آبان ۰۳
گزارش صوتی و تصویری جلسه ویژه هم اندیشی کمیته پژوهش ۳ اکتبر ۲۰۲۲
آبان ۰۳
افزایش فشارها به سازمان ملل متحد؛ برای بهرهگیری بیشتر از ظرفیتهای شورای حقوق بشر
در هفتههای گذشته درخواست اقدامات بیشتر توسط سازمان ملل، با توجه به وخامت اوضاع در ایران، اوج گرفته است. چند هفته پیش، ۴٣ سازمان حقوق بشری با امضای بیانیهای مشترک خواستار تشکیل جلسه اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد درباره ایران شده بودند.
امضاکنندگان این بیانیه انتظار خود از نتیجه چنین نشستی را ایجاد «سازوکار مستقلی با وظایف تحقیقی، گزارشدهی، و پاسخگویی» برای رسیدگی به «جدیترین جنایات» حکومت ایران در جریان سرکوب اعتراضات ضدحکومتی دانسته بود.
امضاکنندگان بیانیه ضمن ابراز نگرانی نسبت به بسیج دستگاه سرکوب توسط مقامات جمهوری اسلامی برای سرکوب بیرحمانه اعتراضات سراسری ایرانیان به دنبال کشتهشدن مهسا (ژینا) امینی گفته بودند که شواهد حاکی از الگوی نگرانکننده «شلیک عامدانه گلولههای فلزی توسط نیروهای امنیتی به سوی معترضان» و نیز «تماشاچیان اعتراضات» از جمله «کودکان» است.
شاهزاده رضا پهلوی نیز در همین مدت در نامهای به دبیرکل سازمان ملل، خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق در شورای حقوق بشر سازمان ملل به منظور بررسی مسئولیت مقامات جمهوری اسلامی در «نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر» علیه شهروندان ایرانی شده بود.
در هفتههای گذشته، برخی از مقامات سازمان ملل، کمیتههای وابسته به آن و گزارشگران ویژه، به وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران واکنش نشان دادهاند. از جمله سخنگوی کمیسرعالی حقوق بشر سازمان ملل، راوینا شمداسانی که در اظهارات خود، ضمن اشاره به ابرازنگرانیهای پیشین گفت: «ما نگرانیهایی را که پیش از این در مورد بدرفتاری، شکنجه و بیتوجهیهای پزشکی به زندانیان ابراز کرده بودیم، تکرار میکنیم.» او تاکید کرده بود که «نقض رویه دادرسی عادلانه از جمله نگهداری زندانیان در سلول انفرادی بدون دسترسی به وکیل» در سیستم جمهوری اسلامی تبدیل به «یک موضوع رایج» شده و خواستار توقف «استفاده غیرضروری و نامتناسب از زور علیه معترضان» توسط حکومت شده بود.
با وجود همه این اظهارنظرها، فعالان حقوق بشری و نهادهای حقوق بشری اقدامی فراتر از انتشار بیانیههای محکومیت را مطالبه میکنند. اقدامی که به نظر میرسد، تشکیل نشست ویژه شورای حقوق بشر و راهاندازی یک سازوکار مستقل که وظایف «تحقیقی، گزارشدهی، و پاسخگویی» برعهده داشته باشد، حداقل مطالبه جامعه حقوق بشری از سازمان ملل است.
آبان ۰۳
پایان کار نمایشگاه کتاب فرانکفورت؛ ترجمه، ترجمان و تبادل زبان و فرهنگ
نمایشگاه جهانی کتاب فرانکفورت پس از دو سال محدودیت شدید به علت شیوع کرونا، امسال با شرکت ۴ هزار نمایشگر از ۹۵ کشور جهان و بیش از ۴ هزار دستاندرکار رسانهای در روز ۱۸ اکتبر با حضور رئیس جمهور آلمان و پادشاه و شهبانوی اسپانیا، مهمان افتخاری نمایشگاه، گشایش یافت.
با اینکه صاحبان غرفه در نمایشگاه پیش از کرونا دو برابر تعداد کنونی بودند، اما نمایشگاه امسال هم از سوی منابع آگاه یک موفقیت بزرگ در امر معرفی کتاب و نویسندگان سراسر جهان ارزیابی شد.
