در “خبرگاه” میتوانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
نایب رئیس مجلس: هیچوقت با آمریکا به تفاهم نخواهیم رسید
حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، در نطق پیش از دستور خود در جلسه ویبینار مجلس در روز دوشنبه، ۵ مرداد، با تاکید بر اینکه “ایران هیچگاه با آمریکا به تفاهم نخواهد رسید”، گفت که “نباید اجازه داد واشنگتن هر زمان بخواهد بجنگد و هر زمان بخواهد آتشبس اعلام کند”.
در پی امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا پس از ۳۹ روز جنگ، به دلیل اختلاف بر سر مضمون تفاهمنامه و چگونگی تردد در تنگه هرمز، ایران دوباره این تنگه را بست که به حملات دوباره آمریکا منجر شد. این حملات روز جمعه گذشته پس از دو هفته متوقف شدهاند و دور جدیدی از مذاکرات با کمک میانجیگرانی مانند قطر و پاکستان به جریان افتاده است. رئیس جمهور آمریکا گفته است که دیپلماسی شکست بخورد، حملات گستردهای علیه ایران شروع خواهد شد.
نایب رئیس مجلس در ادامه با اشاره به بیعت اخیر حزبالله لبنان با مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، “حفظ تمامیت ارضی لبنان و رفع کامل تجاوزات را شرط اول” هرگونه تفاهم دانست.
این شرط جمهوری اسلامی تقریبا با کماعتنایی آمریکا و اسرائیل روبرو شده است و این دو کشور میکوشند از طریق مذاکره با دولت لبنان و سوق آن به خلع سلاح حزبالله مقدمات تحویل جنوب لبنان به ارتش این کشور را فراهم کنند، هر چند که آمریکا و اسرائیل در باره سرعت و جدیت این عقبنشینی اختلافهایی دارند.
حزبالله و جمهوری اسلامی به شدت با این روند و مذاکرات مستقیم میان لبنان و اسرائیل مخالف هستند و دولت لبنان را به خیانت ملی متهم میکنند. این در حالی است که دونالد ترامپ با اشاره به تفاهمنامه با ایران گفته است که در آن منطقه (لبنان) آتشبس کامل دشوار است و کاهش تنش و درگیری خود گام و دستاورد بزرگی است.
حاجیبابایی در ادامه سخنرانی خود در مجلس، با کلیدی خواندن نقش تنگه هرمز به عنوان “قله اقتدار ایران”، تاکید کرد مدیریت این تنگه “بر اساس اراده ملت و مصوبات مجلس پیش خواهد رفت و عقبنشینی از آن رخ نخواهد داد”. او در پایان نیز با هشدار به حامیان اوکراین تصریح کرد که “هرگونه شیطنت و تحرک از سوی اوکراین در منطقه یا دریای خزر، با پاسخ پشیمانکننده جمهوری اسلامی ایران روبرو میشود”.
در تاریخ ۲۵ ژوئیه، ایران اوکراین را به حمله به یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر متهم کرد. تهران حمله به این کشتی ایرانی را یک “اقدام تجاوزکارانه” خواند و کییف را به تلاش برای گسترش منطقهای جنگ اوکراین متهم نمود.
در همان روز (۲۵ ژوئیه)، زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین از “نتایج بسیار قوی با حملات دوربرد در دریای خزر” خبر داد و به کشتیهایی اشاره کرد که برای حمل محمولههای نظامی از ایران استفاده میشدند.
او در مصاحبهای در روز دوشنبه، ۲۷ ژوئیه، گفت که حمله این کشور به کشتی ایرانی در دریای خزر پیشدستانه نبوده و ایران و کره شمالی با تامین سلاح، فناوری نظامی و نیروی انسانی برای روسیه، پیش از این به اوکراین حمله کردهاند.
ترامپ: با نتانیاهو در باره ایران بهشدت همنظر هستیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اذعان به اینکه ممکن است روسیه با اشتراکگذاری اطلاعات محرمانه درباره پایگاههای آمریکایی به ایران کمک کند، این موضوع را کماهمیت جلوه داد و گفت: «این کار تأثیر زیادی نداشته است، چون ما داریم آنها را کاملاً در هم میکوبیم.»
ترامپ روز دوشنبه، ۲۷ ژوئیه، در جمع خبرنگاران در هواپیمای اختصاصی ریاستجمهوری (Air Force One) گفت: «بنابراین ممکن است اطلاعاتی بدهند، اما اگر هم داده باشند، کمکی نکرده و نتیجهای نداشته است.»
ترامپ افزود با وجود ادعای ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، مبنی بر ارائه اطلاعات توسط روسیه، او خودش فکر نمیکند “آنها دست به چنین کاری زده باشند؛ حداقل مطمئناً نه در یک سطح بالا”.
ترامپ، در ادامه هشدار علنی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در خصوص فروش جنگندههای شبحاف ۳۵ (F-35) به ترکیه را رد کرد.
او با ارائه اشاره به نحوه تصمیمگیریهایش در سیاست خارجی افزود: «ترکیه طرفدار پروپاقرص اسرائیل نیست، طرفدار بزرگ “بیبی” (نتانیاهو) هم نیست. اما آنها رفتار فوقالعادهای با من داشتهاند.»
ترامپ در اوایل ماه جاری میلادی اشاره کرده بود که با فروش F-35 موافقت خواهد کرد، با این حال وزارت امور خارجه آمریکا هفته گذشته به کنگره اطلاع داد که آنکارا همچنان واجد شرایط لازم برای این خرید نیست.
ترامپ میگوید او و نتانیاهو اختلافات جزئی دارند، اما در موضوع ایران به شدت همنظر هستند.
