به گزارش یورونیوز، اما نکته جدید، هدف قرار دادن شرکت پتروشیمی «شاندونگ شوگوانگ لوکینگ» بود. این شرکت یکی از پالایشگاههای کوچک و مستقل چینی که عموما به پالایشگاههای «قوری / teapot» معروف هستند، در استان شاندونگ چین است.
این نوع پالایشگاهها از اصلیترین مصرفکنندگان نفت صادراتی ایران هستند، اما تاکنون هدف تحریمهای آمریکا قرار نگرفته بودند، زیرا اساسا تراکنش چندانی با شرکتها یا نهادهای مالی آمریکایی ندارند و مشمول محدودیتهای قبلی نمیشدند.
تا اینکه دونالد ترامپ در ماه فوریه (۱۶ بهمن) یک فرمان اجرایی امضا کرد و وزارت خزانهداری و وزارت خارجه آمریکا را موظف کرد تا صادرات نفت ایران را «به صفر برسانند».
برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد که صادرات نفت ایران در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۴ میلیارد دلار درآمد داشته است، که تقریبا برابر با درآمد ۵۳ میلیارد دلاری این کشور در سال ۲۰۲۳ است. این حجم از صادرات، شامل مقداری میعانات گازی، به طور متوسط حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز، بوده است.
با توجه به وجود راههای متعدد برای ادامه تجارت نفت بین ایران و چین، بسیاری از کارشناسان بازار نسبت به کاهش واقعی صادرات نفت ایران و به صفر رساندن آن ابراز تردید کردهاند.
یکی از اقدامات احتمالی برای فشار بیشتر، هدف قرار دادن شرکتهای تجاری چینی است که محصولات نفتی پالایشگاههای مستقل (تی پات) را دریافت و در بازار عرضه میکنند. این اقدام میتواند شرکتهای بزرگ نفتی چین را نیز در بر بگیرد.
با این حال، اجرای چنین تحریمی بسیار دشوار خواهد بود. از یکسو، اثبات نقش این شرکتها در انتقال نفت ایران پیچیده است. از سوی دیگر، بسیاری از شرکتهای نفت و گاز غربی در پروژههای توسعهای و سایر داراییها با شرکتهای بزرگ چینی مشارکت دارند که اعمال چنین محدودیتهایی را برای آمریکا و متحدانش چالشبرانگیز میکند.
گزینههای نظامی آمریکا برای اعمال فشار بر صادرات نفت ایران
یکی از گزینههای مؤثرتر که دولت ترامپ ممکن است برای کاهش صادرات نفت ایران به کار بگیرد، استفاده از نیروی دریایی آمریکا برای توقیف کشتیهایی است که مظنون به حمل نفت خام ایران هستند.
این اقدام میتواند با استناد به توافقی تحت عنوان «ابتکار امنیت در زمینه اشاعه» که در سال ۲۰۰۳ به امضا رسید، توجیه شود.
بر اساس گزارشها، دولت ترامپ به طور جدی در حال بررسی امکان بازرسی نفتکشها در دریا است. این اقدام میتواند با استناد به توافقی تحت عنوان ابتکار امنیت در زمینه اشاعه (Proliferation Security Initiative) که در سال ۲۰۰۳ به امضا رسید، توجیه شود. این توافق، که با هدف جلوگیری از انتقال بینالمللی مواد مرتبط با تسلیحات کشتار جمعی ایجاد شد، بیش از ۱۰۰ کشور امضاکننده دارد. با این حال، مشخص نیست که اکثر این کشورها از اجرای چنین طرحی علیه صادرات نفت ایران حمایت میکنند یا خیر.
مقامات دولت ترامپ اشاره کردهاند که هدف اصلی این اقدام توقیف دائمی نفتکشها نخواهد بود، بلکه ایجاد تأخیر در تحویل محمولههای نفتی و در نتیجه ایجاد اثر بازدارنده بر تجارت نفت ایران است.
اما این راهکار با ریسک بالایی همراه است. در چند موردی که آمریکا در گذشته کشتیهای حامل نفت ایران را توقیف کرده، ایران در واکنش، کشتیهای متعلق به شرکتهای غربی را مصادره کرده است. در حال حاضر، هنوز مشخص نیست که دولت ترامپ تا چه حد مایل به اجرای این اقدامات تهاجمیتر خواهد بود.
