حمله نظامی به ایران؛ فدراسیون حقوق بشر خواستار توقف جنگ شد

فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را “ناقض حقوق بین‌المللی” دانست و حملات تلافی‌جویانه ایران به کشورهای منطقه را نیز محکوم کرد. این نهاد خواستار توقف فوری جنگ و تحقیق مستقل بین‌المللی شده است.فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر (FIDH) با انتشار بیانیه‌ای حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران را “ناقض حقوق بین‌المللی” خوانده و هم‌زمان، حمله‌های تلافی‌جویانه ایران به “دست‌کم هفت کشور منطقه” را نیز به‌شدت محکوم کرده است. این سازمان حقوق بشری می‌گوید این حملات به “تلفات قابل‌توجه غیرنظامیان” و “تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی” انجامیده است.

آلکسی دوسائف، رئیس فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر، تاکید کرده است: «اقدام‌های آمریکا و اسرائیل بار دیگر هم حقوق بین‌المللی مربوط به دفاع مشروع از خود و هم حقوق بین‌المللی بشردوستانه را نقض می‌کنند. این اقدام‌ها تنها باعث بی‌ثبات‌تر کردن منطقه، با هزینه‌های سنگین جان‌باختن غیرنظامیان و زیرساخت‌ها، شده و باید آن‌ها را به صراحت محکوم کرد.

دوسائف می‌افزاید: «حمله‌های تلافی‌جویانه‌ی ایران به زیرساخت‌های غیرنظامی نیز ناقض حقوق بین‌المللی بشردوستانه هستند و باید به صراحت آن‌ها را محکوم کرد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر سپس به معیارهای حقوقی استناد می‌کند؛ از جمله ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، رویه قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری و حقوق بین‌المللی عرفی که “استفاده از زور در دفاع از خود را تنها در پاسخ به حمله واقعی مسلحانه” مجاز می‌دانند و در عین حال، حتی در صورت مجاز بودن توسل به زور، بر رعایت اصول “ضرورت، تناسب و تمایز بین اهداف نظامی و غیرنظامی” تأکید می‌کنند.

این سازمان حقوق بشری با اشاره به کشته شدن دست‌کم ۱۷۵ تن، که اکثرشان کودک بوده‌اند، در حمله هوایی به یک مدرسه ابتدایی دخترانه در میناب، گفته است مواردی مانند «حمله‌های بی‌رویه یا نامتناسب، هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان یا زیرساخت‌های غیرنظامی و حمله به مراکز درمانی و مدرسه‌ها» باید “به سرعت، مستقل و شفاف” بررسی شود و در صورت احراز جنایت جنگی یا تعدی‌های جدی، “افراد مسئول، صرف‌نظر از درجه یا مقام رسمی” پاسخ‌گو شوند.

حکومت قانون یا منطق جنگ

عبدالکریم لاهیجی، رئیس جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران و رئیس افتخاری فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر، با نفی راه‌حل نظامی برای مسئله حقوق بشر در ایران می‌گوید: «با مداخله خارجی یا اقدام نظامی نمی‌توان به دهه‌ها اقدام‌های نقض جدی و نظام‌مند حقوق بشر −که بسیاری از آنها جنایت‌های فاحش بین‌المللی هستند− به‌دست دولت‌مردان ایران رسیدگی کرد.»

لاهیجی می‌افزاید: «گذار دموکراتیک در ایران باید بر پایه احترام به حقوق بشر و فرآیند گسترده عدالت در دوره گذار انجام شود، نه با درگیری و نقض بیشتر حقوق بشر، و قطعاً نه از طریق اقدام‌های تجاوزکارانه علیه ایران. حقوق بین‌المللی باید هسته عمل‌کرد دولت را تشکیل دهد.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر همچنین از اعضای سازمان ملل، از جمله شورای امنیت و مجمع عمومی، و سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل خواسته است تا «محافظت از غیرنظامیان، تحقیقات مستقل، حفظ شواهد و مدارک و راه‌های دست‌یافتن به عدالت» را تضمین کنند و از “گذار دموکراتیک در ایران” از مسیر “ابزارهای قانونی و چندجانبه” پشتیبانی شود.

قربانیان جنگ

حمله‌های هماهنگ اسرائیل و آمریکا به ایران از روز ۹ اسفندماه (۲۸ فوریه) آغاز شد؛ حمله‌هایی که به‌سرعت گسترش یافت و به تنش در منطقه انجامید. طبق آمارهای منتشرشده از سوی منابع مختلف رسمی و رسانه‌ای، تلفات جنگ رو به افزایش است.

