بر اساس اعلام دفتر نخستوزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، “غرش شیران” نامگذاری شده است.
این حملات در شرایطی آغاز شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا روز جمعه ۲۷ فوریه (۸ اسفند) هنگام ترک کاخ سفید با اشاره به نارضایتی خود از روند مذاکرات با جمهوری اسلامی با بیان این که “تمایلی به حمله نظامی به ایران ندارد” گفته بود “اما ممکن است این کار لازم باشد”.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. با تایید خبر مرگ خامنهای در شامگاه شنبه ۹اسفند ۱۴۰۴، بسیاری از مردم با حضور در خیابانهای ایران و شماری از شهرهای جهان به رقص و پایکوبی پرداختند. مقامهای حکومتی درپی کشته شدن خامنهای، از تشکیل شورای موسوم به “شورای رهبری” خبر دادند.
بنا به اعلام ترامپ تا پایان روز یکشنبه ۱۰ اسفند، ۴۸ تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران کشته شدهاند.
طبق اعلام ارتش اسرائیل در این حملات غافلگیرکننده علاوه بر خامنهای، محمد پاکپور، فرماندهکل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع جمهوری اسلامی، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، حسین جبل عاملیان، رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی، رضا مظفرینیا، مدیرکل سابق سازمان سپند، محمد شیرازی، رئیس دفتر نظامی خامنهای، و صالح اسدی، رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیاء سپاه پاسداران نیز کشته شدند.
در عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل، همچنین مراکز حکومتی از جمله قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تاسیسات صداوسیما، ساختمان وزارت اطلاعات، پلیس امنیت اخلاقی گیشا و بسیاری از نهادهای حکومتی هدف حملات شدید هوایی قرار گرفتند.
جمهوری اسلامی در واکنش، به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس را هدف قرار داده است.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
فرح پهلوی: مرگ خامنهای بهطور خودکار به سقوط نظام ایران منجر نمیشود
شهبانو فرح پهلوی، همسر آخرین شاه فقید ایران، میگوید مرگ علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی اگرچه “از نظر تاریخی بسیار مهم” است، اما بهطور خودکار به فروپاشی نظام سیاسی ایران نخواهد انجامید.
او روز سهشنبه ۳ مارس (۱۲ اسفند) سه روز پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که به کشته شدن خامنهای انجامید در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه، گفت: «درگذشت یک فرد، هرچقدر هم که در ساختار قدرت نقش محوری داشته باشد، بهطور خودکار به معنای پایان یک نظام نیست.»
شهبانوی سابق ایران تصریح کرد که آنچه سرنوشتساز خواهد بود “توانایی مردم ایران برای اتحاد پیرامون یک گذار مسالمتآمیز، منظم و مستقل به حکومتی مبتنی بر حاکمیت قانون” است.
فرح پهلوی از جامعه بینالمللی خواست به حاکمیت ملی ایران احترام بگذارد و از حقوق بنیادین مردم ایران حمایت کند. او تأکید کرد: «حمایت باید از مردم باشد، نه بر اساس محاسبات ژئوپلیتیکی.»
وی همچنین اعلام کرد که پسرش، شاهزاده رضا پهلوی که خود را در صورت سقوط جمهوری اسلامی بهعنوان جایگزین مطرح کرده، “در حال آمادهسازی” برای یک روند گذار سیاسی است.
رضا پهلوی که در آمریکا اقامت دارد، در جریان اعتراضات سراسری دیماه که به اوج خود رسید، بیش از پیش در کانون توجه قرار گرفت؛ اعتراضاتی که در آن بخشهایی از معترضان شعارهایی در حمایت از او سر دادند.
فرح پهلوی در ادامه مصاحبه با خبرگزاری فرانسه همچنین از مقامهای ایرانی خواست “محتاط باشند و از هرگونه خونریزی پرهیز کنند”.
در پی ناآرامیهای دیماه در تهران، موجی از سرکوب خشونتآمیز حکومت به جریان افتاد که بنا بر دادههای برخی از نهادهای حقوق بشری به جانباختن بیش از ۷۰۰۰ نفر انجامید. اکثریت جان باختگان آنها را معترضان تشکیل میدادند. شمار بازداشتشدگان هم دستکم ۵۳ هزار نفر اعلام شده است.
فرح پهلوی در دیماه ۱۳۵۷ همراه با همسرش، شاه فقید ایران، در جریان انقلابی که به تأسیس جمهوری اسلامی انجامید، ایران را ترک کرد و از آن زمان در تبعید زندگی میکند.
او پیشتر نیز پس از موج اخیر اعتراضات ضمن تأکید بر این که “راه بازگشتی وجود ندارد” گفته بود: «پیروزی مردم ایران نهتنها پیروزی کشور من، بلکه پیروزی صلح، امنیت و ثبات در جهان خواهد بود.»
منابعی از احتمال رهبری مجتبی خامنهای خبر دادند
منابعی از داخل ایران به دویچهوله گفتند مجلس خبرگان رهبری با فشار احمد وحیدی فرمانده سپاه و حسین طائب فرمانده سابق اطلاعات سپاه، مجتبی خامنهای فرزند علی خامنهای را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرده است.
