در شرایطی که افزایش شدید قیمت مسکن خرید خانه را برای بخش بزرگی از مردم ایران به ویژه جوانان دشوار کرده است، شهرداری تهران طرح تازهای با عنوان «خانهریز» مطرح کرده که بر اساس آن افراد میتوانند به جای خرید یک واحد مسکونی یا حتی یک مترمربع از آن، سهمهایی به اندازه یکصدم مترمربع خریداری کنند.
مرداد ۲۰
وضعیت بغرنج محبوسان در زندان دستگرد اصفهان
کانون حقوق بشر ایران روز دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ در گزارشی از زندان دستگرد اصفهان، نسبت به وضعیت غیرقابلتحمل این زندان و مجموعهای از فشارهای گوناگون بر زندانیان ابراز نگرانی کرد و خواستار رسیدگی فوری به این وضعیت و حل مشکلات آن شد.
مرداد ۲۰
«من سینهخیز پیکر خونین خویش را به پیش کشیدهام»؛ از سالهای ۶۰ تا دی ۱۴۰۴، پیکر اعدامشدگان کجاست؟
«میرفتم روی پشتبام و نعره میزدم، چون احساس میکردم دارد از مغزم دود بلند میشود. آن وقت تازه معنی این جمله را که میگویند “دود از سر آدم بلند میشود” میفهمیدم.
مرداد ۲۰
واکنش ترامپ به درخواست غرامت تهران: ایران باید خسارت بدهد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در پیامی تازه با اشاره به این که جمهوری اسلامی بابت خسارتهای وارده در درگیریهای نظامی اخیر خواستار غرامت شده نوشت، “ایده جالبی است”، ایران نیز باید خسارت بپردازد.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعهای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.
در “خبرگاه” میتوانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله را در واتساپ دنبال کنید
انتصابهای جدید در سطوح ارشد نیروهای مسلح، سپاه و بسیج
بنا بر گزارش رسانههای داخلی، مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و فرمانده کل قوا در احکامی جداگانه احکام انتصاب شش فرمانده ارشد را در ستادکل نیروهای مسلح، سپاه پاسداران و سازمان بسیج مستضعفین صادر کرده است.
طی این احکام، احمد وحیدی با ارتقاء درجه به سرلشگری، به فرماندهی کل سپاه رسیده و مصطفی ایزدی هم جانشینی فرماندهی کل سپاه را بر عهده گرفته است.
حسین طائب، رئیس سابق سازمان اطلاعات سپاه جانشین غلامرضا سلیمانی در ریاست سازمان بسیج مستضعفین میشود؛ غلامرضا سلیمانی در جنگ با اسرائیل و آمریکا کشته شد.
علی عظمایی نیز فرمانده نیروی دریایی سپاه شده و جای علیرضا تنگسیری، فرمانده پیشین این نیرو که در جنگ اخیر در بندرعباس کشته شد را میگیرد.
همچنین علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء هم به سمت رئیس ستادکل نیروهای مسلح ایران گمارده شده است. او جای علی موسوی را میگیرد که در روز اول جنگ ۴۰روزه کشته شد. کیومرث حیدری هم به جانشینی رئیس این ستاد برگمارده شده است.
به نوشته رسانههای ایران، در حکم علی عبداللهی از او خواسته شده تا روند ادغام ستادکل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء که مدیریت جنگ را بر عهده داشته را پیش ببرد.
طبق این احکام، احمد وحیدی جانشین محمد پاکپور، فرمانده پیشین کل سپاه میشود که در جنگ ۴۰روزه کشته شد.
در حکم انتصاب او که در رسانههای داخلی جمهوری اسلامی بازتاب یافته از او خواسته شده تا در سپاه “آمادگی هوشمندانه برای عملیات تهاجمی پرقدرت علیه دشمن” ایجاد کند.
واکنش ترامپ به درخواست غرامت تهران: ایران باید خسارت بدهد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در پیامی تازه با اشاره به این که جمهوری اسلامی بابت خسارتهای وارده در درگیریهای نظامی اخیر خواستار غرامت شده نوشت، “ایده جالبی است”، ایران نیز باید خسارت بپردازد.
محمدباقر ذوالقدر که تا روز یکشنبه دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بود چند روز پیش از رفتن از این مقام در شبکههای اجتماعی شش شرط برای بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرد که “پرداغت غرامت جنگ” از سوی آمریکا یکی از آنها بود.
ترامپ در پیام تازه خود در روز دوشنبه ۱۰ اوت در شبکه “تروث سوشال” در واکنش به این خواست نوشت که آمریکا نیز در تمامی مذاکرات آینده درخواست غرامت خواهد کرد.
او تأکید کرد، آمریکا نیز بابت افرادی که توسط بمبهای کنارجادهای و درگیریهای وابسته به ایران به رهبری قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه کشته یا زخمی شدهاند طلب غرامت میکند.
این خواسته به گفته او، شامل خانوادههای کشتهشدگان ناو “یواساس کول” و هزاران نفر دیگر میشود که “در نبردها جان باختهاند.”
افزون بر این، جمهوری اسلامی باید به خانوادههای صدهاهزار معترضی که طی حاکمیت خود کشته غرامت بپردازد که به گفته ترامپ، همچنین شامل خانوادههای دهها هزار نفری میشود که در اعتراضات دیماه سال گذشته جانشان را از دست داهاند.
ترامپ نوشت: «من به نمایندگان خود دستور دادهام که این موضوع را به صورت قاطع در هر گونه مذاکره آینده مطرح کنند.»
او کمی بعد در شبکه اجتماعی خود یک پیام دیگر هم منتشر کرد که درخواستش از ایران را تکمیل میکند.
در این پیام گفته شده که “در پیوند با مذاکرات با ایران، ایران باید مسئول خسارتها و مرگهایی باشد که برای مردم لبنان، سوریه، یمن و غزه به بار آورده است.”
