جلسه هم اندیشی نمایندگی منطقه جنوب آلمان، یکشنبه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۲ در ساعت ۱۴:۰۰ بوقت اروپای مرکزی با حضور جمعی از فعالان حقوق بشر و دیگر میهمانان از طریق فضای مجازی زووم، یوتیوب و اپلیکیشن کانون با مدیریت آقای کریم ناصری برگزار گردید. سخنرانان عبارتند از ۱)شروع جلسه: کریم ناصری، ۲)سعید طایف: گزارش و تحلیل …
آبان ۱۴
معاون مرکز اسلامی هامبورگ از آلمان اخراج شد
سلیمان موسویفر، معاون مرکز اسلامی هامبورگ، پس از صدور حکم اخراج به دلیل “حمایت از سازمانهای شبهنظامی افراطی و تروریستی شیعه” به تازگی آلمان را به مقصد ایران ترک کرد.وزارت کشور ایالت هامبورگ اعلام کرد که سلیمان موسویفر، روحانی ۴۶ ساله و معاون مرکز اسلامی هامبورگ که به “مسجد آبی” مشهور است، آلمان را روز چهارشنبه ۲ نوامبر (۱۱ آبان) به مقصد ایران ترک کرده است.
به گزارش وزارت کشور، اسناد و مدارکی دال بر حمایت او از گروهای افراطی و تروریستی موجود است که بر این اساس او باید خاک آلمان را ترک میکرده است.
شکایت به دادگاه
موسویفر پس از دریافت حکم اخراج از آلمان به دادگاه شکایت میکند و دادگاه عالی اداری در هامبورگ پس از بررسی، حکم اخراج او را تایید کرده است. موسویفر پس از تایید حکم اخراج او توسط دادگاه موظف به ترک خاک آلمان در این هفته شده بود.
اندی گروته، سناتور امور داخلی در ایالت هامبورگ با ابراز رضایت از اخراج موسویفر از آلمان گفت: «کسی که به اثبات رسیده از گروههای تروریستی یا حامیان مالی آنها حمایت میکند، خطر بزرگی برای امنیت ما است و جایی در آلمان ندارد».
انتقاد از مرکز اسلامی هامبورگ
مرکز اسلامیهامبورگ سالها مورد انتقاد قرار گرفته و بعنوان “بازوی جمهوری اسلامی” در این شهر محسوب میشود. نام این مرکز از سال ۱۹۹۳ در گزارش سازمان امنیت داخلی آلمان در باره تهدیدات و خطرات امنیتی قرار گرفته است.
به گزارش وزارت کشور، فعالیتها و اهداف این مرکز در تضاد با آزادی و دموکراسی مندرج در قانون اساسی آلمان است.
سازمان حفاظت از قانون اساسی هامبورگ که طی چند دهه فعالیت مرکز اسلامی هامبورگ را زیر نظر دارد به این نتیجهگیری رسیده است که این مرکز به صورت مستقیم از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی دستور میگیرد.
آبان ۱۴
بازگشت نتانیاهو؛ پایان یا تداوم بحران دولت در اسرائیل؟
نتیجه پنجمین انتخابات اسرائیل در عرض چهار سال، به عنوان نشانه آشکار بحران دولت در این کشور، بازگشت نتانیاهو به قدرت بود. بسیاری این پیروزی را پایان بحران سیاسی اسرائیل میدانند. علی افشاری، تحلیلگر سیاسی، نظر دیگری دارد.بازگشت بنیامین نتانیاهو به دولت اسرائیل و پیروزی قاطع ائتلاف حامی او در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۲ این کشور رویدادی دور از انتظار بود. البته سرنوشت انتخاباتهای قبلی از سال ۲۰۱۹ به بعد این احتمال را برجسته میساخت که قفلشدگی دولت در اسرائیل ادامه یافته و هیچیک از ائتلافها نتواند حد نصاب لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد. اما این پیشبینی محقق نشد.
ائتلاف راست افراطی در اسرائیل توانست در پنجمین انتخابات در سه سال و نیم گذشته سرانجام موفق شود با اتکا به کرسیهای به دست آورده، بدون رایزنی با احزاب کوچک مستقل و یا وابسته به بلوک مقابل، امکان تشکیل دولت را بیابد.