به گزارش جمعیت هلال‌احمر و مقام‌های امدادی ایران، در پی حمله‌های هوایی آمریکا و اسرائیل به شهرهای مختلف این کشور تاکنون دست‌کم ۷۸۰ نفر کشته شده‌اند که بخش اعظم آنان غیرنظامی بوده‌اند. در اسرائیل نیز به گزارش ارتش و رسانه‌های این کشور، در نتیجه حمله‌های موشکی و پهپادی ایران دست‌کم ۱۰ نفر جان باخته و صدها نفر زخمی شده‌اند.

بیشتر بخوانید: حمله نظامی به ایران؛ چرا کار به اینجا کشید؟

در کشورهای دیگر منطقه که هدف حمله‌های تلافی‌جویانه ایران قرار گرفته‌اند نیز تلفاتی گزارش شده است؛ برای نمونه طبق گزارش مقام‌های محلی در امارات متحده عربی دست‌کم سه نفر بر اثر اصابت بقایای موشک‌ها یا پهپادها کشته شده‌اند و در لبنان نیز طبق گزارش منابع درمانی و رسانه‌ای ده‌ها کشته در جریان حمله‌های متقابل میان اسرائیل و حزب‌الله ثبت شده است.

در همین حال، به گزارش مقام‌های نظامی ایالات متحده، در حمله‌های ایران به پایگاه‌های آمریکایی در منطقه نیز دست‌کم شش نظامی آمریکایی کشته شده‌اند. این آمارها همچنان در حال تغییر است و با ادامه درگیری‌ها احتمال افزایش شمار قربانیان وجود دارد.

چرا گزینه دونالد ترامپ برای ایران از داخل است و نه از بیرون؟

دونالد ترامپ می‌گوید “گزینه مناسب‌تر برای آینده ایران کسی است که در داخل کشور حضور دارد و میانه‌رو و محبوب” است. این اظهارات هم‌زمان با انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال حمایت آمریکا از برخی احزاب کرد بیان شده است.دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند (۳ مارس) در دفتر بیضی کاخ سفید در دیدار با فریدریش مرتس صدراعظم آلمان در پاسخ به پرسشی درباره گزینه احتمالی رضا پهلوی، فرزند شاه پیشین ایران، برای رهبری پس از جمهوری اسلامی گفت: «بعضی افراد او را دوست دارند. ما زیاد درباره آن فکر نکرده‌ایم. به نظر من کسی از داخل کشور مناسب‌تر خواهد بود. او به نظر آدم بسیار خوبی می‌آید… کسی که آنجا باشد و در حال حاضر محبوب باشد، ما چنین افرادی داریم. افرادی که میانه‌روتر هستند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

این موضع‌گیری دونالد ترامپ، به‌ویژه پس از کشته شدن علی خامنه‌ای، موجب شگفتی در برخی محافل سیاسی از جمله جریان‌های پادشاهی‌خواه شد.

اما احتمال حمایت آمریکا از حزب دمکرات کردستان ایران و ورود پیشمرگان این حزب به ایران هم خبر ساز شد.

دویچه وله درباره این دو موضوع مهم نظر سعید بشیرتاش، مسئول “جبهه ۷ آبان” و حسن شرفی، عضو هیات اجرایی “حزب دموکرات کردستان ایران” را جویا شد.

“تعیین نظام آینده کشور با مردم ایران است نه با ترامپ”

سعید بشیرتاش، مسئول “جبهه ۷ آبان” که به سیاست‌های شاهزاده رضا پهلوی نزدیک است، اظهار داشت حتی اگر دونالد ترامپ نسبت به فردی نظر مساعد یا نامساعد داشته باشد، در نهایت این مردم ایران هستند که در صورت رفتن جمهوری اسلامی، نوع نظام آینده را انتخاب خواهند کرد.

او افزود که به باورش اکثریت بزرگی از مردم ایران از هدف قرار گرفتن جمهوری اسلامی توسط آمریکا و اسرائیل خرسند هستند، زیرا این حکومت را “اشغالگر” می‌دانند که کشور و مردم را همچون غنیمت جنگی تلقی کرده و آنان را در اسارت خود گرفته است.

به گفته بشیرتاش در این زمینه نوعی همپوشانی منافع میان مخالفان جمهوری اسلامی و اقدامات اخیر آمریکا و اسرائیل وجود دارد. او تصریح کرد که پس از فروپاشی رژیم، این مردم ایران خواهند بود که سرنوشت خود را در دست می‌گیرند، حتی اگر یک دوره کوتاه بی‌ثباتی نیز رخ دهد.