مدیر نمایشگاه، یورگِن بوس، در نشست گشایش گفت:
“هیچگاه دیدار حضوری به اهمیت امسال نبوده است. دیدار چهره به چهره از قطببندی شدید میکاهد چون وقتی انسانها یکدیگر را حضوری میبینند با نرمش بیشتری با هم صحبت میکنند. ما با شعار “ترجمه، ترجمان و تبادل” بر این باوریم که کتاب به یاری ترجمه، پشتیبانی از نویسندگان در تبعید و پیوند ایشان به بافتهای فرهنگی جهانی در ایجاد تفاهم لازم، نقش بزرگی ایفا میکند”.
ترجمه موضوع عمده صاحبان غرفه
امسال ترجمه و مترجمان بخش بزرگی از کارها و آثار تازه نمایشگران را دربر داشت و برنامههای بسیار و گوناگونی در این زمینه ارائه شد که به ارزیابی و گرامیداشت این پدیده به عنوان پل پیوندی میان زبانها و به دنبال آن فرهنگها میپرداخت.
محسن حمید نویسنده سرشناس پاکستانیتبار انگلیسینویس در سخنرانی ویژه گشایش فوق برنامهها در این باره گفت:
“بیش از نیمی از کتابهایی که در زندگی و کار من تأثیر ژرفی داشتهاند به زبانهایی نوشته شده اند که من آنها را نمیدانم. بدون مترجمان من نمیتوانستم نویسندهای باشم که اکنون هستم. مارکِز خوب درباره یکی از مترجمانش میگفت: “او کتابهای مرا بهتر از من نوشته است”. در جهانی که کارش ساختن دیوارها شده، مترجمان در و دریچه میسازند”.
از آنجا که دو سوم نمایشگران یا صاحبان غرفه از خارج از آلمان آمده بودند، بسیاری از ایشان به ویژه امسال ترجمههایی از آثار نویسندگان کشورشان به آلمانی را با خود آورده و ارائه کردند که در میان آنها اسپانیا با آثاری از نویسندگان سرشناسی چون روزا مونتِرو که خود هم در نمایشگاه حضور داشت، جلوه ویژه ای داشتند.
دستکم نیمی از ۶۰ برنامه سخنرانی، گفتگو و کتابخوانی در نمایشگاه و ۲۰ نشست دیگر در نقاط گوناگون شهر فرانکفورت به ترجمه و ویژگیهای آن اختصاص داشت.
میهمان افتخاری
مهمان ویژه امسال پس از ۳۱ سال برای دومین بار اسپانیا بود که تالار ویژهاش را با شعار “جوشش آفرینش” برپا کرده بود. در این تالار کوشیده بودند فنآوری امروزین را در کنار پیشینه دیرپای اسپانیا نشان دهند.
از سویی بر پردههای بلندی که از سقف آویخته بودند، میشد برگ برگ کتاب نخستین دستور زبان اسپانیایی را خواند که نِوریخا نویسنده سدههای میانه آن کشور نوشته است. از سوی دیگر دیدارکننده میتوانست روی یک صندلی راحتی بنشیند و به صدای یکی از سرایندگان کنونی اسپانیا گوش دهد و ترجمه آن را به زبان دلخواه خود بر صفحه پیش رو بخواند.
در بخش دیگری واژهها و اصطلاحهای ترجمهناپذیر اسپانیایی به زبانهای گوناگون بر صفحهایی ظاهر میشد و در کنار آن دست الکتریکی خوشنویسی قرار داشت. دیدارکننده میتوانست به شمارهای که بر دست دیده میشد، بیت دلخواهی از شاعری به زبان زادگاه خود از راه توییتر مخابره کند و آن دست این بیت را بر روی کاغذ میآورد.
تالار ویژه اسپانیا برعکس سالهای گذشته به چراغهای رنگارنگ آراسته نبود و نور طبیعی را از پنجرههای باز به سوی باغ و حیاط نمایشگاه میگرفت.
