این نشست در عین حال با انتقادهایی نیز روبهرو شد، از جمله اینکه موضوعاتی مانند جنگ و محیطزیست در آن مورد بحث قرار نگرفته است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
مجید زمانی، مدیر اجرایی کنگره آزادی ایران، در گفتوگو با دویچه وله در واکنش به این انتقادها گفت کل روند برگزاری این کنگره در حدود دو ماه و نیم شکل گرفته و سازماندهی چنین رویدادی با این سطح از تنوع معمولا به زمان بسیار بیشتری نیاز دارد.
به گفته او، برگزارکنندگان مدعی بینقص بودن این نشست نیستند و انتظار میرود در مراحل بعدی، کاستیها جبران شود.
زمانی تاکید کرد که هدف اصلی این کنگره، تقویت گفتمان کثرتگرایی، تعامل و گردهم آوردن نیروهای مختلف برای گفتوگو درباره آینده ایران بوده است. او همچنین گفت که در تاریخ اپوزیسیون کمتر پیش آمده چنین طیف گسترده و متنوعی بدون سانسور دیدگاههای خود را بیان کنند.
“فراتر از آنچه تصور میشد، اهداف محقق شد”
مدیر اجرایی کنگره آزادی ایران در گفتوگو با دویچه وله ارزیابی مثبتی از نشست دو روزه لندن ارائه داد و تاکید کرد که این کنگره فراتر از انتظارات به اهداف خود دست یافته است. به گفته او، این کنگره پاسخی به نیاز موجود در فضای سیاسی ایران بود تا برای افرادی که احساس بیصدایی میکردند، بستری برای بیان دیدگاهها فراهم شود.
او درباره گامهای بعدی این کنگره توضیح داد که هستهای متشکل از ۳۳ نفر شکل گرفته که ماموریت دارند ساختار کنگره را توسعه دهند و آن را به مجموعهای فراگیرتر از جامعه ایران تبدیل کنند. به گفته او، با استفاده از نظرسنجیها و دیدگاههای جمعآوریشده، قرار است مجمعی از نمایندگان و چهرههای سیاسی تشکیل شود که در ادامه، بدنه اجرایی کنگره را ایجاد میکند تا فعالیتهای سیاسی و بینالمللی را پیش ببرد.
زمانی در پاسخ به این پرسش که آیا کنگره خود را یک آلترناتیو میداند، توضیح داد که کنگره یک حزب یا مدعی قدرت نیست، بلکه بستری برای گفتوگو و هماهنگی میان نیروهای مختلف سیاسی است.
به گفته او، تعدد مدعیان قدرت و تعارض منافع میان آنها یکی از چالشهای اصلی است و کنگره تلاش دارد این نیروها را در یک چارچوب مشترک گرد هم آورد. او این رویکرد را “آلترناتیو سیستمی” توصیف کرد که هدف آن ایجاد سازوکاری برای مدیریت دوران گذار است، چرا که به باور او، واگذاری این مسئولیت به یک گروه خاص میتواند به بیثباتی یا حتی درگیری داخلی منجر شود.
او همچنین بر ضرورت گفتوگو با همه جریانها، از جمله سلطنتطلبان و مجاهدین خلق، تأکید کرد و گفت حتی اگر این گروهها به کنگره نپیوندند، “همکاری برای آینده ایران” باید دنبال شود. به گفته او، این رویکرد شامل گشودن مسیر گفتوگو حتی با نیروهایی درون جمهوری اسلامی نیز میشود، مشروط بر آنکه به آیندهای دموکراتیک پایبند باشند.
مشارکت بیشتر زنان و اتنیکها
ناهید بهمنی، عضو کمیته مرکزی و دفتر سیاسی حزب کومله کردستان ایران، در گفتوگو با دویچه وله، کنگره دو روزه لندن را از نظر تنوع فکری و حضور طیفهای مختلف از نمایندگان ملیتها و سازمانهای زنان و حقوق بشری تا متخصصان کمنظیر توصیف کرد.
به گفته او، این گردهمایی بازتابی از نیاز امروز جامعه ایران به شنیدهشدن همه صداها بود و نوعی تابوشکنی محسوب میشد، چرا که بخشی از تریبون به گروههایی اختصاص یافت که کمتر فرصت بیان دیدگاههای خود را داشتهاند.
او این کنگره را فضایی برای شنیدن و یادگیری دانست و افزود که مباحث مطرحشده در پنلهای مختلف از غنای بالایی برخوردار بوده است.
چرا موضوع جنگ مطرح نشد؟
بهمنی درباره مطرح نشدن موضوع جنگ توضیح داد که اختلافنظرها در این زمینه میتوانست دستاوردهای کنگره را تحتالشعاع قرار دهد؛ به همین دلیل برگزارکنندگان تصمیم گرفتند این موضوع در بستری جداگانه بررسی شود؛ موضوعی که به گفته او از اهمیت بالایی برخوردار است و در آینده به آن پرداخته خواهد شد.
