اسفند ۱۷
آیا چتربازان نخبه آمریکایی برای اقدام در ایران آماده میشوند؟
اما کنار گذاشته شدن یک نیروی نخبه از یک مانور نظامی در ایالات متحده، اکنون بار دیگر بحثها درباره احتمال دستور اعزام این سربازان را داغ کرده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در همین حال روزنامه “واشینگتن پست” گزارش داده است که این اقدام، گمانهزنیها درباره احتمال استفاده از این نیرو، که در نبردهای زمینی تخصص دارد را برای استفاده در جنگ با ایران شدت بخشیده است.
از جمله مأموریتهای این نیروهای ویژه میتوان به تصرف فرودگاهها و دیگر زیرساختهای حیاتی، تقویت سفارتخانههای آمریکا و اجرای عملیات تخلیه اضطراری اشاره کرد.
در حالی که شماری از سربازان برای شرکت در این تمرین به فورت پولک در ایالت لوییزیانا اعزام شدند، بخش عمده گروه رزمی تیپ لشکر ۸۲ هوابرد، که بین ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ نیرو دارد، در پایگاه خود در فورت براگ در ایالت کارولینای شمالی باقی ماند.
بیشتر بخوانید: ادامه تهدید و حملات سپاه علیه مواضع احزاب کرد ایران در عراق
مشارکت این نیرو از سوی وزارت دفاع آمریکا در طول همین هفته و در کوتاهمدت لغو شد. بر اساس این گزارش، تاکنون هیچ دستور عملیاتی تازهای به این نیروها ابلاغ نشده است.
با این حال، این یگان میتواند بهسرعت برای نبرد آماده شود. تنها ۱۸ ساعت زمان لازم است تا این واحد چترباز برای انجام مأموریت اعزام شود. به همین دلیل، در انجمنهای اینترنتی بار دیگر بحث درباره اعزام این نیرو به خاورمیانه شدت گرفته است.
یکی از مقامهای آگاه از موضوع از نیروهای واکنش سریع به روزنامه مذکور گفته است: «همه ما خودمان را برای چیزی آماده میکنیم، فقط برای احتیاط.»
پنتاگون در این میان سکوت اختیار کرد و در پاسخ به پرسشی در این باره اعلام کرد که نمیخواهد “درباره عملیاتهای آینده یا فرضی” اظهار نظر کند.
“ترامپ نمیخواهد این گزینه را منتفی بداند”
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، که عملیات آمریکا در خاورمیانه را هدایت میکند، نیز بهطور کامل از اظهارنظر درباره احتمال استفاده از لشکر ۸۲ هوابرد خودداری کرد.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه در یک نشست خبری گفت که نیروهای زمینی در ایران “بخشی از برنامه فعلی نیستند”، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گزینهای روی میز دارد که او “نمیخواهد آن را منتفی بداند.”
بیشتر بخوانید: هشدار درباره “کمبود مهمات” آمریکا در جنگ با ایران
ترامپ بهطور رسمی همچنان با اعزام نیروهای زمینی مخالفت میکند. او در گفتوگویی تلفنی با شبکه آمریکایی”ان بیسی” گفت: «این اتلاف وقت خواهد بود.» به گفته او، ایران اکنون چنان تضعیف شده است که نیازی به نیروهای زمینی آمریکا نیست.
ترامپ در گفتوگو با “نیویورک پست” نیز گفت: «من از [استفاده از] نیروهای زمینی نمیترسم. هر رئیسجمهوری میگوید “نیروی زمینی در کار نخواهد بود”، من این را نمیگویم.»
در همین رابطه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیشتر گفته بود که حکومت ایران “برای تهاجم نیروهای آمریکایی و اسرائیلی آماده است”.
این نخستین بار نخواهد بود که نیروهای واکنش سریع در منطقه به کار گرفته میشوند. در سال ۲۰۲۲، هنگامی که روسیه خود را برای حمله به اوکراین آماده میکرد، این نیروها بخشی از نمایش قدرت آمریکا بودند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
یک سال پیش از آن، این یگانهای نخبه، شهروندان آمریکایی را از افغانستان خارج کردند. در سال ۲۰۲۰ نیز نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد تدابیر امنیتی سفارت آمریکا در بغداد را تقویت کردند؛ زمانی که ارتش آمریکا در یک عملیات نظامی، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران را که مسئول بسیاری از حملات علیه سربازان آمریکایی دانسته میشد، حذف کرد.
