خبرهای کوتاه و فشرده درباره این اعتراضها را در این مجموعه بخوانید.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
دهها فعال سیاسی و مدنی: زمان تغییر بزرگ فرا رسیده است
در ادامه اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ که از اعتصاب و تعطیلی مغازهها در بازار تهران آغاز شده و اکنون به دهها شهر کشور کشیده شده است، گروهی متشکل از ۲۲۲ فعال سیاسی، مدنی و مدافعان حقوق بشر با انتشار متنی مشترک، از “بیانیه ۱۷ امضایی” با محوریت “نجات ایران” حمایت کردند.
در این متن، اعتراضات اخیر بازتاب “دردها و رنجهای پایانناپذیر ملتی” توصیف شده که زیر فشار “استبداد دینی، سیاست خارجی ستیزهجو، ایدئولوژی ارتجاعی حاکمیت و سیاستهای مخل توسعه” به ستوه آمده است.
امضاکنندگان این متن اعلام کردهاند که از گزاره محوری بیانیه ۱۷ فعال سیاسی و مدنی مبنی بر این که “نظام نامشروع جمهوری اسلامی رفتنی است” حمایت میکنند.
در این بیانیه، تاکید شده که تنها راه نجات کشور از پرتگاه کنونی، “گسترش اعتراضات سازمانیافته و همگرایی نیروهای دموکراسیخواه و خواهان تغییرات ساختاری سیاسی” است.
امضاکنندگان با اشاره به شعارهای آزادیخواهانه و ضد استبدادی در خیابانها، بر این نکته تاکید کردهاند که این اعتراضات حول خواستهایی شکل گرفته که ریشه در مطالبه تاریخی جامعه ایران برای دستیابی به “آزادی، دم دموکراسی و حاکمیت ملی” دارد.
در متن این حمایتنامه آمده است که “زمان تغییر بزرگ فرا رسیده است” و خشونت و سرکوب نمیتواند ملتی را که تصمیم گرفته سرنوشت خود را تغییر دهد، متوقف کند.
به گفته نویسندگان متن، این جنبش باید بتواند در “لحظه موعود” برگزاری رفراندوم و انتخابات مجلس موسسان را در چارچوب “موازین انتخابات آزاد و منصفانه” و با تاکید بر “حفظ یکپارچگی سرزمینی و استقلال ایران” بر حاکمیت تحمیل کند.
امضاکنندگان در پایان گذار به دموکراسی را چراغ راه خود در این دوره از اعتراضات معرفی کردهاند.
پیام زهرا رهنورد: به اتفاق از استبداد به سوی دموکراسی گذار خواهیم کرد
زهرا رهنورد، از چهرههای شاخص جنبش اعتراضی سبز در پیامی، ضمن ابراز همدردی با خانوادههای جانباختگان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، بر ادامه مبارزه برای “گذار از استبداد به دموکراسی” تاکید کرد.
رهنورد در این پیام که در صفحه اینستاگرام “کلمه”، نزدیک به میر حسین موسوی در تاریخ ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ منتشر شده، با تسلیت به خانوادههای جوانانی که در اعتراضات کشته شدهاند، از آنان با عنوان “جوانان وطن” یاد کرده و خطاب به معترضان گفته است: «نترسید نترسید، ما همه با هم هستیم.»
استعفای معاون ارزی بانک مرکزی؛ همتی دستیار جدید در امور ارزی منصوب کرد
به گزارش منابع خبری داخلی ایران، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی روز چهارشنبه ۱۷ دی با استعفای علیرضا گچپززاده، معاون ارزی این بانک موافقت کرد.
گچپززاده در دوره ریاست محمدرضا فرزین به این سمت منصوب شده بود و همچنان از چهرههای شناختهشده در حوزه سیاست ارزی بهشمار میرفت.
با پذیرش این استعفا، کرسی معاونت ارزی بانک مرکزی فعلاً بدون متصدی مانده است. همتی روز گذشته در حکمی جداگانه، مهدی دارابی را بهعنوان دستیار رئیس کل در امور ارزی منصوب کرده بود؛ سمتی که جایگزین رسمی معاونت ارزی نیست.