بشیرتاش: حضور پیشمرگه‌ها قابل پیش‌بینی بود

در ارتباط با گزارش‌های “سی‌ان‌ان” و “وال‌استریت ژورنال” درباره احتمال کمک آمریکا یا اسرائیل به احزاب کرد و ورود نیروهای پیشمرگه به ایران، بشیرتاش گفت که حضور احتمالی این نیروها در خلا قدرت، به‌ویژه در مناطقی مانند مکریان که ممکن است پایگاه‌هایی داشته باشند، از ابتدا قابل پیش‌بینی بوده و حتی احتمال حمایت اسرائیل از آن‌ها نیز مطرح شده بود.

با این حال، او تاکید کرد که آینده ایران باید نه از طریق سلاح بلکه از مسیر یک فرآیند دموکراتیک و سیاسی تعیین شود و همه نیروهای سیاسی و شبه‌نظامی باید بپذیرند سلاح‌های خود را به دولتی دموکراتیک که حقوق شهروندان را رعایت کند و انتخابات آزاد برگزار کند تحویل دهند.

او افزود که هیچ دولتی، چه دموکراتیک و چه غیردموکراتیک، وجود گروه‌های مسلح مستقل را نمی‌پذیرد و اگر هدف، استقرار دموکراسی در ایران است، همه باید در یک روند آزاد و دموکراتیک مشارکت کنند.

در پاسخ به پرسشی درباره امکان نزدیکی و هم‌گرایی میان همه نیروهای خواستار سرنگونی، بشیرتاش ابراز امیدواری کرد که چنین همگرایی‌ای شکل بگیرد. او با اشاره به چهار اصلی که شاهزاده رضا پهلوی مطرح کرده “جدایی دین از سیاست، حفظ تمامیت ارضی، برابری حقوق شهروندان و تعیین نوع نظام توسط مردم” گفت هر نیرویی که این اصول را بپذیرد می‌تواند در بستر یک انقلاب ملی مشارکت کند.

به گفته او، مشکل زمانی آغاز می‌شود که برخی گروه‌ها اصولی اختلاف‌برانگیز را پیش از شکل‌گیری نهادهای قانونی مطرح می‌کنند؛ موضوعاتی که به اعتقاد او باید در مجلس مؤسسان و سپس مجلس شورا مورد بحث قرار گیرد، نه در شرایط کنونی. وی خاطرنشان کرد که اکنون زمان اتحاد برای برقراری دموکراسی مبتنی بر حقوق بشر در ایران است.

حسن شرفی: گزارش‌ها را تائید یا تکذیب نمی‌کنیم

حسن شرفی، عضو هیات اجرایی حزب دموکرات کردستان ایران، در پاسخ به پرسش دویچه‌ وله درباره گزارش رسانه‌های غربی از جمله سی‌ان‌ان و وال‌استریت ژورنال پیرامون تماس دونالد ترامپ با مصطفی هجری، دبیر اول این حزب و یا حمایت آمریکا از پیشمرگه‌های کرد، اعلام کرد که “در حال حاضر نمی‌تواند این موضوع را تأیید یا تکذیب کند”.

او درباره اظهارات ترامپ در مورد رضا پهلوی هم گفت که حزب دموکرات نظر خاصی درباره شخص او ندارد، اما با توجه به تجربه تاریخی و شناختی که از نظام سلطنتی چه در دوره پدربزرگ و چه در دوره پدر او وجود دارد، با نظام سلطنتی موافق نبوده و نیست.

شرفی افزود: «آقای رضا پهلوی علیه ملیت‌های ایران موضع گرفته و آن‌ها را تجزیه‌طلب می‌خواند و گفته است با ارتشی که هنوز معلوم نیست کجاست، ظرف ۱۰۰ روز آن‌ها را سرکوب خواهد کرد.»

شرفی افزود که آنان خود را ایرانی می‌دانند، کشورشان ایران است و مطالباتشان را نیز در چارچوب ایران مطرح می‌کنند، اما هرگاه از دموکراسی و تعلق ایران به همه ایرانیان سخن می‌گویند، با اتهام تجزیه‌طلبی روبه‌رو می‌شوند.

او همچنین تاکید کرد که “در تاریخ سابقه نداشته بخشی از ایران توسط مردم آن جدا شده باشد و هر جدایی‌ای که رخ داده، نتیجه عملکرد پادشاهان یا بی‌لیاقتی آن‌ها بوده است”.

“با رضا پهلوی همکاری نخواهیم کرد”

عضو هیات اجرایی حزب دموکرات کردستان ایران در ادامه گفت به دلیل همین اتهام‌زنی‌ها علیه “ملیت‌های” ایران و نیز وعده‌های سرکوب، حزب دموکرات با رضا پهلوی موافق نیست و با او همکاری نخواهد کرد.

