وزیر خارجه آلمان با اعلام اینکه در نشست وزرای خارجه گروه هفت، برخوردها “دوستانه” بوده است، افزود: «آلمان علاقه بسیاری به داشتن رابطهای خوب با ایالات متحده و شکلدهی مشترک به سیاست خارجی و امنیتی دارد.»
وادهفول همچنین در این برنامه به نقل از همتای آمریکایی خود گفت: «روبیو بهطور روشن گفته است، در حال حاضر هیچ مشارکت نظامی از آلمان انتظار نمیرود.»
اظهارات فعلی وزیر خارجه آلمان به تنشهای لفظی شدیدی برمیگردد که پس از آغاز درگیری نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران شکل گرفت و دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با اتخاذ رویکرد “تغییر رژیم”، دولت آلمان را به دلیل عدم همراهی نظامی به شدت تحت فشار قرار داده بود.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
آلمان در ابتدا نسبت به مشروعیت بینالمللی این جنگ تردیدهای جدی داشت و حتی فرانک-والتر اشتاینمایر، رئیسجمهور این کشور آن را “خلاف قوانین بینالملل” خوانده بود. اما گزارشهای اخیر درباره دستیابی ایران به موشکهایی با برد بیش از چهار هزار کیلومتر، زنگ خطر را در برلین به صدا درآورده و باعث شده، مقامات آلمانی برای حفظ امنیت اروپا، مواضع خود را به واشنگتن نزدیکتر کنند.
این تغییر موضوع در حالی رخ داده است که به تازگی فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در کنفرانسی به میزبانی روزنامه “فرانکفورتر آلگماینه” گفت، “آماده است تا پس از پایان خصومتها در یک ماموریت بینالمللی برای ایجاد ثبات شرکت کند.”
مرتس همچنین با انتقاد از عملکرد دونالد ترامپ افزود، کاری که رئیس جمهور آمریکا در حال حاضر انجام میدهد، کاهش تنش و تلاش برای رسیدن به یک راهحل مسالمتآمیز نیست، بلکه تشدید گسترده تنش با نتیجهای نامشخص است: «من مطمئن نیستم که کاری که اسرائیل و آمریکا انجام میدهند، واقعا به موفقیت و تغییر رژیم منجر شود.»
تمرکز بر اهداف نظامی
آمریکا در ابتدای حملات نظامی به ایران مدعی شده بود، خواهان “تغییر رژیم” است و “از مردم ایران خواسته بود که فعلا در خانههای خود بمانند تا شرایط دست گرفتن دولت از سوی مردم فراهم شود.”
اما این اظهارات با سپری شدن چند هفته از آغاز جنگ تغییر کرد و ترامپ اعلام کرد، “هدف صرفا نابودی توانمندیهای نظامی ایران است و اهداف دیگری دنبال نمیشود.”
وادهفول با اشاره به همین تغییر موضوع ایالات متحده اعلام کرده است: «در رابطه با اهداف جنگی ایالات متحده، موردی که “مدتها نامشخص بود”، شفافسازی شده است.»
تحلیلگران بر این باورند، تغییر موضع واشنگتن از “تغییر رژیم” به “تضعیف توان نظامی” در واقع پاسخی به فشارهای دیپلماتیک متحدان اروپایی بود.
کاخ سفید پس از مواجهه با پیچیدگیهای حکمرانی در صورت سقوط ناگهانی ساختار سیاسی ایران و خطر بروز جنگ داخلی یا خلا قدرت در منطقه، ترجیح داد هدف خود را به “فلج کردن ماشین جنگی ایران” محدود کند. این عقبنشینی تاکتیکی در عین حال به دولت آلمان اجازه داد، تا بدون ترس از متهم شدن به مشارکت در یک پروژه بیثباتکننده، بر روی نقاط مشترکی نظیر مقابله با تهدیدات موشکی جمهوری اسلامی متمرکز شود و فضای گفتوگوهای دیپلماتیک را باز نگه دارد.
موشکهای ایرانی، تهدیدی برای اروپا
در حالی که پیش از این، در بحث توانمندیهای نظامی ایران، عمدتا موضوع “تسلیحات اتمی” مطرح بود، اما اکنون “تسلیحات موشکی” نیز در کانون توجه قرار گرفته است.
وادهفول با اشاره به همین موضوع و حمله به یک پایگاه نظامی مورد استفاده ایالات متحده و بریتانیا گفت: «اخیرا پرتاب موشکهایی را دیدهایم که احتمالا بیش از چهار هزار کیلومتر برد دارند که این نشاندهنده اهمیت فزاینده تهدید موشکی ایران است.»
وزیر امور خارجه آلمان این موضوع را ” تهدیدی مستقیم برای اروپا” خواند و افزود: «ایران دهههاست در منطقه رفتار خصمانهای دارد و باید محدود شود. ما صراحتا در این هدف با ایالات متحده همنظر هستیم.»
از سوی دیگر آلمان بهخاطر پیامدهای اقتصادی جنگ در ایران، علاقهمند است جنگ طولانی نشود. در این رابطه نیز وزیر امور خارجه این کشور گفت:«قرار است گفتوگوهایی انجام شود. ما ایالات متحده را برای آغاز این مسیر تشویق کردهایم.»
وادهفول تاکید کرد که “باید یک توافق با ایران حاصل شود” و گفت، در دولت فدرال این اتفاقنظر وجود دارد که “راهکار نظامی برای این منازعه وجود نخواهد داشت و دیپلماسی مورد نیاز است”. او ادامه داد: «تنها از این طریق میتوان امنیت در تنگه هرمز را برقرار کرد.»
بیشتر بخوانید: انتقاد ترامپ از مواضع مقامهای آلمان در قبال جنگ ایران
آلمان در انتظار توضیحات ایالات متحده است
چالش حقوقی پیرامون این جنگ اما به تازگی به اوج خود رسید، چرا که فرانکوالتر اشتاینمایر، رئیسجمهور آلمان در یک سخنرانی تند و بیسابقه در وزارت امور خارجه، حملات نظامی به ایران را “نقض آشکار قوانین بینالملل” توصیف کرد.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این اظهارات که لرزه بر پیکره روابط دیپلماتیک برلین و واشنگتن انداخت، یوهان وادهفول را در موقعیت دشواری قرار داد. هر چند او در واکنش به این تنش در این مصاحبه از موضعگیری مستقیم درباره سخنان رئیسجمهور خودداری کرد و با رویکردی احتیاطآمیز گفت: «دولت فدرال برای ارائه ارزیابی نهایی، منتظر گزارش رسمی و توضیحات ایالات متحده درباره مبانی حقوقی این حملات خواهد ماند.»
بیشتر بخوانید: تردید گسترده در آلمان نسبت به پذیرش پناهجوی بیشتر از ایران
با این حال، وادهفول برای جلوگیری از سوءبرداشتها تاکید کرد، “انتقاد از مبانی حقوقی جنگ به معنای تبرئه تهران نیست”.
او با صراحت بیان کرد، رفتارهای ایران در دهههای اخیر نیز به وضوح در چارچوب حقوق بینالملل قابل توجیه نبوده و نباید از این قوانین به عنوان “محافظی برای مصونیت ایران” استفاده کرد.
