این در حالیست که سه منبع سیاسی و دولتی عراق به روزنامه «العربی الجدید» اعلام کردند که مارک ساوایا، فرستاده ویژه آمریکا در امور عراق، قرار است اوایل ماه ژانویه آینده به بغداد سفر کند و حامل پیامهای مهمی درباره آینده روابط امنیتی و سیاسی به رهبران عراقی خواهد بود.
این سفر که نخستین سفر مارک ساوایا از زمان تصدی این سمت در اکتبر گذشته خواهد بود، توسط یک عضو برجسته از ائتلاف حاکم (چارچوب هماهنگی) تأیید شده است. وی گفت که ایالات متحده میخواهد خطوط مبهم و نامشخص در روابط خود با عراق را روشن سازد.
منابع آگاه اظهار داشتند که فرستاده آمریکایی حامل پیامهای دولت ترامپ برای رهبران ائتلاف حاکم (چارچوب هماهنگی) خواهد بود. این پیامها بر محور آینده روابط سیاسی و امنیتی بین عراق و ایالات متحده، دیدگاه واشنگتن در مورد دولت جدید و پرونده انحصار سلاح در دست دولت متمرکز هستند؛ موضوعی که واشنگتن مدتهاست بر آن فشار میآورد و از بغداد میخواهد اقداماتی علیه گروههای شبه نظامی نزدیک به رژیم ایران انجام دهد.
سفر فرستاده ترامپ به بغداد در حالی انجام میشود که با گذشت بیش از یک ماه و نیم از برگزاری انتخابات پارلمانی سراسری عراق و اعلام نتایج، هنوز هیچیک از الزامات قانون اساسی ناشی از این انتخابات محقق نشده است و عدم توافق در میان سه جریان سیاسی اصلی (شیعه، سنی و کُرد) بر سر معرفی نامزدهای خود برای ریاست مجلس، دولت و ریاست جمهوری ادامه دارد.
یک منبع سیاسی با تأیید این خبر که فرستاده ترامپ حامل پیامهای مهمی است اظهار داشت که فرستاده آمریکایی روابط مهمی با محمد شیاع السودانی، نخستوزیر فعلی دارد و آنها پیشتر در پرونده آزادی یک تبعه اسرائیلی-روسی ربوده شده توسط یک گروه مسلح عراقی (که گمان میرود مرتبط با کتائب حزبالله باشد)، با هم همکاری کرده بودند.
هفته گذشته، مارک ساوایا، فرستاده آمریکا، اعلام کرد که اقدام گروههای عراقی در صدور بیانیههایی مبنی بر قصد آنها برای خلع سلاح کافی نیست. وی با استقبال از تحول دلگرمکننده گروههای شبه نظامی به سمت خلع سلاح، تأکید کرد که خلع سلاح باید جامع، غیرقابل برگشت و در چارچوب ملی واضح و الزامآور اجرا شود.
این منبع افزود که هدف از سفر فرستاده ترامپ که انتظار میرود در نیمه اول ژانویه انجام شود، توضیح موضع دولت آمریکا در قبال عراق و تأکید بر عدم حمایت امنیتی، نظامی و پشتیبانی سیاسی در صورت ادامه دوگانگی کنونی عراق است. این اشاره به گروههای نزدیک به رژیم ایران و نگرانی آمریکا از ادامه نفوذ آنها در دولت آتی بغداد است.
یک کارشناس امور راهبردی عراق در این باره گفت: اظهارات تند فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا درباره ضرورت جمعآوری سلاح گروههای شبهنظامی نشان میدهد واشنگتن این پرونده را وارد مرحلهای کرده که میتواند زمینهساز فشارهای شدیدتر و حتی تغییر رویکرد امنیتی آمریکا در عراق باشد.
او در گفتوگو با «بغداد الیوم» گفت سخنان اخیر مارک ساوایا- مبنی بر اینکه گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت در عراق جایگاهی ندارند و ثبات این کشور تنها با نیروهای امنیتی یکپارچه و تحت فرمان دولت ممکن است، نشاندهنده افزایش نگرانی واشنگتن از نفوذ این گروهها و پیامدهای آن برای منافع آمریکا است.
به گفته این کارشناس، شدت لحن ساوایا نشان میدهد واشنگتن در حال بررسی گزینههایی مانند افزایش فشارهای سیاسی، تشدید تحریمها، و حتی بازنگری در قواعد درگیری نیروهای آمریکایی در عراق است؛ بهویژه در شرایطی که آمریکا مدعی است برخی از این گروهها مورد حمایت خارجیاند (رژیم ایران) و خارج از کنترل دولت فعالیت میکنند.
مارک ساویا، فرستاده ویژه آمریکا در عراق پیش تر با اعلام اینکه هدف مأموریت وی حمایت از بغداد برای حاکمیت کامل و قطع نفوذ گروههای مسلح و دخالتهای خارجی است، در نخستین موضعگیری خود در شبکه ایکس نوشت: ایالات متحده روشن کرده که برای گروههای مسلح خارج از اختیار دولت جایی وجود ندارد.
او با اشاره به ضرورت مهار شبهنظامیان همسو با رژیم ایران افزود: ثبات و شکوفایی عراق به داشتن نیروهای امنیتی یکپارچه زیر فرمان یک دولت و فرمانده کل نیروهای مسلح، زیر یک پرچم که نماینده همه عراقیهاست، وابسته است. بدون این وحدت، حاکمیت و پیشرفت عراق در معرض خطر میماند.