بیشتر بخوانید: درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟
پس از کشته شدن علی خامنهای در حملات امریکا و اسرائیل، مجلس خبرگان تصمیمگیری برای رهبر آینده را آغاز کرد. همزمان امروز دبیرخانه مجلس خبرگان هدف حملات اسرائیل و آمریکا قرار گرفت و تخریب شد.
این خبر هنوز از منابع رسمی اعلام نشده است.
ترکیه حملات ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس را محکوم کرد
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، حملات ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس را که در واکنش به اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل انجام شده، بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
فیدان در گفتوگو با شبکه TRT Haber این اقدام را “یک راهبرد بهطرز باورنکردنی اشتباه” توصیف کرد. به گفته او، تهران این اصل را دنبال میکند که: «اگر من سقوط کنم، منطقه را هم با خودم پایین میکشم.»
او هشدار داد کشورهایی که هدف حمله قرار گرفتهاند، در صورت ادامه این حملات نمیتوانند دست روی دست بگذارند. به گفته فیدان، خطر گسترش درگیری نگرانکننده است.
او پیشبینی کرد که تلاش ایران برای افزایش هزینهها بر کشورهای حوزه خلیج فارس با هدف وادار کردن ایالات متحده به پایان دادن به جنگ، به احتمال زیاد موفق نخواهد شد.
فیدان اذعان کرد که با وجود اینکه دولت ترکیه “راهحلهای مبتکرانهای” برای اختلاف بر سر برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک ایران ارائه کرده بود اما این تلاشها برای جلوگیری از جنگ شکست خورده است.
او گفت: «در واقع، ما موفق شدیم آغاز جنگ را به تأخیر بیندازیم.»
وزیر خارجه ترکیه در ادامه این نظر را مطرح کرد که “اسرائیل و آمریکا در پی آن خواهند بود که اطمینان حاصل کنند ایران دیگر کشوری نباشد که قادر به ایجاد تهدید در منطقه باشد”.
پس از حملات گسترده روز شنبه آمریکا و اسرائیل جمهوری اسلامی در واکنش حملاتی را علیه چند کشور حوزه خلیج فارس شروع کرده است، بهگونهای که هتلهای لوکس در دبی آسیب دیده، تأسیسات انرژی در عربستان سعودی هدف قرار گرفته و قطر نیز به طور موقت صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) خود را متوقف کرده است.
ظاهرا هدف ایران از این اقدامات “منطقهایکردن” درگیری و فشار بر آمریکا و جامعه بینالمللی است مبنی بر این که پیامدها محدود به ایران نخواهد ماند و کل منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
فیدان گفت: «در حال حاضر، ایران تلاش میکند هزینه تحمیل کند. این کار را با هدف قرار دادن تأسیسات انرژی در خلیج فارس انجام میدهد و از این طریق فشار ایجاد میکند.»
او افزود: «به نظر میرسد ایران انتظار دارد با حمله به این مکانها، طرفهای آسیبدیده بر ایالات متحده فشار بیاورند تا جنگ را متوقف کند، اما چنین نتیجهای چندان محتمل به نظر نمیرسد. درباره اینکه ایران هنوز چه میزان ظرفیت در اختیار دارد، تعیین آن دشوار است.»
رئیس دستگاه دیپلماسی ترکیه با اشاره به ادعاهای مطرح شده مبنی بر اینکه کشورهای حوزه خلیج فارس به حملات ایران پاسخ دادهاند گفت این ادعاها میتواند درست باشد.
فیدان افزود که ترکیه در تلاش است از طریق گفتوگو با طرفهای ذیربط راهی برای پیشرفت پیدا کند، اما مذاکرات پیچیده و چندلایه خواهد بود، زیرا هنوز مشخص نیست حملات چه زمانی و به چه شکلی متوقف میشود که برای آمریکا و اسرائیل رضایتبخش باشد.
او گفت: «حداقل شرط برای توقف جنگ این است که توان نظامی طرف مقابل به سطحی کاهش یابد که برای مهاجم رضایتبخش باشد.»
فیدان گفت حتی تحقق حداقل شرط، یعنی نابودی یا خنثیسازی توانمندیهای اصلی نظامی ایران نیز به زمان و مجموعهای از عملیات نظامی نیاز دارد، چرا که ایران کشوری پهناور است و داراییهای موشکی آن در نقاط متعددی پراکنده شدهاند.
او با بیان این که “هدف حداکثری جنگ تغییر رژیم در ایران است”، گفت که آنکارا سطحی از ناآرامی در جامعه ایران مشاهده نمیکند که برای ایجاد تغییر رژیم کافی باشد.
یکی از نگرانیهای اصلی ترکیه درباره ایران، احتمال ورود پناهجویان از این کشور است.
به گفته فیدان، آنکارا در حال حاضر موجی از پناهجویان به سوی ترکیه مشاهده نمیکند و اشاره کرد که ایران در حال حاضر مانع خروج شهروندانش از مرزها میشود.