به گفته او، کنگره بهعنوان نقطه آغاز، قصد دارد با ایجاد کمیتههای عملیاتی، دبیرخانه و گسترش مشارکت نیروهای بیشتر، مسیر خود را ادامه دهد و این روند را مقدمهای برای شکلگیری یک آلترناتیو در آینده میداند.
بهمنی همچنین با اشاره به حضور محدود برخی حامیان رضا پهلوی در خارج از محل برگزاری، تأکید کرد که با وجود برخی شعارها و تنشها، شرکتکنندگان با صبر و آرامش برخورد کردند و برنامه بدون مشکل به پایان رسید.
بیشتر بخوانید: کنگره آزادی ایران؛ همگرایی اپوزیسیون برای گذار دموکراتیک
به گفته شرکتکنندگان در این کنگره، در پایان روز دوم و هنگامی که آنها قصد خروج از سالن محل برگزاری را داشتهاند، نیروهای امنیتی به آنها اطلاع میدهند که گروهی مخالف مقابل در اصلی تجمع کردهاند و به همین دلیل بهتر است شرکتکنندگان از در پشتی خارج شوند.
به گفته این افراد، تجمع کنندگان طرفداران پادشاهی بوده و شعارهایی در حمایت از رضا پهلوی و مخالفت با این کنگره سر دادهاند.
به گفته بهمنی این کنگره اعلام کرده که در تقابل با هیچ جریانی نیست و حتی از مشاوران رضا پهلوی نیز دعوت شده بود، اما آنان در این نشست شرکت نکردند.
مونا سیلاوی: تکثرگرایی بازتاب درون جامعه است
مونا سیلاوی، دبیرکل حزب “تضامن دموکراتیک اهواز” و از سخنرانان کنگره آزادی ایران، در گفتوگو با دویچه وله تاکید کرد که تکثرگرایی بازتابی از واقعیت درون ایران است. به گفته او، “طی یک قرن گذشته، حذف دیگران و برجستهسازی یک فرهنگ، یک ملت و یک زبان بر سایرین حاکم بوده” است.
او معتقد است تمرکز قدرت در دست گروههای خاص موجب شده سیر طبیعی تنوع در ایران به حاشیه رانده شده و حتی به نوعی تابو تبدیل شود، در حالی که ایران همواره کشوری کثیرالمله بوده است.
سیلاوی یکی از دلایل تداوم استبداد و ناتوانی در شکستن چرخه آن را تمرکزگرایی دانست که “از دوران پهلوی آغاز شده و در جمهوری اسلامی ادامه یافته است”.
او درباره گامهای بعدی این روند توضیح داد که مرحله بعدی، گفتوگوی گسترده میان همه احزاب است؛ چرا که بسیاری از این گروهها و افراد برای نخستینبار در این کنگره با یکدیگر دیدار کردهاند و نیاز به تبادل نظر و رسیدن به راهحلی مشترک دارند.
دبیرکل حزب “تضامن دموکراتیک اهواز” مدعی شد که “جریانهای سلطنتطلب به دلیل نداشتن نفوذ در مناطق اتنیکی تلاش میکنند ضعفهای خود را با هیاهو و رفتارهای تند جبران کنند” و اینگونه رفتارها را نشانهای از ضعف آنان ارزیابی کرد.
“نخستین گام بهسوی تبدیل شدن به یک آلترناتیو”
جوما بورش، کنشگر ترکمن و عضو شورای هماهنگی کنگره آزادی ایران، در گفتوگو با دویچه وله گفت که دستاورد بزرگ این کنگره، گرد هم آوردن حدود ۴۰۰ نفر از طیفهای مختلف جامعه بود.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
او افزود که این افراد به مدت دو روز در کنار هم نشستند، با یکدیگر آشنا شدند، تبادل نظر کردند و با متانت و بردباری به سخنان هم گوش دادند و احترام گذاشتند.
به گفته بورش در گذشته و در هیچیک از کنفرانسها و تجمعات مشابه، چنین فضای تفاهمآمیز و امیدبخشی مشاهده نشده بود.
او همچنین افزود که گام بعدی کنگره آزادی ایران، شکلدهی به ساختار خود و تبدیل شدن به بستری برای حضور نیروها و شخصیتهای بیشتر و متنوعتر است.
او در ادامه تاکید کرد که اگرچه کنگره نخستین گام را برای تبدیل شدن به یک آلترناتیو با موفقیت برداشته، اما لازمه این امر، گردآوردن احزاب، سازمانها و شخصیتهای قابل توجه زیر یک چتر واحد و برخورداری از تشکیلاتی منسجم و منضبط است. بنابراین، به گفته او، راهی طولانی و پرسنگلاخ پیش روی کنگره قرار دارد.