وی در حالی که گمانهزنیها نشان میداد نتانیاهو در دیدار فردا با ترامپ از او خواهد خواست از توافق دیپلماتیک با تهران خودداری کند، به خبرنگاران گفت: «ما اختلافنظرهای کوچکی داریم، اما دیدگاههایمان بسیار به هم نزدیک است.»
ترامپ بار دیگر تأکید کرد که در پایان هفته با توقف حملات به ایران موافقت کرده، زیرا میانجیها به او اطلاع دادهاند که در مذاکرات پیشرفت حاصل شده است.
ترامپ گفت: «آنها میخواهند ملاقات کنند و ما هم ملاقات میکنیم. این احتمال وجود دارد که به توافق برسیم. اما بدون اقداماتی که انجام دادیم، آنها حتی حاضر به صحبت با ما هم نمیشدند.»
رئیس جمهور آمریکا در بخش دیگری از گفتوگوهایش با خبرنگاران درباره پرداخت هزینه به شرکتهای کشتیرانی، بار دیگر تکرار کرد که “از پول ایران، برای پرداخت خسارتها استفاده خواهد شد. همان پولهای تهران که در اختیار و کنترل ماست، برای جبران خسارتها استفاده خواهد شد”.
علیه خشونت، برای همبستگی؛ بیانیه چند سازمان اسلامی در محکومیت حمله تروریستی به دگرباشان در برلین
چند نهاد اسلامی حمله احتمالی اسلامگرایانه به رژه «روز کریستوفر استریت» (CSD) در برلین را محکوم کردند. آنها ضمن ابراز همدردی با قربانیان، نسبت به سوءاستفاده افراطگرایان از دین هشدار دادند.
چند اتحادیه و سازمان اسلامی، حمله احتمالی با انگیزههای افراطگرایانه به رژه “روز کریستوفر استریت” (CSD) در برلین را به شدت محکوم کردند. “اتحادیه ترکی-اسلامی امور دینی” (دیتیب/Ditib)، “شورای مرکزی مسلمانان آلمان” و “شورای جوامع اسلامی هامبورگ” (شورا) از این حادثه ابراز شوک و انزجار کردند. این سازمانها نسبت به بهرهبرداری ابزاری از دین هشدار داده و اعلام کردند که افکار و دعاهایشان همراه با آسیبدیدگان، مجروحان و خانواده زنِ جانباخته در این حادثه است.
دفتر مرکزی اتحادیه دیتیب روز دوشنبه در کلن اعلام کرد: «افراطگرایان از اعمال خشونت علیه افرادی که به دلیل هویت، باورها یا سبک زندگیشان مورد خصومت قرار میگیرند ابایی ندارند تا از این طریق بذر ترس و تفرقه را در جامعه بکارند. چنین اقداماتی در تناقض و ناهمخوانی مطلق با ارزشهای بنیادین دین ما و همچنین اصول دولتِ مقتدرِ متکی بر قانون، آزادی و دمکراسی قرار دارد.»
شورای مرکزی مسلمانان آلمان نیز مواضع مشابهی اتخاذ کرد و افزود: اگر ثابت شود که این حادثه یک اقدام تروریستی با انگیزه افراطگرایی اسلامی بوده، نشاندهنده سوءاستفاده از دین برای ترویج نفرت و خشونت است. این شورا اعلام کرد: «خشونت علیه بیگناهان هیچ توجیهی در اسلام ندارد. هر کس که از دین برای دامنزدن به نفرت یا اعمال خشونت سوءاستفاده ابزاری کند، برخلاف اصول اخلاقی اسلام رفتار کرده و باورهای دینی را برای اهداف ضدبشری به انحراف کشیده است.»
شورای جوامع اسلامی هامبورگ (شورا) نیز این اقدام را محکوم کرد. فاتح ییلدیز، رئیس این شورا، روز یکشنبه در یک مراسم یادبود در هامبورگ گفت: «باورها و دیدگاههای متفاوت هرگز نباید خشونت یا دگرستیزی را توجیه کنند. ما همه با هم برای انسانیت، برای یک جامعه باز، برای کرامت دستنخورده و والای هر انسان و برای زیست مسالمتآمیز در کنار یکدیگر ایستادهایم.»
عصر روز شنبه، پس از پایان رژه CSD در برلین، یک خودرو با سرعت وارد جمعیت حاضر در منطقه تیرگارتن (Tiergarten) شد. در این حادثهیک نفر کشته و دستکم ۲۹ نفر دیگر زخمی شدند که حال برخی از آنان وخیم گزارش شده است. فرد مظنون به انجام این حمله بعداً در جریان عملیات پلیس به ضرب گلوله کشته شد. گفته میشود او در گذشته بارها تلاش کرده بود تا در خارج از کشور به گروه تروریستی داعش بپیوندد.
ترامپ: در صورت شکست دیپلماسی، دستور عملیات نظامی گستردهتر را میدهم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه، ۲۷ ژوئیه (۵ مرداد) اعلام کرد که ایالات متحده حملات خود به ایران را به درخواست حکومت این کشور متوقف کرده است؛ وی در عین حال هشدار داد در صورتی که دو طرف نتوانند به توافق آتشبس جدیدی دست یابند، حملات از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ در هواپیمای اختصاصی رئیسجمهور (Air Force One) به خبرنگاران گفت: «آنها بسیار محترمانه از ما خواستند: “لطفاً حملات را متوقف کنید، بیایید ملاقات کنیم.” و ما در حال حاضر در چنین وضعیتی هستیم تا ببینیم چه پیش میآید. اگر به توافق نرسیم، به همان روال قبل بازخواهیم گشت.»
او افزود که “این امکان وجود دارد که با ایران معاملهای انجام دهیم و اتفاق خوبی ممکن است رخ دهد”.
