تودهنی غیرمنتظره و معنادار ایلان ماسک به رهبر درمانده جمهوری اسلامی

روز شنبه ۱۳دی، رهبر درمانده جمهوری اسلامی که از استمرار و گسترش خیزش مردمی به‌وحشت افتاده، پس از یک هفته سکوت، در سالگرد هلاکت قاسم سلیمانی، به صحنه آمد و بار دیگر به خط و نشان کشیدن برای معترضان پرداخت.

خامنه‌ای به شیوهٔ همیشگی‌اش گفت: «اعتراض غیر از اغتشاش است، ما با معترض حرف می‌زنیم، اما با اغتشاشگر حرف زدن فایده‌ای نداره، اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند. این‌که یک عده‌ای به قصد ناامن کردن کشور اغتشاش‌ کنند اصلاً قابل‌قبول نیست، مطلقاً!»

این همه ترس و غیظ خامنه‌ای از خیزش مردمی که یک هفته است پایه‌های حکومت ظلم و جور ولایت فقیه را با شعارهای «مرگ بر خامنه‌ای» و «امسال سال خونه سید علی سرنگونه» به لرزه در آورده‌اند، کاملاً قابل فهم است.

رهبر مفلوک نظام امیدوار بود با ترفند تعطیلی چهار روزهٔ کشور، مانع شعله‌ور شدن آتش اعتراضات شود. اما خیزشی که یک هفته پیش در یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ با بحران حاد اقتصادی و سقوط بی‌سابقهٔ ارزش پول رسمی در بازار تهران شروع شد؛ طی یک هفته بسیاری از استانها و شهرهای ایران را در بر گرفت.

خامنه‌ای در سخنان هراس آلود خود، معترضان را “تحریک‌شده و مزدور دشمن” خواند و مدعی شد، قشر بازاری همچنان به جمهوری اسلامی “وفادار” است و نوسانات شدید نرخ ارز، از جمله افزایش قیمت دلار، “نتیجه اقدامات دشمن” است نه سیاست‌های داخلی حکومت.

او همچنین با انتشار پیامی در شبکه اکس گفت، “تسلیم دشمن نخواهیم شد”. این گفته از جمله با واکنش ایلان ماسک، کارآفرین پرنفوذ آمریکایی و صاحب شبکه اکس روبرو شد که در کامنتی نوشت، “زهی خیال باطل”.

نتانیاهو خطاب به معترضان: اسرائیل در کنار مردم ایران است

نخست‌وزیر اسرائیل، در میانه اعتراضات گسترده در ایران علیه حکومت جمهوری اسلامی، از همبستگی اسرائیلی‌ها “با مبارزه مردم ایران” خبر داد. او گفت اکنون می‌تواند لحظه‌ای باشد که ایرانیان “سرنوشت خود را در دست بگیرند”.بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، امروز یکشنبه چهارم ژانویه ۲۰۲۶ (۱۴ دی) در آغاز نشست هفتگی کابینه این کشور، در بحبوحه اعتراضات گسترده در ایران، حمایت قاطع خود را از معترضان اعلام کرد و گفت که اسرائیل در کنار مردم ایران ایستاده است.

نخست‌وزیر اسرائیل در حالی از همبستگی دولت و کشورش از معترضان ایرانی سخن می‌گوید که اعتراضات گسترده در ده‌ها شهر ایران اینک وارد هشتمین روز خود شده است؛ اعتراضاتی که در واکنش به نوسان‌های ارزی و بحران اقتصادی آغاز شد، اما به سرعت رنگی سیاسی به خود گرفت و کل نظام جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.

نتانیاهو گفت: «ما، دولت اسرائیل، کشور اسرائیل و سیاست‌های شخصی من، با مبارزه مردم ایران و با آرمان‌های آنان برای آزادی، رهایی و عدالت احساس همبستگی می‌کنیم. کاملاً محتمل است در لحظه‌ای باشیم که مردم ایران سرنوشت خود را در دست بگیرند.»

سخنان نتانیاهو هم‌زمان است با برخورد خشن نیروی انتظامی با معترضان در ایران. گرچه دولت پزشکیان سعی کرده بود با “به رسمیت شناختن خواست برحق معترضان” در تلطیف اوضاع بکوشد، اما علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز گذشته ۱۳ دی‌ماه، پس از مدت‌ها از مخفی‌گاه خارج شد و با سخنان خود عملا فرمان خشونت علیه معترضان را صادر کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

رهبر جمهوری اسلامی “اغتشاشگران” را به گفته خود “یک عده آدم تحریک‌شده مزدور دشمن” خواند که “شعار ضد اسلام و ضد ایران و ضد جمهوری اسلامی” سر داده‌اند. خامنه‌ای همچنین افزود که «حرف زدن با اغتشاشگر فایده ندارد. اغتشاشگر را باید به جای خود نشاند.»

مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، اخیرا شمار کشته‌شدگان اعتراضات ایران را دست کم هشت نفر اعلام کرده بود. اما به گفته ناظران و تحلیلگران، در غیاب خبررسانی مستقل و آزاد در ایران، شمار کشته‌ها بی‌تردید بیش از این‌هاست. برخی منابع، از جمله خبرگزاری حقوق بشری هرانا، از کشته شدن دست‌کم ۱۶ نفر از آغاز اعتراضات تاکنون خبر داده‌اند.

تمرکز ترامپ و نتانیاهو بر “برنامه هسته‌ای ایران”

نتانیاهو در بخشی از سخنان امروز خود تصریح کرد که در جریان دیدار هفته گذشته‌اش با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در فلوریدا، دو طرف به تفصیل درباره ایران گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته دفتر نخست‌وزیر اسرائیل، نتانیاهو در سخنان خود در آغاز نشست هفتگی کابینه اظهار داشت: «البته درباره ایران هم گفت‌وگو کردیم. ما از یک سو بار دیگر بر موضع مشترک خود درباره غنی‌سازی صفر [اورانیوم] و از سوی دیگر بر ضرورت خارج کردن ۴۰۰ کیلوگرم مواد غنی‌شده از ایران و نظارت سخت‌گیرانه و واقعی بر این سایت‌ها تأکید کردیم.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نتانیاهو افزود: «این گفت‌وگوها در همان آغاز تحولات دراماتیکی که اکنون در ایران جاری است، انجام شد.»

نتانیاهو همچنین گفت که او و ترامپ درباره غزه نیز گفت‌وگو کرده‌اند و رئیس جمهوری آمریکا “به صراحت” بر ضرورت خلع سلاح حماس تأکید داشته است. نتانیاهو افزود: «گزینه دیگری وجود ندارد. این یک شرط ضروری و اساسی برای اجرای طرح ۲۰ ماده‌ای اوست.»

حمایت کامل نتانیاهو از دستگیری مادورو

نتانیاهو سپس با اشاره به ونزوئلا گفت که اسرائیل حمایت کامل خود را از “اقدام قاطع” ایالات متحده در دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری سرنگون‌شده این کشور، اعلام می‌کند؛ اقدامی که به گفته او «آزادی و عدالت را به آن منطقه از جهان بازخواهد گرداند.»

بنیامین نتانیاهو در پایان با اشاره به خشونت فزاینده در جنوب اسرائیل، از ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی این کشور، به خاطر تلاش‌هایش برای “بازگرداندن حاکمیت” در این منطقه و نیز به دلیل شماری دیگر از ابتکارهایش، از جمله ایجاد گارد ملی و اعمال تغییراتی در سازمان زندان‌های اسرائیل، قدردانی کرد.

بر اساس گزارش‌های رسانه‌های عبری‌زبان، نتانیاهو در جریان نشست کابینه به شدت با گیل لیمون، معاون دادستان کل، وارد درگیری لفظی شد. به گفته رسانه‌ها، این اختلاف بر سر درخواست دادستانی از نتانیاهو برای توضیح در این باره بود که چرا به دلیل “دخالت ناموجه” بن‌گویر در کار پلیس اسرائیل، او را برکنار نمی‌کند.

پیام سقوط مادورو برای تهران: رهبری ایران هدف نظامی آمریکا است

حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و بازداشت مادورو نه تنها مختصات ژئوپلیتیک آمریکای لاتین را به شکلی بنیادی دگرگون ساخته، بلکه زنگ خطر را برای دیگر متحدان اصلی کاراکاس، به ویژه جمهوری اسلامی ایران، به صدا درآورده است.نیروهای آمریکایی به دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، با حمله نظامی به کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، نیکلاس مادورو، رئیس جمهور این کشور، و همسرش سیلیا فلورس را روز شنبه (۳ ژانویه ۲۰۲۶) در عملیاتی نظامی بازداشت و از ونزوئلا خارج کردند. هر دوی آنها در حال حاضر در نیویورک در زندان به سر می‌برند و قرار است به اتهام “توطئه در راستای تروریسم مرتبط با مواد مخدر” و همچنین “تجارت کوکائین” مورد محاکمه قرار گیرند.

این اقدام جسورانه و بی‌سابقه دولت دونالد ترامپ، که به طور مستقیم به سرنگونی یک رژیم مخالف انجامید، به مثابه یک مانیفست جدید در سیاست خارجی واشنگتن تلقی می‌شود؛ مانیفستی که خطوط قرمز دخالت نظامی را به شکلی بی‌سابقه جابجا کرده است.

