تنشها از اوایل دسامبر آغاز شد؛ زمانی که نیروهای موسوم به “شورای انتقالی جنوب” کنترل بخشهای گستردهای از استانهای حضرموت و مهره یمن را به دست گرفتند. شورای انتقالی جنوب ائتلافی از چندین گروه است که خواهان تبدیل جنوب یمن به کشوری مستقل هستند.
در واکنش به این پیشروی، دولت یمن به ریاست رشاد علیمی، رسماً از عربستان سعودی در برابر شورای انتقالی جنوب درخواست حمایت کرد.
در پی آن، نیروی هوایی عربستان به مواضع شورای انتقالی جنوب حمله کرد. عربستان سعودی سهشنبه گذشته (۳۰ دسامبر) شهر بندری مکلا در یمن را بمباران کرد. اعلام شد که هدف این حمله محمولهای تسلیحاتی از سوی امارات برای شورای انتقالی جنوب بوده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
اندکی بعد رشاد علیمی وضعیت فوقالعاده ۹۰ روزه اعلام کرد و دستور داد همه بنادر و گذرگاههای مرزی یمن به مدت ۷۲ ساعت بسته شوند. او همچنین از امارات متحده عربی خواست که تمام نیروهای مستقر خود در این کشور را ظرف ۲۴ ساعت خارج کند.
به گزارش خبرگزاری دولتی یمن (سبا)، علیمی با این فرمان عملاً کل توافق دفاعی میان یمن و امارات را لغو کرده است؛ توافقی که بر اساس آن دو طرف در جریان جنگ داخلی چند ساله، به شکل مشترک با شورشیان حوثی مورد حمایت ایران میجنگیدند.
منافع شورای انتقالی جنوب
شورای انتقالی جنوب در ابتدا بخشی از یک ائتلاف گسترده علیه شبهنظامیان شورشی حوثی بود. حوثیها در سالهای آغازین هزاره جدید علیه دولت وقت، به رهبری علی عبدالله صالح، رئیسجمهوری یمن که در سال ۲۰۱۱ سرنگون شد، و سپس علیه دولت جانشین او شوریدند. در سال ۲۰۱۴ این شورش یمن را به ورطه جنگ داخلی کشاند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
اما در تمام این مدت، شورای انتقالی جنوب هرگز هدف اصلی خود، یعنی تبدیل جنوب یمن به کشوری مستقل، را از نظر دور نداشت. این شورا، به ویژه در سال جاری، به شکل فزایندهای در برابر دولت کنونی به ریاست رشاد علیمی ایستاد. علیمی چند روز پیش رسماً از عربستان سعودی در برابر شورای انتقالی جنوب، درخواست حمایت کرد.
دو استان مهم
استان حضرموت که اکنون بخشهای بزرگی از آن به تصرف نیروهای شورای انتقالی جنوب درآمده، به دلیل برخورداری از منابع نفت و گاز، یکی از عناصر کلیدی اقتصاد یمن به شمار میرود. همچنین یکی از گذرگاههای مهم مرزی یمن با عربستان سعودی در این استان قرار دارد. به همین دلیل، حضرموت هم برای امنیت مرزی و هم برای تجارت نقشی تعیینکننده دارد.
استان مهره نیز به دلیل داشتن بنادر و شبکه حمل و نقل توسعهیافتهاش، یکی از مراکز اقتصادی مهم یمن محسوب میشود. موقعیت این استان در مرز با عمان و عربستان سعودی، آن را از نظر سیاسی به منطقهای بسیار حساس تبدیل کرده است.
در تفسیری از شبکه خبری الجزیره آمده است: «موقعیت آنها هرگونه تنش در شرق را به مسئلهای مرکزی در حوزه مرزی، و نه صرفاً بحرانی محلی، تبدیل میکند. هرگونه بیثباتی گسترده در آنجا، محدود به یمن نخواهد ماند، بلکه بر اقتصاد کشور تأثیر خواهد گذاشت، حساسیت مرزی در منطقه را افزایش خواهد داد و نگرانیهایی را درباره ثبات مسیرهای تجاری برخواهد انگیخت.»
منفعت حوثیها از بحران
به همین دلیل، به گفته الجزیره، ریاض علاقهمند است تا ثبات سیاسی شرق یمن تا حد امکان حفظ شود. پیشروی شورای انتقالی جنوب اکنون نه تنها عربستان سعودی، بلکه کل ائتلاف تحت رهبری آن را با آزمونی جدی روبهرو کرده است.
احتمالا بیشترین سود را از درگیریهای روزهای گذشته شبهنظامیان حوثی بردهاند. آنها توانستند نظارهگر فروپاشی جبههای باشند که علیه آنان شکل گرفته بود. اینکه آیا این جبهه بار دیگر متحد خواهد شد یا نه، هنوز نامشخص است.