ساعاتی پیشتر، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران تقاضا برای مذاکره را رد کرده بود .او با بیان این که “درخواست مذاکره از سوی ایران خبرسازی است و با ژن ایرانی همخوانی ندارد”، مدعی شده بود که “در حال حاضر هیچ مذاکرهای با طرف آمریکایی نداریم و تمرکز بر دفاع از ایران است”.
برای نخستین بار طی دو هفته گذشته، ترامپ روز جمعه به ارتش دستور داد تا آتشبس را حفظ کرده و هیچ حملهای علیه اهداف ایرانی در اطراف سواحل جنوبی ایران و منطقه تنگه هرمز انجام ندهد.
این تصمیم پس از جلسه با مشاوران ارشد و مقامات نظامی اتخاذ شد که طرح جدیدی را برای حملات همان روز به او ارائه کرده بودند.
رسانههای آمریکا قبلا گزارش کرده بودند که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و ژنرال دن کِین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نسبت به تشدید کارزار نظامی علیه ایران ابراز نگرانی کردهاند؛ نگرانیهایی که بخشی از آن به ذخایر مهمات ایالات متحده و دیگر پیامدهای احتمالیِ منفی این تصاعد بحران مربوط بوده است. دولت آمریکا این گزارشها را رد کرده است. همزمان اما تلاشها برای به جریان انداختن مذاکرات در جریان است و گفته میشود که ایران و عمان با کمک میانجیگران در مورد سازوکار ترددها در تنگه هرمز پیشرفتهایی داشتهاند.
عملیات نظامی گستردهتر
ترامپ ساعاتی پیشتر نیز در گفتگو با آکسیوس نیز اعلام کرد که تصمیم گرفته است حملات ایالات متحده به ایران را متوقف کند تا شانس دیگری به مذاکرات بدهد، او اما تأکید کرد که در صورت شکست دیپلماسی، میتواند دستور بازگشت به عملیاتهای نظامی گستردهتر را صادر کند.
تمرکز مذاکرات کنونی بر روی دستیابی به یک توافق جدید است که منجر به بازگشایی تنگه هرمز و راهاندازی مجدد گفتوگوها برای یک توافق جامع هستهای خواهد شد.
این گفتوگوها عمدتاً میان ایران و عمان در جریان است، اما کشورهای قطر، پاکستان، مصر و همچنین فرستادگان ترامپ، یعنی استیو ویتکاف و جرد کوشنر به طور فعال در آن مشارکت دارند.
ترامپ در این مصاحبه گفت: «ما در حال مذاکراتی بسیار جدی و عمیق با ایران هستیم. اگر این مذاکرات به نتیجه نرسد، به اقدام نظامی بسیار شدید بازخواهیم گشت.»
رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به این پرسش که تا چه مدت حاضر است به دیپلماسی فرصت دهد، گفت: «زمان زیادی نیست. این فرآیند یا خیلی سریع پیش میرود یا اصلاً پیش نخواهد رفت.»
منابع منطقهای اعلام کردند که مذاکرات میان عمان و ایران پیشرفتهایی داشته اما هنوز هیچ توافقی حاصل نشده است.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، روز دوشنبه با همتایان خود از ایران، قطر، عربستان سعودی، کویت و مصر گفتگوهای تلفنی داشت.
او در بیانیهای اعلام کرد که این گفتوگوها “بر راههای تقویت چشماندازها برای دستیابی به ترتیبات عملی، عادلانه و پایدار برای دریانوردی… از طریق تنگه هرمز متمرکز بوده است”.
به گفته یک منبع منطقهای در گفتوگو با اکسیوس، یکی از ایدهها این است که به ایران، عمان و سایر کشورهای منطقه اجازه داده شود برای تأمین امنیت دریانوردی، حفاظت از محیط زیست و سایر خدمات، “هزینههای خدماتیِ معقولی” دریافت کنند.
این منبع به تنگه مالاکا اشاره کرد، جایی که مالزی، اندونزی و سنگاپور به جای دریافت هزینه کلیِ ترانزیت، از شناورها بابت خدمات خاص هزینه دریافت میکنند — و آن را به عنوان یک الگوی احتمالی مطرح کرد.
احتمال دیگر این است که این هزینهها وارد یک صندوق مشترک شود که با مشارکت سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) اداره گردد.
ترامپ روز سهشنبه در کاخ سفید با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل دیدار خواهد کرد.
ترامپ گفت: «من قصد دارم با بیبی (نتانیاهو) درباره این واقعیت صحبت کنم که اگر من رئیسجمهور نبودم، ایران تا الان به سلاح هستهای دست یافته بود و اسرائیل نابود شده بود.»
غریبآبادی: ضمن مخالفت با کریدور جنوبی تنگه هرمز را دوباره بستیم
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه با اشاره به تحولات مربوط به تنگه هرمز، گفت که اقدام به بستن تنگه هرمز راساَ از سوی ایران تصمیم گرفته و اجرا شده است.
کاظم غریبآبادی که روز دوشنبه (۵ مرداد) در همایش “حقوقدانان جان فدا” سخن میگفت، با اشاره به روند مذاکرات اخیر، گفت: « پس از آنکه جمهوری اسلامی ایران در پی جنایات آمریکا و حدود بیش از دو هفته پیش، بار دیگر تنگه هرمز را بست، گفتوگوهایی در عمان برگزار شد.»
ظاهراَ منظور غریبآبادی از “جنایات آمریکا” همراهی و هماهنگی این کشور با عمان در راهاندازی کریدور جنوبی بوده است.