اسفند ۱۷
چندین کشته در پی حمله روسیه به ساختمانی مسکونی در خارکیف
به گفته اوله سینیهوبوف، فرماندار نظامی خارکیف، واقع در شرق اوکراین، در پی اصابت یک موشک بالستیک به یک ساختمان مسکونی دستکم هفت نفر کشته شدند. او بامداد امروز شنبه هفتم مارس (۱۶ اسفند) در پیامرسان تلگرام اعلام کرد که در میان کشتهشدگان یک دختر ۱۳ ساله و یک پسر ۹ ساله نیز بودهاند.
شمار قربانیان این حمله بارها افزایش یافت، زیرا نیروهای امدادی اجساد را بهتدریج از زیر آوار بیرون میکشیدند. سینیهوبوف افزود هنوز ۱۴ نفر از ساکنان مفقود هستند و احتمال میرود زیر آوار مانده باشند.
تصاویر منتشرشده نشاندهنده خسارتهای شدید به این ساختمان پنجطبقه هستند. به گفته مقامهای محلی، موشک بخشهای بزرگی از ساختمان را ویران کرده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، از بیش از ده زخمی خبر داد، در حالی که سینیهوبوف شمار مجروحان را ۱۵ نفر اعلام کرد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
زلنسکی در شبکههای اجتماعی نوشت: «روسیه ۲۹ موشک، که تقریباً نیمی از آنها موشکهای بالستیک بودند، و ۴۸۰ پهپاد، که بیشترشان از نوع “شاهد” بودند، علیه اوکراین به کار گرفت.»
به گفته رئیسجمهور اوکراین، تأسیسات انرژی نیز بار دیگر هدف حملات روسیه بودهاند. بر اساس ارزیابی وبسایت شبکه تلویزیونی “انتیوی” آلمان، این حملات دومین موج بزرگ حملههای هوایی روسیه از آغاز سال جاری میلادی تاکنون بودهاند.
طبق این گزارش، کییف، مناطق غربی اوکراین از جمله خملنیتسکی و چرنیوتسی، و نیز شبکه راهآهن در منطقه ژیتومیر در شمال غرب اوکراین، هدف حمله قرار گرفتهاند. زلنسکی در تلگرام نوشت: «در مناطق دنیپروپتروفسک، زاپوریژیا، وینیتسیا، اودسا، پولتاوا، سومی و چرکاسی خسارتهایی گزارش شده است. خدمات مربوطه در هر جایی که لازم بوده، در حال انجاماند.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
زلنسکی گفت: «روسیه تلاشهای خود برای نابود کردن ساختمانهای مسکونی و زیرساختهای حیاتی اوکراین را رها نکرده است.» او از متحدان کشورش خواست کمکهای بیشتری ارائه دهند. به گفته او، اوکراین همچنان به پشتیبانی شرکای خود در زمینه سامانههای دفاع هوایی و تسلیحات نیاز دارد.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، به دلیل هشدار موشکی از شهروندان خواست به پناهگاهها بروند. او بامداد امروز اعلام کرد که در این حملات سه نفر زخمی شدهاند. کلیچکو گفت: «دو نفر از آنها به بیمارستان منتقل شدند و یک نفر در محل درمان شد.»
بیشتر بخوانید: چهار سال جنگ؛ اوکراینیها چگونه هنوز دوام آوردهاند؟
زلنسکی بار دیگر از کشورهای غربی خواست تا روسیه را به خاطر “این حملات بیرحمانه علیه زندگی” پاسخگو کنند. او گفت: «ما روی همکاری فعال با اتحادیه اروپا برای حفاظت بیشتر از مردم خود حساب میکنیم. از همه آنانی که به تقویت توان دفاعی ما کمک میکنند سپاسگزارم.»
روسیه بیش از چهار سال است به تجاوز نظامی خود علیه اوکراین ادامه میدهد. اوکراین که هدف این حمله قرار گرفته، اخیراً از متحدان غربی خود بهویژه درخواست کمک بیشتر در زمینه دفاع هوایی کرده است. کمبود موشکهای پدافند هوایی بارها مورد انتقاد قرار گرفته است.
اسفند ۱۷
حمله نظامی به ایران؛ حوثیهای یمن چه نقشی خواهند داشت؟
حوثیها که خود را “انصارالله” یا “یاران خدا” مینامند، از سال ۲۰۱۴ بخشهای بزرگی از شمال و غرب یمن، از جمله صنعا، پایتخت این کشور، را در کنترل خود دارند. پیشروی آنها در سال ۲۰۱۵ به مداخله ائتلافی به رهبری عربستان سعودی انجامید. جنگی که پس از آن آغاز شد، طبق آمار سازمان ملل، بیش از ۱۵۰ هزار کشته بر جای گذاشت. در سال ۲۰۲۲ آتشبسی برقرار شد، اما یمن عملاً همچنان تقسیمشده باقی ماند. ایالات متحده در ژانویه ۲۰۲۴ بار دیگر حوثیها را در سطح بینالمللی بهعنوان سازمانی تروریستی طبقهبندی کرد.