این تحول شوکه‌کننده در کاراکاس، دقیقا در یکی از حساس‌ترین برهه‌های داخلی ایران رخ داده است. در حالی که اعتراضات گسترده مردمی در شهرهای ایران، با انگیزه‌های معیشتی و سیاسی روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه (۴ ژانویه) وارد هشتمین روز خود شده و ثبات حکومت را به چالش کشیده است، عملیات ونزوئلا یک معادله امنیتی-سیاسی پیچیده را پیش روی تهران قرار داده است. شرایط داخلی ایران، که با بحران‌های اقتصادی و نارضایتی عمیق مردمی گره خورده، حالا آسیب‌پذیری حکومت را در برابر فشارهای خارجی افزایش داده است.

اهمیت این تحولات زمانی دوچندان می‌شود که تهدید صریح و اخیر دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی در حمایت از معترضان را به خاطر بیاوریم. ترامپ روز جمعه دوم ژانویه تهدید کرد که اگر جمهوری اسلامی هر معترضی را بکشد، آمریکا وارد عمل می‌شود.

هشدار ترامپ به جمهوری اسلامی در حالی صورت گرفت که بنا به اعلام مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، تاکنون ۱۰ شهروند در اعتراضات مردمی در ایران کشته شده و بیش از ۸۰ نفر نیز بازداشت شده‌اند.

در این گزارش تحلیلی، پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم عملیات نظامی در ونزوئلا برای جمهوری اسلامی ایران در تقاطع سه‌گانه حمله خارجی، تهدید صریح آمریکا و اعتراضات داخلی بررسی می‌شود. هدف این تحلیل، سنجش این موضوع حیاتی است که آیا سقوط حکومت مادورو در ونزوئلا صرفا یک هشدار است، یا نقطه آغاز تغییر استراتژی واشنگتن در قبال رژیم‌هایی که آنها را تهدیدکننده می‌داند. آیا کابوس سقوط مادورو، می‌تواند به “اَبَر چالش” بقای حکومت تهران تبدیل شود و کاخ سفید را برای پیاده‌سازی الگویی مشابه در خاورمیانه ترغیب کند؟

“ترامپ ثابت کرد فقط حرف نمی‌زند”

به عقیده تحلیلگران سیاسی، حمله آمریکا به ونزوئلا و بازداشت مادورو می‌تواند چند پیام برای تهران داشته باشد. اولین پیام این است که ترامپ صرفا حرف نمی‌زند و دومین پیام نوع برخوردش با دولت ونزوئلاست و اینکه سعی کرد اولا عملیاتی را طراحی کند که طولانی نباشد، دوما حداکثر منافع را برای آمریکا داشته باشد و سوم این که در این عملیات به اپوزیسیون ونزوئلا بهایی نداد.

مجتبی نجفی، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران، در اینباره به دویچه وله فارسی می‌گوید: «به عبارتی ما شاهد هستیم که دولت آمریکا از انقلاب در ونزوئلا استقبال نمی‌کند و بیشتر به دنبال این است که دولتی در راس کار باشد که منافع اقتصادی سیاسی ایالات متحده را تامین بکند.»

بیشتر بخوانید: تحلیل نشریه اکونومیست از اعتراضات سراسری در ایران

به باور این کارشناس، این شاید بدان معنا باشد که آمریکا چنانچه جمهوری اسلامی ایران تن به خواسته‌هایی اعم از غنی‌سازی صفر دهد، در صورت حذف علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، با سایر اجزا و نهادهای حکومت به توافق برسد.

اما نکته‌ای که باید در نظر گرفت این است که در مورد جمهوری اسلامی صرفا نمی‌توان بحث ایالات متحده را مطرح کرد زیرا یک پای قضیه هم دولت اسرائیل به عنوان یک بازیگر اصلی است.

به عقیده نجفی، در این پرونده تامین منافع اسرائیل هم برای آمریکا اهمیت و اولویت دارد.

او در ادامه توضیح می‌دهد: «در هر صورت اهمیت سقوط دولت ونزوئلا و بازداشت مادورو در این است که ترامپ نشان داده حتی حاضر به مصالحه به شرط اصلاحات عمیق در سیاست خارجی است و در مورد جمهوری اسلامی، می‌تواند در صورت پذیرش غنی سازی صفر اورانیوم و کاهش تهدیدها علیه اسرائیل، با نظام سیاسی مستقر در ایران سازش کند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته این تحلیلگر مسائل سیاسی، ولی مساله اصلی این است که رهبر جمهوری اسلامی بر سر این گزاره‌ها ایستاده و اگر ما بر اساس مدل ونزوئلا بخواهیم این وضعیت را تحلیل کنیم احتمالا برنامه دولت آمریکا حذف رهبر جمهوری اسلامی و تلاش برای مذاکره با سایر ارکان و نهادهای نظام سیاسی مستقر در تهران است.

