مهر ۰۱
آیا وجود یک رهبرِ فرهمند برای موفقیت جنبشهای اجتماعی ضروری است؟

پاسخ این پرسش قطعاً منفی است. همانطور که دو دانشمند علوم سیاسی به نامهای ماریا استفان و آدام گالاگِر نشان دادهاند، بهسختی میتوان در انقلابهای سال ۲۰۱۹ در سودان، الجزایر و لبنان ردپایی از یک رهبرِ فرهمند یافت.[1] این امر در مورد اکثر خیزشهای مردمی در قرن گذشته، که بسیاری از آنها در غیاب رهبرانی مثل گاندی، کینگ، آکینو یا ماندلا به موفقیت دست یافتند، صادق است. اکنون جنبش آمریکاییِ «جان سیاهان مهم است» الگوهای رهبریِ فردگرایانه را کنار گذاشته و در عوض ساختاری ائتلافی و اتحادیهای را برگزیده است که بیش از هر چیز به هماهنگیِ فعال با سازماندهندگان و کنشگرانِ خط مقدمِ جبهه و پاسخگویی به آنها اهمیت میدهد.[2]
در واقع، جنبشهایی که بیش از حد بر اشخاصی خاص تأکید میکنند بیآنکه رهبرانی توانا در سراسر جنبش، از گروههای خیابانی گرفته تا دولتهای بالقوه، را پرورش دهند بسیار بیشتر احتمال دارد که شکست بخورند، به انحراف بروند یا مرتکب اشتباهاتِ مهلک شوند. اما جنبشهای سازمانیافتهای که در بخشهای مختلف خود رهبرانی قدرتمند دارند، در سطوح محلی سازمانیافتهاند و افرادی را پرورش میدهند که دگرگونیِ بلندمدتتری را رهبری خواهند کرد تا این حد در معرضِ چنین خطراتی نیستند.
علاوه بر این، دلایل سیاسیِ متقنی برای پرهیز از گره زدن تصویرِ جنبش به یک رهبرِ واحد وجود دارد. بسیاری از جنبشها فعالانه در برابر سلسلهمراتبِ متصلب و رهبریِ آمرانه مقاومت میکنند. جنبشهایی که بیش از حد به یک فرد یا شخصِ خاص پیوند خوردهاند ممکن است کسانی را که خواهان نظامی دموکراتیکتر و پاسخگوترند دلواپس و نگران کنند. ظاهراً پژوهشگران درینباره توافق دارند که اگر جنبشی میخواهد طیف گستردهای از مردم را جذب کند بهترین کار این است که بیش از حد بر یک فردِ خاص تکیه نکند.
برگردان: عرفان ثابتی
اریکا چنووت استاد دانشکدهی کِنِدی و مؤسسهی مطالعات عالیِ رادکلیف در دانشگاه هاروارد است. آنچه خواندید برگردان این بخش از کتابِ جدید او با عنوان اصلی زیر است. او در این کتاب به دهها پرسشِ مهم دربارهی «مقاومت مدنی» پاسخهای مختصری مبتنی بر پژوهشهای معتبر ارائه میدهد.
Erica Chenoweth (2021) ‘Is a charismatic leader necessary?’, in Erica Chenoweth (2021) Civil Resistance: What Everyone Needs to Know, Oxford University Press.
[1] Maria J Stephan and Adam Gallagher (2019) ‘Five Myths about Protest Movements’, Washington Post, https:// www.washingtonpost.com/ outlook/ five-myths/ five-myths-about-protest-movements/ 2019/ 12/ 12/ 700a8afc-1d1d-11ea-87f7-f2e91143c60d_story.html
[2] Deva Woodly (2020) Remarks given during Webinar on Protests in Perspective: Civil Disobedience & Activism Today, Carnegie Council for Ethics in International Affairs, New York. https:// www.carnegiecouncil.org/ studio/ multimedia/ 20201116-protests-perspective-civil-disobedience-activism-erica-chenoweth-deva-woodly.
مهر ۰۱
حملات سایبری به نهادهای حکومتی همزمان با گسترش اعتراضات در ایران؛ وبسایت خامنهای هک شد
مهر ۰۱
مهسا امینی؛ ششمین روز اعتراضات؛ تشدید خشونت علیه مردم
تصاویری کە در شبکههای اجتماعی منتشر شدە، شهروندان تهرانی را در چند نقطه شهر نشان میدهد. در این تصاویر صدای تیراندازی شنیده میشود.
در یکی از فیلمها کە با عنوان شهرک صادقیه در شبکههای اجتماعی منتشر شدە است، یک خودروی پلیس دیده میشود کە در آتش میسوزد. دویچە وله فارسی امکان تائید مستقل این تصاویر را ندارد.
در ویدیوهایی کە از اشنویه منتشر شدە است، معترضان شعار “مرگ بر دیکتاتور” سر میدهند.
همچنین گفتە میشود در “شهناز” تبریز هم نیروهای امنیتی به سوی مردم شلیک کردەاند.
از سنندج هم گزارشهای مشابهی مخابرە میشود.