حوثیها در جریان جنگ غزه، اسرائیل و نیز کشتیهای تجاری در دریای سرخ و خلیج عدن، یکی از مهمترین مسیرهای تجاری جهان، را هدف حملات خود قرار دادند. هدف این حملات ابراز همبستگی با حماس و در عین حال فشار بر اسرائیل و متحدانش بود. ایالات متحده، بریتانیا و همینطور اسرائیل بارها با حملات هوایی به مواضع حوثیها، واکنش نشان دادهاند.
“نبرد رژیم ایران بر سر بقا”
اکنون این پرسش مطرح است که آیا این شبهنظامیان در پی حملات به ایران بار دیگر دست به تشدید تنش خواهند زد یا نه. توماس فولک، رئیس بخش خاورمیانه و شمال آفریقای “بنیاد کنراد آدناور”، وضعیت را از منظر تهران تحلیل میکند. او میگوید: «از طریق ضدحملههایی که رژیم ایران اکنون انجام میدهد میتوان دید که واقعاً بحث بر سر نبردی برای بقا است.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
به باور فولک، تهران در چنین وضعیتی میکوشد شبکه متحدان منطقهای خود، مانند حزبالله را که پیشتر به اسرائیل حمله کرده است، فعال کند. او میگوید: «اگر رژیم به این نتیجه برسد که این آخرین نبرد اوست، همه امکانات را بسیج میکند و میکوشد همه شرکای خود را درگیر این نبرد کند.» به گفته او، این شامل حوثیها هم میشود.
با این حال، عبدالغنی الاریانی، از مرکز مطالعات راهبردی صنعا، تردید دارد که حوثیها به چنین درخواستی پاسخ دهند. او میگوید: «حوثیها در این تقابل نقشی نخواهند داشت.» به گفته او، ارزش راهبردی آنها تاکنون این بوده است که «به نیابت از ایران بیثباتی ایجاد کنند و در عین حال این امکان را به ایران بدهند که مسئولیت آن را انکار کند.» اما اگر ایران خود آشکارا وارد عمل شود، به گفته الاریانی، این الگو اهمیت خود را از دست میدهد.
گامهای محدود نمادین
با این حال، در کوتاهمدت اقدامهای نظامی همچنان قابل تصور است. توماس فولک میگوید: «بسیاری از تأسیسات نظامی حوثیها در حملات آمریکا در تابستان گذشته نابود شدهاند.» با این حال آنها هنوز «به اندازهای قدرت دارند که دستکم برای چند هفته بتوانند اهدافی را در منطقه هدف قرار دهند». به گفته او، این امر بهویژه شامل حملات موشکی و پهپادی و نیز حمله به کشتیرانی میشود.
اما الاریانی بیشتر انتظار اقدامهای محدود را دارد. او میگوید: «آنها ممکن است اقدامهایی نمادین انجام دهند، اما حملههای واقعاً جدی انجام نخواهند داد.» به گفته او، این جنبش در حال حاضر بیشتر در پی تثبیت موقعیت خویش است. پشت صحنه نیز تلاشهایی برای بازگرداندن عربستان سعودی به میز مذاکره در جریان است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
عبدالغنی الاریانی میافزاید: «با این حال فکر میکنم اسرائیل ممکن است به آنها حمله کند، که در آن صورت آنها را مجبور به واکنش خواهد کرد.» بنابراین به گفته او، تشدید تنش میتواند از بیرون نیز تحمیل شود.
“ایران را دستکم نگیرید”
توماس فولک میگوید تضعیف پایدار تهران پیامدهای مستقیمی نیز برای حوثیها خواهد داشت. به گفته او: «اگر بتوان این رژیم را یا از میان برداشت یا چنان تضعیفش کرد که دیگر تهدیدی ایجاد نکند، این امر در میانمدت به تضعیف یا حذف گروههای نیابتی، از جمله حوثیها، خواهد انجامید.» به گفته فولک، بدون جریان مالی، ارسال سلاح و پشتوانه ایدئولوژیک ایران، شبهنظامیان حوثی یکی از ارکان مهم قدرت خود را از دست خواهند داد و جامعه بینالمللی خواهد توانست «با قاطعیت بیشتری علیه حوثیها اقدام کند.»