پیام روشن ترامپ: «رهبر ایران هدف نظامی آمریکاست»

هشدار دونالد ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا برای مداخله در ایران در صورت کشتن معترضان آماده و مهیا است—هشداری که تنها یک روز پیش از بازداشت مادورو صادر شد—یک پیام روشن را به تهران می‌فرستد. پیامی که به گفته دامون گل‌ریز، تحلیلگر امور بین‌الملل و پژوهشگر انستیتوی ژئوپولیتیک در لاهه، معنایش برای تهران این است که فرمانده کل قوای ایران اکنون هدف اصلی نظامی آمریکاست. گواه آن نیز، واکنش‌های قاطع و تند مقامات ایرانی از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در واکنش به تهدید ترامپ است که در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «مواظب سربازان خود باشید.» این واکنش‌ها نشان می‌دهد پیام تهدید ترامپ به ترور خامنه‌ای به‌خوبی دریافت شده است.

بیشتر بخوانید: واکنش جهانی به سقوط مادورو؛ از خرسندی تا “پیچیدگی” و نگرانی

این تحلیلگر امور بین‌الملل به دویچه وله فارسی می‌گوید: «در حقیقت تهدید ترامپ به ترور خامنه‌ای نشان دهنده یک تغییر موضع از سوی رئیس جمهور آمریکا است، آنهم با توجه به مخالفت قبلی او با طرح اسرائیل در طول جنگ ۱۲ روزه برای کشتن رهبر جمهوری اسلامی.»

“فقدان اپوزیسیون موثر، مطالبات مردم را به حاشیه رانده است”

به عقیده تحلیلگران سیاسی، عملیات نظامی در ونزوئلا همچنین محاسبات جناح‌های رقیب در درون دستگاه نظامی و امنیتی رژیم تهران را بازتنظیم خواهد کرد—جناح‌هایی که هم‌اکنون در حال شکل‌دهی به آینده پس از خامنه‌ای ایران‌اند.

به گفته دامون گلریز، تصمیم‌گیرندگان پشت‌پرده حالا از خود می‌پرسند: اگر خامنه‌ای به‌دست اسرائیل و آمریکا حذف شود، چه کسی باید چهره سیاسیِ انتقالی باشد و چه کسی بهتر می‌تواند منافع آنان را نمایندگی کند؟

در ونزوئلا، دلسی رودریگز، معاون مادورو، و برادرش، رئیس مجلس ملی ونزوئلا، از حمایت واشنگتن برخوردارند و به‌واسطه پیوندهای نظامی‌شان ظاهراً در حال پر کردن خلأ قدرت‌اند.

گلریز می‌افزاید: «اکنون بسیاری در تهران نیز در حال بازاندیشی‌اند: دلسی رودریگز یا احمد شرعِ جمهوری اسلامی چه کسانی می‌توانند باشند؟ هر پاسخی ناگزیر باید نگرانی‌ها و منافع روسیه و چین را نیز در نظر بگیرد.»

به عقیده پژوهشگر انستیتوی ژئوپولیتیک در لاهه، تراژدی اما اینجاست که فقدان یک اپوزیسیون مؤثر، کثرت‌گرا و فراگیر در ایران، اپوزیسیونی که بتواند سازوکار انتقال قدرتی قابل اتکا باشد، سبب شده مطالبات مردم ایران در حاشیه سیاست قدرت بازیگران جهانی باقی بماند. در این میان ترامپ ترجیح می‌دهد با یک جناح از رژیم ایران به توافق برسد تا اینکه روی یک جایگزین لیبرال دموکراتیک مردمی بیرون از رژیم اسلامی سرمایه‌گذاری کند.

او تاکید می‌کند: «آنچه فقدان آن حس می‌شود، اپوزیسیونی است که قدرت عملی و نه فقط شعاری، زنجیره فرماندهی، همسویی بخش‌های اطلاعاتی و نظامی، کنترل نهادهای قدرت و برنامه حکمرانی معتبر در آینده داشته باشد و درعین حال بتواند مطالبات هسته‌ای و نظامی آمریکا را بی‌آنکه منافع روسیه و چین را تهدید کند، بپذیرد.»

“آمریکا توان و اراده اقدام مستقیم برای تغییر سرِ قدرت را دارد”

روز شنبه سه ژانویه ۲۰۲۶ یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، با هشدار به جمهوری اسلامی با لحنی تهدیدآمیز گفت که رژیم ایران باید به تحولات ونزوئلا توجه کند. رضا طالبی، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران و کارشناس امور بین‌الملل، نیز تائید می‌کند که پیام تهدیدهای اسرائیل و آمریکا برای متحدان کاراکاس، به‌ویژه جمهوری اسلامی، دقیقاً این است: آمریکا اگر لازم بداند، از تحریم و جنگ نیابتی فراتر می‌رود و توان و اراده اقدام مستقیم برای تغییر سرِ قدرت را دارد.

