اسعد شیبانی، وزیر خارجه سوریه، روز شنبه ۲۲ اوت (۳۱ مرداد) در گفتوگو با رویترز در دمشق، چند روز پس از بمباران یک پایگاه هوایی سوریه توسط اسرائیل، ضمن تأکید بر اولویت دمشق مبنی بر توقف حملات اسرائیل، همچنین گفت در این زمینه به اقداماتی برای اعتمادسازی نیاز است.
واشنگتن بیش از یک سال است که برای دستیابی به توافقی امنیتی میان اسرائیل و دولت احمد شرع، رئیس جمهور موقت سوریه و متحد جدید آمریکا در خاورمیانه، تلاش میکند. اما دستیابی به چنین توافقی دشوار بوده، زیرا اسرائیل با استناد به تهدیدهای امنیتی، نیروهای خود را وارد خاک سوریه کرده و تأسیسات دولتی این کشور را هدف قرار داده است.
شیبانی گفت مذاکرات بر سر توافق امنیتی از زمان آغاز جنگ ایران متوقف شده، اما انتظار دارد این مذاکرات از سر گرفته شوند. او گفت تماس میان سوریه و اسرائیل پس از حمله به پایگاه هوایی قطع شده است.
دویچه وله فارسی را در واتساپ دنبال کنید
شیبانی گفت: «ما معتقدیم که باید تماس وجود داشته باشد، بهویژه با طرفی که دائماً امنیت سوریه را تهدید میکند. اما اگر این تماس نتیجهای نداشته باشد، نیازی به آن نداریم.» او افزود: «در حال حاضر به اسرائیل اعتماد نداریم.»
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر در این خصوص پاسخی نداده است.
فشار آمریکا
احمد شرع گفته است که سوریه هیچ تهدیدی برای دیگر کشورها به شمار نمیرود و تمرکز دمشق بر بازسازی کشور پس از ۱۴ سال جنگ است.
مقامهای اسرائیلی از زمان سرنگونی بشار اسد درباره طیفی از خطرات احتمالی در سوریه سخن گفتهاند. برخی از این مقامها نیز سال گذشته حاکمان جدید این کشور را جهادگرایانی توصیف کردهاند که بهسختی چهره واقعی خود را پنهان میکنند. این در حالی است که احمد شرع روابط نزدیکی با آمریکا برقرار کرده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در روزهای پس از سقوط بشار اسد در سال ۲۰۲۴، اسرائیل با استناد به ضرورت حفاظت از شهروندانش در برابر حملات، مناطقی از جنوب غربی سوریه را به تصرف خود درآورد و دهها مرکز نظامی سوریه را بمباران کرد.
دشواری “شرطبندی روی اسرائیل”
شیبانی گفت: «اسرائیل تلاش کرده امنیت خود را از طریق خشونت عریان تأمین کند و در هیچجا موفق نشده است.» او افزود: «معتقدم مذاکرات بهزودی از سر گرفته خواهد شد.» هنوز تاریخی برای این مذاکرات تعیین نشده است.
او افزود: «آمریکا پیوسته تلاش میکند اسرائیل را برای بازگشت به میز مذاکره تحت فشار بگذارد.» شیبانی در پاسخ به این پرسش که تا چه اندازه خوشبین است، گفت: «شرط بستن روی اسرائیل بسیار دشوار است.» با این حال، سوریه “امید بسیار زیادی” به ایجاد روابطی باثبات با همسایگان خود دارد. شیبانی گفت “سوریه دست خود را برای تفاهم، صلح و دیپلماسی” و ثبات منطقهای دراز کرده است.
تنش بر سر ترکیه
تنشها بر سر سوریه روز سهشنبه گذشته، هنگامی که اسرائیل پایگاه هوایی ابوظهور را بمباران کرد، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت. اسرائیل مدعی شد دمشق در آستانه صدور اجازه استقرار نیروهای ترکیه در این پایگاه بوده است. سوریه و ترکیه این ادعا را تکذیب کردند.
شیبانی گفت سوریه نگرانیهای امنیتی اسرائیل را محترم میشمارد، اما اسرائیل نیز باید به نگرانیهای امنیتی سوریه، از جمله استفاده اسرائیل از حریم هوایی این کشور و حملات و بازداشتهای اسرائیل در جنوب آن، احترام بگذارد.
او گفت حدود اوایل سال جاری، دو طرف درباره یک توافق امنیتی “روی کاغذ تقریباً بر سر همه چیز” توافق کرده بودند. بر این اساس، به گفته او، اسرائیل ملزم میشد حملات خود به سوریه را متوقف کند و توافق نیز وابسته به خروج اسرائیل از مناطقی بود که پس از سقوط اسد تصرف کرده بود.
به گفته اسعد شیبانی، این توافق شامل ایجاد چند منطقه امنیتی در خاک سوریه در نزدیکی مرز اسرائیل میشد؛ از جمله یک منطقه حائل که تنها نیروهای سازمان ملل در آن حضور مییافتند و مناطق دیگری که نیروهای سوری با درجات متفاوتی از توان نظامی در آنها مستقر میشدند.
اما وزیر خارجه سوریه با بیان اینکه اسرائیل تلاش کرده است از اجرای توافق طفره برود، افزود: «ما ندیدیم که آنها واقعاً ارادهای برای دستیابی به توافق داشته باشند.»
بلندیهای جولان “در اولویت نیست”
سوریه و اسرائیل از سال ۱۹۴۸ تاکنون رسماً در وضعیت جنگی قرار دارند. اسرائیل در جنگ سال ۱۹۶۷ بلندیهای جولان متعلق به سوریه را به تصرف خود درآورد.
شیبانی گفت اولویت کنونی «توقف تجاوز اسرائیل حتی پیش از دستیابی به توافق امنیتی است. پس از آن شاید بتوانیم موضوعات صلح و جولان را مطرح کنیم.»
تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، سهشنبه گذشته گفته بود واشنگتن در تلاش است سازوکاری برای جلوگیری از درگیری میان اسرائیل، ترکیه و سوریه ایجاد کند.
شیبانی با بیان اینکه هنوز توافقی درباره این سازوکار حاصل نشده، تأکید کرد که چنین سازوکاری باید حملات را متوقف کرده و راه را برای توافق امنیتی هموار سازد، نه اینکه “اشغال اسرائیل را تثبیت کند”. وزارت خارجه آمریکا نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این خصوص پاسخی نداده است.
شیبانی گفت اسرائیل حتی پس از آنکه سوریه پیامی برایش ارسال کرد مبنی بر اینکه ابوظهور به پایگاه ترکیه تبدیل نخواهد شد، این پایگاه را بمباران کرد.
وزیر خارجه سوریه با اشاره به اینکه کشورش در زمینه آموزش و همکاری نظامی از حمایت ترکیه بهرهمند است، خاطرنشان کرد که چنین همکاریهایی با اردن، عربستان سعودی و دیگر کشورها نیز وجود دارد.
اسعد شیبانی همچنین ضمن قدردانی از حمایت ترکیه در بازسازی ارتش سوریه، تأکید کرد: «از این حمایت صرفنظر نخواهیم کرد.»