روز سهشنبه ۱۶ دی (۶ ژانویه ۲۰۲۶)، همزمان با دهمین روز اعتراضات فراگیر در نقاط مختلف ایران، اعلام رسیدن قیمت دلار به ۱۴۶ هزار و ۵۰۰ تومان، تأییدی بر تداوم شوک مجدد ناشی از جهش انفجاری قیمت ارز بود.
همزمان، به گزارش تسنیم، سکه امامی به ۱۶۹ میلیون و ۱۴۰ هزار تومان رسیده و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز تا ۱۶ میلیون و ۴۴۵ هزار تومان افزایش قیمت داشته است.
این نوسان در شرایطی رخ داده است که دلار هفته قبل، پس از معرفی عبدالناصر همتی به عنوان رئیس جدید بانک مرکزی، تا حدود ۱۳۵ هزار تومان پایین آمده بود. اما با شدت گرفتن اعتصابها، تجمعها و گسترش اعتراضات در شهرهای دیگر، و سیاسیتر شدن فزاینده آن که متوجه کل نظام جمهوری اسلامی بود، این تصور قوت گرفت که کنترل بازار ارز دوباره از دست دولت خارج شده است.
فرمانده کل ارتش اعتراضات را “برنامهریزی دشمن” خواند
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی روز چهارشنبه ۱۷ دی در جمع دانشجویان دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، در نخستین واکنش علنی خود به موج جدید ناآرامیها، تلاش کرد میان اعتراض و خشونت تفکیک بگذارد، اما در عین حال فضای کنونی را به “دشمنان خارجی” نسبت داد.
او گفت، اعتراضدر هر کشوری عادی و طبیعی است و آنچه غیرمعمول است، تبدیل سریع اعتراضها به “اغتشاش” در مدت کوتاه است.
مقامات حکومتی جمهوری اسلامی از کلمه “اغتشاش” برای توجیه سرکوب خشن معترضان استفاده می کنند.
این سخنان در شرایطی مطرح میشود که در شهرهای مختلف، از تهران تا قم، مرودشت، ملکشاهی و شهرهای دیگر، گزارشهای متعدد از تیراندازی به معترضان، بازداشتهای گسترده و کشتار شهروندان منتشر شده و خانوادههای قربانیان و نهادهای حقوق بشری روایت رسمی حکومت را به چالش کشیدهاند.
فرمانده کل ارتش بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مواضع اخیر مقامهای آمریکایی و دیگر منتقدان خارجی تهدید کرد: «اگر آنها مرتکب اشتباهی شوند، پاسخی قاطعتر دریافت کرده و ما دست هر متجاوزی را قطع خواهیم کرد.» به ادعای او، هرگونه اقدامی علیه جمهوری اسلامی پیامد “دامنهدار” خواهد داشت و نیروهای مسلح وارد موضوع خواهند شد.
در بحبوحه اعتراضات گسترده در سراسر کشور و وضعیت متزلزل حکومت ایران در مواجهه با معترضان، دبیرخانه شورای دفاغ جمهوری اسلامی نیز روز سه شنبه ۱۶ دیماه هشدار داده بود که “هر گونه تعرض یا تداوم رفتارهای خصمانه علیه ایران با پاسخت متناسب، قاطع و تعیین کننده مواجه خواهد شد”.
اعتصاب در بازار تهران همزمان با حضور پررنگ نیروهای سرکوب
بر اساس ویدیوها و گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، بازار ۱۵ خرداد و راسته جواهرفروشان در بازار بزرگ تهران روز چهارشنبه ۱۷ دیماه در اعتصاب کامل بهسر میبرند و بیشتر مغازهها کرکرههای خود را پایین کشیدهاند.