به گفته او اصرار طرف مقابل (آمریکا) این بود که مسیر جنوبی که برای تردد کشتیها باز شده بود، تا زمان رسیدن مذاکرات ایران و عمان به نتیجه، همچنان باز بماند و پس از آن بسته شود، اما هیات ایرانی این پیشنهاد را نپذیرفت.
غریبآبادی در این رابطه افزود: «ما بهصراحت اعلام کردیم که … اینگونه طرحها مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت. پس از آن نیز سیاست تداوم انسداد تنگه هرمز و اعمال دور شدید دریایی ادامه یافت که این نیز جلوهای از دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران است.»
برقراری کریدور جنوبی
برقراری “کریدور جنوبی” (در مسیر آبهای سرزمینی عمان در جنوب تنگه هرمز) در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ (اوایل تیر ۱۴۰۵) کلید خورد.
عمان با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و با استناد به حقوق بینالمللی اعلام کرد که برای تضمین امنیت عبور و مرور تجاری و کاهش بحران در تنگه هرمز، یک کریدور دریایی موقت جدید در آبهای جنوبی ایجاد میکند.
ارتش آمریکا و نیروهای ائتلاف سنتکام هم پس از آن رسماً اعلام کردند مسیر جدید تجاری گسترشیافتهای در جنوب تنگه هرمز و نزدیک سواحل عمان ایجاد شده و اقدام به هدایت کاروانها و کشتیهای تجاری از این مسیر کردند.
ایران راهاندازی کریدور جنوبی را “یک اقدام یکجانبه از سوی آمریکا و خارج از چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد” (توافق موقت مدیریت تنگه هرمز) دانست. به گفته کارشناسان بیم جمهوری اسلامی این بود که کریدور جنوبی نیاز به مسیرهای ایران در تنگه هرمز را بلاموضوع کند و این تنگه به عنوان اهرم فشار در مذاکرات با آمریکا بلاموضوع و خنثی شود.
پس از تردد برخی کشتیها بدون هماهنگی تهران از این کریدور جنوبی، ایران اعلام کرد این مسیر امن نخواهد بود که در نتیجه آن چندین نفتکش مورد اصابت قرار گرفتند و دور جدیدی از حملات هوایی آمریکا به مواضع ساحلی رخ داد، که نزدیک به دو هفته ادامه یافت و حملات متقابل ایران به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه وکشتیهای عبوری در تنگه هرمز را در پی داشت.
در حال حاضر مذاکراتی میان عمان و ایران بر دستیابی به تفاهم و درکی مشترک از تفاهمنامه و ایجاد سازوکارهای مدیریت مشترک تنگه هرمز در جریان است، ولی ایران از زبان سخنگوی وزارت خارجهاش اعلام کرده است که این مذاکرات، به رغم پیشرفهای آن، به معنای رفع انسداد تنگه هرمز نیست و این تنگه همچنان بسته است. این در حالی است که سی ان ان گزارش داده است که تردد در تنگه هرمز همچنان از مسیرهای ایران انجام میشود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس روز دوشنبه، به نقل از “یکی از مقامات منطقهای” گزارش داد که “پیشرفت حاصل شده در تلاشهای میانجیگری” قابل توجه” است و میانجیگران (پاکستان و قطر) با ایران و عمان بر روی مکانیسمی برای مدیریت تردد شناورها از تنگه هرمز کار میکنند.
پروندههای فساد؛ “تعیین تکلیف بیش از ۲۰ هزار مورد با مجموع ۹۴ میلیارد یورو”
ذبیحالله خداییان، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، از تشکیل هیئت ویژه قضایی برای رسیدگی فوقالعاده به پروندههای مفاسد ارزی و تعیین تکلیف بیش از ۲۰ هزار شخص حقیقی و حقوقی با مجموع ۹۴ میلیارد یورو تعهد ارزی ایفانشده خبر داد. به گفته وی، با ورود دستگاه قضایی تاکنون وضعیت حدود ۲۰ میلیارد یورو مشخص شده و پروندههای متخلفان در سه سطح بدهکاران کلان، متوسط و خرد در حال ارسال به مراجع قضایی و تعزیرات است.
رئیس سازمان بازرسی با افشای ابعاد تازهای از سوءاستفادهها در چرخه دور زدن تحریمها و تجارت خارجی، از “خیانت برخی تراستیها” خبر داد و اعلام کرد تنها در یک نمونه، یک تراستی با سوءاستفاده از موقعیت خود، ۲۰۰ میلیون دلار از سرمایههای ارزی کشور را بازنگردانده و از ایران خارج شده است.
بخش دیگری از گزارش سازمان بازرسی به فساد ساختاری در حوزه کارتهای بازرگانی اختصاص داشت. خداییان با انتقاد از حذف “اهلیتسنجی” که منجر به جهش بیسابقه صدور کارتهای بازرگانی به ۹۳ هزار فقره در سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ شده است، از شناسایی شبکههای اجاره کارت، معرفی ۳۰۰ متخلف با ۲.۴ میلیارد یورو بدهی ارزی به دادگاه و تشکیل پرونده قضایی برای چهار تن از معاونان وزارت صمت خبر داد.
سازمان بازرسی کل کشور بر ضرورت اصلاح فوری آییننامه کارتهای بازرگانی، بازگشت به اهلیتسنجی سختگیرانه و ابطال کارتهای فاقد صلاحیت تأکید کرده و هشدار داده است که علاوه بر برخورد با دلالان و بدهکاران ارزی، دستگاههای متولی از جمله وزارت صمت، گمرک و اتاقهای بازرگانی نیز باید پاسخگوی ترکفعلها و ساختار معیوب فعلی باشند.