هشدار روسیه در باره افزایش خطر برای نیروگاه هستهای بوشهر
روسیه درباره افزایش خطر برای نیروگاه هستهای بوشهر در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران هشدار داد.
الکسی لیخاچف، رئیس شرکت دولتی انرژی هستهای روسیه “روساتم”، روز سهشنبه ۳ مارس (۱۲ اسفند) در مسکو اعلام کرد که صدای انفجارها در فاصله چند کیلومتری از نیروگاه بوشهر شنیده میشود.
نیروگاه بوشهر تنها نیروگاه هستهای ایران است و در حدود ۷۶۰ کیلومتری جنوب تهران، در سواحل خلیج فارس قرار دارد. راکتور این نیروگاه که توسط روسیه طراحی شده، از سال ۱۳۹۰ برق تولید میکند.
لیخاچف به خبرگزاری اینترفکس گفت: «این حملات مستقیماً نیروگاه را هدف قرار ندادهاند، بلکه تأسیسات نظامی اطراف آن هدف بودهاند. اما هرچه شدت درگیری بیشتر شود، تهدید نیز افزایش مییابد.»
او هشدار داد که در صورت اصابت به راکتور نیروگاه یا مخازن نگهداری سوخت مصرفشده، امکان آزاد شدن مواد رادیواکتیو خطرناک وجود دارد که میتواند مناطق وسیعی را آلوده کند و به یک “فاجعه در مقیاس منطقهای” منجر شود.
لیخاچف همچنین گفت در حال حاضر ۶۳۹ نیروی هستهای روس در ایران حضور دارند. برخی از آنها که در تهران هستند، در حال ترک کشورند و بخشی از کارکنان مستقر در بوشهر نیز بعداً تخلیه خواهند شد.
او افزود که شرکت روس اتم بهمحض آنکه وضعیت امنیتی اجازه دهد در حال بررسی خروج ۱۵۰ تا ۲۰۰ کارمند دیگر از بوشهر است و این کار به محض آن که شرایط امنیتی اجازه دهد انجام خواهد شد.
روسیه در حال ساخت یک واحد راکتور دوم در ایران است. خانوادهها و کودکان متخصصان روس پیش از آغاز حملات به محل امن منتقل شده بودند.
ابراز امیدواری صدراعظم آلمان نسبت به پایان سریع جنگ علیه ایران
فریدریش مرتس، صدر اعظم آلمان، روز سهشنبه ۳مارس (۱۲ اسفند) در دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در کاخ سفید، ابراز امیدواری کرد که جنگ ایران “بهسرعت” به پایان برسد. مرتس با بیان این که “هر دو طرف توافق دارند که رژیم تهران باید سرنگون شود” تأکید کرد که این جنگ باید “هر چه زودتر” پایان یابد.
او توضیح داد که این جنگ به اقتصاد آلمان نیز آسیب میرساند و در این رابطه به افزایش قیمت نفت و گاز اشاره کرد.
ترامپ اذعان کرد که به دلیل این درگیری، برای مدتی کوتاه قیمت نفت کمی بالاتر خواهد بود، اما تأکید کرد که “لازم بود در ایران مداخله شود تا از ساخت بمب اتمی جلوگیری شود”.
ترامپ همچنین تأکید کرد که ابتدا “باید نیروهای نظامی ایران از کار انداخته شوند” و سپس وضعیت بررسی خواهد شد. به گفتهٔ ترامپ، احتمالاً بهتر است که رهبری ایران توسط کسی از داخل کشور بر عهده گرفته شود.
رئیسجمهور آمریکا از دولت آلمان به خاطر همکاریاش در جنگ جاری ستایش و نقش این کشور را “عالی” توصیف کرد. او ولی به بریتانیا و اسپانیا انتقاد وارد کرد و احتمال وضع تحریمهای اقتصادی علیه اسپانیا را منتفی ندانست.
بریتانیا از در اختیار گذاشتن پایگاههای نظامی خود برای حملات آمریکا به ایران خودداری کرده بوده است، گرچه اکنون بهطور محدود این اجازه را داده است. اسپانیا نیز ضمن ناقض حقوق بینالملل خواندن حمله به ایران از همکاری نظام با آمریکا خودداری کرده است.
ترامپ: گزینه رهبری که از داخل ایران باشد را ترجیح میدهیم
دونالد ترامپ روز سهشنبه، ۳ مارس، دردیدار با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در کاخ سفید، در اولین پاسخ به پرسش خبرنگاران از زمان آغاز حملات به ایران در روز شنبه، گفت “تقریباً همه چیز از بین رفته است”.
او در پاسخ به سوال مربوط به نقش اسرائیل در شروع این جنگ و اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، که گفته بود آمریکا تنها پس از اطلاع از تصمیم اسرائیل برای حمله، دست به اقدام زده، گفت “برای پیشدستی و جلوگیری از حمله احتمالی تهران، اقدام کرده است”. او افزود:«فکر میکنم آنها (ایران) قصد داشتند اول حمله کنند… اگر بحثی باشد، شاید من بودم که اسرائیل را مجبور به همراهی کردم.»