سرانجام سازمان سراسری نابینایان اسپانیا “اونسه” بود که در این تالار کتابها و تسهیلات کتابخوانی برای نابینایان را به علاقهمندان نشان میداد.
خانم مارتا رودریگِز نماینده وزارت فرهنگ اسپانیا و سخنگوی تالار ویژه در پاسخ این پرسش که ویژگی این تالار نسبت به تالارهای سالهای گذشته چیست به دویچه وله گفت:
“تبادل فرهنگی از راه ترجمه و بیان ترجمان زبانهای گوناگون به کمک نگاره ها و ارائه متنهای اینچنینی در تالار ما جلوه میکند. در اینجا شما به چهار زبان اسپانیایی، کاتالان، باسکی و گالیسی کتاب و نقشه میبینید. نقشهها طوری تنظیم شدهاند که در عین نشان دادن ویژگیهای زبانی و فرهنگی برای ورود به محدوده زبانی دیگر مرزهای بازی دارند. امسال بیش از ۲۰۰ نویسنده و سراینده و بیش از ۳۰۰ نمایشگر و دست اندرکار فرهنگی به نمایشگاه آمدهاند تا گونگونی فرهنگی در اسپانیا را نشان دهند و بر آن تأکید کنند”.
اقلیتها در صدر کار
جایزه صلح کتابداران و کتابفروشان آلمان امسال به مِت میک لوریسون نویسنده جوان سویسی تعلق گرفت که در رمان خود “خوننامه” Blutbuch به زندگی یک فراجنسیتی پرداخته است. افزون بر این دستاندرکاران نمایشگاه برنامههای بسیاری برای پشتیبانی از اقلیتهای جنسی، جسمی، قومی، آیینی و … تهیه دیده بودند.
خانم زابینه لونِر گزارشگر فرهنگی رادیو در فرانکفورت که نابینا است، آثار نویسندگانی را در تاریکی محض برای علاقهمندان میخواند، دستیاران ویژه توانخواهان را به هرکجا که میخواستند میبردند و در بسیاری از غرفه ها کتابها را برای توانخواهان دسترسپذیر کرده بودند.
حضور پررنگ ایران در غیاب غرفه های فرمایشی
در حالی که سخنگویان رسمی نمایشگاه اعلام کردند که از حضور غرفههای ایرانی زیر نظارت رژیم جلوگیری کردهاند، یکی از ناشران که نخواست نامش اعلام شود ادعا کرد “خود ما از شرکت در نمایشگاه انصراف دادیم”. از سوی دیگر این ناشر و چند ناشر دیگر بخشی از کتابهایشان را به “انتشاراتی عازم” از افغانستان سپرده بودند که بیشتر کتابهای نفیس آراسته مانند دیوان حافظ، گلستان سعدی و شاهنامه فردوسی بودند.
سرپرست نشر عازم در پاسخ این پرسش که چه آثار تازهای از افغانستان به دستش رسیده گفت:
“من دو سال است که از افغانستان برآمدهام و با وجود طالبها دیگر چه کتاب تازهای؟ تازهترینهای ما دو سال پیش منتشر شدهاند.”
در پاسخ این پرسش که شرکت آزاد نشر عازم چگونه ممکن شده، سرپرست غرفه گفت:
“خوشبختانه کشوری که به رسمیت شناخته نشده، اهرمهای کنترل هم ندارد. سفارتی نیست که بخواهد سوال و جواب کند یا ایرادی بگیرد. ما هم هر کتابی را که داشتهایم به نمایش گذاشتهایم”.
در غیاب غرفههای ایرانی اما جای ایران در نمایشگاه خالی نبود.
در روز چهارشنبه ۱۹ اکتبر دو برنامه سخنرانی پراستقبال در تالار محوطه بیرونی نمایشگاه برگزار شد.
در برنامه نخست، خانمها نرگس اسکندری گرونبِرگ شهردار فرانکفورت، شیلا بهجت و شهرزاد اوستِرِر گزارشگر و نویسنده درباره راهکارهای پشتیبانی از جنبش اخیر “زن زندگی آزادی” سخن گفتند و هرکدام بر پوشش اطلاعات درباره اعتراضات اخیر توسط رسانه ها و شخصیتهای سیاسی و فرهنگی تأکید کردند.