اخیراَ سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی، در اظهاراتی اعلام کرده است که حدود ۲۰۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات طی سالهای گذشته به کشور بازنگشته است. رقمی که اگرچه با برخی برآوردهای رسمی تفاوت دارد، اما بزرگی آن نشان میدهد مسئله رفع تعهدات ارزی دیگر یک موضوع فنی و اداری نیست، بلکه نشانه بارزی از فساد ساختاری تلقی میشود
همزمان حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نیز در تازهترین اظهارات خود اعلام کرده است که از سال ۱۳۹۷ تا پایان خرداد ۱۴۰۵ بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات به چرخه رسمی اقتصاد کشور بازنگشته است.
دستیار وزیر خارجه آمریکا خواستار توقف اعدام معترضان و آزادی زندانیان سیاسی شد
وزارت امور خارجه ایالات متحده با صدور بیانیهای با انتقاد شدید از افزایش اجرای احکام اعدام در ایران، خواهان توقف فوری مجازات معترضان و آزادی تمامی زندانیان سیاسی شد.
رایلی بارنز، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در امور دموکراسی، حقوق بشر و کار، با تأکید بر پشتیبانی از حقوق اساسی شهروندان ایرانی اعلام کرد: «ما اعدام شهروندان خودشان توسط رژیم [ایران] را محکوم میکنیم؛ جوانان شجاع ایرانی که جرأت کردند صدای خود را بلند کنند. ما در مطالبه مردم ایران برای آزادی همه زندانیان سیاسی و توقف اعدام افرادی که صرفاً بهدلیل استفاده مسالمتآمیز از حقوق بشر و آزادیهای اساسی خود مجازات شدهاند، در کنار آنان ایستادهایم. جهان نظارهگر است.»
اظهارات این مقام ارشد آمریکایی در شرایطی مطرح میشود که گزارشهای متعددی از سوی گزارشگران ویژه سازمان ملل متحد و سازمانهای حقوق بشری بینالمللی مانند عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، نسبت به روند فزاینده اجرای احکام اعدام در ایران ابراز نگرانی کردهاند.
به گزارش نهادهای بینالمللی، طی سالهای اخیر و در پی موج اعتراضات سراسری در ایران، دهها تن از بازداشتشدگان جوان با اتهامات امنیتی سنگین روبهرو شده و برخی از آنان به اعدام محکوم یا حکمشان به اجرا درآمده است. کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل بارها در بیانیههای رسمی خود تأکید کردهاند که بسیاری از این محاکمات فاقد معیارهای شفاف دادرسی عادلانه بوده و متهمان از حق دسترسی آزاد به وکیل محروم بودهاند.
بیانیه اخیر وزارت خارجه آمریکا نشاندهنده تداوم فشارهای دیپلماتیک بینالمللی بر تهران در خصوص وضعیت پروندههای حقوق بشری و سرنوشت زندانیان سیاسی در کشور است.
موافقت اسرائیل با چارچوب قانونی ورود “نیروی بینالمللی ثبات” به غزه
به گزارش رسانههای اسرائیلی کابینه امنیتی این کشور روز یکشنبه چارچوب قانونی لازم برای ورود “نیروی بینالمللی ثبات” (ISF) به نوار غزه را به تصویب رساند.
نیروی ISF بخشی از “شورای صلح” دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا است و وظیفه آن اعزام نیروهای حفظ صلح بینالمللی به نوار غزه جهت حفظ نظم و امنیت است.
این مصوبه پیش از دیدار برنامهریزیشده روز سهشنبه میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و ترامپ در واشنگتن به تصویب رسید.
روزنامه هاآرتص گزارش داد که کابینه اسرائیل با ورود مرحله نخست یک نیروی حفظ صلح بینالمللی به منطقهای محدود در رفح، در چارچوب طرح ۲۰ مادهای ترامپ برای غزه، موافقت کرده است.
نیکولای ملادینوف، فرستاده ارشد شورای صلح در امور غزه، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر) نوشت که موافقت اسرائیل “بخشی حیاتی از چارچوب توافقشده برای تثبیت غزه، پشتیبانی از خلع سلاح و زمینهسازی برای انتقال قدرت به یک اداره انتقالیِ کارآمدِ فلسطینی است”.
او افزود: «تمرکز اصلی اکنون بر این است که مطمئن شویم طرح ۲۰ مادهای برای غزه را به جلو پیش میبریم.»
روزنامههای اورشلیم پست و واینت گزارش دادند که مرحله نخست این طرح شامل یک پروژه پایلوت (آزمایشی) در رفح است که در آن اسکان موقت برای شهروندان فلسطینی ساخته خواهد شد.
بر اساس این گزارشها، هر فردی که بخواهد در این منطقه زندگی کند، تحت مراحل گزینش و ارزیابی امنیتی سختی قرار خواهد گرفت تا اطمینان حاصل شود که هیچ ارتباط یا وابستگی به گروه اسلامگرای فلسطینی حماس ندارد.
پس از توافق آتشبسی که در ماه اکتبر به دست آمد، ترامپ شورای صلح را به عنوان بخشی از یک طرح صلح پس از دو سال جنگ میان اسرائیل و حماس تأسیس کرد. این نهاد برای نظارت بر بازسازی و امنیت در نوار غزه طراحی شده است.
عربستان هدف حملات شبهنظامیان عراقی همسو با ایران قرار گرفت
عربستان سعودی اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور چند فروند پهپاد را که قصد داشتند تأسیسات نفتی در “استان شرقی” و ریاض را هدف قرار دهند، رهگیری و منهدم کرده است. این کشور شبهنظامیان تحت حمایت ایران در عراق را مسئول این حملات دانست.
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی وزارت دفاع عربستان، روز دوشنبه، ۲۷ ژوئیه، گفت که این حملات ناموفق طی چند ساعت گذشته رخ داده است و آنها را اقدامات تروریستی پرتابشده از خاک عراق توصیف کرد.