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین: محاصره دریایی از جنگ هم بدتر است
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با اشاره به پیامدهای محاصره بنادر ایران توسط آمریکا، گفت که ایران باید از هر راهی که شده، حال “گفتوگو” باشد یا “تهدید و حتی بهکار بردن زور و آغاز جنگی دوباره” این محاصره دریایی را بشکند.
حریری دوشنبه ۱۹ مرداد در گفتوگو با خبرآنلاین روشن ساخت، نمیتوان با جایگزین کردن راه زمینی برای انتقال کالاها همان بازده راه دریایی را داشت: «بیش از ۸۰درصد از تجارت جهان امروز از طریق دریاهاست. آوردن تمام نیاز تجاری کشور به روی زمین، یعنی تجارت به ظرفیت ۲۰درصدی بسنده کند.»
به گفته او، در محاصره دریایی زندگی کردن یعنی زندگی “به سطح نازلی” سقوط میکند و تصور این که بشود مانند تحریمها محاصره دریایی را نیز دور زد و در عین حال کشور را اداره کرد بیهوده است: «به جای رفع تحریم یا یافتن سازوکاری برای خنثی شدن آن، سراغ دور زدن تحریم رفتیم و نتیجه آن اقتصادی تضعیف شده و فسادهایی بزرگ است.»
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین متذکر شد: «اگر یک کانیتنر از چین و با کشتی به ایران بیاید، هزینه حملونقل آن سههزار دلار است اما همان کانتینر وقتی از مسیر زمینی میآید به طور میانگین ۱۲هزار دلار باید هزینه حملونقل برای آن پرداخته شود.»
او همچنین هشدار داد: «واردات ما از بنادر جنوبی سالانه حدود دو میلیون کانتینر است و اگر محاصره ادامه یابد هر کانتینر ۹ هزار دلار هزینه تجاری بیشتر به اقتصاد ایران تحمیل خواهد کرد. در واقع چیزی در حدود ۱۸ میلیارد دلار هزینه اضافی برای ما دربرخواهد داشت.»
برای درک بزرگی این رقم نیز به گفته او، کافی است به این نکته توجه شود که نیاز اقتصاد ایران به واردات کالاهای اساسی و دارو سالانه کمتر از ۱۵میلیارد دلار است.
حریری در ادامه گفت که بخش صادرات غیرنفتی نیز از ادامه محاصره دریایی زیان میبیند: «ما سالانه حدود ۵۰میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داریم. بنا باشد از طریق زمین صادرات خود را انجام دهیم یک رقمی بیش از میزان سود صادراتی باید هزینه شود و در عمل سبب میشود صادرات ما دیگر توجیهی نداشته باشد.»
پزشکیان میگوید مجتبی خامنهای “کاملا” سالم است
رئیسجمهور ایران در تازهترین سخنان خود به نشستی که ظاهرا با مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی داشته اشاره و تأکید کرده که پسر علی خامنهای “در سلامت کامل” بهسر میبرد.
به گزارش رسانههای ایران، مسعود پزشکیان روز دوشنبه ۱۹ مرداد در نشست با دبیران کل احزاب و فعالان سیاسی با اشاره به دیدارش با مجتبی خامنهای گفت: «از نظر وضعیت سلامت کاملا سالم بودند. کسی که میتواند هفت تا هشت ساعت بنشیند و بحث کند، نمیتواند از نظر سلامت مشکلی داشته باشد.»
او افزود: «بسیار جلسه خوبی بود؛ از هر دری سخن گفتیم و تمام مشکلات را مطرح کردیم.»
پزشکیان گفت، محور گفتوگوهای این دیدار “مسائل روز کشور و از جمله تحریمها” بود.
به گفته او، در این نشست همچنین درباره اختلافات در سطح حاکمیت صحبت شد و مهمترین توصیه رهبر جمهوری اسلامی “حفظ وحدت و انسجام” بود: «امروز تمام برنامه دشمن بر ایجاد اختلاف و تفرقه معطوف شده است؛ ما باید از هرگونه اختلاف پرهیز کنیم و از هر کلام و بیانی که در راستای بر هم زدن وحدت و انسجام باشد، دوری کنیم.»
“سلامت کامل” مجتبی خامنهای مقولهای است که طی ماههای گذشته کمتر کسی مدعی آن شده است. برخی گفتهاند که او در حملات اسرائیل و آمریکا به محل سکونت علی خامنهای، رهبر سابق جمهوری اسلامی در تهران بهشدت زخمی شده و برخی نیز مدعی شدهاند که جراحات اندکی برداشته است.
رسانههای بینالمللی نیز به نقل از برخی منابع از جراحت سخت او خبر دادهاند و برخی هم احتمال کشته شدن او را مطرح کردهاند.
انتشار اسامی دهها زندانی سیاسی “در معرض اعدام”
کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان همزمان با افزایش اجرای احکام اعدام معترضان به جمهوری اسلامی، اقدام به انتشار اسامی بیش از ۶۰ نفر کرده که در زندانهای جمهوری اسلامی با حکم اعدام مواجهاند.
این کمیته با اشاره به خطر اعدام بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات و دهها پرونده با اتهاماتی نظیر “محاربه” و “افساد فی الارض” در مورد سرنوشت نامعلوم آنها ابراز نگرانی کرده است.
کمیته میگوید، اسامی این تعداد را بر اساس اطلاعات گردآوریشده خود و گزارشهای منتشرشده از سوی سازمانهای حقوق بشری و رسانههای معتبر گردآورده است.
برخی از آنان در دادگاه بدوی محکوم به اعدام شدهاند و احکام برخی نیز در دیوان عالی کشور تأیید شده است.