ترامپ تأکید کرد که آمریکا به دنبال کسانی است که “ایران را رهبری کنند و کشور را به مردم بازگردانند”.
وقتی که از رئیس جمهور آمریکا در باره شاهزاده رضا پهلوی به عنوان یک گزینه برای رهبری ایران سوال شد، او پاسخ داد: « ما خیلی به او فکر نکردیم. فکر میکنم یکی از داخل باشد مناسبتر است. به نظر آقای پهلوی آدم خوبی میآید، ولی باید یکی از داخل [ایران] باشد که محبوبیت داشته باشد. اگر اصلا چنین کسی وجود داشته باشد.»
و اضافه کرد: «ما کسانی را داریم که میانهروتر هستند.»
ترامپ همچنین نسبت به احتمال ظهور یک رهبر تندروِ دیگر در ایران پس از کشتهشدن رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، در حملات آمریکا و اسرائیل ابراز نگرانی کرد.
ترامپ در ادامه در رابطه با کمک کشورهای اروپایی به آمریکا و اسرائیل در جنگ جاری علیه ایران گفت برخی از کشورهای اروپایی کمک کردند. او نقش آلمان را “عالی” توصیف کرد و گفت: «آلمان اجازه فرود هواپیماهای ما در مناطق خاصی را داده و ما از آن قدردانی میکنیم”.
رئیس جمهور آمریکا در باره مشارکت بریتانیا در جنگ جاری ابراز ناخشنودی کرد و گفت که ازاین کشور راضی نیست. پیشتر گفته شده بود که تقاضای دولت آمریکا از بریتانیا برای استفاده از جزیره دیهگو گارسیا در اقیانوس هند برای حملهای احتمالی به ایران رد شده است.
ترامپ همچنین اعلام کرد که تمام روابط تجاری با اسپانیا را قطع خواهد کرد و از بریتانیا هم ناراضی است. اسپانیا در کنار نروژ از جمله کشورهای اروپایی هستند که حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را نقض حقوق بینالملل دانسته و با آن مخالفت کردهاند.
نامه رضا خندان از زندان به قوه قضاییه: در پیشگاه عدالت باید پاسخگو باشید
رضا خندان فعال مدنی مخالف حجاب اجباری و همسر نسرین ستوده که در زندان اوین دوران محکومیتش را میگذارند، در نامهای خطاب به رییس قوه قضاییه خواستار آزادی فوری زندانیان در شرایط جنگی شده است.
متن این نامه که در اختیار دویچهوله قرار گرفته بدین شرح است:
رییس قوه قضاییه
همانگونه که در جریان بودهاید با وجود نامهنگاریها و تذکرات متعدد اینجانب رضا خندان و سایر هم بندیانم در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در خصوص اجرای مصوبه شماره ۲۱۱ مورخ ۲۲ دی ۱۳۶۵ و آزادی موقت زندانیان در مناطق جنگی با کمال تاسف از آزادی زندانیان اوین جلوگیری شد و فاجعه کشته شدن دهها تن از زندانیان، کارکنان، خانوادهها و … رقم خورد. شما نیز به عنوان مقامی که با نقض صریح قانون این فاجه را رقم زدید مسئولیت این اقدام را بر عهده گرفتید.
اکنون چهار روز از حمله امریکا و اسرائیل به ایران سپری میشود و امروز هشدارها و تذکرات ما مانند جنگ ۱۲ روزه نتیجه بخش نبوده و هزاران زندانی بی دلیل و غیر قانونی در زندانها زیر خطر بمباران شبانه روزی محبوسند. بسیاری از خدمات به زندانیان قطع شده است. در صورت تداوم جنگ احتمال کمبود یا نایاب شدن جیره غذایی و بهداشتی قابل پیشبینی است.
این بار دیگر هیچ عذر و بهانهای پذیرفتنی نیست. مسئولیت مستقیم جان زندانیان با قوه قضاییه و سازمان زندانهاست؛ زندانیانی که هنوز عزادار همبندیان و خانوادهها و پرسنلی که عزادار همکارانشان هستند.
چنانچه اقدام فوری در خصوص آزادی زندانیان صورت نگیرد و اتفاق هولناک و جنایتکارانه جنگ ۱۲ روزه یا بدتر و شدیدتر از آن رخ دهد، تاریخ در مورد شما بدترین قضاوت ممکن را خواهد کرد و هیچ عذر و بهانهای مقبول نخواهد بود و شما در پیشگاه عدالت باید پاسخگو باشید.
رضا خندان
زندان اوین
۱۲ اسفند ۱۴۰۴
حمایت رهبران حزب حاکم آلمان از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران
در حالی که برخی محافل سیاسی و حقوقی در آلمان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را فاقد مبنای حقوق بینالملل میدانند، رهبران احزاب اتحادیه مسیحی (تشکل اصلی در ائتلاف حاکم بر آلمان) از این حملات دفاع و انتقادها را رد کردند.