المالکی افزود که پادشاهی عربستان حق مشروع برای دفاع از امنیت، مردم و زیرساختهای حیاتی خود را دارد و تأکید کرد که عربستان حق پاسخگویی در زمان و مکان مناسب را برای خود محفوظ میدارد.
وزارت امور خارجه عربستان نیز در بیانیهای جداگانه، این حملات پهپادی صورتگرفته توسط شبهنظامیان تحت حمایت ایران در عراق را به شدت محکوم کرد.
این وزارتخانه بر عزم عربستان سعودی برای حفاظت از امنیت و حاکمیت خود، بازداشتن متجاوزان و پاسخ به منابع این حملات تأکید کرد.
وزارت خارجه عربستان همچنین از دولت عراق خواست تا تمامی اقدامات لازم را به عمل آورد تا اطمینان حاصل شود که از خاک عراق به عنوان سکوی پرتابی برای حمله به پادشاهی عربستان استفاده نمیشود.
این نخستین باری نیست که عربستان هدف گروههای همسو با ایران در عراق قرار میگیرد.
بر اساس بیانیههای قبلی وزارت دفاع عربستان سعودی، آخرین حمله پهپادی به عربستان از خاک عراق در اواسط ماه مه رخ داده بود.
به گفته این وزارتخانه، در تاریخ ۱۸ مه سه فروند پهپاد از سمت عراق وارد حریم هوایی عربستان سعودی شدند. با این حال، دولت عراق اعلام کرد که هیچگونه پرتاب پهپادی از خاک خود به سمت عربستان را شناسایی نکرده است.
عربستان سعودی گروههای شبهنظامی طرفدار ایران در عراق را مسئول این حملات دانسته است. همچنین به گفته تحلیلگران، در ماه آوریل صدها فروند پهپاد به سمت عربستان سعودی شلیک شد که ظاهراً بسیاری از آنها از جنوب عراق هدایت شده بودند.
ایران، “محور اصلی” گفتوگوهای نتانیاهو و ترامپ در واشنگتن
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیش از دیدار روز سهشنبه (۲۷ ژوئیه) خود با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تنها اشارههایی مبهم درباره موضوعاتی که میخواهد با “دوست” اسرائیل در واشنگتن مطرح کند، ارائه داده است.
به گزارش خبرگزاری آلمان او کمی پیش از پرواز به سمت ایالات متحده گفت که محور اصلی گفتوگوها ایران خواهد بود و هدفش حفظ امنیت اسرائیل است. با این حال، ناظران بر این باورند که نخستوزیر اسرائیل در هشتمین دیدار خود با ترامپ در دومین دوره ریاستجمهوری او، اهداف ملموستری را دنبال میکند.
اسرائیل در حملات اخیر آمریکا به ایران نقش فعالی نداشته است. پس از ۱۳ شب متوالی، ارتش آمریکا در حال حاضر حملات خود را به حالت تعلیق درآورده است. بر اساس گزارشهای رسانهای، ایالات متحده و متحدان عرب آن در حال حاضر نگرانند که مداخله اسرائیل در جنگ، بازگشت به مذاکرات را دشوارتر کند. به همین دلیل، طبق گزارش روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از افراد مطلع از اسرائیل خواسته شده تا خود را کنار بکشد.
روزنامه اسرائیلی هاآرتص گمانهزنی میکند که نتانیاهو ممکن است به ترامپ فشار وارد کند که ایالات متحده اهداف مهمی برای اسرائیل در ایران، مانند برنامه هستهای این کشور را هدف قرار دهد. طبق این گزارش، نخستوزیر اسرائیل ممکن است همچنین پیشنهاد دهد که خودِ اسرائیل مجدداً وارد این نبرد شود.
با این حال، نتانیاهو روز یکشنبه در گفتوگو با شبکه آمریکایی “فاکس نیوز” تکذیب کرد که در این دیدار اطلاعات جدیدی درباره برنامه هستهای به ترامپ ارائه خواهد داد.
مئیر بنشبات، مشاور سابق امنیت ملی اسرائیل نیز در یادداشتی در روزنامه “اسرائیل هیوم” مینویسد که نخستوزیر اسرائیل میخواهد رئیسجمهور آمریکا را متقاعد کند که مذاکره با ایران بیفایده است. به گفته کارشناسان، اسرائیل همچنان به سقوط حکومت ایران پایبند است. رهبری اسرائیل بازگشت به جنگ را ترجیح میدهد، زیرا از دیدگاه آنها توافق بین واشنگتن و تهران، رهبری ایران را تقویت میکند. علاوه بر این، اسرائیل بیم آن دارد که یک توافق، دغدغههای امنیتی اسرائیل را به اندازه کافی در نظر نگیرد. در اسرائیل دهها سال است که این نگرانی وجود دارد که تهران در حال توسعه سلاحهای هستهای است؛ ادعایی که حکومت ایران آن را رد میکند.
رسانهها در ماههای اخیر گمانهزنی میکردند که رابطه نتانیاهو و ترامپ به شدت به تیرگی گراییده باشد، از جمله به دلیل تشدید تنش در مناقشه اسرائیل با حزبالله لبنان که در برهههایی مذاکرات بین آمریکا و ایران را به خطر میانداخت. طبق گزارشها، ترامپ به همین دلیل با نتانیاهو برخورد تندی داشته است.