میزان مشارکت در انتخابات این دوره نزدیک به ۷۱ درصد بود که در مقایسه با انتخابات برگزارشده در مارس ۲۰۲۱ سه درصد بیشتر بود، اما در مقایسه با دوره قبلتر از آن کماکان یک درصد کمتر.
تعداد احزابی که در این دوره موفق شدند حداقل یک کرسی کسب کنند، ده تا بود که نسبت به دوره قبل چهار حزب کمتر شده است. حزب لیکود توانست با کسب ۳۲ کرسی نمایندگی، تعداد کرسیهای خود در کنست را نسبت به دوره قبل دو عدد افزایش داده و بزرگترین حزب برنده انتخابات شود.
اردوگاه جریان راست ارتدوکس اسرائیل متشکل از مذهبیهای افراطی یهودی و ملیگرایان تندرو ۶۴ کرسی را کسب کرد (لیکود ٣۲ کرسی، شاس ۱۱ کرسی، اتحاد یهودیت توراتی ۷ کرسی، صهیونیسم مذهبی ۱۴کرسی). نقش اصلی در این پیروزی را گروه “صهیونیسم مذهبی” بر عهده داشت که موفق شد تعداد کرسیهایش را نسبت به دوره قبل ۸ عدد بیشتر کند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
حزب “صهیونیسم مذهبی” به رهبری بِسالال اسموتریچ پدیده انتخابات دوره گذشته بود. نتانیاهو در قدرت گرفتن این حزب و پیوستن تشکل کوچک افراطی “قدرت یهودی” به رهبری ایتامار بنگویر به آن نقش اثرگذاری داشت. بنگویر در پیروزی این دوره نتانیاهو اثرگذار بود و توانست به ناکامی ائتلاف راست ارتدوکس در چهار سال گذشته پایان دهد.
بنگویر سوابق منفی و چالشبرانگیزی داشته است. او پیشتر عضو “جنبش کاهانا” بود؛ جنبشی که خاخام مئیر کاهانا ایجاد کرده بود و خواهان انتقال اعراب و فلسطینیان از سرزمین مادریشان بود. او علیه همجنسگراها، گرایش سکولار در دولت و دادگستری اسرائیل مواضع تندی اتخاذ کردهو متهم به طرح مواضع “نژادپرستانه” است.
او وقتی در سال گذشته عضو کنست شد، نمایندگان عربتبار پارلمان اسرائیل را “تروریست” نامید. اقدامات او چون کشیدن اسلحه به روی کارکنان یک پارکینگ فلسطینی در تل آویو- و درگیری شدید با ایمن عوده، قانونگذار فلسطینی و رهبر “فهرست مشترک عربی”، بعد از ممانعت از ورود او به اتاق بیمارستانی که یک زندانی فلسطینی در آن اعتصاب غذا کرده بود، جنجالی شد.
از همان زمانی که دولت نفتالی بنت بعد از یک دوره یک ساله فعالیت دچار فروپاشی شد، پیشبینی میشد که دولت موقت یائیر لاپید توفیقی برای ماندگاری نداشته باشد. البته در عین حال دور از انتظار بود که نتانیاهو چنین بازگشت مقتدرانهای داشته باشد. مخالفان نتانیاهو نتوانستند چشمانداز پایداری برای موفقیت ترسیم کنند. اختلافات زیاد بین آنها و جنبه سلبی وحدت آنها اجازه نداد تا اعتمادی در اکثریت رأیدهندگان اسرائیلی ایجاد شود. فعالیت بهتر و سازمانیافتهتر ائتلاف حامی نتانیاهو باعث شد تا آنها بتوانند بر چالش قدیمی ناتوانی در کسب اکثریت کرسیهای کنست غلبه کنند.
به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید
مزیتی که این بار نتانیاهو نسبت به گذشته دارد، باز بودن دست او در تشکیل دولت دلخواه است. او مجبور نیست که با رقبا و یا نیروهایی که خارج از مدار نفوذ او بودند ائتلاف و یا توافقاتی داشته باشد. برخی پیشبینی میکنند که راستگراترین دولتاسرائیل در طول تاریخ این کشور تشکیل شود. اما سوابق گذشته یادآور میشود که باید نسبت به گمانهزنی در آینده محتاط بود. سابقه درگیری نتانیاهو در گذشته با متحدانش چون بنی گانتس،آویگدور لیبرمن و… این فرضیه را محتمل میسازد که او ممکن است با متحدان تازه نیز بعد از دست گرفتن قدرت به مشکل بربخورد.
