ژانویه) از جمهوری اسلامی خواست هرچه سریعتر پای میز مذاکره بیاید و بر سر برنامه هستهای به توافق برسد.
او هشدار داد که در غیر این صورت، “حمله بعدی آمریکا بسیار بدتر خواهد بود.”
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «امیدوارم ایران بهسرعت به میز مذاکره بیاید و درباره یک توافق منصفانه و عادلانه گفتوگو کند؛ بدون سلاح هستهای، توافقی که برای همه طرفها خوب باشد.»
رئیسجمهور آمریکا تاکید کرد: «زمان رو به پایان است و واقعاً مسئله حیاتی است.»
ترامپ که در دوره نخست حضورش در کاخ سفید از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با تهران موسوم به برجام خارج شد، در پست خود یادآوری کرد آخرین هشدار او به ایران با یک حمله نظامی همراه بوده است. اشاره او به عملیات “چکش نیمهشب” است که طی آن بمبافکنهای آمریکایی تأسیسات هستهای ایران را در نظنز، فردو و اصفهان بمباران کردند.
ترامپ نوشت: «حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود. نگذارید دوباره چنین چیزی اتفاق بیفتد.» او همچنین افزود که یک “ناوگان” دیگر در حال حرکت به سمت ایران است.
رسانههای ایران روز چهارشنبه گزارش دادند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در حاشیه نشست هیئت دولت اعلام کرد که در روزهای اخیر هیچ تماسی با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نداشته و درخواستی نیز برای مذاکره مطرح نکرده است.
عراقچی در تکذیب خبر تماس با ویتکاف: تحت فشار حاضر به مذاکره نیستیم
در حالی که استقرار ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در آبهای خاورمیانه و تهدیدهای لفظی رئیسجمهور ایالات متحده، محتمل شدن سناریوی رویارویی نظامی میان ایران و آمریکا را افزایش داده است، عباس عراقچی اعلام کرد تهران تحت فشار و تهدید حاضر به مذاکره با واشنگتن نیست.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی هشدار داد “دیپلماسی با زبان تهدید کارایی ندارد.”
عباس عراقچی در سخنانی که روز چهارشنبه از صداوسیما پخش شد، گفت که “دیپلماسی با تهدید نظامی و مطالبات افراطی همراه نمیشود” و اگر آمریکا خواهان شکلگیری هرگونه گفتوگو باشد، باید “تهدیدها و خواستههای غیرمنطقی” را کنار بگذارد.
او تاکید کرد طی روزهای اخیر هیچ تماسی با استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، برقرار نکرده و تهران در پی مذاکره با آمریکا نبوده است. عراقچی تصریح کرد در حال حاضر فقط برخی میانجیها و طرفهای ثالث با تهران در حال رایزنی و تبادل نظر هستند.
این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ بارها احتمال اقدام نظامی علیه ایران را منتفی ندانسته و گفته بود در صورت ادامه سرکوب خونین معترضان، “همه گزینهها روی میز است”.
همزمان با افزایش نگرانیها از خطر رویارویی مستقیم، مقامات ارشد ایران در چند روز گذشته تلاش کردهاند با برخی کشورهای عربی همپیمان آمریکا گفتوگو کنند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران در تماسی تلفنی با محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، گفت تهران از هر روندی که “در چارچوب حقوق بینالملل مانع جنگ شود” استقبال میکند.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز با شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی نخستوزیر و وزیر خارجه قطر گفتوگو کرده است. به گفته وزارت خارجه قطر، دوحه از تمام تلاشها برای کاهش تنش و دستیابی به راهحلهای مسالمتآمیز که به تقویت امنیت و ثبات منطقه کمک کند، حمایت میکند.
نامه دو عضو جبهه ملی به مای ساتو برای تشکیل کمیته حقیقتیاب درباره سرکوب اعتراضات در ایران
کوروش زعیم و عیسیخان حاتمی، دو تن از اعضای سرشناس جبهه ملی از داخل ایران با ارسال نامهای به مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، خواستار تشکیل کمیته حقیقتیاب درباره سرکوب خونین اعتراضات شدند.
این دو عضو جبهه ملی در نامه خود با تاکید بر ضرورت بررسی “جنایت علیه بشریت” و “سرکوب سازمان یافته جمهوری اسلامی برعلیه شهروندان بدون دفاع در سراسر ایران” نوشتند: «جمهوری اسلامی در حرکتی سرکوبگر، مردمی که تحت فشار مسائل اقتصادی و سیاسی از پای درآمده بودند و حق زندگی محقرانهای هم نداشتند را به جرم دادخواهی در خیابانها به گلوله بست.»
در بخش دیگری از این نامه با اشاره به اینکه حاکمیت “بهجای بررسی و حل مسائل مردم، با اسلحه به صورت سازمان یافته به معترضان حمله کرد” آمده است که جمهوری اسلامی “از هفتم تا ۲۱ دی ماه، به کشتار و زخمی و زندانی کردن مردم به ستوه آمده پرداخت” و در شهرهای مختلف، “مبادرت به کشتار مردم بدون سلاح نمود که مصداق بارز جنایت علیه بشریت است.”
در پایان این نامه آمده است: «با توجه به شواهد و قرائن موجود، برای احقاق حقوق مردم در این کشتار انجام شده و جلوگیری از تکرار موارد مشابه، از شما میخواهیم در شرایطی که دادخواهی برای مردم در داخل ایران میسر نیست، کمیته حقیقتیاب مستقلی زیر نظر سازمانهای بینالمللی تشکیل شود.»