کاربران شبکههای اجتماعی از حضور گسترده مأموران پلیس ضد شورش در ورودیها و خروجیهای ایستگاههای مترو نزدیک به بازار، بهویژه ایستگاه پانزده خرداد، خبر دادهاند.
بر اساس گزارشها، در حالی که «در سراسر بازار تهران حضور پررنگ مردم بهوضوح دیده میشود»، شرکت بهرهبرداری مترو تهران اعلام کرده است که تا اطلاع ثانوی قطارهای خط یک در ایستگاه پانزده خرداد توقف نخواهند کرد.
همزمان، گزارشها از استان فارس حاکی از آن است که موج اعتصابو تعطیلی مغازهها به برخی شهرهای این استان نیز رسیده است. در بازار طلافروشان شهر فسا و شماری از راستهها و واحدهای تجاری در بازار شیراز، تعدادی از مغازهداران در همبستگی با اعتصابهای اخیر، کرکره مغازههای خود را پایین کشیده و از باز کردن مغازههای خود خودداری کردهاند.
واکنش عراقچی به سخنان ترامپ: مسائل داخل ایران به هیچ کشور خارجی ارتباط ندارد
در ادامه واکنش مقامهای جمهوری اسلامی به مواضع جدید واشنگتن درباره اعتراضات سراسری ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اظهارات اخیر دونالد ترامپ را “مداخلهجویانه” خواند و تاکید کرد که تحولات داخلی ایران ربطی به دولتهای خارجی ندارد.
عراقچی روز چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴ در حاشیه نشست هیات دولت، در جمع خبرنگاران به سخنان اخیر دونالد ترامپ درباره اعتراضاتایران و اعلام حمایت از معترضان واکنش نشان داد و گفت حلوفصل مسائل داخلی ایران باید “در چارچوب رابطه حکومت و مردم” انجام شود.
ترامپ در روزهای گذشته در چند پیام و مصاحبه، به حکومت ایران نسبت به خشونت علیه معترضان هشدار داده و گفته بود در صورت کشتن معترضان، ایالات متحده برای نجات آنها وارد عمل خواهد شد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، در پاسخ به پرسشی درباره چشمانداز ازسرگیری گفتوگوها با واشنگتن، تاکید کرد که در شرایط کنونی، از نظر تهران زمان برای مذاکره مناسب نیست.
وزارت خارجه آمریکا: پرداخت ماهانه ۷ دلار به مردم ایران توهینآمیز است
صفحه رسمی فارسیزبان وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) روز چهارشنبه ۱۷ دی (۷ ژانویه) با انتشار پیامی، سیاستهای اقتصادی و منطقهای جمهوری اسلامی را مورد انتقاد قرار داد و آن را “توهینآمیز” خواند.
در این پیام آمده است: «توهینآمیز است که مقامات رژیم جمهوری اسلامی فکر میکنند پرداخت ماهانه ۷ دلار میتواند خشم عمومی را فروبنشاند در حالی که ایران تنها در مدت ده ماه بیش از یک میلیارد دلار به حزبالله کمک مالی کرده است.»
در ادامه این پیام تاکید شده که در داخل ایران به شهروندان گفته میشود برای تامین نیازهای اولیه منابع مالی وجود ندارد، اما همزمان حکومت ایران “در تأمین مالی گروههای تروریستی خارجی از هیچ هزینهای دریغ نمیکند.”
وزارت خارجه آمریکا این رویکرد را نمونه “استاندارد دوگانه آشکار” دانسته و افزوده است که چنین سیاستی نشان میدهد اولویتهای جمهوری اسلامی کجاست و این اولویتها “قطعا با مردم ایران نیست.”
این پیام درحالی منتشر شده که مقامات جمهوری اسلامی طی روزهای گذشته با وعده پرداخت یارانه و برخی اقدامات معیشتی، تلاش کردهاند از شدت اعتراضات مردمی بکاهند.
