این گزارش روایتی است از مهمترین فریبها و دروغهای نظام بویژه در ۷۲ ساعت نخست پس از سرنگونی این هواپیما توسط سپاه پاسداران.
از عابدزاده و اسلامی تا حاجیزاده و خامنهای
ساعاتی از سقوط هواپیمای پیاس ۷۵۲ نمیگذرد که گمانهزنیها از شلیک موشک به این هواپیما قوت مییابد. علی عابدزاده، رئیس وقت سازمان هواپیمایی کشوری ایران، به عنوان نخستین بازیگر وارد میدان میشود و ساقط شدن هواپیما در اثر برخورد موشک را “از نظر علمی غیرممکن” و “شایعاتی غیرمنطقی” توصیف و ادعا میکند که “آمریکا به خاطر ضرر هنگفت شرکت بوئینگ طی ماههای اخیر، چنین ادعاهایی را مطرح میکند.”
او ابراز اطمینان میکند که “موضوع برخورد موشک به این هواپیما به هیچ وجه نمیتواند صحت داشته باشد.”
عابدزاده پا فراتر مینهد و میپرسد: «مگر میشود پدافند به هواپیمایی شلیک کند که هشتهزار پا ارتفاع دارد؟»
نام علی عابدازده یک سال بعد در پروندههایی مرتبط با فساد اقتصادی مطرح شد؛ همچنین روزنامه شرق، چاپ تهران، به نقل از “یک منبع آگاه در قوه قضائیه” نوشت که دو مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد علی عابدزاده “که از فیلیپین اخذ شده، جعلی است.”
محمد اسلامی، وزیر وقت راه و شهرسازی در دولت حسن روحانی نیز شامگاه ۱۸ دیماه از غافله عقب نمیماند و با تاکید بر اینکه “شایعاتی مبنی بر تروریستی بودن، انفجار یا تیراندازی به هواپیما به عنوان علت بروز سانحه و سقوط هواپیمای اوکراینی درست نیست” میافزاید که “نقص فنی دلیل این حادثه بوده است.”
اسلامی با این سابقه از شهریورماه سال ۱۴۰۰ تا کنون با حکمی از سوی ابراهیم رئیسی به عنوان رئیس سازمان انرژی اتمی ایران فعالیت میکند؛ عدم اعتماد جامعه جهانی به برنامه هستهای جمهوری اسلامی جای تعجب دارد؟!
همزمان با بالاگرفتن شایعات درباره شلیک به هواپیمای اوکراینی، ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح، با “مضحک” دانستن این تحلیل که “هواپیمای اوکراینی مورد اصابت قرار گرفته” ابراز اطمینان میکند که این شایعات “کاملا دروغ محض است و هیچ کارشناس نظامی و سیاسی این موضوع را تایید نمیکند.”
حسن رضاییفر، رئیس کمیسیون بررسی سانحه سازمان هواپیمایی کشوری نیز روز ۱۹ دیماه ادعا میکند که در محل سقوط این هواپیما “هیچ قطعه موشکی” پیدا نشده و عکسهای منتشرشده در فضای مجازی را “غیرموثق” نامید و تکذیب کرد.
از جمله مهمترین چهرهها در این پرونده، علی ربیعی، معروف به “برادر عباد”، از چهرههای امنیتی نزدیک به جناح موسوم به اصلاحطلب است. او که در آن زمان، سخنگوی دولت حسن روحانی بود، در بیانیهای با پیروی از ادبیات علی خامنهای که همهچیز را بدون سند و مدرک به آمریکا نسبت میدهد، حق بهجانب اعلام میکند: «امروز به روش کاملا حسابشده و شناختهشده در عملیات روانی به نقل از یک منبع آگاه از پنتاگون که خواسته نامش فاش نشود خبر اصابت دو موشک به هواپیمای اوکراینی با آب و تاب در رسانهها منعکس شده است.»
او با ادبیاتی تهدیدآمیز میافزاید: «در آینده که مشخص شد این ادعای دروغ عاری از حقیقت است، هیچکس مسئولیت این دروغ بزرگ را بر عهده نخواهد گرفت.»
چند روز بعد اما در پی اعتراف جمهوری اسلامی به شلیک به این هواپیما، علی ربیعی پا عقب میگذارد و در یک نشست خبری میگوید که به مقامات دولت اعلام شده بود موشکی در کار نبوده است و از بیاطلاعی مقامات دولت “از جمله شخص رئیسجمهور” از علت اصلی سقوط هواپیما “تا عصر روز جمعه (۲۰ دیماه)” سخن میگوید.
