فرار مغزها؛ خروج نزدیک به ۱۴۰۰ پزشک از اسرائیل در سه سال

اسرائیل با افزایش خروج نیروهای متخصص روبه‌رو است. حدود ۱۳۷۰ پزشک در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا پایان ۲۰۲۵ اسرائیل را برای دست‌کم یک سال ترک کرده‌اند؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه یک دهه قبل، تقریبا دو برابر شده است.پژوهشی جدید از دانشگاه تل‌آویو که با استفاده از داده‌های اداره مرکزی آمار اسرائیل انجام شده است، بر سوابق جمعیتی و اطلاعات مربوط به مجوزهای پزشکی تکیه دارد و روند خروج پزشکان از اسرائیل را در سال‌های اخیر بررسی کرده و یافته‌های آن از سوی رسانه‌های اسرائیلی گزارش شده است.

بر اساس برآوردهای این پژوهش، ۴۱۶ پزشک در سال ۲۰۲۳، ۵۳۰ پزشک در سال ۲۰۲۴ و حدود ۴۱۹ پزشک در سال ۲۰۲۵ اسرائیل را برای دست‌کم یک سال ترک کرده‌اند. گفتنی است، رقم سال ۲۰۲۵ هنوز برآورد اولیه است.

مقایسه این ارقام با دوره مشابه در دهه قبل نشان می‌دهد، تعداد پزشکانی که در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ کشور را ترک کرده‌اند، حدود ۹۴ درصد بیشتر از دوره ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ بوده است. در دوره ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵، مجموعا ۷۰۵ پزشک اسرائیل را برای مدت مشابه ترک کرده بودند.

چه پزشکانی اسرائیل را ترک می‌کنند؟

این روند تنها به پزشکان جوان یا افرادی که برای آموزش و تخصص به خارج از کشور رفته‌اند، محدود نمی‌شود.

بر اساس یافته‌های پژوهش، حدود ۲۰ درصد از پزشکانی که در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ اسرائیل را ترک کرده‌اند، ۴۵ ساله یا بیشتر بوده‌اند. تعداد این افراد ۲۸۱ نفر گزارش شده است. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از پزشکان خارج‌شده را نیروهای باتجربه و متخصص تشکیل می‌دهند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

همچنین گزارش‌های مربوط به این پژوهش نشان می‌دهد، در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ حدود دو سوم پزشکانی که اسرائیل را ترک کردند، فارغ‌التحصیل دانشکده‌های پزشکی داخل اسرائیل بودند. بنابراین، روند خروج فقط به پزشکانی که در خارج از اسرائیل آموزش دیده‌اند، محدود نیست.

افزایش خروج پزشکان در تخصص‌های مختلف، از جمله اطفال، چشم‌پزشکی و پوست و همچنین در مناطق جغرافیایی مختلف اسرائیل مشاهده شده است.

بررسی تعداد پزشکانی که از کشور خارج شده‌اند، در کنار پزشکانی که به اسرائیل بازگشته‌اند، تصویر دیگری از این روند ارائه می‌کند.

بر اساس داده‌های گزارش‌شده، اسرائیل در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ در مجموع ۵۰۹ پزشک را به‌صورت خالص از دست داده است؛ یعنی به‌طور متوسط حدود ۲۵۵ پزشک در سال.

دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید

این رقم تقریبا پنج برابر میانگین سالانه خالص خروج پزشکان در دهه گذشته عنوان شده است.

البته باید میان “ترک کشور برای دست‌کم یک سال” و “مهاجرت دائمی” تفاوت گذاشت. اقامت یک‌ساله در خارج از کشور لزوما به این معنا نیست که فرد برای همیشه از اسرائیل مهاجرت کرده است. با این حال، پژوهشگران هشدار داده‌اند، اقامت‌های طولانی‌مدت خارج از کشور می‌تواند در برخی موارد به جابه‌جایی دائمی منجر شود.

چرا پزشکان اسرائیل را ترک می‌کنند؟

افزایش خروج پزشکان در سال‌های اخیر هم‌زمان با تحولات مهم سیاسی و امنیتی در اسرائیل رخ داده است.

پژوهشگران این روند را در چارچوب تحولات سیاسی و امنیتی از سال ۲۰۲۳، از جمله اعتراضات گسترده مرتبط با تلاش دولت بنیامین نتانیاهو برای اصلاح نظام قضائی و سپس جنگ پس از ۷ اکتبر بررسی کرده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با این حال، پژوهشگران این مطالعه اعلام کردند، نمی‌توان صرفا بر اساس آمار خروج پزشکان نتیجه گرفت که این عوامل، علت قطعی مهاجرت آنها بوده‌اند. بنابراین دقیق‌تر است، گفته شود که افزایش خروج پزشکان هم‌زمان با این تحولات رخ داده است.

پروفسور ایتای آتر، یکی از پژوهشگران دانشگاه تل‌آویو، این روند را نگران‌کننده دانسته و هشدار داده است، فرار مغزها می‌تواند “پیامدهای جدی” برای جامعه اسرائیل داشته باشد.

اما خروج پزشکان بخشی از روند گسترده‌تر ترک اسرائیل از سوی شهروندان این کشور است. پژوهشگران دانشگاه تل‌آویو هشدار داده‌اند، اگر روند افزایش خروج از کشور ادامه پیدا کند، در بلندمدت می‌تواند برای اقتصاد و امنیت اسرائیل پیامدهایی ایجاد کند.

دویچه وله فارسی را در تلگرام دنبال کنید

وب‌سایت خبری Ynet نیز اعلام کرد، شمار پزشکانی که اسرائیل را ترک کرده‌اند، معادل تعداد پزشکان شاغل در یک بیمارستان بزرگ است.

پژوهشگران دانشگاه تل‌آویو همچنین اعلام کردند، ادامه این روند می‌تواند به افزایش زمان انتظار برای دریافت خدمات درمانی و کاهش ظرفیت نظام سلامت هم منجر شود.

از سوی دیگر، خروج پزشکان باتجربه تنها مسئله‌ای مربوط به تعداد نیروی انسانی نیست. کاهش تعداد متخصصان می‌تواند بر آموزش نسل بعدی پزشکان نیز اثر بگذارد، زیرا بخشی از آموزش پزشکی و تخصصی به حضور پزشکان باتجربه در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی وابسته است.

EnglishGermanPersian