او در گفتگو با دویچه وله فارسی خاطرنشان می‌کند: «حمله به ونزوئلا را می‌توان به‌عنوان الگوی رفتاری تنبیه زنجیره‌ای متحدان متخاصم آمریکا فهم کرد. وقتی رئیس‌جمهوری آمریکا این اقدام را هشدار به رهبران متخاصم قاب‌بندی می‌کند، دقیقا منطق نمایش تنبیه برای اثرگذاری بر دیگران فعال می‌شود و در این چارچوب، ونزوئلا به‌عنوان حلقه ضعیف‌تر زنجیره هدف قرار می‌گیرد: کشوری دور، منزوی، زیر فشار تحریم و با اقتصادی نفت‌پایه و آسیب‌پذیر، تا اثر روانی و محاسباتی این تنبیه به حلقه‌های سخت‌تر از جمله ایران منتقل شود.

بیشتر بخوانید: ششمین روز اعتراضات در ایران؛ وقتی بازار به خیابان آمد و ترامپ از “اقدام” گفت

طالبی معتقد است که از نظر روانی، حمله آمریکا به ونزوئلا اثر مستقیمی بر تصمیم‌گیران امنیتی و نظامی تهران دارد به این معنا که نخست، شوکِ قابلیت ایجاد می‌کند: اگر آمریکا در نیم‌کره غربی چنین اقدامی انجام دهد، چرا در جغرافیای دیگر نتواند؟ در نتیجه، محاسبات جمهوری اسلامی در مواجهه با آمریکا و اسرائیل احتمالا تغییر می‌کند، اما این امر بستگی دارد به این‌که تهران حمله آمریکا به کاراکاس را “استثنای ونزوئلا ” بداند یا “الگویی قابل تکرار “.

به گفته کارشناسان سیاسی، افزون بر اینها نباید از نظر دور داشت که حمله آمریکا به ونزوئلا حتی اگر پیامی از جمله تهدید جمهوری اسلامی به دنبال داشته باشد، پیامدهای ناخواسته‌ای بر پویش اعتراضات داخلی ایران دارد، پیامدهایی که نه الزاما به نفع مردم است و نه به سود گذار دموکراتیک.

به عقیده رضا طالبی، از یک‌سو، تشدید تهدید خارجی می‌تواند به افزایش سطح سرکوب معترضان از سوی حکومت منجر شود، چرا که حاکمیت، اعتراض را ذیل منطق “امنیت ملی” بازتعریف می‌کند. از سوی دیگر، شکل‌گیری امید به “حمله نظامی” یا “ناجی خارجی” می‌تواند ماهیت مستقل، مدنی و مردمی اعتراضات علیه سیاست‌های جمهوری اسلامی را تضعیف کند و آن را از نیروی اجتماعی درون‌زا به انتظار مداخله بیرونی تقلیل دهد.

به گفته این تحلیلگر سیاست خارجی، در این چارچوب، این تصور که هدف فشارهای دولت ترامپ بر جمهوری اسلامی، حمایت از مردم ایران است، به نظر می‌رسد برداشتی ساده‌انگارانه و سطحی باشد.

ورود معاملات قدرت‌های بزرگ به مرحله‌ای عملی

از منظر جهانی، موضوع مداخله نظامی و سرنگونی رهبری ونزوئلا معامله‌های قدرت‌های بزرگ را وارد مرحله‌ای عملی و عینی کرده است.

بیشتر بخوانید: ترامپ با تأیید حمله آمریکا به ونزوئلا از بازداشت مادورو و همسرش خبر داد

به گفته دامون گلریز، در این میان دیگر کسی تعجب نخواهد کرد، اگر آمریکا برای تصرف گرینلند، حاکمیت پادشاهی دانمارک را که از هم‌پیمانان ناتو است، نقض کند. در این نظم در حال ظهور، قدرت‌های بزرگ با اتکا به قدرت عریان نظامی، اقتصادی و فناورانه، حوزه‌های نفوذ خود را ترسیم و تقسیم می‌کنند: روسیه سوریه را (از طریق ترکیه) به آمریکا واگذار کرد؛ ایالت متحده نیز در حال واگذاری امنیت اوکراین و اروپا به روسیه است. آمریکا نیمکره غربی را-با شروع از ونزوئلا-از آنِ خود می‌داند، در حالی که چین برای تصرف کشور تایوان آماده می‌شود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

گلریز در پایان می‌افزاید: «در چارچوب این معماری جهانی، ایران باید تحت سلطه منطقه‌ای اسرائیل قرار گیرد؛ سلطه‌ای که با قدرت نظامی آمریکا تضمین می‌شود. با این حال، بجز مقاومت و دشمنی ذاتی نظام ولایی با اسرائیل و آمریکا، پیچیدگی خود ایران به‌عنوان یک تمدن و یک دولت-ملت واقعی، این نظم نوین جهانی مورد نظر آمریکا و سلطه اسرائیل در منطقه را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.»