انتقاد تند انجمن آلمانی-اسرائیلی از سکوت دولت آلمان در قبال اعتراضات ایران
در ادامه اعتراضات سراسری در ایران، فولکر بک، نماینده سابق بوندستاگ (پارلمان آلمان) و رئیس انجمن آلمانی-اسرائیلی از آنچه “سکوت نگرانکننده و یکدست” دولت آلمان در قبال سرکوب معترضان خوانده، بهشدت انتقاد کرد.
فولکر بک، با اشاره به گزارشهای مربوط به کشتهشدن دستکم ۲۹ نفر و بازداشت بیش از هزار معترض گفت، نیروهای امنیتی ایران از آغاز اعتراضات “با خشونتی عریان علیه مردم خود” عمل کردهاند. به گفته او، ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نیز “استفاده از سلاح گرم علیه معترضان” را نشان میدهد.
او در بیانیهای که نسخهای از آن به دست دویچه وله فارسی رسیده تاکید کرده است: «اینکه نه صدراعظم آلمان و نه دولت فدرال تاکنون موضعی روشن و قاطع در حمایت از جنبش اعتراضی ایران اتخاذ نکردهاند، از نظر سیاسی فاجعهبار است.»
فولکر بک افزوده است: «کسی که امروز آشکارا در کنار مردم ایران نایستد، فردا نمیتواند مدعی روابطی معتبر با ایرانِ پس از این رژیم باشد.»
در این بیانیه، تنها استثناها در میان مقامات آلمانی، رئیس پارلمان فدرال و معاون او معرفی شدهاند که به گفته انجمن آلمانی-اسرائیلی، “مواضعی صریح و شفاف” در حمایت از معترضان اتخاذ کردهاند.
این انجمن در ادامه خواستار اقداماتی مشخص علیه جمهوری اسلامی شده و از جمله بر “انزوای سیاسی رژیم”، ممنوعیت فعالیت سپاه پاسداران در آلمان، قرار گرفتن این نهاد در فهرست گروههای تروریستی اتحادیه اروپا و تشدید تحریمها تاکید کرده است.
در پایان این بیانیه آمده است: «هرگونه ادامه سیاست مماشات، تنها به طولانیتر شدن رنج مردم و بیثباتی بیشتر منجر میشود. آزادی برای مردم ایران، امنیت برای اسرائیل و ثبات منطقهای، بدون یک تغییر سیاسی بنیادین ممکن نیست.»
اعتصاب کاسبان بازار تاریخی تبریز در ادامه اعتراضات سراسری
امروز چهارشنبه ۱۷ دیماه، کاسبان بازار تاریخی تبریز با تعطیل کردن مغازههای خود دست به اعتصاب زدند و به موج اعتراضات سراسری در ایران پیوستند.
تصاویر و ویدئوهای منتشر شده در صفحات اجتماعی که توسط کاربران دست به دست میشود، صحت این خبر را تایید میکند.
این اعتصاب در شرایطی انجام شده که در روزهای اخیر، اعتراضات در شهرها و بخشهای مختلف کشور گسترش یافته و اقشار مختلف، از جمله دانشجویان و بازاریان، نارضایتی خود را نسبت به وضعیت معیشتی موجود ابراز کردهاند.
اعتراضات دی ۱۴۰۴؛ ادامه اعتراضات دانشجویی در دانشگاه ارومیه
امروز ۱۷ دی ۱۴۰۴ برابر با ۷ ژانویه ۲۰۲۶، اعتراضات دانشجویی در دانشگاه ارومیه ادامه داشت و دانشجویان با وجود برف و سرما، در محوطه دانشگاه تجمع کردند و شعار “دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد” سر دادند.
ویدیوهای متعددی از این تجمع منتشر شده که نشان میدهد دانشجویان این دانشگاه به اعتراضات سراسری پیوستهاند.
حکومت جمهوری اسلامی با وجود سرکوب گسترده معترضان در شهرهای مختلف، تاکنون موفق به فرونشاندن اعتراضات نشده است. هر روز، شهرهای بزرگ و کوچک ایران شاهد تجمعات اعتراضی هستند که شعارهای آنها بهطور مستقیم علیه حکومت جمهوری اسلامی و علی خامنهای سر داده میشود.