الکساندر هوفمن رئیس فراکسیون حزب سوسیال مسیحی (CSU) در مجلس آلمان، در برلین گفت حقوق بینالملل “بالاترین اهمیت” را دارد، اما نباید به “سپر حفاظتی برای رژیمهای تروریستی” تبدیل شود. او افزود که اتهام نقض حقوق بینالملل عمدتاً برای ترویج احساسات ضدآمریکایی و تحریک افکار عمومی علیه اسرائیل مطرح میشود.
حزب سوسیال مسیحی در کنار حزب دمکرات مسیحی (CDU) اتحادیه مسیحی را تشکیل میدهند. این دو حزب پایگاه اصلی صدراعظم کنونی آلمان، فریدریش مرتس هستند.
ینس اشپان، رئیس فراکسیون مشترک احزاب اتحادیه (CDU/CSU) نیز در واکنش به این انتقادها گفت موضوع از نظر حقوق بینالملل “پیچیدهتر از پاسخهای ساده” است. او تأکید کرد که نمیتواند از منظر حقوقی بپذیرد “چنین رژیمی هر کاری که بخواهد انجام دهد”.
اشپان با اشاره به ریسکهای اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل اظهار داشت: «برای ملاهای کشتهشده حتی یک قطره اشک هم نمیریزم.» او سقوط این حکومت را مطلوب دانست و گفت که این رژیم در منطقه و جهان “ترور و نفرت” را گسترش داده است.
هوفمان نیز مرگ چهرههای ارشد رهبری ایران را “خبر خوبی” برای امنیت آلمان، اروپا و حق موجودیت اسرائیل توصیف کرد. او با تأکید بر اینکه “هر چیزی بهتر از این رژیم است”، ایران را بزرگترین حامی تروریسم بینالمللی خواند و گفت حملات نظامی پاسخی قاطع به تلاش مداوم این کشور برای دستیابی به سلاح هستهای بوده است.
وی همچنین درباره سفر پیشروی فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان به آمریکا گفت در این دیدار باید “همبستگی روشن با ایالات متحده” نشان داده شود و در عین حال منافع آلمان و اروپا نیز بهصراحت مطرح و پیگیری شود.
حزب سوسیال دمکرات، عضو کوچکتر ائتلاف حاکم و نیز احزاب اپوزیسیون سبز و چپ حملات امریکا به اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران را ناقض حقوق بینالملل و بیارتباط با برقراری دمکراسی در ایران توصیف کردهاند.
بنا بر تازهترین نظرسنجی در آلمان که توسط موسسه فوزا انجام شده، ۵۷ درصد از پاسخدهندگان اقدام آمریکا و اسرائیل در ورود به جنگ علیه ایران را “نادرست” ارزیابی کردهاند. در مقابل، تنها ۲۹ درصد از شرکتکنندگان از این حملات حمایت کردهاند و ۱۴ درصد نیز گفتهاند در این باره نظری ندارند.
یک سازمان صلحطلب کاتولیک حملات به ایران را محکوم کرد
سازمان صلح کاتولیکی Pax Christi جنگ علیه ایران را “حملهای مغایر با حقوق بینالملل به یک کشور مستقل” توصیف و آن را محکوم کرد. این نهاد اعلام کرد: «حتی رؤسای کشورهایی که مرتکب سنگینترین جنایات شدهاند باید در برابر دادگاه کیفری بینالمللی محاکمه شوند و نه اینکه بهصورت فراقانونی اعدام شوند.»
این سازمان همچنین تأکید کرد که خشونتهای حکومت ایران علیه مردم خود نیز توجیهی برای جنگ خارجی نیست. در این بیانیه آمده است: «چنین جنگی به احتمال بسیار زیاد به تغییر رژیمی که اکثریت ایرانیان خواهان آن هستند منجر نخواهد شد، بلکه برعکس به خشونت بیشتر در داخل کشور و نیز به ترس، رنج و مرگ در سراسر منطقه خواهد انجامید.»
پاکس کریستی یک جنبش بینالمللی صلحطلب کاتولیک است که پس از جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ در فرانسه بنیانگذاری شد.این سازمان بر پایه تعالیم اجتماعی کلیسای کاتولیک فعالیت میکند و هدف اصلی آن ترویج صلح و آشتی میان ملتها، حمایت از حقوق بشر، مخالفت با جنگ، خشونت و تسلیحات هستهای و تقویت عدالت اجتماعی اعلام شده است.
ترامپ: برای مذاکره با ایران خیلی دیر شده است
رئیس جمهور آمریکا با بیان این که برای مذاکره با ایران “خیلی دیر شده”، تأکید کرد که ایالات متحده ذخایر تسلیحاتی کافی برای ادامه جنگ “برای همیشه” در اختیار دارد.
دونالد ترامپ روز سهشنبه ۳ مارس (۱۲ اسفند) گفت با وجود تمایل تهران به گفتوگو، دیگر زمانی برای مذاکره باقی نمانده است. او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «پدافند هوایی، نیروی هوایی، نیروی دریایی و رهبریشان از بین رفته است. آنها میخواهند مذاکره کنند. من گفتم: خیلی دیر شده!»