به گفته او، نظر ترامپ درباره پهلوی نیز به دیدگاه و شناخت شخصی خود او مربوط می‌شود.

در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ایجاد خلاء امنیتی در مناطق کردنشین در پی حملات شدید آمریکا و اسرائیل، شرفی تصریح کرد که موضع حزب دموکرات مبارزه با جمهوری اسلامی است، زیرا این نظام را مانع تحقق دموکراسی، برابری، رفع تبعیض و خواست “ملیت‌های” ایرانی می‌داند.

او همچنین گفت این حزب در همه شرایط با جمهوری اسلامی مبارزه کرده و به دلیل نبود امکان طرح مطالبات از راه‌های مسالمت‌آمیز و انتخابات آزاد، گاه ناچار به اقدامات دفاعی شده و در شرایط کنونی نیز همین مسیر را ادامه خواهد داد. او همچنین تاکید کرد که مسائل مربوط به کشورهای بزرگ به خود آن‌ها مربوط است و حزب دموکرات هیچ کشوری را به حمله به ایران دعوت نکرده است.

“ورود پیشمرگه‌ها برای دفاع از مردم منتفی نیست”

شرفی درباره تامین امنیت مناطق کردنشین در آینده اظهار داشت که هر زمان مردم کردستان در معرض خطر یا حمله قرار گیرند، خود را موظف به دفاع از آن‌ها می‌دانند و در صورت توان، از همه مردم ایران نیز دفاع خواهند کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او در پاسخ به پرسش دویچه‌ وله درباره اینکه در صورت تداوم جنگآیا پیشمرگه‌ها وارد ایران خواهند شد، اظهار داشت که نمی‌تواند پاسخ مشخصی ارائه کند، اما در دفاع از خود و مردمشان هیچ گزینه‌ای را منتفی نمی‌داند.

وزیر دفاع آمریکا: ناوشکن ایران را غرق کردیم

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد که یک زیردریایی آمریکایی در اقیانوس هند یک ناو جنگی ایرانی را در نزدیکی سواحل جنوبی سریلانکا غرق کرده است. به گفته او آمریکا نیروهای بیشتری به منطقه اعزام خواهد کرد.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی روز شنبه ۹ اسفند در حالی آغاز شد که برخی از منابع رسانه‌ای متعلق به حکومت ایران از آمادگی برای برگزاری دور بعدی مذاکرات اتمی با آمریکا خبر داده بودند.

بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، “غرش شیران” نام‌گذاری شده است.

این حملات در شرایطی آغاز شد که دونالد ترامپ، رئیس ‌جمهور ایالات متحده آمریکا روز جمعه ۲۷ فوریه (۸ اسفند) هنگام ترک کاخ سفید با اشاره به نارضایتی خود از روند مذاکرات با جمهوری اسلامی با بیان این که “تمایلی به حمله نظامی به ایران ندارد” گفته بود “اما ممکن است این کار لازم باشد”.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. با تایید خبر مرگ خامنه‌ای در شامگاه شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴، بسیاری از مردم با حضور در خیابان‌های ایران و شماری از شهرهای جهان به رقص و پایکوبی پرداختند.

بنا به اعلام ترامپ تا کنون ده‌ها تن از مقام‌های عالیرتبه حکومت ایران کشته شده‌اند. طبق اعلام ارتش اسرائیل در این حملات غافلگیرکننده علاوه بر خامنه‌ای، محمد پاکپور، فرمانده‌کل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع جمهوری اسلامی، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، حسین جبل عاملیان، رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی، رضا مظفری‌نیا، مدیرکل سابق سازمان سپند، محمد شیرازی، رئیس‌ دفتر نظامی خامنه‌ای، و صالح اسدی، رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء سپاه پاسداران نیز کشته شدند.

در عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل، همچنین مراکز حکومتی از جمله قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تاسیسات صداوسیما، ساختمان وزارت اطلاعات، پلیس امنیت اخلاقی گیشا و بسیاری از نهادهای حکومتی هدف حملات شدید هوایی قرار گرفتند.

جمهوری اسلامی در واکنش، به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس را هدف قرار داده است.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

فرمانده نیروی هوایی اسرائیل از احتمال عملیات نیروهای ویژه در خاک ایران خبر داد
بر اساس گزارش‌‌ها، تومر بار، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل، اعلام کرد که نیروهایی از یگان‌های ویژه ارتش اسرائیل در چارچوب عملیات نظامی جاری علیه جمهوری اسلامی مأموریت‌هایی “فوق‌العاده” در حال انجام دارند. این اظهارات به گمانه‌زنی‌ها درباره حضور نیروهای ویژه اسرائیل در داخل خاک ایران دامن زده است.