قدرت گرفتن راست افراطی در عرصه سیاسی اسرائیل حول هراسافکنی در خصوص به خطر افتادن هویت یهودی در این کشور و افزایش ناامنی پدیدار شد. اما پیروزی آنها چالشهای تشدید افراطیگری و افزایش سختگیری بر فلسطینیها، بر همجنسگراها، توسعهطلبی ارضی و افزایش تقابل با جمهوری اسلامی ایران را افزایش میدهد.
چالش جدید دیگر درگیری حقوقی است. مانع اصلی بر سر راه نتانیاهو که میتواند مانع تداوم نخستوزیریپانزده ساله او شود، فرجام دادگاهی است که در آن متهم به اتهاماتی چون “رشوهخواری، کلاهبرداری و خیانت در امانت” شده است. نتیجه فرایند دادرسی هنوز مشخص نیست، اما محکوم شدن نتانیاهو محتمل است.
بن گویر که پیشبینی میشود سمت وزیر امنیت عمومی را به دست بگیرد و خواهان کنترل پلیس اسرائیل است، اعلام کرده است میکوشد قوانین و رویههایی را جلو ببرد که بر اساس آنها سربازان اسرائیلی که در کرانه باختری با فلسطینیها درگیر میشوند، دارای مصونیت قضایی شوند؛ همچنین خواهان محدودیت بر اعمال دادگستری اسرائیل علیه دولت میشود تا دیگر رئیس دولت را نتوانند محاکمه کنند. بن گویر امیدوار است که بتواند جرائم کلاهبرداری و نقض اعتماد را از قوانین کیفری کشور حذف کند که به نفع نتانیاهو و رهایی او از مجازات احتمالی خواهد شد.
تلاش برای کاهش استقلال قوه قضائیه و افزایش نفوذ قوه مجریه بر آن و افزایش شهرکسازی در کرانه باختری و نادیده گرفتن تشکیل دولت مستقل فلسطین در صورتی که اصرار بر اجرای آنها وجود داشته باشد، تنشها در جامعه اسرائیل را افزایش میدهد.
از یک سو بنبست موجود در حل منازعه فلسطین – اسرائیل با تشدید سختگیری بر اسرائیلیهای عربتبار و مسلمان مشوق بیثباتی است و از سوی دیگر گرایشهای لیبرال و مدرن با دولت سی و هفتم اسرائیل که امثال بنگویر در آن میدانداری کنند و گرایشهای افراطی ارتدوکس یهودی در آن به دنبال افزایش نفوذ خود باشند، دچار اختلاف جدی میشوند. از نقطه نظر دمکراسی و فرایند دادرسی منصفانه نیز شکافی در بین نیروهای سیاسی ایجاد خواهد شد. در واقع اصرار بر تقویت بعد مذهبی یهودی و سنتگرایی در ساخت دولت و گسترش نقض حقوق فلسطینیها اجازه نخواهد داد تا بحران دولت در اسرائیل فروکش کند.
اگر دولت سی و هفتم اسرائیل نتواند به مطالبات اقتصادی و معیشتی پاسخ مناسبی بدهد، آنگاه ممکن است این چالش در کنار بحران امنیتی، معادله قدرت گرفتن راست افراطی را در اسرائیل وارونه سازد. این سناریو محتمل است، اما نتانیاهو نشان داده که بازیگر قهاری است و کنار گذاشتن او از سیاست اسرائیل کاری دشوار یا ماموریتی ناممکن است.
در سیاست خارجی نیز بازگشت نتانیاهو تاثیر چندانی در بهبود روابط با دولتهای عربی نخواهد گذاشت. او بنیانگذار ایجاد رابطه رسمی با بحرین و امارات متحده عربی بود. این روال ایجاد شده است و آینده آن بستگی به راهبرد درازمدت کشورهای عربی خواهد داشت و تابعی از مسائل سیاسی روزمره و کوتاهمدت اسرائیل نیست.