در برنامه دوم که از سوی انجمن قلم برلین در همان تالار برگزار شد، دِنیز یوجِل سرپرست انجمن قلم گفت:
“خودکامه ها بسیار محکماند اما سرانجام فرو میپاشند.”
در این برنامه ناتالی امیری نویسنده و گزارشگر و بهزاد کریمخانی کارشناس امور خاور میانه درباره نقش زنان در اعتراضات اخیر سخن گفتند و بر دیرپایی این اعتراضات تأکید کردند.
برنامههای دیگر و پایان
به هنگام برگزاری نمایشگاه کتاب برنامههای بسیاری در سراسر شهر فرانکفورت اجرا شدند.
در روز جمعه ۲۱ اکتبر کتابخوانی بازماندگان جانباختگان پرواز ps-752 در کنار نمایشگاه جهانی برگزار شد و از جمله نرگس اسکندری شهردار فرانکفورت هم در این نشست شرکت کرد.
حامد اسماعیلیون از بنیانگذاران انجمن پشتیبانی از دادخواهان این پرواز، پیش از خواندن کتاب “این باید نوشته نمیشد” که خاطرات بازماندگان آن قربانیان است گفت:
“وقتی ما از سوی انجمنمان با مقامات رسمی کانادا صحبت میکنیم به یادشان میآوریم که اگر شما پس از کشته شدن زهرا کاظمی در رابطه با حکومت ایران درست واکنش نشان میدادید، سقوط هواپیمای اوکراین پیش نمیآمد. اگر در آن مسأله درست واکنش نشان میدادید، مهسا امینی کشته نمیشد.”
هرچند امسال نمایشگاه با ۱۸۰ هزار دیدارکننده و ۴۰۰۰ نمایشگر، توانست نسبت به سالهای پیش از کرونا تنها نیمی از علاقهمندان به کتاب و نوشتار را به فرانکفورت بکشاند ولی گردانندگان و ناظران این رویداد فرهنگی را مثبت ارزیابی کردند.
یورگِن بوس سرپرست نمایشگاه در پایان، نمایشگاه جهانی کتاب امسال را واکنش لازم و درستی به اوضاع و شرایط پیچیده و نابسامان جهان سیاست و فرهنگ ارزیابی کرد و وُلُدیمیر زِلِنسکی رئیس جمهور اوکراین در پیام مستقیم ویدئویی خود در این باره گفت:
“دانش یعنی پاسخ. پاسخ به کسانی که میترسند، کسانی که تحریف میکنند و کسانی که نمیتوانند باور کنند. کتابها، اسناد، مقاله ها و گزارشها همه این پاسخها هستند”.
میهمان افتخاری سال آینده نمایشگاه کتاب کشور اسلوونی خواهد بود.
آبان ۰۳
سرقت خودرو در آلمان به پایینترین حد خود رسیده است
در اواسط دهه ۱۹۹۰ شرکتهای بیمه سالانه حدود ۱۰۰هزار سرقت خودرو را ثبت میکردند. از آن زمان، خودروها با ایموبلایزر (سیستم ضدسرقت) بهتر ایمن شدهاند. علاوه بر این مرزهای آلمان با کشورهای اروپای شرقی شدیدتر کنترل میشوند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در آمار اتحادیه شرکتهای بیمه، برلین همچنان محبوبترین شهر آلمان برای سارقان خودرو است. در سال گذشته میلادی در پایتخت آلمان حدود ۲هزار و ۲۰۰ خودرو دارای بیمه جامع بهسرقت رفته که معادل ۲۲درصد کل سرقتهای خودرو در این کشور است.
خسارت اقتصادی وارده از جانب این دزدیها بیش از ۴۷میلیون و ۵۰۰هزار یورو بوده است. شرکتهای بیمه بهطور متوسط برای هر سرقت ۲۱هزار و ۶۰۰ یورو پرداختهاند.