لیندسی گراهام خطاب به رژیم ایران: «اگر مردم را بکشید، ترامپ شما را خواهد کشت»
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه از ایالت کارولینای جنوبی آمریکا و متحد سیاسی دونالد ترامپ، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز به رهبران جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر آنها به کشتن معترضانادامه دهند، با واکنش مرگبار دولت آمریکا روبهرو خواهند شد.
او در این مصاحبه خطاب به حاکمان ایران گفت: «به آیتاللهها باید فهماند که اگر به کشتن مردم خود که خواهان زندگی بهتری هستند ادامه دهند، ترامپ آنها را خواهد کشت.»
این اظهارات در ادامه مواضع دولت ترامپ در قبال جمهوری اسلامی و پس از هشدارهای پیشین رئیسجمهور آمریکا درباره واکنش احتمالی واشنگتن به “کشتار معترضان” بیان شده است.
سناتور جمهوریخواه در پیام جداگانهای در حساب خود در شبکه ایکس نیز لحن تندی علیه رهبران جمهوری اسلامی به کار برده و نوشته است که تا این لحظه، “بدها” باید فهمیده باشند وقتی دونالد ترامپ چیزی میگوید، «منظورش جدی است».
او رهبران جمهوری اسلامی را “در صدر فهرست آدمبدها” توصیف کرده و آنها را “نازیهای مذهبی” نامیده که مردم خود را به وحشت میاندازند، به شکل بیضابطه کسانی را که خواهان زندگی بهتری هستند میکشند و برای دههها بزرگترین حامی تروریسم در جهان بودهاند.
همزمان با مواضع گراهام، اکثریت جمهوریخواه در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا نیز در پیامی در شبکههای اجتماعی از اعتراضات در ایران حمایت کرده و اعلام کرد که در برخی نقاط، معترضان “شهرها را به طور کامل” در کنترل خود گرفتهاند.
در پیام منتشرشده از سوی این کمیته آمده است، معترضان “مخالف حکومت” در حال برخاستن و تصرف شهرها هستند و مردم ایران از دست “آیتاللههای مستبد و قاتل” به ستوه آمدهاند. در این بیانیه، گفته شده «چنگال حکومت ایران در حال سستشدن است».
دستور پزشکیان: تا جای ممکن با معترضان برخورد امنیتی نشود
همزمان با ادامه اعتراضات در ایران، محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز چهارشنبه ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ در حاشیه جلسه هیئت دولت گفت: «امروز آقای پزشکیان دستور داد تا حدی که به امنیت ملی خدشه وارد نشود، هیچ برخورد امنیتی با مردم معترض انجام نشود.»
به گفته معاون اجرایی رئیسجمهوری ایران، پزشکیان تاکید کرده است که مدیریت اعتراضات باید “با حداکثر خویشتنداری” انجام شود و برخوردهای امنیتی تنها در مواردی صورت گیرد که تهدیدی متوجه امنیت ملی باشد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که در هفتههای اخیر، اعتراضات گسترده نسبت به وضعیت معیشت و اقتصاد در شماری از شهرهای ایران جریان داشته و گزارشهایی از بازداشت، برخوردهای امنیتی و کشتار معترضان منتشر شده است.
هفته گذشته نیز علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با خانوادههای جانباخته در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، ضمن “اغتشاشگر” خواندن معترضان مدعی شده بود که حکومت با معترض “حرف” میزند اما “با اغتشاشگر حرفزدن فایدهای ندارد.”
او همچنین تهدید کرده بود که “اغتشاشگر را باید سرجایش نشاند.”
پنج سازمان زنان در کُردستان ایران از اعتراضات سراسری حمایت کردند
پنج سازمان زنان فعال در مناطق کُردستان ایران روز دوشنبه ۶ ژانویه ۲۰۲۶ در بیانیهای مشترک، حمایت قاطع خود را از اعتراضات سراسری اخیر در ایران اعلام و سرکوب خشونتآمیز آن توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی را به شدت محکوم کردند.