عربستان سعودی ممکن است از فشار نتانیاهو بر سیاستمداران آمریکایی برای تقابل با جمهوری اسلامی ایران و عدم بازگشت به برجام استقبال کند، اما بعید است که عربستان تا زمانی که دولت اسرائیل امتیازی به فلسطینیها ندهد حاضر به عادیسازی روابط شود. حضور گرایشهای افراطیتر در دولت آینده نتانیاهو چنین ظرفیتی را نشان نمیدهد و حتی ممکن است در روند بهبود رابطه با کشورهای عربی ایجاد اختلال کند.
دولت بایدن نیز نگاه مثبتی به نتانیاهو ندارد، اگرچه سطح تنش به اندازه دولت اوباما نیست. در واقع بایدن و نتانیاهو هر دو اولویتهای مهمتری دارند که باعث میشود با همدیگر مدارا کنند. اما در مقایسه با دولت نفتالی بنت، اختلاف نظر بین دولت های آمریکا و اسرائیل در خصوص نحوه مهار جمهوری اسلامی و فلسطینیها، در ابعاد نه چندان وسیعی بیشتر میشود.
در مجموع وضعیت کنونی اسرائیل پیچیده شده و آینده آن نامعلوم است. گرایشهای چپ و میانه در عرصه سیاسی ضعیف شده و در نهادهای حاکمیتی نفوذ قابل اعتنایی ندارند. در واقع رقابت سیاسی در اسرائیل عملا به رویارویی راست افراطی و راست میانه تقلیل یافته است. این چرخش به سمت راست و تضعیف روندهای مصالحه و مشارکت سیاسی در رهیافت ژرفکاوانه بستر اصلی بیثباتی در نهاد دولت در اسرائیل است.
* این یادداشت نظر نویسنده را منعکس میکند و الزاما بازتابدهنده نظر دویچهوله فارسی نیست.
آبان ۱۴
ایران؛ ادامه اعتراضات شبانه، توضیح کربی در باره موضع بایدن
پس از سخنان جو بایدن مبنی بر”ایران را آزاد خواهیم کرد” جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید میگوید “تغییر برعهده مردم است”. سخنگوی دولت جمهوری اسلامی مدعی است که اینترنت فیلتر نیست.اعتراضات شبانه ادامه دارد.جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا امروز جمعه ۴ نوامبر (۱۳ آبان) در یک تجمع انتخاباتی گفت: «نگران نباشید ما ایران را آزاد میکنیم.» او بلافاصله افزود: «آنها [معترضان] بهزودی خودشان را آزاد خواهند کرد.»
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید در یک نشست مطبوعاتی به اظهارات جو بایدن پرداخت و در جواب به سئوالی که منظور بایدن چه بوده است گفت: «او یکبار دیگر همبستگی ما را با معترضان ایران ابراز کرد؛ یعنی همان کاری که از ابتدا انجام داده است. ایجاد تغییر به عهده مردم ایران است. باید به عهده مردم ایران باشد که درباره آیندهشان تصمیم بگیرند.»
کربی افزود:«پرزیدنت بایدن کاملا واضح و روشن گفته است که ما کماکان در جستجوی راههایی برای حساب پس دادن رژیم بخاطر رفتار با مردماش هستیم.»
کربی همچنین در جواب سئوال دیگری که آیا جمله بایدن مبتنی بر ارزیابی “در آستانه سقوط قرار داشتن حکومت ایران است؟” جواب داد: «ما هیچ نشانهای از چنین چیزی نداریم».
آغاز اعتراضات شبانه در تهران
هنوز ساعاتی از پایان مراسم حکومتی ۱۳ آبان که به مناسبت روز حمله به سفارتخانه آمریکا و گروگانگیری دیپلماتهای این کشور و همچنین روز دانشآموز برگزار شد نگذشته بود که تجمعهای اعتراضی در تهران از سر گرفته شدند. یکی از ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی مربوط به ۲۰ متری جوادیه است که معترضین شعار “آزادی، آزادی” سر میدهند.
