بر اساس این تحلیل، اگر مهاجرت از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و کشورهای خارج از این اتحادیه وجود نداشت، شمار کارکنان ماهرِ مشمول بیمه تأمین اجتماعی در ایالتهای شرقی آلمان حدود ۱۹۱ هزار نفر، معادل ۵.۳ درصد، کمتر بود.
بیشتر بخوانید: اتباع خارجی کمبود در بازار کار آلمان را تا حدی جبران میکنند
این گزارش، روند کاهش نیروی کار دارای تابعیت آلمانی و افزایش اهمیت نیروی کار خارجی را بررسی کرده و بر اساس آن، شمار کارکنان ماهر دارای تابعیت آلمانی از سال ۲۰۱۹ روندی کاهشی داشته است.
در همین دوره، نیروی کار دارای تابعیت کشورهای عضو اتحادیه اروپا همچنان به حفظ شمار کارکنان ماهر در شرق آلمان کمک کرده است، اما اهمیت کارکنان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا در بازار کار شرق آلمان افزایش یافته است.
به گفته فابیان سمسارها، کارشناس بخش نیروی کار ماهر در مؤسسه اقتصاد آلمان “مهاجرت از کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای مدت طولانی اثرات تغییرات جمعیتی بر بازار کار را کاهش داده است” اما این منبع نیروی کار نیز در حال کاهش است. به گفته او، در آینده تثبیت نیروی کار متخصص بدون حضور شهروندان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا به سختی امکانپذیر خواهد بود.
هزاران نیروی کار خارجی
بر اساس دادههای این تحلیل، نزدیک به ۱۶۰ هزار نیروی کار ماهر خارجی اکنون در مشاغلی فعالیت میکنند که با کمبود نیروی کار مواجهاند. نقش این کارکنان در بخشهایی مانند حملونقل و جابهجایی کالا، مراقبتهای بهداشتی و خدمات اقامتی و پذیرایی پررنگتر است.
تقریباً یکچهارم رانندگان حرفهای در ایالتهای شرقی آلمان تابعیت آلمانی ندارند. سهم کارکنان خارجی در میان آشپزها نیز حدود ۲۰ درصد است و حدود یکچهارم پزشکان شاغل در این ایالتها تابعیت آلمانی ندارند.
کارکنان خارجی همچنین بخش قابل توجهی از نیروی کار در حوزه پرستاری، فناوری خودرو و دیگر حرفههایی را تشکیل میدهند که با کمبود نیروی متخصص روبهرو هستند.
سمسارها هشدار داده است که کاهش مهاجرت یا افزایش خروج نیروی کار خارجی میتواند بخشهای مختلف اقتصاد شرق آلمان، از حملونقل و جابهجایی کالا گرفته تا مراقبتهای بهداشتی و خدمات اقامتی و پذیرایی را با فشار شدیدی مواجه کند.
این وابستگی در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که شرق آلمان همزمان با چند روند جمعیتی و اقتصادی روبهروست و متولدان نسل موسوم به ” پرنوزاد یا انفجار جمعیت”، نسل “بیبیبومر” (Babyboomer)، در حال بازنشستگی و خروج از بازار کار هستند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
به موازات رفتن این نسل از بازار کار، از سال ۲۰۲۳ شمار افرادی که از شرق آلمان به مناطق غربی کشور مهاجرت کردهاند نیز افزایش یافته است. این روند میتواند تعداد نیروی کار در دسترس برای شرکتها و بخشهای اقتصادی شرق آلمان را بیش از پیش کاهش دهد.
با وجود افزایش اهمیت نیروی کار خارجی، سهم کارکنان ماهر مهاجر در ایالتهای شرقی آلمان همچنان از آمار آن در دیگر مناطق آلمان پایینتر است. بنابراین نیاز این منطقه به جذب نیروی کار خارجی در شرایطی افزایش مییابد که میزان حضور این گروه در بازار کار شرق آلمان، هنوز با دیگر بخشهای کشور فاصله دارد.
تفاوت اثر مهاجرت میان ایالتها
تأثیر مهاجرت نیروی کار در همه ایالتهای شرقی یکسان نیست و آمارها تفاوتهای قابل توجهی میان این مناطق نشان میدهد.
در زاکسن-آنهالت، با وجود ورود نیروی کار خارجی، شمار کارکنان ماهر مشمول بیمه تأمین اجتماعی ۶۴۴۸ نفر کاهش یافته است. در تورینگن نیز شمار این کارکنان ۱۲ هزار و ۲۰۷ نفر کاهش داشته است.
در مقابل، وضعیت در مکلنبورگ-فورپومرن و براندنبورگ متفاوت بوده است. در این دو ایالت، کاهش شمار کارکنان ماهر آلمانی با افزایش نیروی کار خارجی جبران شده در حالی که حضور کارکنان خارجی حتی به افزایش اشتغال کمک کرده است.
زاکسن، تنها ایالت شرقی آلمان است که در آن شمار کارکنان ماهر دارای تابعیت آلمانی و همچنین شمار کارکنان ماهر خارجی افزایش یافته است.
مهاجرت در آستانه انتخابات
انتشار این تحلیل در آستانه انتخابات پارلمان ایالتی زاکسن-آنهالت اهمیت سیاسی ویژهای پیدا کرده است. انتخابات پارلمان ایالتی این منطقه روز یکشنبه ۶ سپتامبر (۱۵ شهریور) برگزار میشود و موضوع مهاجرت یکی از موضوعات مورد مناقشه در کارزارهای انتخاباتی است.
حزب راستگرای AFD “آلترناتیو برای آلمان” در برنامه انتخاباتی خود از محدود کردن مهاجرت نیروی کار خارجی حمایت کرده و بر استفاده بیشتر از نیروی کار داخلی تأکید دارد.
دویچه وله فارسی را در واتساپ دنبال کنید
در مقابل، دادههای منتشرشده در تحلیل مؤسسه اقتصاد آلمان نشان میدهد که بازار کار شرق آلمان در سالهای اخیر بخشی از کاهش نیروی کار داخلی را از طریق مهاجرت جبران کرده است. بر اساس این تحلیل، در صورت نبود مهاجرت از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و کشورهای خارج از این اتحادیه، شمار کارکنان ماهر مشمول بیمه تأمین اجتماعی در ایالتهای شرقی ۱۹۱ هزار نفر کمتر میبود.
همزمان، روند بازنشستگی نسل پرجمعیت و افزایش مهاجرت ساکنان شرق به غرب، فشار بر بازار کار این منطقه را افزایش داده است. در چنین شرایطی، اهمیت نیروی کار خارجی برای بخشهایی مانند حملونقل، مراقبتهای بهداشتی، خدمات اقامتی و پذیرایی، پرستاری و صنایع مرتبط با خودرو بیشتر شده است.
این مسئله در آستانه انتخابات زاکسن-آنهالت، بحث درباره سیاست مهاجرت و نیازهای بازار کار را به یک موضوع اقتصادی و سیاسی تبدیل کرده است.