کمیته میگوید، طبق تجربه ماههای گذشته معمولا “هویت اعدامشدگان مرتبط با اعتراضات دیماه تنها پس از اجرای حکم و اعلام رسمی خبر از سوی رسانههای وابسته به قوه قضائیه آشکار شده است. این در حالی است که همچنان دهها و شاید صدها معترض دیگر در زندانهای ایران با خطر اعدام روبهرو هستند، بیآنکه هیچ اطلاعاتی درباره هویت یا وضعیت پرونده آنان منتشر شده باشد.”
در این گزارش نه تنها اسامی، بلکه در برخی موارد توضیحی نیز درباره پرونده بازداشتشدگان داده شده است.
طی ماههای اخیر همزمان با شعلهور شدن آتش درگیریهای نظامی با آمریکا و اسرائیل، جمهوری اسلامی بر اعدام معترضان، از جمله شرکتکنندگان در اعتراضات دیماه سال گذشته افزوده است.
واکنش قوه قضائیه به اشاره عراقچی به “حفرههای امنیتی” در حکومت
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه ایران در واکنش به اظهارات اخیر عباس عراقچی، وزیر خارجه درباره “حفرههای امنیتی” که به گفته او، منجر به بمباران بیت رهبر پیشین جمهوری اسلامی شد گفت، او در صورت داشتن اطلاعاتی در این زمینه باید آنها را در اختیار دستگاه قضایی بگذارد.
جهانگیر دوشنبه ۱۹ مرداد در گفتوگو با پایگاه خبری “دیدهبان ایران” در این باره تصریح کرد: «اول باید از ایشان پرسید که از کجا میدانند و اگر اطلاعاتی در این زمینه دارند، لازم است آن را در اختیار مراجع اطلاعاتی، امنیتی و قضایی قرار دهند.»
به گفته او، سایر افراد نیز در صورت داشتن اطلاعات باید همین رویه را پیش بگیرند تا قوه قضائیه آن را پی بگیرد.
جهانگیر با تأکید بر این که دادستانی هم باید به وظیفه خود عمل کند افزود: «قطعا اگر فردی اظهاراتی مطرح کند که نیازمند بررسی و پیگیری قضایی باشد، دادستانی هم مطابق وظایف قانونی خود اقدامات لازم را انجام میدهد.»
گزارش رسانههای ایران نشان میدهد که حوزه سخنگوی قوه قضائیه در پاسخ به پرسشی که در همین رابطه در حاشیه نشست خبری روز دوشنبه ۱۹ مرداد مطرح شد باز هم بر ضرورت “روشنگری” در این زمینه و ارائه مستندات به “افکار عمومی و مراجع ذیصلاح” تأکید کرد.
حوزه سخنگوی قوه قضائیه اعلام کرد: «با توجه به اینکه وزیر خارجه سخنانی بیان کرده، لازم است خود نسبت به روشنگری در زمینه منظور مدنظر خود و ارائه مستندات به افکار عمومی و مراجع ذیصلاح اقدام کند.»
دلایل عدم شکایت از اسرائیل در مجامع بینالمللی
اصغر جهانگیر در گفتوگو با پایگاه خبری دیدهبان همچنین درباره دلایل عدم شکایت دستگاه قضایی از اسرائیل در مجامع بینالمللی گفت که چنین شکایتی به معنای بهرسمیت شناختن این کشور است.
او افزود: «از مبادی رسمی وزارت خارجه و معاونت حقوقی رئیسجمهوری دنبال آن هستیم که ضمن به رسمیت نشناختن این رژیم، بتوانیم شکایت را پیگیری کنیم.»
سال گذشته ۳۵۰ امدادگر در جهان حین انجام وظیفه جان باختند
به گزارش پایگاه داده امنیتی کارکنان امدادی (AWSD)، در سال گذشته ۳۵۰نفر از نیروهای امدادی در سراسر جهان هنگام انجام مأموریتهای بشردوستانه جان خود را از دست دادند.
بر این اساس، تنها در نوار غزه ۱۸۶ امدادگر و در سودان ۷۱ امدادگر کشته شدهاند.
علاوه بر این، آمار نشان میدهد که در سال گذشته ۳۲۲ امدادگر مجروح و ۲۳۵ نفر از آنان نیز ربوده شدهاند.
پایگاه داده امنیتی کارکنان امدادی که دفتر مرکزی آن در بریتانیا قرار دارد به عنوان مرجع اصلی سازمانهای امدادی و دولتها برای ارزیابی امنیت بینالمللی شناخته میشود.
بوریس برایر، سخنگوی سازمان “روستاهای کودکان اساواس” در گفتوگو با شبکه تحریریه آلمان (RND) گفت:«با وجود خطرات بزرگ، امدادگران در سختترین شرایط همچنان پرچم بشردوستی را برافراشته نگه میدارند.»
برایر با اشاره به این که طبق حقوق بینالملل، امدادگران باید از حفاظت برخوردار باشند گفت، بنابراین، این که آنها بارها و بارها هدف حمله قرار میگیرند را نمیتوان پذیرفت.
وزارت خارجه آلمان: طرح صلح ترامپ فرصتی برای خلع سلاح حماس است
به گفته سخنگوی وزارت خارجه آلمان، این کشور جدیدترین طرح دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برای برقراری صلح در غزه را فرصتی برای پیشرفت در جهت خلع سلاح حماس میداند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، او روز دوشنبه ۱۰ اوت در یک نشست خبری، در پاسخ به پرسشی درباره رد این طرح از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفت که وجود برخی اختلافات امر قابل انتطاری بوده است.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان روشن ساخت: «در چنین اقدام پیچیدهای، کاملا روشن بود که پرسشهای بیجواب بسیار زیادی وجود خواهد داشت.»
