برخی از تغییرات در پلکها و ابروها به دلیل افزایش سن و تاثیر جاذبه بر صورت ما طبیعی و قابل انتظار است و این موضوع عمدتا یک مسئله زیبایی به شمار میرود. اما اگر پلک یا پوست اضافه شروع به مسدود کردن دید شما کند، افتادگی پلک میتواند بر کیفیت بینایی شما نیز تاثیر بگذارد.
افتادگی پلک ناشی از سن معمولا به دو دسته اصلی تقسیم میشود: پتوز و درماتوشالازیس.
حالت سومی نیز وجود دارد که در آن ابروها پایین میآیند و به آن افتادگی ابرو (Brow ptosis) میگویند که این وضعیت نیز میتواند پلکها را افتاده نشان دهد.
پتوز که به آن بلفاروپتوز نیز گفته میشود، به این معنی است که پلک بالایی بیش از حد پایین قرار میگیرد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
این وضعیت میتواند با افزایش سن رخ دهد، زیرا به مرور زمان، فرسودگی طبیعی ناشی از جاذبه، پلک زدن و سالها حرکت پلک میتواند باعث شود تاندون بالابرنده (بخشی از سیستم عضلانی که پلک بالایی را بالا میبرد) کشیده، ضعیف یا از پلک جدا شود.
درماتوشالازیس به پوست اضافه و شل پلک و گاهی اوقات چربی گفته میشود که روی پلک بالایی تا میخورد یا نزدیک مژهها قرار میگیرد. این عارضه معمولا ناشی از افزایش سن است، یعنی زمانی که بافت همبند پوست بخشی از کشسانی و استحکام طبیعی خود را از دست میدهد.
پوست اطراف چشم ظریف است و با افزایش سن و قرار گرفتن در معرض نور خورشید، به دلیل از دست رفتن کلاژن و الاستین، میتواند نازک، کشیده و افتاده شود.
افتادگی ابرو نیز زمانی اتفاق میافتد که ابرو از موقعیت طبیعی خود پایینتر بیاید.
اگرچه افتادگی پلک میتواند بخشی طبیعی از روند پیری باشد، اما عوامل دیگری نیز ممکن است در آن نقش داشته باشند:
اصلاح بینایی: استفاده از لنزهای تماسی سخت میتواند به مرور زمان بر بافتهای بالابرنده پلک تاثیر بگذارد. جراحی آب مروارید نیز میتواند در این امر نقش داشته باشد، زیرا ابزارهای استفاده شده برای باز نگه داشتن چشم در طول عمل میتوانند پلک را بکشند و شل کنند.
سبک زندگی: سیگار کشیدن، قرار گرفتن در معرض نور خورشید و مالیدن چشمها نیز باعث کشیدگی و آسیب به پوست ظریف اطراف چشم میشود و منجر به شلی و افتادگی بیشتر پوست میگردد.
چه زمانی باید به یک متخصص پزشکی مراجعه کرد؟
اگر افتادگی اطراف چشم بر بینایی شما تاثیر گذاشته یا رانندگی و مطالعه را برای شما دشوار کرده است، باید به یک متخصص مراقبتهای چشمی مراجعه کنید. همچنین اگر افتادگی چشمها بر ظاهر شما تاثیر گذاشته و شما را آزار میدهد، حتی اگر بیناییتان هنوز تحت تاثیر قرار نگرفته باشد، مطرح کردن آن با پزشک ایرادی ندارد.
اگرچه افزایش سن شایعترین علت افتادگی پلک است، اما علل دیگری نیز وجود دارد. گاهی اوقات پتوز به عنوان یک عارضه جانبی پس از جراحی چشم رخ میدهد. آسیبهای چشمی، آسیبهای عصبی، بیماریهای خودایمنی مانند میاستنی گراویس یا حتی گاهی اوقات تومورها نیز میتوانند بر عضله پلک تاثیر بگذارند و منجر به پتوز شوند.
چه زمانی باید به دنبال مراقبتهای اورژانسی بود؟
متخصصان هشدار میدهند که مشاهده هر یک از علائم زیر که میتواند نشانه یک وضعیت اورژانسی پزشکی مانند سکته مغزی باشد: دوبینی، درد چشم، افتادگی ناگهانی یا کاهش ناگهانی بینایی، افتادگی یا بسته شدن ناگهانی یکی از پلکها، مشکل در باز کردن چشمها.
گزینههای درمانی برای افتادگی پلک
درمان به این بستگی دارد که چه چیزی باعث سنگینی پلک شده است: عضله بالابرنده پلک، پوست اضافه، ابرو یا ترکیبی از این موارد. در این میان، تشخیص اینکه کدام مشکل باعث افتادگی پلک شده است میتواند پیچیده باشد و نیاز به معاینه فیزیکی کامل توسط یک جراح اکولوپلاستی دارد:
قطرههای چشمی تجویزی برای بالا بردن پلک: ممکن است به برخی از افراد مبتلا به پتوز خفیف تا متوسط کمک کند. این قطرهها میتوانند حدود ۱ تا ۲ میلیمتر پلک را بالا ببرند و اثرات آنها حدود هشت ساعت باقی میماند.