این اظهارات دو روز پس از آن مطرح شد که ترامپ گفته بود با انجام مذاکرات موافقت کرده است؛ سخنانی که همزمان با بمباران مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران بیان شده بود.
این سخنان ترامپ در دو روز پیش با تکذیب مقامهای ایران روبرو شد. علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با انتشار پستی در شبکه ایکس درخواست مذاکراه از آمریکا را رد کرد و نوشت: «ما با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد.» او یک روز بعد هم دوباره با انتشار توئیتری مدعی شد که “ایران برخلاف آمریکا خود را برای یک جنگ طولانی آماده کرده است”.
ترامپ در ادامه پیام روز سهشنبه خود همچنین اعلام کرد ارتش آمریکا آنقدر ذخایر تسلیحاتی در اختیار دارد که بتواند”برای همیشه” بجنگد. او در پستی دیگر نوشت آمریکا “تقریباً ذخیره نامحدودی” از مهمات دارد و “جنگها را میتوان فقط با همین ذخایر، برای همیشه و بسیار موفقیتآمیز پیش برد”.
رئیس جمهور آمریکا تأکید کرد: «ایالات متحده مجهز است و آماده است تا پیروزی بزرگی به دست آورد.»
این سخنان در حالی بیان میشود که درگیریها وارد چهارمین روز خود شده است؛ پس از آنکه آمریکا و اسرائیل روز شنبه حملات هوایی علیه ایران انجام دادند.
ترامپ پیشتر در روز دوشنبه بدون آن که جزئیاتی درباره مدت زمان عملیات علیه ایران ارائه کند گفته بود پیشبینی میشود این کارزار نظامی چهار تا پنج هفته طول بکشد.
او در نخستین حضور عمومی خود از زمان آغاز درگیریها، پیش از برگزاری مراسم اعطای مدال افتخار در کاخ سفید گفت: «ما بهطور قابل توجهی جلوتر از جدول زمانی پیشبینیشده هستیم. اما هر چقدر زمان ببرد، مهم نیست. هر چه لازم باشد.»
آلمان و ایتالیا در پی حملات جمهوری اسلامی سفرای ایران را احضار کردند
در پی حملات موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل و برخی کشورهای منطقه، دولتهای اروپایی واکنش دیپلماتیک نشان داده و همزمان روند تخلیه شهروندان خود از خاورمیانه را تسریع کردند.
وزارت خارجه آلمان در برلین اعلام کرد در واکنش به حملات ایران، سفیر این کشور را احضار کرده است. در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، وزارت خارجه آلمان تأکید کرد: «ما رژیم ایران را بهطور صریح فراخواندهایم که حملات بیملاحظه خود علیه کشورهای منطقه را فوراً متوقف کند.»
برلین حملات “خودسرانه و نامتناسب” موشکی و پهپادی ایران، از جمله علیه اهداف غیرنظامی را محکوم کرد و هشدار داد که این اقدامات امنیت متحدان آلمان، نیروهای نظامی و شهروندان این کشور در منطقه را تهدید میکند.
احضار رسمی سفیر یکی از شدیدترین ابزارهای دیپلماتیک برای ابراز نارضایتی یک دولت محسوب میشود.
سفارت ایران در برلین اعلام کرد که مجید نیلی، سفیر این کشور، در دیدار با مقامهای آلمانی تأکید کرده “حملات آمریکا و اسرائیل ناقض حقوق بینالملل بوده و ایران بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد و حق دفاع مشروع اقدام کرده است”.
در همین حال، ایتالیا نیز سفیر ایران را در اعتراض به حمله پهپادی به یک پایگاه نیروی هوایی بریتانیا در قبرس احضار کرد. به گفته وزارت خارجه ایتالیا، این پایگاه که متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) است، بامداد دوشنبه، ۱۱ اسفند، هدف پهپادهای ساخت ایران قرار گرفت و یکی از آنها به باند فرودگاه اصابت کرد.
یک منبع دولتی قبرس اعلام کرده بود این پهپادها احتمالاً از لبنان و توسط گروه حزبالله مورد حمایت ایران شلیک شدهاند.
آمریکا و اسرائیل روز شنبه ۹ اسفند (۲۸ فوریه) حملات هوایی گستردهای علیه ایران انجام دادند که به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی و شماری دیگر از مقامهای ایران انجامید. ایران نیز در پاسخ، حملات موشکی و پهپادی علیه کشورهایی در منطقه را که میزبان پایگاههای آمریکا هستند، آغاز کرده است.
در این میان، ایتالیا روند تخلیه شهروندان خود از کشورهای حوزه خلیج فارس را ادامه میدهد. وزارت خارجه این کشور اعلام کرد حدود ۳۰۰ نفر از مسقط عمان به رم منتقل شدهاند و حدود ۲۰۰ نفر، عمدتاً دانشجو، از ابوظبی به میلان منتقل میشوند. همچنین شماری دیگر از شهروندان ایتالیا از امارات به عمان و از کویت، بحرین و قطر به عربستان سعودی انتقال داده میشوند.