چپ‌گرایان افراطی مسئولیت آتش‌سوزی وقطع برق در برلین را بر عهده گرفتند

پس از آتش‌سوزی در شبکه برق‌رسانی، برق ده‌ها هزار خانوار و واحد تجاری در برلین قطع شده است. انتظار می‌رود بازگرداندن کامل برق چند روز طول بکشد.قطع گسترده برق در جنوب‌غرب برلین نتیجه یک حمله با انگیزه سیاسی بوده است. کای وگنر، شهردار برلین از حزب دموکرات مسیحی، گفت که عاملان این اقدام آشکارا “چپ‌گرایان افراطی‌” بوده‌اند. بامداد شنبه ۳ ژانویه، در پی آتش‌سوزی در یک ترمینال شبکه برق بر فراز کانال “تلتو” که به نیروگاه “لیشترفِلدِه” می‌رسد، به خطوط مهم برق شهر برلین آسیب رسیده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وگنر، شهردار برلین گفت: «غیرقابل قبول است که بار دیگر چپ‌گرایان افراطی علنا به شبکه برق ما حمله ‌کنند و با این کار جان انسان‌ها را به خطر بیندازند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پس از این آتش‌سوزی، بیانیه‌ای درباره پذیرش مسئولیت آن اقدام تخریبی منتشر شده که اصالت آن توسط اداره حفاظت دولتی آلمان که مسئول جرایم سیاسی است بررسی و تایید شده است.

به گزارش روزنامه “تاگس‌اشپیگل” برلین، گروه افراطی چپ موسوم به “وولکان‌گروپه” (گروه آتشفشان) مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته است. گفته می‌شود این بیانیه در یک وب‌سایت مرتبط منتشر شده و اداره حفاظت دولتی به این نتیجه رسیده است که این بیانیه متعلق به این گروه است.

در این نوشته آمده است: «ما امشب موفق به خرابکاری در نیروگاه گازی برلین-لیشترفِلدِه شدیم.» این گروه افراطی از سوی اداره حفاظت از قانون اساسی (اداره امنیت داخلی آلمان) در طیف گروه‌های آنارشیستی طبقه‌بندی می‌شود. خرابکاران این حمله را “اقدامی در راستای منافع عمومی” و نیز “عملی از سرِ دفاع مشروع و همبستگی بین‌المللی با همه کسانی که از زمین و زندگی حفاظت می‌کنند” توصیف کرده‌اند.

بر اساس این بیانیه، هدف حمله در اصل ایجاد قطعی برق نبوده، بلکه آسیب‌رسانی به صنعت انرژی فسیلی بوده است. این گروه اعلام کرده از “افراد محروم” که از قطع برق آسیب دیده‌اند عذرخواهی می‌کند، اما میزان همدردی‌شان “با بسیاری از صاحبان ویلاها” کمتر است.

این حمله از بامداد شنبه موجب قطعی گسترده برق شده که در ابتدا ۴۵ هزار خانوار و بیش از ۲۲۰۰ شرکت را تحت تأثیر قرار داد. شرکت “شبکه برق برلین” اعلام کرد که تاکنون برق ۷۰۰۰ خانوار و ۱۵۰ واحد تجاری دوباره وصل شده است. قطعی برق در محله‌های “نیکولاس‌زه، تسهلن‌دورف، وان‌زه و لیشترفِلدِه” اتفاق افتاده است.

به گفته اپراتور شبکه، خسارت‌ها به شبکه برق آن‌قدر شدید و تعمیرات آن‌قدر پیچیده است که وضعیت اضطراری به‌طور غیرمعمولی طولانی خواهد بود. پیش‌بینی می‌شود که تا بعدازظهر پنج‌شنبه همه برق مشترکان دوباره وصل شود.

شبکه برق: تعمیر سریع شبکه یک چالش فنی است

سخنگوی فرانتسیسکا گیفای، سناتور اقتصاد برلین، پیش‌تر در روز شنبه ۳ ژانویه گفته بود که فرض بر عمدی بودن این اقدام است؛ زیرا کابل‌های فشارقوی بسیار ضخیم بوده و به‌سختی می‌توانستند تا این حد آسیب ببینند.

گیفای، سیاستمدار حزب سوسیال‌دموکرات، روز شنبه در شبکه تلویزیونی برلین-براندنبورگ گفت که مواد آتش‌زا مستقیماً زیر کابل‌ها کار گذاشته شده بود. او افزود: «شدت و تداوم گرما و آتشی که ایجاد شده بود، از نیرویی که یک بمب گلوله‌ای می‌توانست ایجاد کند بیشتر بوده است.» به گفته او: «یک بمب گلوله‌ای با توجه به میزان ایمن‌سازی خطوط ما، نمی‌توانست به کابل‌ها آسیبی بزند.»

سخنگوی شرکت شبکه برق برلین به خبرگزاری آلمان گفت که هم‌اکنون در دو نقطه کار در جریان است؛ از یک سو سازه عبور کابل آسیب‌دیده بر فراز کانال تلتو تعمیر می‌شود و از سوی دیگر روی یک راه‌حل موقت برای خانوارهای آسیب‌دیده کار می‌شود. در حال حاضر فرض بر این است که راه‌حل موقت سریع‌تر آماده شود.