در شهرک اکباتان نیز معترضین در خیابانها شعارهای “این نهضت آبانه، دیکتاتوری تمامه” و “جونمون دستمونه، ظلم و ستم بسه مونه” سردادند.
سخنگوی دولت جمهوری اسلامی: اینترنت فیلتر نیست
بهادری جهرمی که به مناسبت تولد “حسن عسگری” امام یازدهم شیعیان در هیئت ثارالله زنجان سخن میگفت در پاسخ به سوال چرایی فیلتر اینترنت و خسارت به کسب و کارها گفت: «باید توجه داشته باشیم که اینترنت فیلتر نیست و فقط دو پلتفرم خارجی آن هم بهخاطر تخلفات فیلتر هستند.»
جهرمی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا وعدههای دولت در حوزه گشت ارشاد مسئولان و عدم برکناری برخی از مسئولان بخاطر حضور فرزندانشان در خارج از کشور عملی نشده است، گفت: «تاکنون دو معاون وزیر و دو مشاور وزیر در یک سال گذشته برکنار شدند.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
سخنگوی دولت همچنین در مورد وضعیت اقتصادی گفته است که “در ۱۰سال گذشته رشد اقتصادی کشور حدود ۴ دهم درصد بود، یعنی در همان حد صفر” و افزود که “با همت بچه هیئتیها میشود مشکل را حل کرد با علم بر این که میدانیم برخی مشکلات را نتوانستیم حل کنیم”.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی نشست غیر رسمی شورای امنیت در باره وقایع اخیر را محکوم کرد
وزارت خارجه جمهوری اسلامی نسبت به نشست غیر رسمی شورای امنیت سازمان ملل متحد که در روز چهارشنبه ۲ نوامبر (۱۱ آبان) که بهدرخواست آمریکا و آلبانی برگزار شد را محکوم کرد.
در بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی این نشست “مصداق بارزی از سو استفاده آمریکا از ساز و کارهای بینالمللی برای اغراض غیر قانونی و مداخله جویانه” خوانده شده است.
جاوید رحمان گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل و نازنین بنیادی، بازیگر و سفیر عفو بینالملل در این جلسه حضور داشتند و سخنرانی کردند.
مادر ستار بهشتی: آنقدر مردم را عذاب دادید تا صبر ملت تمام شد
گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی، کارگر وبلاگنویس در پیامی به مناسبت یازدهمین سال کشته شدن پسرش توسط نیروهای انتظامی با حمایت از معترضان گفت: «فرزندانم، دختران و پسران شیر دل به وجود شما افتخار میکنم، من از شما درس شهامت و ایستادگی گرفتم.»
او خطاب به نیروهای مسلح گفت: «تا دیرتر از این نشده سلاح خود را زمین بگذارید و در کنار مردم از آنان حمایت کنید.»
بیشتر بخوانید: خیزش مردمی ۱۴۰۱
گوهر عشقی در ادامه گفت: «آنقدر مردم را عذاب دادید تا صبر ملت تمام شد و امروز خشم آنان طغیان کرده است.»براساس خبری که در اینستاگرام “بنیاد ستار بهشتی” منتشر شده، ماموران وزارت اطلاعات به گوهر عشقی و در سالروز قتل فرزندش حمله کردهاند.
تیراندازی به معترضان در شهر خاش در سیستان و بلوچستان
ویدئوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی از اعتراضات و درگیریهایی در شهر خاش واقع در استان سیستان و بلوچستان خبر میدهند. از درگیری و شلیک به معترضان در برخی دیگر از شهرهای سیستان و بلوچستان، از جمله سراوان، زاهدان، و ایرانشهر نیز گزارشهایی منتشر شده است.
آبان ۱۴
“بده بستان ایران و روسیه؛ تهران به دنبال کمک مسکو در برنامه هستهای”
سیانان در گزارشی مینویسد، مقامات اطلاعاتی آمریکا بر این باورند که ایران به دنبال کمکهای روسیه برای گسترش برنامه هستهای خود است تا در صورت عدم تحقق توافقی پایدار با قدرتهای جهانی بتواند به سراغ برنامه جایگزین برود.شبکه خبری سیان ان در گزارش اختصاصی از قول منابع مطلع اطلاعاتی آمریکا نوشته است که یافتهها نشان میدهند که ایران برای تهیه مواد هستهای اضافه و تولید سوخت هستهای از روسیه درخواست کمک کرده است. به نوشته سیانان، این سوخت میتواند به ایران در تأمین انرژی راکتورهای اتمی کمک و زمان دستیابی ایران به سلاح هستهای را کوتاهتر کند.