هاآرتص نوشته است که نتانیاهو دست خالی به واشنگتن نمیرود و پیش از دیدار، ژستهای “حسن نیت” نشان داده است؛ به عنوان مثال، اسرائیل اخیراً نیروهای خود را از منطقهای در جنوب لبنان خارج کرد. این منطقه یکی از چند «منطقه پایلوت» (آزمایشی) است که در آن نیروهای مسلح لبنان باید کنترل را به دست گرفته و حزبالله را خلع سلاح کنند. اما این روزنامه احتمال میدهد که ترامپ اکنون گامهای فراتری را از نتانیاهو مطالبـه کند.
ناظران در اسرائیل بر این باورند که نتانیاهو در آستانه انتخابات پارلمانی که برای ۲۷ اکتبر برنامهریزی شده است، با وجود تمام اختلافنظرها روی حمایت ترامپ حساب باز کرده است. ترامپ در اسرائیل به عنوان کسی شناخته میشود که با پیش بردن معامله غزه، آزادی گروگانهای ربودهشده در جریان قتلعام حماس در اکتبر ۲۰۲۳ را ممکن ساخت. طبق نظرسنجیهای فعلی، مشخص نیست که آیا نتانیاهو میتواند پس از انتخابات دوباره اکثریتی را برای خود تضمین کند یا خیر.
زلنسکی: این ایران بود که اول به ما حمله کرد
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین میگوید که حمله این کشور به کشتی ایرانی در دریای خزر پیشدستانه نبوده و ایران و کره شمالی با تامین سلاح، فناوری نظامی و نیروی انسانی برای روسیه، پیش از این به اوکراین حمله کردهاند.
او در مصاحبهای با شبکه اسکاینیوز از “هشیاری” نسبت به خطر بازشدن یک جبهه جدید سخن گفت و تاکید کرد که اوکراین در این مسیر گام نخواهد گذاشت. او ولی افزود: «اما باید صادق باشیم: ایرانیها و کرهایهای شمالی پیش از این به ما حمله کردهاند. امیدوارم این حملات را افزایش ندهند، اما باید برای همه چیز آماده باشیم.»
زلنسکی همچنین با بیان این که اوکراین نه با ایران و نه با کره شمالی مشکلی نداشته است، این دو کشور را متهم کرد که بدون دلیل به خصومت علیه اوکراین روی آوردهاند و “با ارسال پهپاد، موشک، گلولههای توپخانه ۱۵۵ میلیمتری و نیروی انسانی، شامل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی عملا در کنار روسیه بر علیه اوکراین اقدام کردهاند”.
او به طور مشخص در مورد ایران گفت: «آنها در سال اول جنگ هزاران فروند از این پهپادها [شاهدها] را به روسیه دادند. سپس مجوز تولید آن را واگذار کردند. آنها چه کاری انجام دادند؟ آیا به ما حمله کردند؟ من فکر میکنم بله، آنها قبلاً این کار را انجام دادهاند.»
در تاریخ ۲۵ ژوئیه، ایران اوکراین را به حمله به یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر متهم کرد. تهران حمله به این کشتی ایرانی را یک “اقدام تجاوزکارانه” خواند و کییف را به تلاش برای گسترش منطقهای جنگ اوکراین متهم نمود.
وزارت امور خارجه ایران همچنین اعلام کرد که این کشور طبق اصل دفاع از خود بر اساس حقوق بینالملل، از منافع و امنیت ملی خود دفاع خواهد کرد. وزیر امور خارجه ایران نیز تهدیدی خطاب به زلنسکی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر) منتشر کرد.
در همان روز (۲۵ ژوئیه)، زلنسکی از “نتایج بسیار قوی با حملات دوربرد در دریای خزر” خبر داد و به کشتیهایی اشاره کرد که برای حمل محمولههای نظامی از ایران استفاده میشدند.
ایران پیش از این نیز اوکراین را به دلیل کمک پهپادی به اسرائیل تهدید کرده و اعلام کرده بود که اوکراین سرزمین خود را به یک هدف نظامی مشروع تبدیل کرده است؛ با این حال، زلنسکی در آن زمان تأکید کرده بود که اوکراین با ایران در جنگ نیست.
اسرائیل و اردن از رهگیری دو پهپاد خبر دادند
ارتش اسرائیل اعلام کرد روز دوشنبه ۲۷ ژوئیه (۵ مرداد) دو پهپاد را در نزدیکی مرز اردن رهگیری کرده و در حال بررسی منشأ و مبدأ شلیک آنهاست. در بیانیهای که ارتش اسرائیل در این رابطه منتشر کرده، گفته شده است که این پهپادها وارد قلمرو اسرائیل نشدهاند.
همزمان ارتش اردن نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد صبح روز دوشنبه دو فروند پهپاد را رهگیری و منهدم کرده است. در این بیانیه گفته شده است این حادثه هیچگونه تلفات جانی یا خسارات مادی نداشته است. ارتش اردن به مبدأ پرتاب این پهپادها اشارهای نکرده است.
ارتش اسرائیل اوایل ماه ژوئیه گفته بود که نیروهای اسرائیلی و اردنی یک موشک ایرانی را که به سمت شهر عقبه در اردن شلیک شده بود، رهگیری کردند. عقبه تنها شهر ساحلی اردن است که حدود ۵ کیلومتر با شهر ایلات در اسرائیل فاصله دارد. این شهر بندری از نظر تجاری و نظامی اهمیت زیادی دارد و تقریباً تمام واردات و صادرات دریایی اردن از طریق بندر عقبه انجام میشود.
نتانیاهو در آستانه دیدار با ترامپ: برنامه هستهای ایران را سالها به عقبانداختهایم
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، معتقد است برنامه هستهای ایران برای چندین سال به عقب رانده شده است. او در گفتوگو با شبکه آمریکایی فاکسنیوز با بیان آن که “بخش بزرگی از تأسیسات هستهای ایران نابود شده”، افزود: «البته این به آن معنا نیست که آنها نتوانند دوباره تلاش کنند این برنامه را بازسازی کنند، اما ما آنها را برای چندین سال به عقب راندهایم.»