بیشتر بخوانید: تعطیلی ۱۰ ساعته فرودگاه هامبورگ به علت قطع برق

برای این منظور قرار است دو خطی که تاکنون به هم متصل نبودند به یکدیگر وصل شوند. این کار بسیار پیچیده است، زیرا دو فناوری متفاوت کابل در اینجا به کار رفته است: یعنی یک کابل پلاستیکی با یک کابل روغنی باید به هم متصل شوند. اتصال این دو فناوری به کارشناسان ویژه، دمای بالاتر از صفر، یک گودال ساختمانی عمیق با حدود ۱۴ متر طول، و محیطی تا حد امکان بدون گردوغبار نیاز دارد. شرکت شبکه برق برلین پیشنهادها و حمایت‌های زیادی دریافت کرده است، اما رفع این چالش فنی به زمان نیاز دارد.

واکنش جهانی به سقوط مادورو؛ از خرسندی تا “پیچیدگی” و نگرانی

سرنگونی مادورو توسط آمریکا با واکنش‌های گسترده جهانی روبه‌رو شد. برخی کشورهای اروپایی از آمریکا انتقاد کردند. چین و روسیه خواستار آزادی مادورو شدند. واکنش صدراعظم آلمان محتاطانه بود. برخی از نقض حقوق بین‌الملل می‌گویند.حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و در پی آن دستگیری و سرنگونی نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری برکنارشده این کشور، واکنش‌های گسترده‌ای را در سطح جهان به همراه داشته است.

گذشته از معدود کشورهایی که به استقبال تمام‌عیار از اقدام نظامی آمریکا در خاک ونزوئلا رفته‌اند، بسیاری از کشورها نگرانی خود را از “نقض حقوق بین‌الملل” توسط ایالات متحده اعلام کرده‌اند و نسبت به پیامدهای بالقوه آن هشدار داده‌اند. موضع آلمان اما در مجموع محتاطانه بود.

تأکید صدراعظم آلمان بر “پیچیدگی” اقدام آمریکا

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نسبت به بی‌ثباتی سیاسی پس از عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا هشدار داد. او در بیانیه‌ای اعلام کرد: «باید انتقال منظم قدرت به دولتی مشروعیت‌یافته از طریق انتخابات تضمین شود.» به گفته مرتس، ارزیابی حقوقی عملیات آمریکا “پیچیده” است و دولت آلمان برای بررسی آن زمان خواهد گذاشت.

صدراعظم آلمان همچنین درباره رئیس جمهوری سرنگون‌شده ونزوئلا گفت: «نیکلاس مادورو کشورش را به ورطه نابودی کشاند. آخرین انتخابات با تقلب برگزار شد. از این رو ما، همچون بسیاری دیگر از کشورهای جهان، ریاست جمهوری او را به رسمیت نشناختیم. مادورو با ائتلاف‌های شوم در سطح جهانی و از طریق درگیر شدن ونزوئلا در تجارت مواد مخدر، نقشی مشکل‌ساز در منطقه ایفا کرد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وزارت خارجه آلمان در این میان هشدار سفر شهروندان خود به ونزوئلا را گسترش داده است. طبق این هشدار، شهروندان آلمانی در ونزوئلا باید خود را به مکان‌های امن برسانند.

انتقاد فرانسه از “نقض حقوق بین‌الملل”

دیگر کشورهای اتحادیه اروپا ارزیابی صریح‌تری داشتند. دولت فرانسه عملیات آمریکا را ناقض حقوق بین‌الملل دانست. وزارت خارجه فرانسه در پاریس اعلام کرد، اقدامی که به بازداشت مادورو انجامیده، بنیان‌های قوانین بین‌المللی را نقض می‌کند. در این بیانیه آمده است: «هیچ راه حل سیاسی پایداری را نمی‌توان از خارج تحمیل کرد.»

امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، از انتقال قدرت به رهبری ادموندو گونزالس اوروتیا، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، حمایت کرد؛ کسی که به عنوان نامزد مخالف مادورو در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ شرکت کرده بود. مکرون در شبکه اجتماعی اکس نوشت که گذار پیش رو باید مسالمت‌آمیز و دموکراتیک باشد.

انتقاد ایتالیا از “اقدام نظامی خارجی”

جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، اعلام کرد که “اقدام نظامی خارجی” راه درستی برای “پایان دادن به رژیم‌های تمامیت‌خواه” نیست.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نخست‌وزیر ایتالیا در عین حال تأکید کرد که دولتش “مداخله با ماهیت دفاعی” در برابر حملات ترکیبی علیه امنیت خود را، همچون زمانی که بازیگران دولتی قاچاق مواد مخدر را در کشوری دیگر ترویج یا تسهیل می‌کنند، مشروع می‌داند. ملونی از حامیان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، به شمار می‌رود.

