بیانیه فریدریش مرتس؛ سیاست خارجی در دوران قدرت‌های بزرگ

در شرایطی که جهان در وضعیت پرتنشی قرار دارد، صدر اعظم آلمان پیش از نشست اتحادیه اروپا بیانیه‌ای دولتی ارائه می‌کند. او در آغاز دوران صدراعظمی خود وعده رهبری داده بود، اما اجرای این وعده در عمل همیشه آسان نیست.فریدریش مرتس روز چهارشنبه ۱۸ مارس (۲۷ اسفند) قرار است پیش از برگزاری نشست اتحادیه اروپا یک بیانیه دولتی ارائه کند. مرتس دوست دارد خود را به‌عنوان یک چهره رهبری در اروپا نشان دهد. صدر‌ اعظم آلمان در بیانیه‌ای در پایان ماه ژانویه گفته بود: «ما تنها زمانی می‌توانیم دیدگاه‌های خود را در جهان فقط تا حدی به اجرا بگذاریم که یاد بگیریم زبان سیاست قدرت را نیز صحبت کنیم.»

با این حال، گاهی این سیاستمدار حزب دموکرات مسیحی (CDU) کمی منفعل به نظر می‌رسد، مانند اوایل همین ماه در کاخ سفید، زمانی که در برابر انتقادات شدید دونالد ترامپ از اسپانیا به‌دلیل حمایت ناکافی در جنگ ایران، سکوت کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

برای سیاستمدار حزب سبز‌ها، دبورا دورینگ، این موضوع نمادی از سیاست خارجی مرتس است. به گفته دورینگ، این رویکرد به وحدت اروپا کمکی نمی‌کند: «مرتس صدراعظمی است که نه‌تنها چیزی نمی‌گوید، چیزی نمی‌بیند و چیزی نمی‌شنود، بلکه در مسائل اساسی سیاست خارجی ترجیح می‌دهد سکوت کند.»

ابتدا احتیاط، اکنون فاصله‌گیری

در موقعیت‌های دیگر نیز مرتس محتاط عمل کرده است. او چند ماه پیش چین را به‌طور تندی بخشی از “محور خودکامگان” توصیف کرده بود، اما در سفرش به پکن در ماه فوریه با لحنی ملایم‌تر از “شراکت راهبردی جامع” سخن گفت که می‌خواهد آن را گسترش دهد.

بیشتر بخوانید: فریدریش مرتس ظرفیت بالایی در روابط آلمان و چین می‌بیند

او همچنین حمله آمریکا به ونزوئلا را مورد انتقاد قرار نداد و در ابتدا از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران دفاع کرد. اما این هفته از مواضع دونالد ترامپ فاصله گرفت.

مرتس گفت: «ایالات متحده آمریکا و اسرائیل پیش از این جنگ با ما مشورت نکردند. درباره ایران تصمیم مشترکی درباره اصل یا نحوه اقدام وجود نداشت.»

بنابراین به گفته او، مشارکت نظامی آلمان مطرح نیست: «ما این کار را نخواهیم کرد.» با این حال، صدراعظم همچنان از ارائه ارزیابی حقوقی درباره این حملات خودداری می‌کند.

منتقدانی مانند دورینگ هشدار می‌دهند که این برخورد محتاطانه می‌تواند پیامدهای منفی داشته باشد: «مشکل اینجاست که آلمان به این ترتیب به فرسایش نظمی بین‌المللی که بر قوانین و قواعد استوار است، کمک می‌کند.»

برخی دیگر اما این‌قدر سخت‌گیر نیستند. پتر نویمان، کارشناس سیاست امنیتی در کینگز کالج لندن و عضو حزب دموکرات مسیحی، می‌گوید: «برایم قابل فهم است که چرا صدراعظم در حال حاضر این‌گونه عمل می‌کند.»

او معتقد است که با توجه به وابستگی‌ها به آمریکا، مثلاً در حوزه دفاعی، مرتس باید رویکرد دیپلماتیک خود را حفظ کند و از ارتباط خود با ترامپ برای پیشبرد اهداف آلمان و اروپا استفاده کند.

او همچنین تأکید می‌کند: «بسیار مهم است که ما به‌عنوان اتحادیه اروپا قوی ظاهر شویم و به بیشترین اجماع ممکن دست یابیم.» اما اتحادیه اروپا هنوز با این هدف فاصله دارد: بیش از حد دچار اختلاف، کند و غیرمنعطف است.

نویمان می‌افزاید: «مرتس تاکنون نتوانسته این وضعیت را تغییر دهد و به همین دلیل بیشتر بر همکاری با چند شریک محدود در قالب تروئیکای اروپایی (آلمان، فرانسه و بریتانیا) تمرکز کرده است.»

آلمان و زبان سیاست قدرت

رودریش کیزه‌وتر، سیاستمدار حوزه سیاست خارجی از حزب دموکرات مسیحی، هشدار می‌دهد که نباید کشورهایی مانند لهستان، ایتالیا و کشورهای بالتیک نادیده گرفته شوند و منابع محدود باید اولویت‌بندی شوند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

از نظر او، این به‌ویژه به معنای حمایت بیشتر از اوکراین در برابر روسیه است. مرتس در دوران اپوزیسیون وعده‌های بیشتری از جمله ارسال موشک‌های کروز داده بود.

اکنون آلمان همراه با دیگر کشورهای اروپایی قصد دارد سامانه‌های دفاعی بیشتری ارسال کند و کاهش تحریم‌های آمریکا علیه روسیه را به‌شدت نقد کرده است. اما هنوز استراتژی روشنی برای روند صلح در اوکراین دیده نمی‌شود، موضوعی که همچنان به آمریکا و روسیه وابسته است.

بیشتر بخوانید: مرتس در داووس: وارد عصر سیاست قدرت‌های بزرگ شده‌ایم

سیاست خارجی در دوران قدرت‌های بزرگ، برای کشورهایی هم‌چون آلمان، به این معناست که صحبت کردن به زبان سیاست قدرت، آن‌قدرها هم که به نظر می‌رسد ساده نیست.

EnglishGermanPersian