از دیگر مقامات اصلی در فریب افکار عمومی و انکار واقعیت، امیرعلی حاجیزاده، فرمانده وقت هوافضای سپاه پاسداران است؛ او روز ۲۱ دی، در سخنانی کوتاه برای پذیرش مسئولیت سرنگونی هواپیمای اوکراینی، چند ادعا را مطرح میکند که خیلی زود حتی از سوی دیگر نهادهای حکومتی صراحتا رد میشوند.
حاجیزاده مثلا ادعا میکند که مسئول شلیک موشک زمین به هوا، بویینگ شرکت هواپیمایی اوکراین را موشک کروز تشخیص داد و تلاش کرد تا با فرمانده خود تماس بگیرد، اما “ظاهرا سیستم ارتباطیاش با اختلال روبهرو بودهاست و نمیتواند تماس بگیرد که شاید به دلیل شلوغ بودن شبکه یا جمینگ [جنگ الکترونیک دشمن] بوده است.”
مسئولان نظامی حکومت ایران روز ۳۰ دیماه در یک جلسه غیرعلنی در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی تاکید کردند که تئوری جنگ الکترونیک هیچ مبنایی ندارد. در پایان این جلسه، مجتبی ذوالنوری، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس میگوید که “ابهام در خصوص احتمال جنگ الکترونیک و هجوم سایبری در این حادثه به عنوان یکی از مباحث مطرح شد اما فعلاً این موضوع اثبات نشده است.”
حاجیزاده همچنین ادعا میکند که اپراتور موشک سپاه از زمانی که هواپیمای اوکراینی را دیده، “۱۰ ثانیه فرصت داشته است تصمیم بگیرد”. با این حال، مجله فوربس بلافاصله ضمن رد سخنان حاجیزاده اعلام میکند از زمانی که اپراتور موشک هدف خود را تشخیص میدهد، حداقل ۱ دقیقه و ۵۳ ثانیه و حداکثر ۳ دقیقه و ۳۹ ثانیه فرصت دارد تا تصمیمگیری کند.
افزون بر این، حاجیزاده در توضیحات خود در مورد “خطای” منجر به سرنگونی هواپیمای پیاس ۷۵۲، از شلیک “یک موشک” به این هواپیما سخن میگوید؛ این در حالی است که اساسا شلیک دومین موشک باعث شد تا این هواپیما به گدازهای از آتش تبدیل شود. بعدها مشخص شد که حاجیزاده و بسیاری از مقامات امنیتی و نظامی از همان “نخستین لحظات” مطلع بودند که دو موشک به سوی این هواپیما شلیک شده است.
امیرعلی حاجیزاده میانه مهرماه سال ۱۴۰۳ از سوی علی خامنهای نشان درجه یک فتح را دریافت کرد. او روز ۲۳ خردادماه سال ۱۴۰۴ در پی حملات اسرائیل کشته شد.
اینها البته تنها برخی از فریبها و تلاشهای مقامات نظام برای انکار و تحریف واقعیت درباره پرواز پیاس ۷۵۲ است؛ دروغهایی که مرزهای وقاحت و بیشرمی را جابهجا کردند.
سرانجام روز شنبه ۲۱ دیماه ۱۳۹۸ در پی فشار افکار عمومی و جامعه جهانی بویژه مقامات اوکراینی و کانادایی، ستاد کل نیروهای مسلح با صدور بیانهای اعلام میکند هواپیمای اوکراینی “بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیر عمد” مورد اصابت قرار گرفته است.
جامعه ایران با کوهی از خشم و غم اخبار مربوط به این هواپیما و خانوادههای داغدار را دنبال میکند؛ علی خامنهای اما در نخستین سخنرانی عمومی خود بهرغم همدردی با خانوادههای داغدار نهتنها بابت شلیک به این هواپیما عذرخواهی نمیکند، بلکه بخش بزرگی از سخنان خود را به “ستایش” از سپاه پاسداران و قاسم سلیمانی اختصاص میدهد؛ نمکی بر زخم ایرانیان و خانوادههای داغدار. خامنهای همچنین در عباراتی گنگ و دوپهلو میگوید که در مورد سرنگونی هواپیمای اوکراینی “ابهاماتی” وجود دارد.
همراهی رسانههای حکومتی با مقامات؛ “مهمل است”
همزمان بسیاری از رسانهها و خبرگزاریهای حکومتی نیز از این “ضداطلاعات” حمایت میکنند.