با این حال، الاریانی نسبت به نادیده گرفتن شتابزده ایران هشدار میدهد. به گفته او، تهران حتی اگر تضعیف هم شود، «پس از این جنگ نیز همچنان در منطقه نقش خواهد داشت». در عین حال او احتمال میدهد که نظم سیاسی تازه در منطقه، حمایت ایران از شبهنظامیان نیابتی را محدود کند.
بیشتر بخوانید: حمله به همسایگان؛ قمار بقا یا خودکشی استراتژیک جمهوری اسلامی؟
او میگوید: «فکر میکنم حوثیها در آینده دیگر حمایت چندانی از ایران دریافت نخواهند کرد.» به گفته او، این امر میتواند آنها را «وادار به مذاکره بر سر توافق صلحی عادلانه و متوازن در یمن کند.»
امتیازهای عملگرایانه بهرغم تعصب ایدئولوژیک
الاریانی همچنین با اشاره به دینامیک درونی حوثیها میگوید: «جنگ همه نیروهای میانهرو را به حاشیه رانده است.» رهبران تندرو اکنون بر این سازمان تسلط دارند و همین امر، اصلاحات را دشوار میکند. با این حال به گفته الاریانی، یک سناریوی احتمالی این است که حوثیها از نظر ایدئولوژیک متعصب بمانند، اما برای حفظ قدرت خود در یمن، از نظر سیاسی امتیازهای عملگرایانهای بدهند. او میگوید: «این امر بقای آنها به عنوان یک سازمان را تضمین میکند و آنها را همچنان بازیگری مهم نگه میدارد.»
توماس فولک در این زمینه از “لحظهای تعیینکننده” برای کل منطقه سخن میگوید، زیرا “بازیگران غیردولتی بیثباتکننده” ممکن است به اندازهای تضعیف شوند که «دستکم در میانمدت قابل کنترل شوند.»
با همکاری Jenifer Holleis
اسفند ۱۷
جنگ ایران؛ آیا آسیای جنوب شرقی عملگرایی پیشه خواهد کرد؟
وزارت خارجه مالزی بیانیهای محتاطانه صادر کرد که در آن هم حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و هم حملههای تلافیجویانه جمهوری اسلامی محکوم شده و از “همه طرفها” خواسته شده است تا “حداکثر خویشتنداری” را از خود نشان دهند.
وزیران خارجه ویتنام و کامبوج نیز از همه طرفها خواستند “حداکثر خویشتنداری” را از خود نشان دهند، در حالی که تایلند اعلام کرد «با نگرانی جدی وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد.»
وزارت امور خارجه سنگاپور نیز، با اشاره به تلاشهای دیپلماتیک به رهبری عمان که میکوشید واشنگتن و تهران را به گفتوگو وادارد، از “شکست مذاکرات” ابراز تأسف کرد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
وزیران خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) طی بیانیهای مشترک در چهارم مارس (۱۳ اسفند)، تشدید تنشها را “تأسفبار” و “تهدیدی جدی برای جان و امنیت غیرنظامیان و نیز برای صلح و ثبات منطقهای و جهانی” توصیف کردند. پیامهای کشورهای آسیای جنوب شرقی در مجموع بیشتر بر امنیت شهروندان خود در خاورمیانه متمرکز بود.
مقامهای فیلیپین و گزارشهای رسانهای در این کشور، شمار فیلیپینیهای ساکن ایران را حدود هزار و ۶۰۰ نفر و تعداد فیلیپینیها در سراسر خاورمیانه را بیش از دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر اعلام کردهاند.
آیا آمریکا قابل اعتماد است؟
جوزف لیو، رئیس دانشکده سیاست عمومی “لی کوان یو” در سنگاپور، واکنش آسیای جنوب شرقی را «اظهارات معمول و قابل پیشبینی» توصیف کرد.
لیو به دویچه وله گفت: «آنچه البته گفته نمیشود، نگرانی در این باره است که دولت ترامپ چگونه از قدرت عظیمی که ایالات متحده در اختیار دارد استفاده میکند؛ یعنی با توجهی اندک به قوانین بینالمللی.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این مسئله حقوقی، برای منطقهای که اهمیت زیادی برای قوانین بینالملل قائل است، بهویژه برای کشورهایی که با چین در دریای چین جنوبی اختلافات ارضی دارند، حساس است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که حملات آمریکا و اسرائیل به ایران ممنوعیت بنیادین منشور سازمان ملل در مورد استفاده از زور را نقض میکند؛ بحثی که پس از حمله واشنگتن به ونزوئلا در آغاز سال ۲۰۲۶ نیز بالا گرفته بود.
