اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
خبرگزاری بلومبرگ روز چهارشنبه ۲۵ فوریه (ششم اسفند) در گزارشی با اشاره به استقرار مجموعه گستردهای از نیروهای نظامی ایالات متحده در منطقه، نوشت که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا حکومت ایران را برای دستیابی سریع به توافق، در جهت محدود کردن برنامه هستهای تحت فشار قرار میدهد، اما در عین حال در حال بررسی یک حمله محدود علیه ایران است.
حملهای که به نوشته بلومبرگ، در کنار اقدام احتمالی جمهوری اسلامی در بستن تنگه هرمز میتواند پیامدهایی برای بازارهای جهانی نفت داشته باشد.
این رسانه با اشاره به این که حدود یکچهارم نفت دریابرد جهان از تنگه هرمز عبور میکند، نوشت نفوذ ایران در سالهای اخیر به دلیل تحریمهای طولانیمدت و سرمایهگذاری خارجی محدود کاهش یافته است. در مجموع، ایران حدود ۳ درصد از عرضه جهانی نفت را تشکیل میدهد.
بر اساس این گزارش، خروجی نفت ایران تحت تاثیر تحریمها و کمبود سرمایهگذاری قرار گرفته است.
بلومبرگ در ادامه با نگاهی تاریخی به توسعه صنعت نفت ایران در آغاز قرن بیستم، به اواسط دهه ۱۹۷۰ اشاره کرد که ایران در میان مهمترین تامینکنندگان نفت جهان قرار داشت و مسئول بیش از ۱۰ درصد تولید جهانی نفت خام بود.
بیشتر بخوانید: رویترز: ایران در آستانه توافق با چین برای خرید موشکهای کروز
نویسنده با بیان این که این برتری، پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹ از هم فروپاشید، مینویسد که با روی کار آمدن رژیم جدید، شرکتهای خارجی از صنعت نفت اخراج شدند و سرمایهگذاری و تخصص خارجی محدود شد و در ادامه، تولید نفت خام کشور سقوط کرد و هرگز دوباره به سطوح اوج نرسید.
بلومبرگ در ادامه با اشاره به خروج ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود از برجام و اعمال مجدد تحریمها نوشت امروز، ایران بر اساس دادههای تولید نفت در ماه ژانویه، “چهارمین تولیدکننده بزرگ نفت در اوپک پس از عربستان سعودی، عراق و امارات متحده عربی است.”
خریداران نفت ایران
گزارش بلومبرگ میافزاید جمهوری اسلامی در مواجهه با تحریمهای بینالمللی، در حال حاضر برای دریافت حدود ۹۰ درصد از صادرات نفت خام خود، به چین متکی است؛ نفتی که با تخفیف قابلتوجهی به پالایشگران مستقل در این کشور فروخته میشود.
اگرچه دادههای رسمی گمرکی نشان میدهد چین از میانه سال ۲۰۲۲ نفت خام ایران را وارد نکرده است، اما گزارشهای متعددی وجود دارند که نشان میدهند بشکههای نفت ایران از طریق شبکههای مبهم تجاری و اصطلاحا “ناوگان سایه” متشکل از نفتکشهای عمدتا قدیمی حمل میشوند.
دادههای شرکت کپلر نشان میدهند این جریان صادرات نفت در ژانویه به حدود ۱.۲۵ میلیون بشکه در روز رسید، که در مقایسه با ۸۹۸ هزار بشکه در سال قبل، روندی افزایشی را نشان میدهد.
اثرگذاری وقوع جنگ جدید بر بازار جهانی نفت
بلومبرگ در گزارش خود تولید روزانه نفت ایران را حدود ۳.۳ میلیون بشکه ذکر میکند و با اشاره به این که بخش بزرگی از این میزان (حدود ۲ میلیون بشکه در روز) به پالایشگاههای چینی میرود، میافزاید این پالایشگاهها، در صورت اختلال عمده در وضعیت کنونی ناچار خواهند شد منابع جایگزین پیدا کنند.
بیشتر بخوانید: ترامپ ایران را به “ساخت موشک برای حمله به آمریکا” متهم کرد
به باور نویسنده اما ریسک بزرگتر، به تهدید علیه تنگه هرمز، شاهراه عرضه جهانی نفت، مرتبط میشود که عربستان سعودی، عراق، امارات و قطر بخش زیادی از نفت خود را از این مسیر صادر میکنند. تنگه هرمز آبراه باریکی است که خلیج فارس را به دریای عمان متصل میکند. حکومت ایران بارها مدعی شده که توانایی اعمال محاصره دریایی در دورههای تنش ژئوپلیتیکی شدید را دارد، هرچند تاکنون این آبراه را عملا مسدود نکرده است.
اما ناظران سیاسی بر این باورند که در صورت اختلال جریان کشتیرانی در این گلوگاه حیاتی، صادرات نفت، گاز طبیعی مایع و گاز مایع نفتی از عراق، کویت، عربستان و امارات در معرض خطر قرار میگیرد.
در حال حاضر روزانه حدود ۱۶.۵ میلیون بشکه نفت، از جمله بخش عمده صادرات ایران از این تنگه عبور میکند. عربستان سعودی با حدود ۵ میلیون بشکه در روز، بیشترین صادرات را از این مسیر دارد. ریاض اما اصولا میتواند بخشی از محمولههای نفتی خود را از طریق خط لولهای به طول ۷۴۶ مایل که از شرق به غرب این کشور کشیده شده و به بندری در دریای سرخ میرسد، انتقال دهد. امارات نیز میتواند روزانه ۱.۵ میلیون بشکه را از طریق خط لولهای که به خلیج عمان میرسد منتقل کند.
با این حال، بسته شدن تنگه هرمز احتمالا جریان نفت خاورمیانه به مقصد آسیا را مختل میکند. در ماه ژوئن، زمانی که تنشها در منطقه در جریان جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی افزایش یافت، بازار حملونقل دریایی نفت ملتهب شد و هزینه حمل افزایشی چشمگیر داشت.
این گزارش در ادامه میافزاید که با وجود سالها تلاش برای کاهش وابستگی به نفت خام و تنوعبخشی به صنایع سنگین، نساجی و معدن، صادرات نفت همچنان ستون اصلی اقتصاد ایران است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
همچنین با وجود این که تحریمها، ایران را وادار کرده است نفت خود را با تخفیفهای شدید بفروشد، بر اساس محاسبات بلومبرگ با فرض قیمت تخفیفخورده ۴۵ دلار برای هر بشکه، پس از کسر هزینههای حمل و سایر هزینهها، این کشور تنها در ماه نوامبر حدود ۲.۷ میلیارد دلار درآمد کسب کرده است.
این خبرگزاری میافزاید که با این حال، اگر کارزار “فشار حداکثری” ترامپ، خریداران چینی را از ادامه خرید منصرف کند، درآمد نفتی ایران ممکن است تحت فشار بیشتری قرار گیرد. همچنین اگر حکومت ایران، برای رقابت با نفت تخفیفخورده روسیه، قیمتهای عرضه خود را کاهش دهد، درآمدهای نفتی ایران با فشار بیشتری روبهرو خواهند شد.
