گذشته از معدود کشورهایی که به استقبال تمامعیار از اقدام نظامی آمریکا در خاک ونزوئلا رفتهاند، بسیاری از کشورها نگرانی خود را از “نقض حقوق بینالملل” توسط ایالات متحده اعلام کردهاند و نسبت به پیامدهای بالقوه آن هشدار دادهاند. موضع آلمان اما در مجموع محتاطانه بود.
تأکید صدراعظم آلمان بر “پیچیدگی” اقدام آمریکا
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نسبت به بیثباتی سیاسی پس از عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا هشدار داد. او در بیانیهای اعلام کرد: «باید انتقال منظم قدرت به دولتی مشروعیتیافته از طریق انتخابات تضمین شود.» به گفته مرتس، ارزیابی حقوقی عملیات آمریکا “پیچیده” است و دولت آلمان برای بررسی آن زمان خواهد گذاشت.
صدراعظم آلمان همچنین درباره رئیس جمهوری سرنگونشده ونزوئلا گفت: «نیکلاس مادورو کشورش را به ورطه نابودی کشاند. آخرین انتخابات با تقلب برگزار شد. از این رو ما، همچون بسیاری دیگر از کشورهای جهان، ریاست جمهوری او را به رسمیت نشناختیم. مادورو با ائتلافهای شوم در سطح جهانی و از طریق درگیر شدن ونزوئلا در تجارت مواد مخدر، نقشی مشکلساز در منطقه ایفا کرد.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
وزارت خارجه آلمان در این میان هشدار سفر شهروندان خود به ونزوئلا را گسترش داده است. طبق این هشدار، شهروندان آلمانی در ونزوئلا باید خود را به مکانهای امن برسانند.
انتقاد فرانسه از “نقض حقوق بینالملل”
دیگر کشورهای اتحادیه اروپا ارزیابی صریحتری داشتند. دولت فرانسه عملیات آمریکا را ناقض حقوق بینالملل دانست. وزارت خارجه فرانسه در پاریس اعلام کرد، اقدامی که به بازداشت مادورو انجامیده، بنیانهای قوانین بینالمللی را نقض میکند. در این بیانیه آمده است: «هیچ راه حل سیاسی پایداری را نمیتوان از خارج تحمیل کرد.»
امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، از انتقال قدرت به رهبری ادموندو گونزالس اوروتیا، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، حمایت کرد؛ کسی که به عنوان نامزد مخالف مادورو در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ شرکت کرده بود. مکرون در شبکه اجتماعی اکس نوشت که گذار پیش رو باید مسالمتآمیز و دموکراتیک باشد.
انتقاد ایتالیا از “اقدام نظامی خارجی”
جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، اعلام کرد که “اقدام نظامی خارجی” راه درستی برای “پایان دادن به رژیمهای تمامیتخواه” نیست.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
نخستوزیر ایتالیا در عین حال تأکید کرد که دولتش “مداخله با ماهیت دفاعی” در برابر حملات ترکیبی علیه امنیت خود را، همچون زمانی که بازیگران دولتی قاچاق مواد مخدر را در کشوری دیگر ترویج یا تسهیل میکنند، مشروع میداند. ملونی از حامیان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، به شمار میرود.
اسپانیا هم خواستار کاهش تنش شد و پیشنهاد میانجیگری داد. وزارت خارجه این کشور اعلام کرد که «آماده است در جستوجوی راه حلی دموکراتیک، مسالمتآمیز و مبتنی بر مذاکره برای این کشور مشارکت کند.»
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ضمن خرسندی از پایان حاکمیت “رئیسجمهور نامشروع” مادورو، ابراز امیدواری کرد که انتقالی بدون تنش به دولتی که بهتر بازتابدهنده اراده مردم ونزوئلا باشد صورت گیرد.
استارمر گفت قصد دارد با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، و دیگر متحدانش گفتوگو کند. او همچنین بر ضرورت رعایت حقوق بینالملل تأکید کرد.