بنیامین نتانیاهو طرح صلح ۱۵مادهای ترامپ برای غزه را صراحتا رد کرده و گفته است، تا خلع سلاح کامل حماس، ارتش این کشور از نوار غزه عقبنشینی نخواهد کرد.
دونالد ترامپ ماه گذشته اعلام کرده بود که حماس با این طرح موافقت کرده است؛ طرحی که مطابق آن، حماس در ازای خروج اسرائیل از نوار غزه خلع سلاح میشود.
دفتر نخستوزیر اسرائیل پیشتر نسبت به این طرح ملاحظاتی مطرح کرده، اما آن را صراحتا رد نکرده بود.
نتانیاهو اکنون تأکید کرده که خلع سلاح حماس باید شامل همه سلاحهای سنگین و سبک این گروه باشد و تا پیش از آن، ارتش اسرائیل از غزه عقبنشینی نخواهد کرد.
او همچنین گفته، تا زمانی که در قدرت است، اجازه تشکیل کشور فلسطینی در غزه یا کرانه باختری را نخواهد داد.
امارات از حملات سایبری به تاسیسات این کشور خبر داد
شورای امنیت سایبری امارات متحده عربی دوشنبه ۱۰ اوت (۱۹ مرداد) از رصد و خنثیسازی حملات سایبری پیشرفته و سازمانیافته به بخشهای هواپیمایی، انرژی و آموزش خبر داد.
به گزارش نشریه شرق الاوسط این شورا با انتشار بیانیهای اعلام کرد که با این حملات سایبری به شکلی کارآمد و فوری مقابله شده و این حملهها پیش از آنکه به هدف خود دست یابند و دستگاهها و سیستمهای مورد نظر خود را مختل کنند، خنثی شدهاند.
در بیانیه شورای امنیت سایبری امارات در ادامه به جزییات ماجرا اشاره شده و آمده است که این حملات شامل مسیرها و روشهای متعددی از جمله تلاش برای نفوذ به سیستمها و زیرساختهای دیجیتال، هدف قرار دادن حسابها و دادههای عملیاتی، و همچنین کمپینهای فیشینگ هدفمند و تلاش برای سوء استفاده از کاربران به عنوان نقطه ورود به محیطهای هدف بوده است.
اعدام مرضیه نیری، قربانی کودکهمسری، در زندان قزوین
سازمان حقوق بشر ایران گزارش داد که مرضیه نیری، زن ۲۴ ساله و قربانی ازدواج اجباری در نوجوانی، سحرگاه شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ در زندان مرکزی قزوین (زندان چوبیندر) اعدام شده است. نیری که در سن ۱۷ سالگی “تحت فشار خانواده” ازدواج کرده بود، به اتهام قتل همسرش به “قصاص نفس” محکوم شده بود.
این نهاد حقوق بشری در گزارش خود با استناد به روایت یک منبع مطلع، “نوشت همسر او به همراه دوستانش در خانه مواد مخدر و مشروبات الکلی مصرف میکرده، و نیری پیش از حادثه نیز نسبت به رفتار و تلاش برخی از آنها برای نزدیک شدن و تعرض به او ابراز نگرانی کرده بود”.
در گزارش سازمان حقوق بشر ایران آمده است، در اوایل مهر ماه سال ۱۴۰۰، هنگامی که نیری ۱۸ سال داشت، یکی از شرکای همسرش پس از مصرف الکل قصد تعرض به او را داشت. نیری گفته بود برای دفاع از خود با چاقوی آشپزخانه این مرد را زخمی کرد، و در ادامه همان واقعه، همسرش نیز با ضربه چاقو کشته شد. او پس از حادثه به خانه برادرش رفت و چهار روز بعد به پلیس تحویل داده شد.
طبق گزارش سازمان حقوق بشر نیری در روند محاکمه در دادگاه تأکید کرده بود اقدام اولیه او برای دفاع از خود در برابر تعرض بوده است. مرد زخمیشده اما روایت او را رد و ادعا کرده بود که نیری “انگیزه دیگری” برای قتل همسرش داشته است. دادگاه رسیدگی به این پرونده در نهایت ادعای دفاع مشروع را نپذیرفت، و با درخواست اولیای دم برای اجرای قصاص، حکم اعدام صادر کرد.
طبق استاندارها و معیارهای بینالمللی ازدواج مرضیه نیری در ۱۷ سالگی “کودکهمسری” محسوب میشود.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارش خود همچنین اعلام کرد که با اعدام مرضیه نیری، شمار زنانی که از ابتدای سال ۲۰۲۶ در ایران اعدام شدهاند به دستکم ۱۴ تن رسیده است. این سازمان همچنین شمار زنان اعدامشده در سال ۲۰۲۵ را دستکم ۴۸ نفر اعلام کرده بود.
بقایی: دلیلی ندارد نگران باشیم که توافق مکه علیه ایران است
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۱۰ اوت (۱۹ مرداد) در نشست خبری هفتگی خود درباره “توافق دفاعی مکه” اعلام کرد که کشورهای منطقه به این نکته پی بردهاند، “امنیت کالای قابل خریدن از دلالان امنیت نیست”.
او مدعی شد: «کشورهای منطقه دریافتند که بزرگترین تهدید برای منطقه و جهان، اسرائیل است و نمیتوانند به ادعای آمریکا برای تامین امنیت متکی باشند.»
پاکستان که قدرتی هستهای است همراه با پادشاهی بانفوذ عربستان سعودی و ترکیه که عضو ناتوست روز جمعه گذشته ۸ اوت (۱۷ مرداد) این پیمان را در بحبوحه افزایش حملات و تنشها در خلیج فارس امضا کردند.
به گفته طرفهای این پیمان، از این پس هرگونه حمله مسلحانه به یکی از طرفها، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد. جزئیات بیشتری درباره محتوای این پیمان یا نحوه دقیق و عملیاتی کمکهای متقابل در صورت بروز حمله منتشر نشده است.
