این نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که پس از اعتراضهای سراسری دیماه ۱۴۰۴ و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، خطر استفاده گستردهتر از مجازات اعدام وجود دارد.
“سازمان حقوق بشر ایران” مستقر در نروژ و سازمان “با هم علیه مجازات اعدام” مستقر در پاریس، در گزارش سالانه مشترک خود اعلام کردهاند که این رقم نسبت به ۹۷۵ مورد اعدام در سال ۲۰۲۴ میلادی، ۶۸ درصد افزایش داشته و شامل ۴۸ زن اعدامشده نیز میشود.
در این گزارش آمده است: اگر جمهوری اسلامی «از بحران کنونی جان سالم به در ببرد، این خطر جدی وجود دارد که از اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب و اعمال فشار، به شکل گستردهتری استفاده شود.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
سازمان حقوق بشر ایران −که برای تأیید هر اعدام به دو منبع نیاز دارد و اکثر آنها در رسانههای رسمی ایران گزارش نمیشوند− اعلام کرد که این رقم نشانگر “حداقل مطلق” شمار اعدامها در سال ۲۰۲۵ است؛ رقمی که به طور میانگین بیش از چهار اعدام در روز را نشان میدهد.
در این گزارش آمده است که شمار اعدامها از زمان آغاز ثبت این آمار توسط سازمان حقوق بشر ایران در سال ۲۰۰۸، تاکنون بالاترین میزان بوده و بیشترین رقم ثبتشده از سال ۱۹۸۹ تاکنون محسوب میشود.
“رعبآفرینی”
این دو سازمان حقوق بشری همچنین هشدار دادهاند که «صدها معترض بازداشتشده همچنان در معرض خطر صدور حکم اعدام و اجرای آن قرار دارند»؛ معترضانی که در ارتباط با اعتراضهای دیماه ۱۴۰۴ علیه حکومت با اتهامهای سنگینی مواجه شدهاند. این اعتراضها، به گفته گروههای حقوق بشری، با سرکوب خونین حکومت جمهوری اسلامی همراه شد و هزاران کشته و دهها هزار بازداشتی بر جای گذاشت.
محمود امیری مقدم، مدیر “سازمان حقوق بشر ایران” گفت: «مقامها با ایجاد ترس از طریق میانگین چهار تا پنج اعدام در روز در سال ۲۰۲۵ تلاش کردهاند از شکلگیری اعتراضهای جدید جلوگیری کرده و حاکمیت متزلزل خود را طولانیتر کنند.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
جمهوری اسلامی حتی در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل که از نهم اسفندماه گذشته (۲۸ فوریه) آغاز شد، هفت نفر را در ارتباط با اعتراضهای دیماه اعدام کرده است. شش نفر از این افراد به اتهام عضویت در “سازمان مجاهدین خلق” محکوم به اعدام شدند و یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-سوئدی نیز به اتهام “جاسوسی برای اسرائیل” اعدام شد.
اعدام “نامتناسب” اعضای اقلیتهای قومی
رافائل شنویل-هازان، مدیر اجرایی سازمان “با هم علیه مجازات اعدام”، گفت: «مجازات اعدام در ایران به عنوان ابزاری سیاسی برای سرکوب و اعمال فشار به کار میرود و اقلیتهای قومی و دیگر گروههای به حاشیه راندهشده به شکل نامتناسبی در میان اعدامشدگان حضور دارند.»
در گزارش این دو سازمان حقوق بشری آمده است که کُردها در غرب و بلوچها در جنوب شرقی ایران −که عمدتاً سنیمذهب هستند− به طور خاص هدف قرار میگیرند.
بیشتر بخوانید: ماشین اعدام، تنها دستگاهی که در جمهوری اسلامی بیوقفه کار میکند
بر اساس این گزارش، نزدیک به نیمی از اعدامشدگان در ایران در سال گذشته میلادی در ارتباط با جرایم مرتبط با مواد مخدر محکوم شده بودند.
افزایش ۵۵ درصدی اعدام زنان در ایران
طبق همین گزارش، دستکم ۴۸ زن نیز اعدام شدهاند که بالاترین رقم ثبتشده در بیش از ۲۰ سال گذشته بوده است. این رقم نشانگر افزایش ۵۵ درصدی اعدام زنان در ایران در مقایسه با سال ۲۰۲۴ (با ۳۱ زن اعدامشده) است.
در میان این زنان، ۲۱ نفر به دلیل قتل همسر یا نامزد خود اعدام شدهاند. گروههای حقوق بشری میگویند زنانی که به دلیل قتل همسر یا بستگان خود اعدام میشوند، اغلب در روابطی خشونتآمیز قرار داشتهاند.
طبق گزارش این دو سازمان، تقریباً تمامی اعدامهای سال ۲۰۲۵ در داخل زندانها انجام شده، اما همزمان شمار اعدامها در ملأعام در همین بازه زمانی بیش از سه برابر شده و به ۱۱ مورد رسیده است.
قانون مجازات اسلامی در ایران روشهای دیگری برای اجرای مجازات اعدام را نیز مجاز میداند، اما در سالهای اخیر تمامی موارد شناختهشده، از طریق اعدام با طناب دار انجام شدهاند.
گروههای حقوق بشری، از جمله سازمان عفو بینالملل، میگویند ایران به نسبت جمعیتش بیشترین تعداد اعدام در بین کشورهای جهان را اجرا میکند و پس از چین، که دادههای قابل اتکایی از آن در دست نیست، بیشتر شمار اعدام در جهان را دارد.
