در جریان جنگ تهاجمی روسیه علیه اوکراین، اخیراً بارها مشاهده شده که نیروهای روسیه ترمینالهای استارلینکرا بر روی پهپادهای خود نصب کردهاند. بنا بر اطلاعات ارتش اوکراین، این ترمینالها امکان هدایت دستی پهپادها به سوی اهداف را فراهم میکنند و علاوه بر آن، در برابر اقدامات جنگ الکترونیک مصون هستند.
وزارت دفاع اوکراین در واکنش به این موضوع با شرکت اسپیسایکس، متعلق به ایلان ماسک، تماس گرفته است. اکنون به نظر میرسد نخستین نتایج اقدامات متقابل به ثمر رسیدهاند.
یکی از مشاوران میخایلو فدوروف، وزیر دفاع اوکراین در تلگرام نوشت: «بسیاری از کاربران سیستم ارتباط ماهوارهای استارلینک در اوکراین هماکنون نخستین اقدامات متقابلی را مشاهده میکنند که اسپیسایکس بنا به درخواست وزارت دفاع اوکراین انجام داده است.»
او افزود نمیتواند همه جزئیات را بهصورت عمومی بیان کند، اما تأکید کرد که تمامی این اقدامات با هدف حفاظت از شهروندان اوکراین انجام میشود.
یکی دیگر از مشاوران وزارت دفاع نیز در شبکه اکس نوشت:«روسها شکایت دارند که اتصال استارلینک در سرعتهای بالاتر از ۹۰ کیلومتر در ساعت قطع میشود؛ موضوعی که استفاده از این ترمینالها روی پهپادهای هدایتشوندهای مانند “ایتالماس” یا “مولنیا” را غیرممکن میکند. این نتیجه همکاری وزارت دفاع اوکراین با اسپیسایکس است.»
ایلان ماسک نیز در شبکه اکس واکنش نشان داد و نوشت: «به نظر میرسد اقداماتی که برای جلوگیری از استفاده غیرمجاز روسیه از استارلینک انجام دادهایم، مؤثر بوده است.»
به گفته کارشناسان اوکراینی، راهحلهای فعلی موقتی هستند تا زمانی که یک راهحل جامعتر ارائه شود. او از تمامی اوکراینیهایی که تحت تأثیر این اقدامات قرار گرفتهاند عذرخواهی کرد. سیستم استارلینک در ارتش اوکراین بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد. ترمینالها معمولاً از طریق واسطهها به روسیه میرسند، در حالیکه اسپیسایکس شریک مسکو نیست.
تلفات درپی حمله پهپادهای مجهز به استارلینک
مؤسسه مطالعات جنگ (ISW) اعلام کرد که کارایی پهپادهای روسی “مولنیا-۲” بهواسطه ارتباطات ماهوارهای بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. همچنین گفته میشود پهپادهای “شاهد” ساخت ایران که اخیراً به یک قطار مسافربری اصابت کردند، به ترمینالهای استارلینک مجهز بودهاند. در این حمله دستکم چهار نفر جان باختند.
چند روز پیش از آن نیز، به گفته یک کارشناس اوکراینی، روسیه برای نخستین بار در حمله به بالگردهای اوکراینی از پهپادهای شاهد مجهز به ترمینالهای استارلینک استفاده کرده بود. این کارشناس پهپاد از اوکراین با خشم درباره این موضوع گفت: «آیا انتظارش را داشتم؟ بله. آیا دربارهاش هشدار داده بودم؟ بله. آیا کسی گوش داد؟ نه.»
اوکراین مدت کوتاهی پس از آغاز جنگ تهاجمی روسیه به استارلینک دسترسی پیدا کرد و هم اکنون ارتش این کشور بهشدت به آن وابسته است. لهستان تأمین مالی این سیستم را بر عهده دارد و بنا بر اعلام دولت لهستان، این کشور بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ برای نزدیک به ۲۵ هزار ترمینال و دسترسی به شبکه ماهوارهای، حدود ۷۷ میلیون یورو پرداخت کرده است.