باندهای اروپای شرقی
به گفته پلیس آلمان، سرقت خودرو زیر سلطه باندهای تخصصی از شرق اروپا است. در برلین به ازای هر ۱۰۰۰ خودروی دارای بیمه جامع، ۲/ ۲درصد سرقت صورت گرفته است. نرخ دزدی خودرو در هامبورگ ۱/ ۱درصد بوده. میانگین کشوری تنها ۲ / ۰ به ازای هر ۱۰۰۰ خودورو بوده است.
در ایالتهای جنوبی میزان سرقت خودرو به مراتب کمتر است.
در میان دزدان خودرو، ماشینهای شاسیبلند (SUV) محبوبتر از بقیه هستند.
سارقان، خودروها را به کشورهای اروپای شرقی میبرند و در آنجا یا بهطور کامل و با اسناد جعلی میفروشند یا آنها را تکه تکه میکنند و به عنوان قطعات یدکی به بازار عرضه میکنند.
آبان ۰۳
اعتراضات ایران؛ تیراندازی و تشنج در مهاباد و تهران، “تهدید” علی کریمی
تصاویر منتشر شدە در فضای مجازی نشان میدهند کە معترضین در شهرهای مهاباد، سردشت، سقز و سنندج در تجمعهای پراکنده و “محلە محور” به خیابان آمدە و بار روشن کردن آتش خیابانها را مسدود کردەاند.
معترضان در مهاباد شعار “زن، زندگی، آزادی” و “مرگ بر خامنەای” سر میدهند.
یک شاهد عینی در مهاباد بە دویچه وله فارسی گفت: «مردم معترض در چند محله در جنوب و شمال شهر تجمع کردەاند. نیروهای امنیتی در شهرک کارمندان به سوی معترضان شلیک کردەاند و تعدادی از اثر اثابت گلولههای ساچمەای زخمی شدەاند».
همچنین گزارششدە کە در بسیاری از شهرهای ایران، دیوارهای زیادی توسط معترضین شعار نویسی شدەاند. اکثر شعارها علیه نظام جمهوری اسلامی هستند. شعار “زن، زندگی، آزادی” هم بر بسیاری از دیوارها نقش بستە است.
گزارشها از تهران هم حاکی از برگزاری تجمعهای اعتراضی پراکنده، از جمله در خیابان کارون است. تصاویر منتشر شدە نشان میدهند کە نیروهای امنیتی بە سمت خانههای مردم گلولههای ساچمەای شلیک میکنند. هنرستان دخترانه صدر در همین خیابان قرار دارد، کە امروز به دنبال برخورد مسئولان این مدرسه با دانشآموزان، شاهد تجمع والدین دانشآموزان بود.
درگیری در یکی از مدارس تهران بە دنبال بازرسی دانشآموزان
چندین کانال تلگرامی از درگیری “مدیر مدرسە” با دانشآموزان در هنرستان دخترانه صدر خبر دادە است.
در این گزارشها، از جمله در کانال تلگرامی صدای تهران به نقل از شاهدان عینی گفتە میشود کە احتمالا “یکی از دانشآموزان کشتە و چند دانشآموز دیگر زخمی شدەاند”.
در فیلمهای کە این کانال تلگرامی منتشر کردە است، تعداد زیادی از والدین روبروی مدرسه تجمع کردەاند و فضا بسیار متشنج است. در این فیلم صدای یکی از دانشآموزان شنیده میشود کە میگوید: «بنفشه و ثریا کف بالا آوردەاند».
در یکی دیگر از فیلمها هم فضای داخل مدرسه نشان دادە میشود کە متشنج است و صدای جیغ کشیدن دانشآموزان شنیده میشود.
یک شاهد عینی به کانال تلگرامی صدای تهران گفتە کە به دلیل اینکه یکی از دانشآموزان موبایل به همراه داشتە است، مدیر مدرسه اقدام به “بازرسی بدنی” دانشآموزان کردە و کە این مسئلە به مقاومت تعدادی از دانشآموزان میانجامد.
بە دنبال تجمع والدین و برخی از شهروندان در مقابل این مدرسە، نیروهای امنیتی اقدام به برخورد خشونتآمیز و شلیک گاز اشکآور کردەاند.