اسپانیا هم خواستار کاهش تنش شد و پیشنهاد میانجی‌گری داد. وزارت خارجه این کشور اعلام کرد که «آماده است در جست‌وجوی راه حلی دموکراتیک، مسالمت‌آمیز و مبتنی بر مذاکره برای این کشور مشارکت کند.»

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، ضمن خرسندی از پایان حاکمیت “رئیس‌جمهور نامشروع” مادورو، ابراز امیدواری کرد که انتقالی بدون تنش به دولتی که بهتر بازتاب‌دهنده اراده مردم ونزوئلا باشد صورت گیرد.

استارمر گفت قصد دارد با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، و دیگر متحدانش گفت‌وگو کند. او همچنین بر ضرورت رعایت حقوق بین‌الملل تأکید کرد.

نگرانی اتحادیه اروپا و سازمان ملل

کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از تماس تلفنی با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، خواستار خویشتن‌داری شد.

خانم کالاس در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «اتحادیه اروپا بارها آقای مادورو را فاقد مشروعیت اعلام کرده و از انتقال مسالمت‌آمیز قدرت حمایت کرده است. تحت هر شرایطی، باید اصول حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد رعایت شوند. ما خواستار خویشتن‌داری هستیم.»

بیشتر بخوانید: دستگیری مادورو؛ اختلاف آمریکا و ونزوئلا بر سر چیست؟

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز عمیقاً ابراز نگرانی کرد و از تشدید تنش در ونزوئلا سخن گفت. او در بیانیه‌ای، با اشاره به “پیامدهای بالقوه نگران‌کننده‌ی مداخله نظامی آمریکا برای منطقه”، گفت: «این تحولات سابقه‌ای خطرناکی ایجاد می‌کنند.»

انتقاد کشورهای نزدیک به مادورو از آمریکا

در حالی که خاویر میلی، رئیس جمهوری راست‌گرای پوپولیست آرژانتین، از “آزادی” جدید برای ونزوئلا تمجید کرده، مکزیک و برزیل این مداخله را غیرقابل قبول دانسته و محکوم کرده‌اند.

لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس جمهوری برزیل، در شبکه اکس نوشت که «چنین موردی از نقض حقوق بین‌الملل نخستین گام به سوی جهانی آکنده از خشونت و آشوب است که در آن قانون جنگل حاکم خواهد شد.»

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز در تماس تلفنی با دلسی رودریگز، معاون رئیس جمهوری ونزوئلا، که اینک به شکل موقت وظایف و اختیارات رئیس جمهوری را برعهده گرفته، همبستگی مسکو با کاراکاس را اعلام کرد.

وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که دو طرف بر ضرورت جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها و یافتن راه حلی از طریق گفت‌وگو تأکید کرده‌اند. مسکو پیش‌تر حمله آمریکا به ونزوئلا را به عنوان “تجاوز مسلحانه” به شدت محکوم کرده بود.

وزارت خارجه روسیه همچنین طی بیانیه‌ای “قویا” از آمریکا خواسته است تا “رئیس منتخب قانونی یک کشور مستقل و همسرش را آزاد کند”.

چین نیز اقدام آمریکا را به شدت مورد انتقاد قرار داد. وزارت خارجه چین امروز یکشنبه چهارم ژانویه ۲۰۲۶ (۱۴ دی) با تأکید بر ضرورت حل و فصل وضعیت ونزوئلا از طریق گفت‌وگو و مذاکره، اعلام کرد که ایالات متحده باید فوراً نیکلاس مادورو و همسرش را آزاد کند.

این وزارتخانه در بیانیه‌ای که در وب‌سایت خود منتشر کرده، دستگیری رئیس جمهوری برکنارشده ونزوئلا را “نقض قوانین و هنجارهای بین‌المللی” خوانده و اعلام کرده که ایالات متحده باید امنیت جانی مادورو و همسرش را تضمین کند.

وزارت خارجه چین در پکن اعلام کرد: «چین عمیقاً شوکه شده و استفاده آمریکا از زور علیه یک کشور مستقل و به‌کارگیری خشونت علیه رئیس جمهوری یک کشور را به شدیدترین وجه محکوم می‌کند.»

این وزارتخانه همچنین اعلام کرده که جمهوری خلق چین “رفتار سلطه‌جویانه آمریکا” را که “به شکلی جدی ناقض حقوق بین‌الملل است” قاطعانه رد می‌کند.

جمهوری اسلامی ایران نیز حمله نظامی آمریکا را به شدت محکوم کرد. وزارت خارجه جمهوری اسلامی این اقدام را “نقض فاحش حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی این کشور” دانست.

میگل دیاز کانل، رئیس جمهوری کوبا، نیز در این میان از “تروریسم دولتی علیه مردم شجاع ونزوئلا و علیه آمریکای ما” سخن گفته است.

EnglishGermanPersian