با این حال کارشناسان در گفتوگو با سیانان تأکید کردهاند، خطر گسترش سلاحهای هستهای بسته به اینکه سوخت برای کدام راکتور استفاده خواهد شد، متفاوت است.
از سوی دیگر این گزارش میافزاید، مشخص نیست که آیا روسیه با این درخواست ایران موافقت کرده است یا خیر. چرا که به نوشته این شبکه خبری، روسیه مدتهاست که در ظاهر مخالف دستیابی ایران به سلاح اتمی است.
مقام اطلاعاتی آمریکایی گفته است، پیشنهاد و درخواست همکاری از سوی ایران در بحبوحهی همکاریهای در حال گسترش ایران و روسیه مطرح شده است که در ماههای اخیر ارسال پهپاد و دیگر تجهیزات از سوی ایران به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین را در برمیگیرد و در مقابل مسکو احتمالا در زمینه چگونگی سرکوب اعتراضها به ایران مشاوره میدهد.
ایران بارها تأکید کرده است که برنامه هستهای این کشور برای مقاصد صلحآمیز است و برنامه تسلیحاتی خود را رسما متوقف کرده است.
“برجام فعلا در دستور کار ما نیست”
مقامات آمریکایی اما اعلام کردهاند که فعالیتهای غنیسازی اورانیوم ایران از پارامترهای توافق هستهای سال ۲۰۱۵ بسیار فراتر رفته و مدت زمانی که این کشور برای تولید ماده شکافپذیر کافی برای ساخت سلاح اتمی نیاز دارد دارد، به تنها چند ماه کاهش یافته است.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا تیرماه امسال به مقامات ایالت متحده هشدار داده بود که برنامه اتمی ایران با سرعت در حال پیشرفت است و هرچه این مسئله بیشتر به درازا بکشد، زمان دستیابی جمهوری اسلامی به تسلیحات اتمی کوتاهتر میشود. بلینکن در آن زمان تأکید کرده بود که برپایه گزارشها این زمانِ کوتاه شده، به چند ماه رسیده که به گفته او در صورت عدم تغییر در وضعیت، “به چند هفته خواهد رسید”.
سی ان ان در گزارش خود مینویسد، دولت بایدن گزارشهای جدید همکاری میان ایران و روسیه را با نگرانی رصد میکند. به نوشته این شبکه خبری، هرگونه حمایت پنهانی روسیه که بتواند تلاشهای ایران برای تولید سلاح هستهای را تقویت کند، با توجه به عضویت روسیه در گروه ۱+۵، تغییر قابل توجهی در سیاست روسیه خواهد داشت.
آدرین واتسون، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا در واکنش به گزارش مقامات اطلاعاتی آمریکا، به سیانان گفته است: «همانطور که گفتیم، برجام در دستور کار ما نیست.» این مقام آمریکایی ادامه داده است: «ما در همکاری با شرکایمان روی این مسئله کار میکنیم که روابط روبه گسترش میان ایران و روسیه را افشا کرده و آنها را وادار به پاسخگویی کنیم. در مقابله با هرگونه همکاری که با پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای در تضاد باشد، قاطع خواهیم بود.»
به نوشته سیانان نمایندگی ایران در سازمان ملل و وزارت خارجه روسیه به درخواستها برای اظهارنظر در این موضع واکنشی نشان ندادهاند.
ادعای اوکراین در مورد درخواست کمک ایران از روسیه
ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین هفته گذشته این موضوع را مطرح کرده بود که ایران در ازای حمایت نظامی از مسکو از این کشور برای پیشبرد برنامه اتمی خود درخواست کمک کرده است. سیانان اما از قول منابع آگاه اطلاعاتی آمریکا مینویسد، اطلاعات به دست آمده توسط آمریکا از وجود یک بده بستان صریح و مشخص حکایت نمیکند.