نتانیاهو همچنین مدعی شد که در حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، ۲۰ دانشمند هستهای ایران نیز از میان برداشته شدهاند.
اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ به مدت دوازده روز با ایران وارد جنگ شد و همراه با آمریکا تأسیسات مهم هستهای ایران را بمباران کرد. نتانیاهو در ابتدا گفته بود برنامه هستهای ایران نابود شده است، اما اندکی بعد اعلام شد که این برنامه تنها چند سال به عقب رانده شده است. در ۲۸ فوریه نیز جنگ ایران با حملات مشترک تازه از سر گرفته شد و پس از یک آتشبس موقت، درگیریها دوباره تشدید شد.
قرار است نتانیاهو روز سهشنبه ۲۷ ژوئیه، برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به واشنگتن سفر کند.
در همان روز، در پایتخت آمریکا مراسم یادبودی برای سناتور درگذشته لیندزی گراهام برگزار میشود که نتانیاهو نیز قصد دارد در آن شرکت کند.
ترامپ در دومین دوره ریاست جمهوری خود تاکنون چندین بار با نتانیاهو دیدار کرده است. رسانهها در ماههای گذشته گمانهزنی کرده بودند که روابط این دو تیره شده باشد، زیرا ترامپ در جریان جنگ چندین بار بهطور علنی از نتانیاهو انتقاد کرده بود و در زمینه راهبرد جنگ و مذاکره با ایران میانشان اختلافاتی شکل گرفته بود.
نتانیاهو به فاکسنیوز گفت که در دیدار با ترامپ میخواهد بشنود رئیس جمهور آمریکا درباره ایران چه برنامهای دارد. او افزود که در بسیاری از موارد، تصمیم نهایی با ترامپ است و از او به عنوان “دوست خوب” یاد کرد. او همزمان به ایران هشدار داد که اگر بهطور مستقیم یا از طریق نیروهای نیابتی، به اسرائیل حمله کند، “اشتباه بزرگی” مرتکب خواهد شد و پاسخ اسرائیل “بسیار قاطع و قدرتمند” خواهد بود.
نفتالی بنت: قطر یک سرطان یهودستیز و خشونتطلب و به دنبال نابودی اسرائیل است
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل و رهبر حزب “با هم” در جریان یک سخنرانی در کنفرانس مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل اعلام کرد که اگر در آینده دولت تشکیل دهد، قصد دارد قطر را به عنوان “یک کشور دشمن” معرفی کند.
او قطر را یک “سرطان یهودستیز و خشونتطلب” خواند که “در حال گسترش متاستازهای خود به غرب و حتی دفتر نخستوزیری اسرائیل با هدف از بین بردن این کشور” است.
بنت همچنین مدعی شد قطر از طریق شبکه خبری “الجزیره” یک “عملیات نفوذ جهانی با هدف از بین بردن اسرائیل” را هدایت میکند.
او گفت: «زمانی که نخستوزیر بودم به اطلاعاتی دسترسی داشتم که نشان میداد قطر به سپاه پاسداران کمک مالی میکند.»
شبکه الجزیره در سال ۱۹۹۶ در دوحه تأسیس شد و بودجه اصلی آن از سوی دولت قطر تأمین میشود. این شبکه یکی از شناختهشدهترین رسانههای جهان عرب به شمار میرود و افزون بر عربی، به زبانهای مختلف از جمله انگلیسی نیز برنامه پخش میکند.
دولت اسرائیل به ویژه در سالهای اخیر بارها الجزیره را به جانبداری از گروه تروریستی حماس و آسیب زدن به امنیت ملی اسرائیل متهم کرده است. الجزیره این اتهامات را تکذیب میکند.
کاهش ۶ درصدی بهای نفت در پی توقف حملات متقابل آمریکا و ایران
بهای جهانی نفت در روز دوشنبه ۲۷ ژوئیه (۵ مرداد)، در پی توقف درگیریها بین آمریکا و ایران به شدت کاهش یافت، هر چند معاملهگران همچنان با احتیاط تحولات بازار را دنبال میکنند.
بنا بر گزارشها نفت برنت با ۶.۷ درصد کاهش، به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۶.۱ درصد افت، در حدود ۸۴ دلار در هر بشکه معامله شد.
کارشناسان و معاملهگران نفت حملات اخیر حوثیها به تأسیسات نفتی آرامکو عربستان سعودی و نفتکشهای این کشور در تنگه بابالمندب را یکی از مهمترین عوامل تهدیدکننده امنیت عرضه جهانی انرژی میدانند. همزمان کاهش تردد کشتیها از تنگه هرمز نیز ریسک اختلال صادرات نفت خاورمیانه را افزایش داده است.
بنا بر دادههای شرکت کپلر، طی دو روز گذشته روزانه کمتر از ده کشتی از تنگه هرمز عبور کردند. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ، به طور معمول روزانه حدود ۱۰۰کشتی تجاری از این آبراه مهم بینالمللی عبور میکردند.
به گزارش شبکه خبری سیانان، تحلیلگران دویچه بانک در یادداشتی که روز دوشنبه منتشر شد نوشتند که حملات حوثیها خطر “اختلال همزمان در هر دو مسیر صادراتی خلیج فارس و دریای سرخ” را افزایش داده است. آنها افزودند: «بنابراین هرچند توقف درگیریها میان بازیگران اصلی خبر خوشایندی است، اما این وقفه بسیار شکننده است، بهویژه با توجه به اینکه درگیریهای جانبی همچنان ادامه دارند.»