بیشتر بخوانید: اردوغان در فکر افزایش کشورهای امضاکننده پیمان دفاعی مکه
بقایی در این نشست خبری در درباره توافق مکه و برخی از تحلیلها مبنی بر نگرانی احتمالی جمهوری اسلامی از این توافق گفت: «ما با سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان، پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و تمدنی داریم و دلیلی ندارد که نگران باشیم که این پیمان علیه ایران باشد.»
او در بخشی دیگر از اظهارات خود تصریح کرد “سرزمین کشورهای منطقه، از جمله کویت، نباید در اختیار آمریکا قرار بگیرد تا به جمهوری اسلامی حمله کند”.
بازگشایی تنگه هرمز مشروط به لغو محاصره دریایی آمریکا
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در این نشست خبری همچنین به بحران تنگه هرمز پرداخت و بازگشایی تنگه هرمز را بار دیگر “مشروط بر لغو محاصره دریایی از سوی آمریکا” دانست. به گفته او باز شدن تنگه هرمز “منوط به توقف اقدامات غیرقانونی و مخرب آمریکا و جبران آنهاست”.
بقایی افزود: «تنگه هرمز از روز خلقت حضرت آدم تا ۹ اسفند باز بود. اکنون در شرایطی که آمریکا همچنان محاصره دریایی را اعمال میکند، هیچ گونه جایگاه حقوقی برای اظهارنظر در مورد بازگشایی تنگه هرمز ندارد.»
سخنگوی وزار خارجه ایران مدعی شد که “جمهوری اسلامی در ۴۷ سال گذشته نگهبان عبور و مرور کشتیها در این تنگه بوده است”.
بقایی در ارتباط با گفتوگوهای تهران و مسقط گفت: «در این مرحله از مذاکرات با عمان درباره تنگه هرمز، بحثی در خصوص دریافت عوارض نشده است، اما طبیعتا وقتی خدماتی در دریا ارائه شود، باید هزینههای آن نیز دریافت شود.»
بنا بر اظهارات او “در خصوص نقشه تردد در تنگه هرمز، در مذاکرات با عمان تفاهم حاصل شده است”. او در حین خاطرنشان کرد که در رابطه با “بیانیه مشترک، همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در حال بحث است ولی مذاکرات به شکل روان و سازنده انجام میشود”.
واکنش روزنامه کیهان به پیمان دفاعی مکه
نشریه تندروی کیهان در نوشتهای به پیمان دفاعی مکه که به امضای پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی رسیده است، واکنش نشان داد.
کیهان، نشریه منتشره زیر نظر نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این نوشته تصریح کرد که “هرگونه تحرک علیه محور مقاومت، با واکنش قاطع مواجه خواهد شد” و ایران در برابر توطئههای سازمانیافته کوچکترین تردیدی به خود راه نخواهد داد”.
در این نوشته هشدار داده شده است که اگر این توافق “بهانهای برای ماجراجویی علیه انصارالله یمن یا تهدید منافع جبهه مقاومت باشد، پاسخ جمهوری اسلامی نه در بیانیههای دیپلماتیک، که در میدان داده خواهد شد”.
ریاض و اسلامآباد پیش از امضای پیمان مکه نیز همکاریهای دفاعی گستردهای داشته و پاکستان بارها عربستان سعودی و حمله به این کشور را خط قرمز خود خوانده است.
کیهان در نوشته خود ضمن اشاره به احترام ایران به حسن همجواری و همسایگی” به آنان هشدار داده که “از تجارب تلخ گذشته درس بگیرند” و از “گره زدن امنیت خود به بازیهای نمایشی و ائتلافهای پوشالی که طرف اصلی آنها آمریکا است” خودداری کنند.
بیشتر بخوانید: اردوغان در فکر افزایش کشورهای امضاکننده پیمان دفاعی مکه
پاکستان که قدرتی هستهای است همراه با پادشاهی بانفوذ عربستان سعودی و ترکیه که عضو ناتوست روز جمعه گذشته ۸ اوت (۱۷ مرداد) این پیمان را در بحبوحه افزایش حملات و تنشها در خلیج فارس امضا کردند.
به گفته طرفهای این پیمان، از این پس هرگونه حمله مسلحانه به یکی از طرفها، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد. جزئیات بیشتری درباره محتوای این پیمان یا نحوه دقیق و عملیاتی کمکهای متقابل در صورت بروز حمله منتشر نشده است.
حکم اعدام رسول رضایی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه تأیید شد
دیوان عالی جمهوری اسلامی حکم اعدام رسول رضایی، شهروند فریمان و یکی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را تایید کرد. این معترض زندانی در حال حاضر در زندان وکیلآباد مشهد در حبس به سر میبرد.
هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز یکشنبه ۹ اوت (۱۸ مرداد) ضمن انتشار این خبر گزارش داد که رضایی پیشتر به اتهام “محاربه” از سوی یکی از شعب دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شده بود.
هرانا افزود که تا زمان تنظیم گزارش خود، به اطلاعاتی در خصوص مصداق اتهام “محاربه” که بر اساس آن حکم اعدام برای رسول رضایی صادر شده است، دسترسی نیافته و بررسیهای این ارگان خبری برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد ادامه دارد.
مرضیه محبی، حقوقدان آگاه از این پرونده ضمن تایید این خبر و اشاره به بازداشت این معترض در تاریخ ۱۹ دی ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی، به هرانا گفت که رسول رضایی “از زمان بازداشت تاکنون از حق دسترسی به وکیل انتخابی و تماس و ملاقات با خانواده خود نیز محروم مانده است”.
به نوشته هرانا این معترض ۲۸ ساله، اهل فریمان و پدر دو فرزند ۲ و ۵ ساله، پیش از بازداشت جهت امرار معاش به فعالیت دستفروشی مشغول بوده است.