نگرانی اتحادیه اروپا و سازمان ملل
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از تماس تلفنی با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، خواستار خویشتنداری شد.
خانم کالاس در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «اتحادیه اروپا بارها آقای مادورو را فاقد مشروعیت اعلام کرده و از انتقال مسالمتآمیز قدرت حمایت کرده است. تحت هر شرایطی، باید اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد رعایت شوند. ما خواستار خویشتنداری هستیم.»
بیشتر بخوانید: دستگیری مادورو؛ اختلاف آمریکا و ونزوئلا بر سر چیست؟
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز عمیقاً ابراز نگرانی کرد و از تشدید تنش در ونزوئلا سخن گفت. او در بیانیهای، با اشاره به “پیامدهای بالقوه نگرانکنندهی مداخله نظامی آمریکا برای منطقه”، گفت: «این تحولات سابقهای خطرناکی ایجاد میکنند.»
انتقاد کشورهای نزدیک به مادورو از آمریکا
در حالی که خاویر میلی، رئیس جمهوری راستگرای پوپولیست آرژانتین، از “آزادی” جدید برای ونزوئلا تمجید کرده، مکزیک و برزیل این مداخله را غیرقابل قبول دانسته و محکوم کردهاند.
لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس جمهوری برزیل، در شبکه اکس نوشت که «چنین موردی از نقض حقوق بینالملل نخستین گام به سوی جهانی آکنده از خشونت و آشوب است که در آن قانون جنگل حاکم خواهد شد.»
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز در تماس تلفنی با دلسی رودریگز، معاون رئیس جمهوری ونزوئلا، که اینک به شکل موقت وظایف و اختیارات رئیس جمهوری را برعهده گرفته، همبستگی مسکو با کاراکاس را اعلام کرد.
وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که دو طرف بر ضرورت جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها و یافتن راه حلی از طریق گفتوگو تأکید کردهاند. مسکو پیشتر حمله آمریکا به ونزوئلا را به عنوان “تجاوز مسلحانه” به شدت محکوم کرده بود.
وزارت خارجه روسیه همچنین طی بیانیهای “قویا” از آمریکا خواسته است تا “رئیس منتخب قانونی یک کشور مستقل و همسرش را آزاد کند”.
چین نیز اقدام آمریکا را به شدت مورد انتقاد قرار داد. وزارت خارجه چین امروز یکشنبه چهارم ژانویه ۲۰۲۶ (۱۴ دی) با تأکید بر ضرورت حل و فصل وضعیت ونزوئلا از طریق گفتوگو و مذاکره، اعلام کرد که ایالات متحده باید فوراً نیکلاس مادورو و همسرش را آزاد کند.
این وزارتخانه در بیانیهای که در وبسایت خود منتشر کرده، دستگیری رئیس جمهوری برکنارشده ونزوئلا را “نقض قوانین و هنجارهای بینالمللی” خوانده و اعلام کرده که ایالات متحده باید امنیت جانی مادورو و همسرش را تضمین کند.
وزارت خارجه چین در پکن اعلام کرد: «چین عمیقاً شوکه شده و استفاده آمریکا از زور علیه یک کشور مستقل و بهکارگیری خشونت علیه رئیس جمهوری یک کشور را به شدیدترین وجه محکوم میکند.»
این وزارتخانه همچنین اعلام کرده که جمهوری خلق چین “رفتار سلطهجویانه آمریکا” را که “به شکلی جدی ناقض حقوق بینالملل است” قاطعانه رد میکند.
جمهوری اسلامی ایران نیز حمله نظامی آمریکا را به شدت محکوم کرد. وزارت خارجه جمهوری اسلامی این اقدام را “نقض فاحش حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی این کشور” دانست.
میگل دیاز کانل، رئیس جمهوری کوبا، نیز در این میان از “تروریسم دولتی علیه مردم شجاع ونزوئلا و علیه آمریکای ما” سخن گفته است.