تزریقهای زیبایی: ممکن است در موارد خاصی کمککننده باشند، اما افتادگی واقعی پلک را برطرف نمیکنند یا پوست اضافه را از بین نمیبرند.
روشهای سفت کردن پوست: روشهایی مانند رادیوفرکانسی، جوانسازی با لیزر و درمانهای مشابه ممکن است چین و چروکهای ظریف را نرم کنند یا پوست اضافه را کمی کاهش دهند، اما واقعا نقشی در درمان افتادگی پلک یا پوست اضافه پلک بالایی ندارند.
بلفاروپلاستی: نوعی جراحی است که وقتی پوست اضافه پلک مشکل اصلی باشد، میتواند افتادگی پلک را درمان کند.
ترمیم پتوز (جراحی پتوز): این یک جراحی متفاوت است که هدف آن سفت کردن، کوتاه کردن یا تغییر موقعیت عضلهای است که پلک را بالا میبرد.
تصمیمگیری در مورد اینکه کدام جراحی بهترین است، گاهی اوقات یک نظر کارشناسی است و نیاز به معاینه دقیق توسط جراح دارد.
آیا میتوان از بدتر شدن افتادگی پلک جلوگیری کرد؟
افتادگی پلک ناشی از سن همیشه قابل پیشگیری نیست، به خصوص اگر سابقه خانوادگی داشته باشید. اما مراقبت از سلامت عمومی و انجام منظم معاینات چشمی راهی خوب برای به حداقل رساندن و درمان بیماریهای چشمی قبل از تاثیرگذاری بر زندگی روزمره شماست.
ویتامین C ممکن است به حفظ حجم ماده خاکستری مغز کمک کند
همزمان با افزایش سن، مغز نیز مانند سایر اندامهای بدن دچار تغییرات طبیعی میشود. از جمله این تغییرات میتوان به کاهش حجم ماده خاکستری مغز اشاره کرد.
ماده خاکستری بخشی از مغز است که نقش مهمی در پردازش اطلاعات، کنترل حرکات و تنظیم احساسات دارد. کاهش حجم این بخش میتواند انجام برخی وظایف شناختی مانند شکلگیری خاطرات جدید و انجام همزمان چند کار را دشوارتر کند.
علاوه بر این، با افزایش سن تغییراتی در نورونها و انتقالدهندههای عصبی رخ میدهد که بر نحوه ارتباط بخشهای مختلف مغز با یکدیگر تاثیر میگذارد. پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که پیروی از یک رژیم غذایی سالم و مناسب برای مغز میتواند روند پیری مغز و افت شناختی را کندتر کند. همچنین مطالعات مختلف از نقش برخی مواد مغذی مانند اسیدهای چرب امگا۳، ویتامینهای گروه ب، فلاونوئیدها، منیزیم، ویتامین E و ویتامین C در حفظ سلامت مغز خبر دادهاند.
اکنون پژوهشی جدید که در نشریه علمی PLOS One منتشر شده، به بررسی دقیقتر نقش ویتامین C پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که پایین بودن سطح ویتامین C در پلاسمای خون با کاهش حجم ماده خاکستری مغز و کاهش ارتباطات عصبی در دوران سالمندی مرتبط است.
چرا پژوهشگران روی ویتامین C تمرکز کردند؟
در این مطالعه، محققان نمونههای خون و تصاویر MRI حدود دو هزار فرد ژاپنی بالای ۶۴ سال را بررسی کردند. آنها حجم ماده خاکستری و ماده سفید مغز شرکتکنندگان و همچنین میزان ویتامین C موجود در پلاسمای خون آنها را اندازهگیری کردند.
نتایج مطالعه نشان داد افرادی که سطح ویتامین C کمتری در خون داشتند، به طور معمول حجم ماده خاکستری مغز کمتری نیز داشتند. همچنین ارتباطات درون شبکه پیشفرض مغز در این افراد ضعیفتر بود.
به گفته محققان، کاهش حجم ماده خاکستری معمولا نشانه تحلیل رفتن بافت مغز و از دست رفتن نورونها است. از سوی دیگر، شبکه پیشفرض مغز یکی از مهمترین شبکههای عصبی مرتبط با حافظه و سایر عملکردهای شناختی محسوب میشود و کاهش ارتباطات در این شبکه از نشانههای اولیه اختلالات شناختی به شمار میرود.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که حفظ سطح مناسب ویتامین C ممکن است در کاهش روند افت شناختی ناشی از افزایش سن و حفظ یکپارچگی شبکههای مغزی نقش حمایتی داشته باشد.
متخصصان میگویند پیام اصلی این پژوهش آن نیست که افراد فورا به مصرف مکملهای پردوز ویتامین C روی بیاورند. در عوض، بهتر است از یک الگوی غذایی سالم پیروی کنند که شامل میوهها و سبزیجات سرشار از ویتامین C باشد. این رویکرد باید در کنار سایر عادات شناختهشده برای حفظ سلامت مغز، مانند فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، کنترل فشار خون و … دنبال شود.