تایید حکم اعدام رسول رضایی در دیوان عالی کشور، نگرانیها درباره احتمال اجرای قریبالوقوع آن و سرنوشت دیگر بازداشتشدگان محکوم به اعدام را افزایش داده است.
تغییر مسیر کشتیرانی جهانی در پی گسترش بحران تنگه هرمز
با ادامه تنشها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی سایه بحران تنگه هرمز همچنان بر تردد کشتیها از طریق این آبراه سنگینی میکند. خطر حملات و تهدیدهای امنیتی در این تنگه سبب شده که شرکتهای کشتیرانی مسیر شناورهای خود را تغییر دهند.
نشریه گالف نیوز روز دوشنبه ۱۰ اوت (۱۹ مرداد) به نقل از “مرکز مشترک اطلاعات دریایی” گزارش داد احتمال وقوع حملهای عمدی در تنگه هرمز طی روزهای آینده “بسیار بالا” ارزیابی شده است.
بیشتر بخوانید: توافق ایران و عمان؛ آیا ایران میتواند در تنگه هرمز عوارض بگیرد؟
بنا بر این گزارش از اول مارس تا به حال ۸۴ حادثه تاییدشده در این تنگه ثبت شده است که تازهترین مورد از آن، حمله ۸ اوت (۱۷ مرداد) به یک نفتکش است. در این گزارش آمده که تردد نفتکشها در هر دو جهت تنگه هرمز به اعداد تکرقمی رسیده است.
از ۱۵ تا ۱۷ مرداد تنها ۴۰ مورد عبور کشتی با هماهنگی آمریکا ثبت شد. این در حالی است که در سال ۲۰۲۵ بهطور میانگین روزانه حدود ۱۳۸ کشتی از این آبراه عبور میکردند. در روز هشتم اوت نیز تنها هشت شناور باری و دو نفتکش از تنگه هرمز گذشتند.
“یک کشتی در دریای عمان هدف قرار گرفت”
به گزارش گالف نیوز، یک کشتی در نزدیکی تنگه هرمز “هدف حملات موشکی ایران” قرار گرفته است. بنا بر این گزارش، پرتابهها از منطقه سیریک در جنوب ایران شلیک شدهاند. در این رابطه تصاویری در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند که بروز آتشسوزی در این کشتی را نشان میدهند.
رسانههای ایران نیز تصاویری را منتشر کردهاند که براساس آنها یک کشتی در نزدیکی تنگه هرمز “هدف قرار گرفته” است.
خبرگزاری تسنیم نوشت: «گزارشها از وقوع آتشسوزی در یک شناور در آبهای ساحلی عمان، در نزدیکی منطقه “کمزار” واقع در شبهجزیره مسندم و در ورودی تنگه هرمز است.»
به گزارش گالف نیوز در برخی از پستها آمده که این نفتکش “مورد اصابت چند موشک” قرار گرفته است. این گزارشها تا کنون از سوی نهادهایی رسمی مانند اداره نظارت بر کشتیرانی بریتانیا (UKMTO) یا فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تأیید نشدهاند.
مرداد ۲۰
انتصاب محسن رضایی؛ آیا نسخه جدیدی از جمهوری اسلامی در حال تولد است؟
استعفای ذوالقدر و نشستن محسن رضایی بر صندلی دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنان بستری برای پیشبینی رویدادهای آینده است. این جابه جایی نشانه عمق اختلافات در درون حاکمیت است یا آغاز دورهای جدید در حاکمیت جمهوری اسلامی؟بعد از چندین روز شایعه و گمانهزنی و تایید و تکذیب، در آخرین ساعات روز یکشنبه ۱۸ مرداد رسما اعلام شد که محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی استعفا کرده و محسن رضایی از سوی مجتبی خامنهای و مسعود پزشکیان به عنوان جایگزین او معرفی شده است.
این در حالی است که انتصاب ذوالقدر به این پست فروردین ماه و پس از کشته شدن علی لاریجانی در حملات امریکا و اسرائیل صورت گرفته بود و عمر نشست او بر این صندلی تنها چهار ماه به طول انجامید.
از ابتدا نیز بر سر محسن رضایی و ذوالقدر برای نشستن بر صندلی عالی ترین نهاد تصمیمگیر امنیتی در جمهوری اسلامی گمانهزنی بود و هردو نام به عنوان نامزد این پست شنیده میشدند اما در نهایت ذوالقدر انتخاب شد.
در آن زمان و در بحبوحه حملات امریکا و اسرائیل به ایران، انتخاب یک چهره نظامی که سابقه سرکوب داخلی نیز داشت بر دبیری شورای عالی امنیت ملی پیام روشنی داشت؛ مشت آهنین در داخل و خارج.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
حالا چهار ماه گذشته، جنگ فروکش کرده، توافقی با امریکا امضا شده و مذاکرات برای باز کردن تنگه هرمز که از آن زمان تا کنون اختیارش عملا در دست نیروهای سپاه پاسداران است، همچنان بدون نتیجه ادامه دارد.
حالا سران جمهوری اسلامی که خود را پیروز این جنگ ۴۰ روزه میدانند، با استعفا یا برکناری ذوالقدر به دنبال ثبات بیشتر و احتمالا رسیدن به اهدافی در میز مذاکره هستند تا میدان جنگ.
این ظن زمانی تقویت میشود که میبینیم درست یک روز پیش از این استعفا یا دستور به استعفا، شروطی از طرف ذوالقدر برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح شد که در اصل عملا رسیدن به هرگونه توافقی در این زمینه را ناممکن میساخت.