کشورهای اروپایی در حالی واکنش دیپلماتیک و اقدامات احتیاطی خود را تشدید کردهاند که نگرانیها از گسترش درگیریها در سراسر منطقه افزایش یافته است.
بقایی اظهارات ویتکاف درباره محتوای مذاکرات را “غیرواقعی” خواند
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران صبح روز سهشنبه ۱۲ اسفند (۳ مارس) در یک کنفرانس مطبوعاتی که به گونهای غیرمتعارف در یک مدرسه برگزار شد به برخی سوالها درباره جنگ جاری، شروع آن و نوع عملیات جمهوری اسلامی پاسخ داد.
بقایی در جریان کنفرانس مطبوعاتی درباره زمان و امکان توقف جنگ گفت که “جنگ را باید آنها متوقف کنند، جنگ را ما شروع نکردیم. انتخاب ما دیپلماسی بود”.
او همچنین به سخنان تازه استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در مذاکرات با ایران واکنش نشان داد و گفت حرفهای ویتکاف مبنی بر این که در مذاکرات “از ایران خواسته شده بود برنامه هستهای خود را پایان دهد، برنامه موشکیاش را متوقف کند، هرگونه حمایت از دوستانش در منطقه را قطع کند و حتی نیروی دریایی خود را کنار بگذارد” واقعیت ندارد. او افزود: «چنین موضوعهایی در مذاکرات مطرح نشد. اینها دروغهایی است که برای توجیه اقدام نظامی ساخته میشود.»
ویتکاف روز دوشنبه در در گفتگو با فاکس نیوز گفت که در آغاز مذاکرات اخیر “نمایندگان جمهوری اسلامی با افتخار گفتند مواد کافی برای ساخت ۱۱ بمب هستهای را دارند”.
مقامهای جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه پیوسته درباره وضعیت و مکان ذخیره ۴۶۰ کیلوگرمی اورانیوم ابراز بیاطلاعی میکردند.
ویتکاف با اشاره به مواضع نمایندگان جمهوری اسلامی در دور آخر مذاکرات افزود: «از همان پایان دور دوم مذاکرات خیلی خیلی روشن بود که به نتیجه رسیدن ممکن نیست.»
او همچنین گفت که در جریان مذاکرات به جمهوری اسلامی پیشنهاد شده که غنیسازی را برای ده سال متوقف کنند، ولی “این پیشنهاد هم پذیرفته نشده است”.
برگزاری کنفرانس مطبوعاتی سخنگوی وزارت خارجه در مدرسه گرچه این گونه توجیه شد که تخریب یک مدرسه هم به رویت خبرنگاران برسد، ولی در شبکههای اجتماعی با انتقادهایی روبرو شد و جمهوری اسلامی بار دیگر متهم شد که از مدارس و اماکن عمومی به عنوان سپر انسانی استفاده میکند.
برخی از کاربران با انتشار عکسهایی دیگر به طرح این نظر پرداختند که مدارس بعضا به عنوان محل برگزاری جلسات محرمانه مقامهای حکومت مورد استفاده قرار گرفته است.
تشدید نگرانیها نسبت به وضعیت زندانیان و زندانهای ایران در شرایط جنگی
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران وارد چهارمین روز خود شده است. در همین ابتدای جنگ خبرهایی که از وضعیت زندانیان در زندانهای مختلف کشور میرسد باعث نگرانیهای شدیدی شده است.
سازمان حقوق بشر ایران در تازهترین گزارش خود که روز ۱۱ اسفند منتشر شده از محدودیت بیشتر برای زندانیان محبوس در برخی زندانهای ایران به موازات بروز شرایط جنگی خبر میدهد.
همزمان نگرانیها از خطر آسیب به زندانیان در حملات نظامی یا انتقامجویی حکومت از زندانیان سیاسی و عقیدتی افزایش یافته است و بهویژه خانوادههای تعدادی از آنان نگرانی شدید خود را در این رابطه ابراز کردهاند.
گزارش سازمان حقوق بشر ایران در ادامه با اشاره به این که بازداشتگاههای وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران ازجمله اهداف حملات نظامی اخیر بودهاند، نسبت به وضعیت نگهداری تعداد زیادی از دهها هزار معترض بازداشتشده در رابطه با اعتراضات ضدحکومتی دیماه در این بازداشتگاهها ابراز نگرانی کرده است.
این سازمان ضمن ابراز نگرانی از احتمال تشدید اجرای احکام اعدام در زندانهای ایران و همچنین آسیب به زندانیان در شرایط جنگی، بر ضرورت اجرای بخشنامه شماره ۲۱۱ شورای عالی قضایی جمهوری اسلامی ایران برای محافظت از جان زندانیان تأکید کرده است.