مثلا خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران و محافل امنیتی، روز ۲۰ دیماه در گزارشی به نقل از یک “منبع آگاه در فرودگاه امام خمینی” مینویسد که “هواپیما نقص فنی داشت، مهندس ایرانی طبق فرم موجود اجازه پرواز را نداده بود اما مهندس اوکراین ایرلاین مخالف [بوده] و اعلام کرده که مشکلی برای پرواز نیست و پرواز میکنیم.”
تسنیم یک روز پیشتر نیز مدعی شده بود “افرادی که کوچکترین شناختی از نحوه فعالیت سامانههای پدافندی داشته باشند” میدانند که ادعای اصابت موشک به هواپیمای اوکراینی “چهقدر مهمل و غیرمنطقی است.”
خبرگزاری دولت، ایرنا، نیز گوشهای دیگر از کار را برعهده میگیرد و روز ۲۰ دی، در گزارشی مینویسد که “اگر واقعا چنین کاری [شلیک به موشک] صورت گرفته بود اساسا این امکان وجود نداشت که عکاسان خبری به این شکل آزاد بتوانند در محل حضور پیدا کرده و عکسبرداری کنند.”
همزمان شماری دیگر از رسانههای نزدیک به محافل امنیتی و سپاه پاسداران، از مشرقنیوز و خبرآنلاین گرفته تا روزنامههای کیهان و قدس، نیز با اتخاذ رویهای یکسان ادعای شلیک موشک به هواپیمای اوکراینی را به “تمسخر” میگیرند.
در این رسانهها از جمله بیانیههایی از گروههایی موسوم به “جمعی از متخصصان اتحادیه صنایع هوایی و فضایی ایران و دانشآموختگان مهندسی هوافضای دانشگاه صنعتی شریف” منتشر میشود که در آن ادعا شده “این هواپیما اگر مورد هدف قرار گرفته بود در هوا متلاشی میشد و تکههای آن کیلومترها از هم دور میافتاد، در حالی که روی زمین در اثر برخورد متلاشی شده و همه تکهها یکجا افتاده است.”
“جمعی از متخصصان” که یکشبه روییدند و البته کوتاهزمانی پس از آن، تا امروز و برای همیشه، ناپدید شدند؛ گویی هرگز نبودند.
مقامات مطلع بودند
حالا شش سال از شلیک سپاه پاسداران به پرواز پیاس ۷۵۲ میگذرد و در این مدت حقایقی افشا شدهاند.
از جمله جدیدترین موارد، علی شمخانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، در مصاحبهای که مهرماه سال ۱۴۰۴ منتشر شد، اعتراف میکند که از همان بدو حادثه و از طریق رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران از سرنگون شدن هواپیمای اوکراینی توسط پدافند سپاه پاسداران مطلع شده و این مساله را با حسن روحانی، رئیسجمهوری وقت، در میان گذاشته است: «هم من میدانستم، هم رئیسجمهوری میدانست. من خودم به او گفته بودم. به من گفتند که این هواپیما را به اشتباه زدند. من همان موقع، تلفن که قطع شد، تلفن را برداشتم و به رئیسجمهوری [حسن روحانی] گفتم.»
اینهمه البته در حالی است که حکومت، تازه “سه روز بعد” دلیل این حادثه را اعلام کرد.
تراژدی ناتمام پیاس ۷۵۲
تراژدی پرواز اوکراینی پیاس ۷۵۲ البته هنوز به پایان نرسیده و البته داغی است که سرد نخواهد شد؛ از جمله مهمترین تحولات در این خصوص، دادگاه تجدیدنظر انتاریو مردادماه سال ۱۴۰۴ محکومیت شرکت هواپیمایی بینالمللی اوکراین به پرداخت غرامت به خانوادههای حادثه سرنگونی هواپیمای اوکراینی در تهران را تأیید کرد.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲، در واکنش تأکید کرد که این حکم، ناقض و نافی مسئولیت سپاه پاسداران و حکومت جمهوری اسلامی در سرنگونی هواپیمای اوکراینی نیست.
این تصویری کوتاه از فریبها و “ضداطلاعات” مقامات نظام درباره پروازی است که هرگز به مقصد نرسید و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن بر اثر شلیک دو موشک از سوی سپاه پاسداران جان باختند. تلاشی آشنا و شکستخورده برای خاک پاشیدن در چشم حقیقت.