ذوالقدر در بیانیهای که با امضای دبیر شورای عالی امنیت ملی منتشر کرد، نوشت: «تا آمریکا رفتارش را تصحیح نکند، تنگه هرمز باز نمیشود، تصحیح رفتار یعنی:
۱- ایران را هرگز و با هیچ زبانی تهدید و به مقدسات این ملت توهین نکند
۲- جنگ و تجاوز علیه ایران و متحدان ایران در لبنان، فلسطین، یمن و عراق برای همیشه پایان دهد
۳- محاصره دریایی را بردارد و نیروهای نظامی (دریایی و هوایی) خود را از پیرامون ایران خارج کند
۴- خسارتهای دو جنگ تجاوزکارانه و تحمیلی به ایران را بیکم و کاست بپردازد
۵- تحریمهای ظالمانه و غیرقانونی علیه ملت ایران را بردارد
۶- دارائیهای مسدود شده و دزدیده شده مردم ایران را بیقید و شرط آزاد کند.»
چند ساعتی پس از انتشار این بیانیه نیویورک تایمز در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی با طرح شروط تازه امید به بازگشایی سریع تنگه هرمز را کاهش دادهاست.
حدود ۳۰ ساعت پس از انتشار این بیانیه استعفای ذوالقدر اعلام و محسن رضایی جایگزینش شد.
فرزانه بذرپور، تحلیلگر سیاسی به دویچهوله میگوید: «از زمان نقض آتشبس و حمله به نفتکش قطری، اختلاف میان دولت پزشکیان و جناح جنگطلب سپاه نمود بیرونی پیدا کرد. به نظر میرسد محمدباقر ذوالقدر در رأس جریانی در سپاه قرار داشت که از ادامه تنش تا خروج کامل آمریکا از منطقه و رفع محاصره دریایی دفاع میکرد.»
این تحلیل با همزمانی انتشار شش شرط و استعفای ذوالقدر کاملا همخوانی دارد.
بیشتر بخوانید: ابهام در مذاکرات ایران و آمریکا؛ چرا تهران و واشنگتن روایتهای متناقض منتشر میکنند؟
بذرپور در ادامه این تحلیل میگوید: «در شرایطی که پزشکیان در عراق بود و عراقچی از آمریکاییها برای عزاداری رهبر کشتهشده مهلت گرفته بود، آغاز حملات از سوی جناح تندرو عملاً موقعیت دولت پزشکیان و نیروهای میانهروتر در مذاکرات با آمریکا و کشورهای عربی را تضعیف کرد. پزشکیان در میانه بحران تلاش کرد برهم خوردن آتشبس را به اقدامات تحریکآمیز آمریکا و عمان نسبت دهد و شکاف در رأس نظام را علنی نکند؛ اما پس از عبور از بحران، ظاهراً تصمیم به حل ریشهایتر این تعارض گرفته شد.»
او میگوید از حدود یک ماه پیش بحث کنار گذاشتن ذوالقدر مطرح بوده اما پزشکیان نمیخواسته مستقیما مسئولیت برکناری او را بر عهده بگیرد به همین دلیل این “برکناری” با ورود مجتبی خامنهای صورت گرفت.
پیش از اعلام دفتر ریاست جمهوری به پذیرش استعفای ذوالقدر و انتصاب محسن رضایی، حساب مجتبی خامنهای در شبکه ایکس اعلام کرد: «با صدور حکمی از سوی حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای صورت گرفت؛ انتصاب آقای دکتر محسن رضایی به عنوان نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی.»
تثبیت نظام و ادامه جنگ
حسین رزاق، تحلیلگر سیاسی معتقد است در شرایط کنونی اولویت اول نظام، تثبیت دوره جدید رهبری و حکمرانی است و فکر میکند محسن رضایی میتواند در این تثبیت به حکومت کمک کند چرا که: «بین مردم میرود، پوپولیست است و در بدنه سپاه هم به شدت طرفدار دارد و تاثیرگذار است.»
این تحلیلگر سیاسی به دویچه وله میگوید: «اگر حکومت بتواند این تثبیت را انجام دهد به سمت توافق هم می رود. تثبیتش هم این است که بازدارندگی کامل ازطرف امریکا داشته باشد و خیالش هم از اسرائیل و هم از داخل راحت باشد. اگر بتواند اقتصاد را سر و سامان دهد به این جنگ ادامه میدهد، همه جناحها هم همین را میخواهند، حالا پزشکیان هم غرولند میکند اما پزشکیان هم میداند ادامه این جنگ میتواند به او کمک کند. برای همین سیاست کلی نظام فعلا تثبیت بیشتر است تا بعد برای توافق و ادامه ماجرا تصمیم بگیرند.»
“قحط الرجال” در جمهوری اسلامی
حسین رزاق میگوید از ابتدا نیز نام محسن رضایی و ذوالقدر هردو برای دبیری شورای عالی امنیت ملی مطرح بوده است.
او میگوید انتخاب محسن رضایی بیش از هرچیز دو علت دارد: یکی اینکه حکومت نیاز به چهرهای دارد که در انظار عمومی ظاهر شود و خلأ نبود حضور فیزیکی مجتبی خامنهای را پرکند. ذوالقدر در تمام چهار ماه گذشته تنها یک بار در مراسم تشییع خامنهای دیده شد اما محسن رضایی حضور پررنگی در خیابان و رسانه دارد و دیگر اینکه جمهوری اسلامی دیگر شخص مقتدری برایش باقی نمانده است.
دویچه وله فارسی را در واتساپ دنبال کنید
رزاق میگوید: «باید در نظر داشته باشیم که جمهوری اسلامی دیگر کسی را ندارد، رهبران اولیه مثل خامنهای، لاریجانی، باقری، حاجی زاده اینها چهرههایی بودند که میتوانستند عواطف طرفداران را تحریک کنند. الان دیگر نفراتی برای جمهوری اسلامی باقی نمانده برای همین مجبور است سراغ ذوالقدر و رضایی و حتی شاید سراغ زاکانی برود و از شهرداری برش دارد و به او هم یک پستی بدهد.»
