همزمان با اوج گرفتن اعتراضات خیابانی، خامنهای در دیدار با خانوادههای کشتهشدگان “جنگ ۱۲ روزه” در تهران سخنرانی کرد؛ سخنرانیای که به طور گسترده از رسانههای رسمی پخش شد و بخش مهمی از آن به “جنگ نرم”، واکنش به اعتراض بازاریها و دستور سرکوب معترضان اختصاص داشت.
تأکید خامنهای بر “جنگ نرم”
خامنهای در سخنرانی امروز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴، بار دیگر تصویری از فضای سیاسی و رسانهای کشور ارائه کرد که در آن، به ادعای او، دشمنان جمهوری اسلامی پس از “شکستهای نظامی” به ابزار “شایعه، دروغ، تهمت و نفوذ” متوسل شدهاند و میکوشند مردم را دچار تردید و ناامیدی کنند. او با اشاره به روایت خود از تاریخ صدر اسلام، وضعیت امروز را با وضعیت حکومت علی ابن ابیطالب، امام اول شیعیان مقایسه کرد و گفت روش دشمنان “حکومت علوی” آن زمان، امروز نیز “عیناً” تکرار میشود.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
خامنهای بخش دیگری از سخنرانی خود را به صحبت درباره “جنگ نرم” اختصاص داد و گفت هدف این جنگ “بیانگیزه و ناامید کردن مردم و ایجاد تردید در ملت” است. او مدعی شد دشمن با خرج “میلیاردها دلار” برای رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و شبکههای اجتماعی میکوشد پیشرفتهای ایران را پنهان و جامعه را نسبت به تواناییهای خود بیاعتماد کند. او پرتاب همزمان سه ماهواره به فضا و “پیشرفتهای علمی” ادعا شده در حوزههای هوافضا، زیستفناوری، پزشکی، نانو و صنایع دفاعی را نمونهای از این تواناییها دانست که به گفته او، “دشمن و بعضی در داخل” آنها را به مردم نمیگویند.
واکنش مستقیم به اعتراض بازاریها و بحران ارز
بخش دیگری ازسخنرانی خامنهای اما بهطور مستقیم به اعتراضهای روزهای اخیر بازاریها و کسبه اختصاص داشت؛ اعتراضهایی که با اعتصاب در پاساژ علاءالدین و برخی راستههای بازار تهران آغاز شد و یکی از جرقههای اصلی موج تازه اعتراضات بود.
خامنهای از بازار و بازاریها به عنوان “وفادارترین اقشار به نظام و انقلاب” نام برد و گفت نمیتوان “به اسم بازار و بازاری با جمهوری اسلامی مقابله کرد”. او اعتراض بازاریها به سقوط ارزش پول ملی و بیثباتی محیط کسبوکار را “حرف درست” توصیف کرد و گفت: «کاسب “حق دارد” بگوید با این شرایط نمیتواند کار کند» و مسئولان هم به گفته او این مشکلات را پذیرفته و در پی “علاج” آن هستند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در عین حال، رهبر جمهوری اسلامی مرز روشنی میان اعتراض اقتصادی و شعارهای سیاسی ترسیم کرد و گفت مشکل آنجاست که “عدهای تحریکشده یا مزدور دشمن” پشت سر بازاریهای “مؤمن و انقلابی” قرار میگیرند و شعارهای “ضد اسلام، ضد ایران و ضد جمهوری اسلامی” طرح میکنند. او با تکرار ادبیات مرسوم خود، بار دیگر مدعی شد میان “معترض” و “اغتشاشگر” فرق وجود دارد.
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه با صدور ضمنی دستور سرکوب گفت: «اعتراض بهجا است، اما “اعتراض غیر از اغتشاش است” و مسئولان باید با معترضان صحبت کنند، اما اغتشاشگر را باید “سر جای خود نشاند”.
خامنهای همچنین بیثباتی بازار ارز و افزایش “بیحساب و کتاب” قیمت ارزهای خارجی را “طبیعی” ندانست و مدعی شد “دست دشمن” در این بحران نقش دارد، هرچند تأکید کرد مسئولان با “تدابیر گوناگون” در پی مهار این وضعیت هستند.
دعوت به وحدت و حمله لفظی به آمریکا در سایه اعتراضات
خامنهای در ادامه، بار دیگر بر “وحدت داخلی” و لزوم ایستادگی در برابر غرب، به ویژه آمریکا، تأکید کرد. او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و درگیری مستقیم نظامی با ایالات متحده و اسرائیل، گفت مردم ایران در این دوره “واقعیت آمریکا” را دیدند و حتی کسانی که پیش از این مذاکره با واشنگتن را راهحل مشکلات میدانستند، فهمیدند که به گفته او، آمریکا “وسط مذاکره” در حال طراحی جنگ بوده است.
خامنهای بار دیگر تأکید کرد که جمهوری اسلامی در برابر فشار و تهدید کوتاه نخواهد آمد و آمریکا و متحدانش را “به زانو در خواهد آورد”.
فاصله خیابان و حاکمیت؛ دو روایت متضاد از یک بحران
سخنرانی تازه خامنهای در حالی انجام میشود که براساس گزارشهای نهادهای حقوق بشری، از آغاز موج تازه اعتراضات و اعتصابات تاکنون دستکم ۱۰ نفر در شهرهای مختلف کشته و دهها نفر زخمی شدهاند و آمار بازداشتها به گفته ههنگاو، از ۸۰ نفر گذشته است؛ در میان بازداشتشدگان چند زن و کودک نیز دیده میشوند. در ویدئوهای منتشرشده، شعارهای مستقیم علیه شخص خامنهای، نظام ولایت فقیه و سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی بارها تکرار میشود و خشم عمومی از بحران اقتصادی، سرکوب سیاسی و انباشت سالها نارضایتی اجتماعی را بازتاب میدهد.
در مقابل، خامنهای همچنان اعتراضها را در چارچوب “جنگ نرم دشمن”، “شایعهسازی” و “تحریک عوامل معاند” تفسیر میکند و در حالی از “اعتراض بهجا” بازاریها سخن میگوید که شعارهای شنیدهشده در خیابان و مراسم خاکسپاری برخی قربانیان، تصویری کاملا سیاسی و ساختارشکن از این دور تازه اعتراضات ارائه میکند؛ شکافی که به نظر میرسد میان روایت رسمی حاکمیت و تجربه روزمره معترضان هر روز عمیقتر میشود.