جنگ در خاورمیانه؛ افزایش بهای نفت خام در بازارهای جهانی

به دلیل مشکلات عرضه، قیمت نفت در حال افزایش است. بعدازظهر جمعه ششم مارس بهای نفت خام برنت دریای شمال برای تحویل در ماه مه برای نخستین بار از آوریل ۲۰۲۴ به بیش از ۹۰ دلار برای هر بشکه (۱۵۹ لیتر) رسید.به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، قیمت نفت در این هفته به بالاترین سطح خود در نزدیک به دو سال گذشته رسید. در پایان معاملات روز جمعه ۶ مارس (۱۵ اسفند) قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال به ۹۲٫۶۹ دلار رسید؛ یعنی ۸ درصد بیشتر از روز قبل و ۲۷٫۸۸ درصد بیشتر از یک هفته قبل.

نفت آمریکا از نوع WTI نیز بیش از ۱۲ درصد افزایش یافت و با قیمت ۹۰٫۹۰ دلار در هر بشکه به فروش رسید.

پیش از این، دونالد ترامپ رئیس‌ جمهور آمریکا خواستار “تسلیم بدون قید و شرط” جمهوری اسلامی شده بود. از زمان آغاز جنگ با ایران، تنگه هرمز عملاً بسته شده است؛ گذرگاهی که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن انتقال پیدا می‌کند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

عربستان سعودی و امارات متحده عربی تا حدی قادرند این مسیر را دور بزنند. اما به گفته همایون فلاکشاهی، تحلیلگر شرکت “کپلر” :«حتی با وجود این مسیرهای جایگزین، حدود ۸٫۷ میلیون بشکه نفت در روز همچنان متوقف شده است.»

تحلیلگران بانک ING نیز اعلام کردند: «هر روزی که بدون از سرگیری ارسال نفت سپری شود، بازار نفت را وادار می‌‌کند حجم عرضه از دست‌رفته را در قیمت‌ها لحاظ کند.»

اوله آر. هوالبی، تحلیلگر بانک SEB این وضعیت را تحولی با ابعاد بسیار دراماتیک توصیف کرد و هشدار داد که ممکن است پیامدهای بلندمدت و حتی رکود اقتصادی به دنبال داشته باشد.

بیشتر بخوانید: جنگ ایران و شوک انرژی؛ نفت ۸۰ دلاری، نگرانی پکن و امید مسکو

پر شدن سریع مخازن نفت در خلیج فارس

در حال حاضر به دلیل نگرانی از حملات ایران، تقریباً هیچ کشتی‌ای از تنگه هرمز عبور نمی‌کند؛ مسیری که حدود ۲۰ درصد انتقال نفت جهان از آن عبور می‌کند و برای انتقال نفت و گاز اهمیت حیاتی دارد.

با این حال ایران گزارش‌ها درباره بسته شدن کامل تنگه هرمز را رد کرد. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در تلویزیون گفت: «ما اجازه عبور همه کشتی‌ها را می‌دهیم، به جز کشتی‌های آمریکایی و اسرائیلی. آنها اینجا جایی ندارند.»

طبق گزارش روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال، مخازن بزرگ نفت در عربستان سعودی و امارات متحده عربی به سرعت در حال پر شدن هستند و ممکن است این دو کشور کمتر از سه هفته دیگر به حداکثر ظرفیت ذخیره‌سازی خود برسند.

در همین حال کویت به دلیل کمبود ظرفیت ذخیره‌سازی شروع به کاهش تولید نفت کرده است. اگر تولید نفت به طور قابل توجهی کاهش یابد، احتمالاً قیمت نفت بیشتر افزایش خواهد یافت.

بیشتر بخوانید: محاصره دریایی ایران توسط آمریکا؛ قطع صادرات نفت؟

احتمال کاهش تحریم‌های نفتی روسیه

برای افزایش عرضه نفت، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا احتمال کاهش بیشتر تحریم‌ها علیه نفت روسیه را مطرح کرد و گفت: «ما می‌توانیم برخی از صادرات نفت روسیه را از تحریم‌ها معاف کنیم. ما همچنان به طور منظم اقداماتی برای آرام کردن بازار در طول این درگیری اعلام خواهیم کرد.»

پیش از این نیز آمریکا روز پنجشنبه به پالایشگاه‌های هند اجازه داده بود برای مدت محدودی آن بخش از نفت روسیه‌ که قبلاً در نفتکش‌ها بارگیری شده است خریداری کنند.

روسیه به طور رسمی در این درگیری دخالت نکرده است. این کشور سال گذشته با ایران یک توافق “شراکت راهبردی” امضا کرده که شامل همکاری نظامی و تسلیحاتی نیز می‌شد. با این حال، این توافق، الزامی برای دخالت نظامی در صورت حمله به یکی از طرفین ندارد.

عکس‌العمل بازارهای سهام آمریکا به جنگ در خاورمیانه

جنگ خاورمیانه و افزایش قیمت نفت در پایان هفته نیز باعث بدبینی در وال‌استریت شد. شاخص سهام شرکت‌های بزرگ آمریکا، داوجونز، ۰٫۹ درصد کاهش یافت و به ۴۷٬۵۰۲ واحد رسید. شاخص فناوری‌محور نزدک (NASDAQ-100) ۱٫۶ درصد افت کرد و به ۲۲٬۳۸۸ واحد رسید و شاخص گسترده S&P 500 نیز ۱٫۳ درصد کاهش یافت و در سطح ۶٬۷۴۰ واحد قرار گرفت.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در مقیاس هفتگی، S&P حدود دو درصد افت کرد، نزدک ۱٫۲ درصد کاهش یافت و داوجونز سه درصد پایین آمد.

در عین حال سرمایه‌گذاران به نتایج ضعیف در گزارش بازار کار آمریکا نیز نگاه می‌کنند. در مجموع در ماه فوریه در آمریکا ۹۲ هزار شغل خارج از بخش کشاورزی از بین رفته است. اقتصاددانانی که از سوی خبرگزاری رویترز مورد پرسش قرار گرفته بودند، پس از آنکه رقم ماه ژانویه به ۱۲۶ هزار شغل (پس از بازبینی) رسیده بود، انتظار داشتند ۵۹ هزار شغل جدید ایجاد شود.

به گفته کارشناسان، این ارقام کار بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) را دشوارتر می‌کند؛ زیرا باید با نرخ‌های بهره بالا، تورم را مهار کند بدون آنکه اقتصاد را دچار رکود کند.

EnglishGermanPersian