“اهمیت اجماع در ساختار افقی”
فرزانه بذرپور اما دلایل دیگری را برای انتخاب محسن رضایی قائل است. او میگوید: «ساختار تصمیمگیری جمهوری اسلامی پس از علی خامنهای از الگوی نسبتاً هرمی گذشته به ساختاری افقیتر و مبتنی بر موازنه نیروها حرکت کرده که شورای عالی امنیت ملی یکی از مهمترین نمادهای آن است. در چنین ساختاری، تصمیمات مهم تا حد امکان باید با اجماع گرفته شوند تا در مرحله اجرا با مقاومت نهادهای قدرتمند مواجه نشوند.»
برای کار کردن در چنین ساختار افقی، به کسی نیاز است که بیشتر اهل اجماع باشد و کمتر “خطشکن” و از نظر بذرپور محسن رضایی چنین شخصیتی است و سابقه او در مجمع تشخیص مصلحت نظام هم این را نشان داده است.
علاوه بر این اعتبار محسن رضایی در میان فرماندهان سپاه نیز باعث میشود تصمیمات مهم کمتر با مقاومت از سوی سپاه روبرو شود.
به همین دلایل بذرپور معتقد است: «انتصاب رضایی لزوماً به معنای نظامیتر شدن سیاست نیست؛ حتی میتوان آن را بخشی از روند مهار استقلال سیاسی نظامیان و قرار دادن آنها زیر یک سازوکار تصمیمگیری جمعی تلقی کرد.»
بلندپروازی سیاسی محسن رضایی نیز که در سالهای گذشته همواره با شکست روبرو شده به نظر بذرپور میتواند در این پست به او کمک کند تا برای ماندن در قدرت و ساختن یک آینده سیاسی برای خودش با جناحی همکاری کند که خواستار کاهش تنش و تثبیت صلح است و نه تقویت جنگ طلبان.
فروپاشی یا تولد نسخهای جدید
تایید پزشکیان بر وجود اختلاف در سطوح بالای حاکمیت، سخنان جنجالی خرازی درباره بیت رهبری، استعفای ذوالقدر ۲۴ ساعت پس از تعیین شروط برای آمریکا، همه اینها نشانه چیست؟ آیا روند فروپاشی نظام از درون آغاز شده یا باید منتظر تولد نسخه جدیدی از جمهوری اسلامی بود؟
حسین رزاق یکی از مشکلات اپوزیسیون را در این میداند که هر اتفاقی در جمهوری اسلامی میافتد و هر اختلافی میان جناحها روی میدهد، آن را آغاز روند فروپاشی تلقی میکنند.
او میگوید: «تا زمانی که این لایه جدید جوان که پوست اندازی کرده و اطرافیان مجتبی هستند و ما در صدا و سیما و در نهادهای دولت آنها را میبینیم هرچند خودشان را عیان نمیکنند، جمهوری اسلامی به فروپاشی نمیرسد. تا این الیگارشهای اقتصادی که منافعشان را به صورت کلان از جمهوری اسلامی میبرند، وجود دارند، جمهوری اسلامی به فروپاشی نمیرسد.»
فرزانه بذرپور نیز اشکال بخش بزرگی از اپوزیسیون را در این میداند که همه تحولات را صرفاً با دوگانه “ماندن یا رفتن جمهوری اسلامی” ارزیابی میکند و در نتیجه از دیدن تغییر عمیقتری که در درون ساختار قدرت در جریان است باز میماند.
او میگوید: «به اعتقاد من مسیر نوعی “تغییر رژیم” در معنای تغییر قواعد، مناسبات و رفتار ساختار قدرت در حال شکلگیری است؛ اما این الزاماً همان “تغییر حکومت” و پایان جمهوری اسلامی نیست. ممکن است در حال مشاهده تولد نسخه متفاوتی از جمهوری اسلامی باشیم.»
بذرپور به نقش مهم اپوزیسیون و نیروهای سیاسی در این مقطع اشاره کرده و میگوید: «اگر نیروهای سیاسی بتوانند از دوگانه صرفِ براندازی/بقای نظام فاصله بگیرند و با فاصله بیشتری تحولات جامعه و حکومت را ببینند، به حاشیه رفتن نیروهای تندرو و تقویت گرایشهای متمایل به کاهش تنش میتواند یک فرصت سیاسی ایجاد کند.»
او “صلحطلبی” را محور اصلی همکاری میان نیروهای سیاسی دانسته و میگوید این محور میتواند ائتلاف میان نیروهایی را رقم بزند که شاید پیش از این حتی تصورش هم ممکن نبود.
بذرپور میگوید: «استفاده از چنین فرصتی به معنای تأیید ساختار موجود نیست، بلکه به معنای تشخیص تغییر موازنه نیروها و بهرهبرداری از آن در راستای منافع جامعه است.»
با همه اینها نگاهی به توییتر یا ایکس فارسی زبان نشان میدهد که بسیاری از چهرههای شناخته شده جریان تندروی اصولگرا از ریاست محسن رضایی بر شورای عالی امنیت ملی استقبال کردهاند؛ چهرههایی چون امیرحسین ثابتی نماینده مجلس و نزدیک به جبهه پایداری، هاتف صالحی، علی قلهکی و نیز رسانه رجانیوز.
این گروه از جمله با اشاره به اینکه توییت صفحه مجتبی خامنهای زودتر از حکم پزشکیان برای رضایی منتشر شد، این را نشانهای از دستور رهبری به رییس جمهور دانستهاند.
آنچه در این میان مسلم است، غیرقابل پیشبینی بودن مسیر رویدادها در جمهوری اسلامی است. شاید آنطور که علی قلهکی نوشته تا پایان سال ۱۴۰۵ خیلی چیزها مشخص شود.