بنا بر این بخشنامه قوه قضائیه موظف است در وضعیتهای اضطراری ناشی از شرایط جنگ با استفاده از ابزارهای قانونی برای حفظ جان زندانیان اقدام کند؛ این ابزارها شامل قبول تأمین، تبدیل قرار تأمین و قبول آن، اعطای آزادی مشروط، خارجکردن زندانیان از زندان برای کار در مؤسسات خارج از زندان، آزادی زندانیان با پذیرش وثیقه، ضمانت یا کفالت و انتقال زندانیان به اماکن امن است.
تاکید سازمان حقوق بشر ایران بر لزوم دستکم آزادی مشروط زندانیان یا انتقال آنها به امکان امن در حالی است که در روزهای گذشته برخی از خانوادههای زندانیانی سیاسی نیز خواست مشابهای را مطرح کردهاند.
همسر مصطفی محمدحسن، دانشجوی زندانی، روز ۱۱ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بند ۲۰۹ زندان اوین تخلیه شده و زندانیان به مکان نامعلومی منتقل شدهاند. سایر زندانیان، از جمله زندانیان سیاسی و جرایم مالی، همچنان در بند ۷ هستند. نیروهای نوپو زندان را ترک کرده و در ساختمانهای اطراف مستقر هستند. هر لحظه ممکن است فاجعهای انسانی رخ دهد؛ تا دیر نشده باید اقدامی کنیم.»
مصطفی محمدحسن، رتبه ۷ کنکور کارشناسی ارشد و دانشجوی رشته فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، از اوایل بهمنماه در بازداشت بهسر میبرد.
همچنین بنیاد نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح و نیز آتنا دائمی، کنشگر أمور حقوق بشری در پیامهایی نسبت به وضعیت زندانیان در زندانها و خطراتی که آنها را تهدید میکنند هشدار دادهاند.
ازسوی دیگر، براساس آمار سازمان حقوق بشر ایران، دستکم ۱۴۱ نفر در دوماه نخست سال جاری میلادی اعدام شدهاند. علاوهبر این، ۵۳۱ گزارش اعدام دیگر در این بازه زمانی بهدست سازمان حقوق بشر ایران رسیده است که هنوز تأیید نشدهاند.
هلالاحمر جمهوری اسلامی: شمار کشتهشدگان به ۷۸۷ نفر رسید
جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران روز سهشنبه ۱۲ اسفند (۳ مارس) در اطلاعیه شماره ۵ خود اعلام کرد که در پی تداوم حملات آمریکا و اسرائیل به نقاط مختلف کشور، “تاکنون ۷۸۷ نفر جان خود را از دست دادهاند”.
بر اساس این اطلاعیه “۱۵۳ شهرستان درگیر حادثه شده و در مجموع ۵۰۴ نقطه هدف قرار گرفته است”. این نهاد همچنین اعلام کرده است که “شمار حملات ثبتشده تا این لحظه به ۱۰۳۹ مورد رسیده است”.
طبق دادههای هلال احمر ۱۰۰۹ تیم شامل ۳۶۵۱ امدادگر و نجاتگر در عملیاتهای این نهاد مشارکت داشتهاند و ۸۹۵ دستگاه خودروی امدادی برای پشتیبانی و تسریع روند امدادرسانی به کار گرفته شده است.
هلالاحمر جمهوری اسلامی در ارائه آمار روزانه خود میان کشتهشدگان نظامی و غیرنظامی تفکیکی قائل نشده است.
آمریکا و اسرائیل روز شنبه ۹ اسفند (۲۸ مارس) حمله مشترکی علیه مراکز نظامی و هستهای ایران آغاز کردند.
در چهار روز گذشته صدها مرکز نظامی، از جمله پایگاههای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، هدف بمباران قرار گرفته و شمار زیادی از مقامهای ارشد حکومت ایران نیز در این حملات کشته شدهاند.
استقرار جنگندههای “رافال” فرانسه برای تأمین امنیت هوایی در امارات
در پی تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد که جنگندههای رافال متعلق فرانسوی در آسمان امارات متحده عربی عملیات تأمین امنیت هوایی و حفظ امنیت نیروهای دریایی و هوایی فرانسه در این کشور را بر عهده گرفتهاند.
فرانسه صدها نیروی هوایی و دریایی در امارات مستقر کرده که به همراه خانوادههای خود در این کشور به سر میبرند. جنگندههای رافال در پایگاه نظامی “الظفره” در نزدیکی ابوظبی مستقر هستند.
وزیر خارجه فرانسه در گفتوگویی تلویزیونی در پاسخ به پرسشی در مورد اقدامات این کشور برای خنثی کردن حملات پهپادی ایران تصریح کرد: «هواپیماهای جنگنده رافال و خلبانان آنها بسیج شدهاند تا امنیت تأسیسات ما را تأمین کنند.»
بارو با اشاره به حمله پهپادی روز یکشنبه (اول مارس) به یکی از پایگاههای نظامی این کشور در امارات متحده عربی افزود: «ما هر روز گفتوگوهای بیشتری انجام میدهیم تا روشن سازیم که امارات چگونه میتواند از خود در برابر حملات آتی دفاع کند و همچنین فرانسه از مصالح خود در آنجا حفاظت کند.»
