بحران تنگه هرمز و چرخش‌های ترامپ؛ آزمون آمادگی آمریکا

دونالد ترامپ در بحبوحه جنگ با ایران برای حل بحران تنگه هرمز به گزینه‌های متغیر و بحث‌برانگیز روی آورده است. او از دیپلماسی و کاهش تحریم‌ها عبور کرده و اکنون تهدید به هدف قراردادن نیروگاه‌های جمهوری اسلامی کرده است.خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی به گزینه‌های متغیر ترامپ پرداخته و می‌نویسد او و متحدانش مدعی آمادگی برای بسته‌شدن تنگه هرمز بوده‌اند. با این حال، “رویکرد متزلزل ترامپ” باعث شده منتقدان بگویند او بدون برنامه خروج مشخص وارد جنگ شده و اکنون به‌ دنبال راه‌حل است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

آخرین اقدام او روز شنبه ۲۱ مارس با صدور اولتیماتومی به ایران همراه بود. ترامپ در ساعت ۱۹:۴۴ به وقت واشنگتن (بامداد یکشنبه دوم فروردین به وقت ایران) در تروث سوشال نوشت: «اگر ایران ظرف ۴۸ ساعت از همین لحظه تنگه هرمز را به‌طور کامل و بدون تهدید باز نکند، آمریکا به نیروگاه‌های مختلف آن‌ها حمله کرده و آن‌ها را از بین خواهد برد و ابتدا از بزرگ‌ترین آن‌ها شروع خواهد کرد.»

بر اساس این اولتیماتوم، جمهوری اسلامی تا ساعت ۳:۱۴ بامداد سه‌شنبه ۲۴ مارس به وقت تهران فرصت دارد تنگه هرمز را باز کند.

دستیاران ترامپ این تهدید را تاکتیکی سخت‌گیرانه برای وادار کردن ایران به عقب‌نشینی می‌دانند، اما مخالفان آن را نشانه شکست رئیس‌جمهوری می‌دانند که در برآورد خود از شرایط دچار اشتباه شده است.

اد مارکی، سناتور دموکرات از ماساچوست، که از اقدام نظامی علیه ایران انتقاد دارد می‌گوید: «ترامپ هیچ برنامه‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز ندارد، بنابراین تهدید به حمله به نیروگاه‌های غیرنظامی ایران می‌کند. این یک جنایت جنگی خواهد بود.»

کریس مورفی، سناتور دیگر دموکرات نیز اظهار داشت ترامپ “کنترل جنگ را از دست داده و دچار وحشت شده است”.

در طول حدود یک هفته، ترامپ بارها رویکرد خود را نسبت به گذرگاه حیاتی تنگه هرمز برای انتقال نفت و گاز تغییر داده است. افزایش شدید قیمت نفت بازارهای جهانی را متزلزل کرده و فشار آن بر مصرف‌کنندگان آمریکایی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای افزایش یافته است.

ترامپ هفته گذشته تلاش کرد از طریق دیپلماسی، ائتلافی بین‌المللی برای اعزام ناوهای جنگی به تنگه تشکیل دهد، اما متحدانش این پیشنهاد را رد کردند. سپس اعلام کرد آمریکا به‌تنهایی می‌تواند این کار را انجام دهد، اما بعدا گفت کشورهای دیگر باید مسئولیت را بر عهده بگیرند و حتی اشاره کرد که این آبراه “خود به‌خود باز خواهد شد.”

سناتور تام تیلیس در این‌باره گفت: «نمی‌توانید پس از ایجاد چنین وضعیتی، ناگهان کنار بکشید و انتظار داشته باشید دیگران آن را مدیریت کنند.»

تلاش ترامپ برای کنترل قیمت نفت

وزارت خزانه‌داری آمریکا در اقدامی برای مهار افزایش قیمت انرژی، بخشی از تحریم‌های نفتی ایران را برای نخستین‌بار طی دهه‌ها لغو کرد. هدف از این اقدام ورود میلیون‌ها بشکه نفت بیشتر به بازار جهانی بود، اما مشخص نیست این اقدام تا چه حد قیمت‌ها را کاهش دهد یا چگونه می‌توان از بهره‌برداری مالی ایران جلوگیری کرد.

پیش‌تر نیز برخی تحریم‌های نفتی روسیه به‌طور موقت کاهش یافته بود.

اولتیماتوم ترامپ که در تعطیلات آخر هفته در فلوریدا صادر شد، شامل تهدیدی بی‌سابقه بود. برخلاف پیام‌های قبلی که بر موفقیت نظامی آمریکا علیه نیروی هوایی و دریایی ایران تمرکز داشت، این بار زیرساخت‌های انرژی که برق بیمارستان‌ها و خانه‌ها را نیز تامین می‌کنند، هدف قرار خواهند گرفت.

آسوشیتد پرس در ادامه گزارش خود به یک استاد حقوق نظامی استناد کرده و می‌نویسد “این نوع تهدید بیشتر شبیه تصمیمی عجولانه است تا اقدامی که تحت بررسی دقیق حقوقی قرار گرفته باشد”.

به گفته کارشناسان، چنین حمله گسترده‌ای احتمالا “جنایت جنگی” محسوب می‌شود. قوانین جنگ صراحتا حمله به نیروگاه‌ها را ممنوع نکرده‌اند، اما تنها در صورتی مجاز است که مزیت نظامی آن بر خسارت غیرنظامی برتری داشته باشد؛ شرطی که به‌سختی قابل تحقق است.

سفیر ایران در سازمان ملل نیز هشدار داده است که “هدف قراردادن عمدی نیروگاه‌ها اقدامی کور و جنایت جنگی خواهد بود”.

واکنش‌ها به اولتیماتوم ۴۸ ساعته ترامپ به ایران

تیم دونالد ترامپ استدلال می‌کنند که زیرساخت‌های انرژی ایران تحت کنترل سپاه پاسداران بوده و در خدمت جنگ قرار دارد. به گفته مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل، نیروگاه‌های حرارتی گازی از جمله اهداف احتمالی هستند.

دبیرکل ناتو تلاش کرد تنش‌ها را کاهش دهد و گفت بیش از ۲۰ کشور برای اجرای طرح بازگشایی تنگه در حال همکاری هستند.

سفیر اسرائیل در آمریکا نیز نسبت به حمله گسترده هشدار داد و گفت باید زیرساخت‌های کشور حفظ شود تا در آینده امکان بازسازی وجود داشته باشد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آستوشیتد پرس در پایان گزارش خود اما تاکید می‌کند تهدید ترامپ ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند در صورت اجرای آن، تنگه هرمز را به‌طور کامل خواهند بست و با حمله به زیرساخت‌های آمریکا و اسرائیل پاسخ متقابل خواهند داد.

EnglishGermanPersian