همه این منابع روز جمعه ۱۷ ژوئیه (۲۶ تیر) به خبرگزاری رویترز گفتند که مذاکرات هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و یکی از آنها افزود که تشدید تنشها میان ایالات متحده و ایران همچنان میتواند این گفتوگوها را با پیچیدگیهایی روبهرو کند.
رویترز روز پنجشنبه گزارش داده بود که در اسلامآباد نگرانیهای فزایندهای وجود دارد مبنی بر اینکه پیمان دفاع مشترک پاکستان با عربستان سعودی، که سال گذشته امضا شد، این کشور را به جنگ میان آمریکا و ایران بکشاند.
پس از حمله حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن به عربستان سعودی در روز دوشنبه گذشته، پاکستان مجهز به سلاح هستهای به ایران اعلام کرد که هرگونه حمله به عربستان را حمله به خود تلقی خواهد کرد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
هرگونه توافق دفاعی با کویت نیز، که امسال هدف حملات سنگین جمهوری اسلامی قرار گرفته، پرسشهایی را درباره نقش پاکستان در میانجیگریهای احتمالی آینده میان آمریکا و ایران مطرح خواهد کرد.
کویت از سال ۲۰۲۳ قرارداد دفاعی محدودتری با پاکستان برای آموزش و برگزاری رزمایشهای مشترک دارد. به گفته یکی از مقامهای دولت پاکستان، اکنون کویت به دنبال آن است که اسلامآباد سطحی از تعهد نظامی مشابه پیمان پاکستان با عربستان سعودی، از جمله “استقرار هزاران نیروی پاکستانی در خاک کویت، جنگندهها، پهپادها، سامانه پدافند هوایی و دیگر امکانات مرتبط با دفاع” را ارائه دهد.
با توجه به اینکه توافق پاکستان با عربستان سعودی حاصل دههها اتحاد نزدیک با ریاض بوده، هنوز مشخص نیست که آیا اسلامآباد حاضر است در رابطه با کویت نیز تا این حد پیش برود یا نه.
یک مقام امنیتی آگاه از مذاکرات در پاکستان گفت: «فهرست خواستههای کویت شامل همهچیز میشود. اما بگذارید یک نکته را روشن کنم: ما در این مرحله نه در حال بررسی اعزام نیروهای رزمی هستیم و نه چنین چیزی برایمان امکانپذیر است.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
یک منبع خاورمیانهای نیز ضمن تأیید گفتوگوها میان کویت و پاکستان، از جمله بر سر خرید تجهیزات دفاعی، تصریح کرد: «مشخص نیست این گفتوگوها لزوماً به یک پیمان دفاعی منجر شود.»
رویترز در رابطه با گزارش خود، با چهار منبع پاکستانی و یک منبع خاورمیانهای گفتوگو کرده که هیچیک مجاز نبودهاند به شکل رسمی و با ذکر نام درباره این موضوع اظهارنظر کنند. بخش رسانهای ارتش پاکستان و وزارت اطلاعات کویت نیز به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخی ندادهاند.
در جستوجوی گزینههای دفاعی جایگزین
پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس طی یک سال گذشته، انعقاد پیمانهای دفاعی جدید در منطقه را به سود خود دانستهاند.
پاکستان ارتش بزرگی دارد و جتهای جنگنده خود را نیز تولید میکند. همین موضوع باعث شده است که در نگاه کشورهای حوزه خلیج فارس، با توجه به افزایش تردیدها نسبت به قابل اتکا بودن آمریکا به عنوان یک متحد، پاکستان به گزینهای جایگزین یا مکمل برای حمایت امنیتی ایالات متحده تبدیل شود.
بیشتر بخوانید: توافق ایران و آمریکا؛ شاهکار دیپلماتیک پاکستان؟
یکی از منابع خاورمیانهای مطلع از برنامهریزیهای امنیتی کویت گفت که در این کشور به پاکستان به عنوان گزینهای مطمئن نگریسته میشود.
این منبع گفت: «آنها از قبل با سعودیها همکاری دارند، سابقهای طولانی در توسعه توان دفاعی دارند، مسلمان سنی هستند و روابط خوبی هم با آمریکاییها دارند. به همین دلیل این گزینه به اندازه برخی گزینههای دیگر حساسیتبرانگیز نیست.»
به گفته سه منبع، ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی، جدای از توافق دوجانبه موجود میان اسلامآباد و ریاض، در حال تهیه پیشنویس توافقی برای یک پیمان دفاع مشترک هستند. همچنین، به گفته یکی از منابع، بحرین نیز به توافقی مشابه علاقهمند است. سه منبع دیگر گفتند که اردن نیز به توافقی در زمینه تسلیحات و آموزش نظامی ابراز علاقه کرده است.
بشکههای نفت در برابر پوتینهای نظامی
پاکستان توافقهای دفاعی با کشورهای همسایه را راهی برای تقویت سرمایهگذاریهایی میداند که این کشور بهشدت به آنها نیاز دارد.
اسلامآباد، در چارچوب توافق احتمالی با کویت، خواهان همکاری در زمینه امنیت انرژی خواهد بود؛ امری که بخشی از برنامه گستردهتر وزارت انرژی پاکستان برای افزایش ذخایر نفت و سوخت این کشور محسوب میشود.
به گفته یک منبع پاکستانی آگاه از مذاکرات، کویت در حال بررسی ایجاد یک انبار ذخیره سوخت در پاکستان تحت نظام انبارداری گمرکی است که بر اساس توافق موجود میان دو دولت برای تأمین گازوئیل، تکمیل خواهد شد.
دو منبع گفتند، چنین پیشنهادهایی همچنان میتواند برای رهبری پاکستان به اندازه کافی جذاب باشد تا به دنبال دستیابی به یک توافق دفاعی گستردهتر باشند. آنها افزودند، انتظار میرود با کاهش تنشها میان آمریکا و ایران، روند مذاکرات شتاب بیشتری بگیرد.
با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که ممکن است چنین انتظاری بیش از حد خوشبینانه باشد. محمد فیصل، پژوهشگر جنوب آسیا در دانشگاه فناوری سیدنی، به رویترز گفت: «پاکستان باید نسبت به خطرات ناشی از پذیرش تعهدات بیش از اندازه آگاه باشد.»