سیانان در گزارش خود ادامه میدهد، در عوض به نظر میرسد که تلاشها برای نزدیکی به روسیه دستکم تا حدی ناشی از این باور در میان مقامات ارشد جمهوری اسلامی است که از احیای توافق هستهای دست شستهاند یا معتقدند در صورت احیا هم این توافق، دوامی نخواهد داشت.
دویچه وله را در اینستاگرام دنبال کنید
منابع آگاه به سیانان گفتهاند که نگرانی ایران در تابستان، زمانی که به نظر میرسید دستیابی به یک توافق با ۱+۵ محتملتر است، شدیدتر بود. ایران در آن زمان بیم آن داشت که دولت آتی آمریکا بتواند همچون ترامپ به طور یکجانبه از توافق خارج شود و به همین دلیل در پی توافقی جانبی با روسیه بود که بتواند در صورت لزوم برنامه هستهای خود را به سرعت از سرگیرد.
ایران در جریان مذاکرات احیای برجام پیوسته به دنبال گرفتن تضمین عدم خروج دوباره آمریکا از برجام بوده است. این در حالی است که مقامات دولت بایدن اعلام کردهاند نمیتوانند تضمینی در اینباره به ایران بدهند.
“انگیزه روشن ایران؛ تولید سریعتر و ارزانتر سوخت”
یک مقام ارشد آمریکا در گفتوگو با سیانان در پاسخ به این پرسش که آیا روابط رو به گسترش ایران و روسیه فاکتوری تعیینکننده در شکست مذاکرات احیای برجام است، بدون وارد شدن به جزییات گزارش منابع اطلاعاتی آمریکا، میگوید: «مسلما توافقات جانبی با روسیه که ساختار توافق ۲۰۱۵ را از اساس تضعیف میکنند، مشکلی جدی خواهد بود و باعث کاهش بیشتر احتمال بازگشت به توافق میشود.»
جیمز اکتون یکی از مسئولان برنامه سیاست هستهای بنیاد “کارنگی برای صلح بینالمللی” در گفتوگو با سیانان با اشاره به اینکه “معتقد نیست که ایران لزوما نیازمند این کمک باشد”، اما از انگیزه روشن ایران برای درخواست کمک سخن گفته است: «انگیزه تولید سوخت سریعتر، ارزانتر و در مدتزمانی کوتاهتر است.»
این پژوهشگر با مقایسه رابطه روسیه و آمریکا در گذشته و اکنون و تیره شدن روابط روسیه و آمریکا که همزمان بهبود روابط روسیه با ایران را به دنبال داشته، میگوید: «خروج آمریکا از برجام احتمالا تمایل روسیه را برای کمک به ایران در این زمینه افزایش داد، به ویژه اکنون که به نظر میرسد توافق جدید دور از دسترس است.»
گزینههایی که دوباره روی میزند
مقامات آمریکایی در روزها و هفتههای اخیر تأکید کردهاند که دستیابی به توافق دست کم در شرایط کنونی بلاموضوع است. سرکوب خشونتبار معترضان در ایران از یک سو و حمایت نظامی ایران از روسیه در جنگ اوکراین در سوی دیگر، نزدیکی آمریکا با ایران را در مسیر دستیابی به یک توافق بیش از پیش دشوار کرده است.
دویچه وله را در تلگرام دنبال کنید
راب مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران روز دوشنیه (۹ آبان) تأکید کرده بود، در حالی که آمریکا همچنان به دیپلماسی برای محدودسازی برنامه هستهای ایران متعهد است اما اگر ایران به رویه کنونی ادامه دهد و تغییری مشاهده نشود، آمریکا دیگر “وقت خود را برای یک توافق هستهای تلف نخواهد کرد.”
مالی همچنین گفته بود، در عوض آمریکا تمرکز خود را روی مسائل دیگر خواهد گذاشت؛ مثلا حمایت از معترضان در ایران یا یافتن راهی برای توقف ارسال تسلیحات از ایران به روسیه.
نماینده ویژه آمریکا با تأکید بر اینکه ترجیح آمریکا همچنان تکیه بر دیپلماسی است، گفته بود، اگر دیپلماسی برای احیای برجام شکست بخورد، “گزینه نظامی” همچنان روی میز خواهد بود.