هانتر مارستون، پژوهشگر غیرمقیم مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، به دویچه وله گفت این درگیری «تأثرات بلندمدتی بر برداشت کشورهای آسیای جنوب شرقی از آمریکا و روابطش با منطقه خواهد گذاشت.»
مارستون افزود: «رد آمرانه قوانین و هنجارهای بینالمللی از سوی ترامپ، و بیاعتنایی آشکار و مکرر او به متحدان و شرکایش، کشورهای منطقه را به جستوجوی شرکای جایگزین تجاری و امنیتی سوق داده است.» او ادامه داد: «حملات اخیر به ایران نشان داد که ایالات متحده ابرقدرتی بیملاحظه و غیرقابلپیشبینی است.»
اقدام اندونزی در راستای ایجاد تعادل
اندونزی در پیچیدهترین موقعیت قرار دارد. پرابوو سوبیانتو، رئیسجمهور این کشور که به چند طرح بحثبرانگیز واشنگتن پیوسته است، پیشنهاد داده شخصاً میان آمریکا و ایران برای آغاز مذاکرات جدید میانجیگری کند.
وزارت خارجه اندونزی ۲۸ فوریه گذشته در شبکههای اجتماعی نوشت: «اگر هر دو طرف موافق باشند، رئیسجمهور آماده است برای انجام تلاشهای میانجیگرانه به تهران سفر کند.»
بیشتر بخوانید: جنگ ایران و شوک انرژی؛ نفت ۸۰ دلاری، نگرانی پکن و امید مسکو
اندونزی، در کنار کامبوج و ویتنام، یکی از معدود کشورهای آسیای جنوب شرقی بود که به طرح “شورای صلح” دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای غزه پیوست؛ تصمیمی که با مخالفت شدید بسیاری از گروههای اسلامی این کشور روبهرو شد.
رئیسجمهور اندونزی ماه گذشته در نشست افتتاحیه این شورا شرکت کرد و متعهد شد هشت هزار نیروی اندونزیایی برای کمک به حفظ امنیت غزه اعزام کند.
چند روز پیش از نشست این شورا، جاکارتا توافق تجاری متقابلی با آمریکا نهایی کرد که بر اساس آن تعرفه بسیاری از صادرات اندونزی کاهش مییابد و اندونزی نیز در عوض، دسترسی گستردهای به بازار خود را برای کالاهای آمریکایی فراهم میکند. این اقدامات با انتقادهای داخلی، از جمله از سوی سازمانهای بزرگ اسلامی، روبهرو شده است.
با این حال، بیشتر مسلمانان کشورهای آسیای جنوب شرقی سنیمذهب هستند و همدلی در این منطقه با ایرانِ عمدتاً شیعه یکدست نیست. با وجود این، خشم از جنگ غزه باعث تحریم برندهایی شده است که مرتبط با آمریکا و اسرائیل تلقی میشوند.
پیامدهای اقتصادی در سراسر آسیای جنوب شرقی
جاشوا کورلانتزیک، پژوهشگر ارشد امور آسیای جنوب شرقی در شورای روابط خارجی، به دویچه وله گفت پیامد ژئوپولیتیکی جنگ ایران تضعیف وجهه آمریکا در منطقه خواهد بود، اما نگرانی فوریتر، نگرانی اقتصادی است.
قیمت نفت و گاز پس از مختل شدن حمل و نقل دریایی از طریق تنگه هرمز بهشدت افزایش یافته است؛ امری که مشکلی جدی برای کشورهای آسیای جنوب شرقی که واردکنندگان خالص انرژی هستند، محسوب میشود. ارزش چندین ارز منطقهای در برابر دلار آمریکا بهشدت سقوط کردهاند و بازارهای سهام نیز آسیب زیادی دیدهاند.
معاملات بورس در تایلند، دومین واردکننده بزرگ نفت خام خاورمیانه در منطقه، چهارشنبه گذشته پس از سقوط هشت درصدی، مجبور به توقف زودهنگام شد.
حکومت نظامی در میانمار نیز اعلام کرد که برای خودروهای شخصی سهمیهبندی سوخت اعمال میکند. سنگاپور هم که تقریباً تمام انرژی خود را وارد میکند، اعلام کرده است که احتمالاً ناگزیر از بازنگری در پیشبینی رشد اقتصادی خود برای سال جاری خواهد شد.