این سازمانها در بیانیە خود تأکید کردەاند که “زنان کرد همیشه در صف مقدم قیام کردستان بودهاند و اکنون نیز خود را حامی کامل مردمی میدانند که علیه رژیم به پا خاستهاند”.
بیانیه فوق با امضای سازمان آزادی زنان کردستان-نینا، سازمان اسوی زنان کرد-زنان کومەلە، سازمان زنان خبات کردستان ایران، سازمان جامعه آزادی زنان شرق کردستان – کژار و اتحادیه زنان دموکرات کردستان ایران منتشر شده است.
در این بیانیه آمده است که اعتراضات روزهای اخیر از شهرهای مختلف ایران و کردستان آغاز شد و به سرعت گسترش یافت، اما جمهوری اسلامی مانند همیشه با سرکوب و خشونت به آن پاسخ داد. سازمانهای امضاکننده این بیانیه اعلام کردند که “کردها در این سرکوب شدیدترین حملات را متحمل شدهاند”. آنها بهویژه سرکوب در ایلام و لرستان را محکوم کردەاند.
این سازمانها در پایان از جامعه جهانی، سازمانهای حقوق بشری، نهادهای دموکراتیک و همه نیروهای آزادیخواه خواستند سکوت نکنند و حمایت “واقعی و کارآمد” از مبارزه زنان و مردان کرد و مردم ایران داشته باشند.
ادعای نماینده مجلس بریتانیا: ایران به روسیه طلا قاچاق کرده است
تام توگندهات، نماینده حزب محافظهکار در مجلس عوام بریتانیا و وزیر امنیت پیشین این کشور، در یک سخنرانی در پارلمان گفت گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد هواپیماهای باری روسیه در تهران فرود آمدهاند و مقادیر زیادی طلا از ایران خارج کردهاند.
او این پرسش را مطرح کرد که آیا این تحولات میتواند نشانه آن باشد که “رژیم ایران برای ادامه بقا پس از سقوط احتمالیاش آماده میشود؟
به گفته توگندهات، این هواپیماها “احتمالا حامل سلاح و مهمات” نیز هستند.
همیش فالکنر، معاون وزیر خارجه بریتانیا در امور خاورمیانه و افریقای شمالی، در این باره گفت به دلیل ملاحظات اطلاعاتی نمیتواند وارد جزئیات این گزارشها شود، اما تاکید کرد که حق تجمع و اعتراض مسالمتآمیز، “حقی اساسی” برای مردم ایران است و باید از سوی حکومت محترم شمرده شود.
هشدار آمریکا، بریتانیا، کانادا، هند و استرالیا در مورد سفر به ایران
وبسایت Travel and Tour World گزارش داده است که آمریکا، بریتانیا، کانادا، هند و استرالیا از تاریخ ششم ژانویه (۲۶ دی) به شهروندان خود هشدار دادهاند که از سفر به ایران خودداری کنند یا سفرهای غیرضروری خود به این کشور را لغو کنند.
بیشتر بخوانید: اعتراضات مردمی ۱۴۰۴
این کشورها اعلام کردهاند که ایران به دلیل ناآرامیهای گسترده، اعتراضات سیاسی، سرکوب شدید توسط نیروهای امنیتی، خطر بازداشت خودسرانه، آدمربایی و احتمال تشدید درگیریهای نظامی در منطقه، در زمره مقاصد بسیار خطرناک طبقهبندی میشود.
این هشدارها به ویژه برای شهروندان دوتابعیتی و گردشگران خارجی جدی است و این کشورها تاکید کردهاند که در صورت وخامت اوضاع قادر به ارائه کمک اضطراری نخواهند بود.
جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در گروگانگیری خارجیها و دوتابعیتیها دارد و از این روش برای گرفتن امتیاز در سیاست خارجی خود استفاده میکند.