بیشتر بخوانید: مرگ مهسا امینی؛ آمریکا گشت ارشاد را تحریم کرد
براساس تصاویر ارسالی یکی از مخاطبان دویچە وله فارسی از کرمانشاه، روز پنجشنبه در این شهر مراسم خاکسپاری “مینو مجیدی” برگزار شد، کە چهارشنبه در جریان اعتراضات “توسط نیروهای امنیتی” کشتە شد.
در این فیلم جمعیت زیادی دیده میشوند کە شعار “زن، زندگی، آزادی” سر میدهند. در بخشی از این مراسم “سیاوش حیاتی” از فعالان سیاسی شناختە شده کرمانشاه سخنرانی میکند و نیروهای امنیتی را “غارتگر” مینامد.
افزایش آمار کشتەشدگان و بازداشتیها
سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ، تعداد کشته شدگان اعتراضات اخیر را دستکم ۳۱ نفر دانسته و نام قربانیان را با تفکیک شهرها نیز نوشته است.
برخی دیگر از منابع حقوق بشری شمار کشتەشدگان در اعتراضات را ٢٢ نفر عنوان کردەاند. این آمار شامل کشتەشدگان احتمالی نیروهای امنیتی نمیشود.
در همین روز صدا و سیمای جمهوری اسلامی، در گزارشی کوتاه، شمار کشتەشدگان را ١٧ نفر عنوان کرد.
در این میان، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به بازداشت کنشگران و معترضان ادامه میدهند.
به گزارش رسانههای نزدیک به اصلاح طلبان، محمدرضا جلاییپور از جمله افرادی است که پنجشنبه در تهران بازداشت شده و به اوین انتقال یافته است. کانالهای تلگرامی دانشجویان دانشگاههای مختلف نیز از دستگیریهای گستردە دانشجویان و فعالان دانشجویی خبر دادەاند.
خبرها از آذربایجانشرقی، گیلان، شیراز و مناطق کردنشین هم از دستگیری شمار زیادی از کنشگران و معترضان حکایت دارند.
واتساپ: کاربران ایرانی را مسدود نکردەایم
کندی و اختلال اینترنت در ایران ادامه دارد و برقراری تماس مستفیم تقلنی با برخی شهرها نیز با مشکل روبروست. برخی از مخاطبان دویچە وله از شهرهای مختلف این موضوع را تائید کردەاند.
پیامرسان واتساپ در واکنش به قطع امکان دسترسی کاربران در صفحه توییتری خود اعلام کرد که شمارههای تماس کاربران ایرانی را مسدود نکرده است.
واتساپ تاکید کردە که “ما هستیم تا ارتباط خصوصی در جهان را تامین کنیم.”
در ادامه این توییت آمده است: «ما در تلاش هستیم که دوستان ایرانی خود را در ارتباط نگه داریم و هر اقدامی را در حد توان فنی ما باشد انجام خواهیم داد، تا خدمات خود را فعال و برقرار نگه داریم.»
در عین حال، واتساپ در باره دلایل عدم دسترسی کاربران ایرانی به این اپلیکیشن اظهار نظری نکردە است.
رئیسقوەقضاییه: با منابع ترویج دروغو شایعه برخورد کنید
محسنی اژهای، رئیس قوەقضاییه طی ابلاغیهای دادستانهای سراسر ایران را مکلف کرد با آنچه کە “منابع ترویج دروغ و شایعه” خوانده برخورد کنند.
او خواسته کە بە منظور “حفظ امنیت و آرامش شهروندان و صیانت از زندگی عادی و روزمره” باید “مقابله با عناصر اصلی اغتشاشگر و آشوبطلب حرفەای” تسریع شود.
بیشتر بخوانید: عفو بینالملل: سرکوبگران در ایران نباید از مجازات مصون باشند
اژهای بدون نام بردن از کسی، خواستار تسریع رسیدگی بە کسانی شدە کە “در برابر پلیس تمرد میکنند و با سرویسهای جاسوسی خارج از کشور در ارتباط” هستند.
حمایت کردهای سوریه و ترکیه از زنان ایرانی
بە دنبال فراخوان احزاب سیاسی، صدها زن در شهرهای مختلف شمال و شرق سوریه – روژآوا در حمایت از خواستهای زنان ایرانی و محکومیت مرگ مهسا امینی تجمعهای اعتراضی برگزار کردند.
مجلس زنان آزاد، کە بە عنوان یکی از تشکلهای پیشرو در زمینه حقوق زنان در سوریه شناختە میشود، اعلام کردە کە “ما این جنایات را بر نمیتابیم و خواستار ارتقا و برابری نقش زنان هستیم”.
کردهای ترکیه هم امروز و دیروز در چند شهر تجمعهای مشابهی در محکومیت فرایند منجر به مرگ مهسا امینی برگزار کردند.
پیشتر حزب دمکراتیک خلقها کە یکی از احزاب اصلی اپوزیسیون در ترکیه است، مرگ مهسا امینی توسط گشت ارشاد را محکوم کردە بود.
تاکنون شخصیتهای جهانی و سیاستمداران و کشورهای زیادی به مرگ مهسا امینی واکنش نشان دادەاند.
در این میان، هشتگهای مرتبط با مهسا امینی در شبکه اجتماعی توییتر بیش از سی میلیون بار توییت شدە است کە در نوع خود کم سابقە است.