۱۴۰۴/۱۰/۱۴ هرانا
اعتراضات و اعتصاب شهروندان در شهرهای مختلف ایران، امروز هفتمین روز خود را پشت سر گذاشت. بررسی دادههای بهروزشده و راستیآزماییشده نشان میدهد که با وجود تشدید فضای امنیتی، افزایش حضور نیروهای انتظامی–امنیتی و تداوم برخوردهای میدانی در برخی نقاط، دامنه جغرافیایی اعتراضات در سطح کشور همچنان گسترده باقی مانده و تحرکات اعتراضی در اشکال متنوع ادامه یافته است.
در هفت روز اخیر دست کم ۱۷۴ نقطه کشور در ۶۰ شهر از ۲۵ استان شاهد اعتراضات بودند. در جریان این اعتراضات دست کم ۵۸۲ تن دستگیر شدند. در همین مدت دست کم ۱۵ شهروند معترض جان باختند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، اعتراضاتی که از روزهای ابتدایی با اعتصاب و تجمعات صنفی آغاز شد، در هفتمین روز متوالی نیز با تجمعات خیابانی، تحرکات محدود صنفی و اعتراضات دانشجویی در برخی دانشگاهها ادامه یافت. در این روز، همچون روزهای گذشته، گزارشهایی از توسل نیروهای انتظامی–امنیتی به خشونت، استفاده از ابزارهای کنترل جمعیت، بازداشت شهروندان و ایجاد فضای امنیتی در شماری از شهرها دریافت شده است.
زمینههای اعتراضات
موج تازه اعتراضات در فضایی شکل گرفت که فشارهای اقتصادی برای بخشهای گستردهای از جامعه به مرحله بحرانی رسیده و نشانههای آشکار از ازهمگسیختگی در چرخه معیشت روزمره دیده میشود. جهشهای پیدرپی نرخ ارز، بیثباتی طولانیمدت بازارها و کاهش مداوم قدرت خرید، افق اقتصادی را برای خانوارها و فعالان صنفی تیره و غیرقابل پیشبینی کرده و احساس ناامنی مالی را به تجربهای عمومی تبدیل کرده است.
در روزهای منتهی به آغاز اعتراضات، گزارشها از عبور نرخ ارز از مرزهای جدید و همزمان افت بازار سرمایه و خروج سرمایه خبر میدادند؛ روندی که از نگاه تحلیلگران به جابهجایی نقدینگی به سمت بازارهای امنتر مانند طلا و ارز و کاهش اعتماد عمومی به سیاستهای اقتصادی تعبیر میشود. پیامد این وضعیت در کف جامعه، تعطیلی یا نیمهتعطیلی واحدهای صنفی، دشوارتر شدن ادامه فعالیت کسبوکارهای خرد و گسترش موج اعتراض و اعتصاب در شهرهای مختلف بوده است؛ اعتراضی که ریشه آن نه در یک عامل مقطعی، بلکه در انباشت طولانیمدت فشارهای معیشتی و فرسایش امید به بهبود شرایط دیده میشود.
جغرافیای اعتراضات
بر اساس اطلاعات بهروزشده و تجمیعی، در هفت روز گذشته دستکم ۱۷۴ نقطه در ایران شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند. این اعتراضات مجموعاً در ۲۵ استان کشور گزارش شده و طی این مدت، ۱۸ دانشگاه نیز صحنه تحرکات اعتراضی دانشجویان بودهاند.
در شبانهروز گذشته که هفتمین روز اعتراضات محسوب میشود، تجمعات اعتراضی در ۱۲ شهر از ۸ استان ثبت شده است از جمله شهرهای کازرون، ملکشاهی، کرمانشاه، شیراز، مشهد، آرکواز، اصفهان، تهران، هفشجان، کرج، شهرکرد، فردیس. در این میان، دو مورد از اعتراضات روز هفتم توسط دانشگاهیان گزارش شده که در چارچوب همان ۱۸ دانشگاه ذکرشده در آمار تجمعی هفتروزه قرار میگیرد. دادههای موجود نشان میدهد که با وجود نوسان در شدت و پراکندگی روزانه اعتراضات، حضور دانشگاهها بهعنوان یکی از کانونهای اعتراض، همچنان استمرار داشته است.
بررسی پراکندگی جغرافیایی اعتراضات نشان میدهد که این تحرکات صرفاً محدود به کلانشهرها نبوده و شهرهای کوچکتر و مناطق مختلف کشور را نیز دربر گرفته است؛ امری که بیانگر گسترش افقی اعتراضات و مشارکت لایههای متنوع اجتماعی در این موج اعتراضی است.
با توجه به گزارشات راستی آزمایی شده تا زمان انتشار این گزارش، مجموعا ۱۷۴ اعتراض در هفت روز اخیر در ۶۰ شهر از ۲۵ استان گزارش شده است. ۱۸ تجمع دانشجویی در ۱۵ دانشگاه نیز جزوی از این آمار است.