هنوز ابعاد بیشتری از آنچه کە در این مدرسه اتفاق افتادە است، روشن نیست.
خبرگزاری تسنیم ساعاتی پس از انتشار این خبر به نقل از وزارت آموزش و پرورش نوشت: «امروز به دلیل داشتن موبایل توسط برخی دانش آموزان و تاکید مدیر مدرسه برای بازرسی، بین تعدادی از دانشآموزان و والدین با مدیر مدرسه درگیری رخ داد اما هیچ دانشآموزی فوت نکرده است».
تهدید “غیر مستقیم” علی کریمی و خانوادەاش
علی کریمی بازیکن سابق تیمملی فوتبال ایران، کە در هفتەهای گذشتە از اعتراضات جاری در ایران حمایت کردە است، اعلام کرد کە از “طرق مختلف” تهدید شدە است.
کریمی در صفحە توییتر خود نوشتە است: «من و خانوادهام از طرق مختلف تهدید شدیم و میشویم ولی نه از طریق تماس مستقیم».
همزمان رضا فاضلی، مدیر برنامههای علی کریمی هم با انتشار توئیتی گفتە است: «هیچ تماسی از طرف مهران مدیری با علی کریمی برقرار نشده است».
احتمالا توییتهای علی کریمی و مدیر برنامههای او در واکنش به ادعای برخی از کاربران شبکههای اجتماعی است کە گفتە بودند “مهران مدیری در سفری به امارات متحده عرىی، قصد جلب اعتماد و قرار گذاشتن با علی کریمی را داشتە تا نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی او را دستگیر و بربایند و به ایران بازگردانند.”
دویچه وله نمیتواند صحت این ادعاها را تائید کند.
واکنش رسانههای حکومتی بە “کشتە شدن” نگین عبدالملکی
مرکز رسانهای قوە قضاییه جمهوری اسلامی، خبرهای مربوط به “کشتە شدن” نگین عبدالملکی را “دروغ بی اساس” خواند.
این مرکز رسانەای گفتە است: «براساس بررسیها مشخص شد فوت فرد یاد شده هیچ ارتباطی به اغتشاشات ندارد و این خانم متاسفانه به علت مصرف مشروبات الکلی مسموم جان خود را از دست داده است.»
در روزهای گذشتە شبکه حقوق بشر هەنگاو و شورای صنفی دانشجویان به طور جداگانه گزارش کردە بودند کە نگین عبدالملکی، دانشجوی مهندسی پزشکی دانشگاه همدان، روز ۲۰ مهر بر اثر ضربات باتوم نیروهای امنیتی کشته شده است.
وزیر ورزش: یک تار موی خانم رکابی بیرون نبود
حمید سجادی، وزیر ورزش کابینه رئیسی، در واکنش به گفتەهای امام جمعه مشهد، اعلام کردە کە الناز رکابی در دیدار با او «در حقیقت دو کلاه داشت و به دلیل اینکه از راه با لباس اسپرت رسیده بود لباس رسمی نداشتند. حتی یک تار موی ایشان هم بیرون نبود و این صحبتها تنها حاشیهسازی است.»
احمد علمالهدی، امام جمعه با نفوذ مشهد پیش از این و در واکنش به دیدار الناز رکابی با سجادی گفتە بود: «اخیرا یک دختر فریب خورده در سنگنوردی روسری برداشت و در پیش چشم همه مردم دنیا آبروی نظام را برد. چرا وزیر ورزش با این خانم ملاقات کرد درحالی که او بازهم بدون حجاب، تنها به یک کلاه اکتفا کرده؟»
الناز رکابی در اقدامی تاریخی، بدون پوشش حجاب اجباری در مرحله فینال مسابقات سنگنوردی قهرمانی آسیا روز یکشنبه ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) در سئول، پایتخت کرهجنوبی، به میدان رفت و به مقام چهارم این رقابتها دست یافت.
ماجرای بازگشت و وضعیت او پس از وارد شدن بە ایران همچنان در پرده ابهام است.
این ورزشکار چند روز پیش با انتشار پیامی در اینستاگرام از مردم کشور خود بابت حمایتشان، تشکر کرد.