او شامگاه چهارشنبه در نامه‌ای به نیروهای رسمی و ذخیره این نیرو در ارتباط با عملیات موسوم به “شیر خروشان” نوشت: «رزمندگان یگان‌های ویژه نیروی هوایی در حال حاضر مأموریت‌هایی خارق‌العاده انجام می‌دهند که می‌تواند تخیل را شعله‌ور کند.»

به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، این اظهارات می‌تواند نشانه‌ای از حضور احتمالی نیروهای یگان نخبه شالدگ در خاک ایران باشد.

در جریان جنگ ۱۲ روزه پیشین میان اسرائیل و جمهوری اسلامی نیز گزارش‌هایی منتشر شده بود که نشان می‌داد نیروهای کماندویی اسرائیل به‌صورت مخفیانه در داخل ایران عملیات‌هایی انجام داده‌اند.

رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا: توان شلیک موشک‌های ایران ۸۶ درصد کاهش یافته است
رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده اعلام کرد در پی حملات گسترده نیروهای ایالات متحده در چارچوب عملیات موسوم به “خشم حماسی” (Epic Fury)، توان جمهوری اسلامی برای شلیک موشک‌های بالستیک و پهپادها به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.

ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، روز چهارشنبه در بیانیه‌ای در پنتاگون گفت فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) در حملات خود علیه اهداف ایرانی “پیشرفت مداومی” داشته است.

به گفته او، از آغاز درگیری‌ها تاکنون شمار موشک‌های بالستیکی که ایران در میدان نبرد شلیک کرده ۸۶درصد کاهش یافته و تنها در ۲۴ ساعت گذشته نیز ۲۳درصد کاهش دیگر ثبت شده است.

کین همچنین افزود که تعداد پهپادهای تهاجمی یک‌طرفه جمهوری اسلامی نسبت به روزهای نخست جنگ ۷۳درصد کاهش یافته است.

بر اساس اعلام ارتش آمریکا، فرماندهی مرکزی این کشور تاکنون بیش از دو هزار هدف در ایران را در چارچوب این عملیات هدف قرار داده است.

ژنرال کین گفت در مراحل اولیه عملیات، نیروهای آمریکایی “برتری هوایی موضعی” را در بخش جنوبی سواحل ایران برقرار کردند و با “دقت و قدرت آتش بالا” از سامانه‌های دفاعی ایران عبور کردند.

به گفته او، در مرحله بعدی عملیات، حملات به‌تدریج به عمق خاک ایران گسترش خواهد یافت؛ اقدامی که به گفته ارتش آمریکا “آزادی عمل بیشتری برای نیروهای ایالات متحده” ایجاد می‌کند.

کاخ سفید: اسپانیا با همکاری با ارتش ایالات متحده موافقت کرده است
کاخ سفید اعلام کرد اسپانیا با همکاری با ارتش ایالات متحده موافقت کرده است. این در حالی است که یک روز پیش از آن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مادرید را به قطع روابط تجاری تهدید کرده بود.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه در یک نشست خبری گفت: «فکر می‌کنم آن‌ها پیام رئیس‌جمهور را دیروز کاملاً روشن دریافت کردند. بر اساس اطلاعاتی که دارم، در چند ساعت گذشته با همکاری با ارتش آمریکا موافقت کرده‌اند.»

ترامپ پیش‌تر تهدید کرده بود در صورت ادامه مخالفت مادرید با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، ممکن است تحریم‌های تجاری علیه اسپانیا اعمال کند.

دولت اسپانیا در ابتدا اجازه استفاده از پایگاه‌های مشترک دریایی و هوایی در جنوب این کشور برای عملیات نظامی علیه تهران را به هواپیماهای آمریکایی نداده بود.

مقام‌های اسپانیایی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را “بی‌ملاحظه و غیرقانونی” توصیف کرده‌اند.

ماریا خسوس مونترو، معاون نخست‌وزیر اسپانیا، روز چهارشنبه گفت کشورش “تابع یا دست‌نشانده هیچ کشور دیگری نخواهد بود.”

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، نیز در یک سخنرانی تلویزیونی موضع ضدجنگ دولت خود را تکرار کرد و هشدار داد که ادامه این درگیری می‌تواند به یک فاجعه بزرگ جهانی منجر شود.

پیش‌تر نیز مسعود پزشکیان، رئیس‌ دولت جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از مواضع مقام‌های اسپانیایی در قبال حملات آمریکا و اسرائیل به حکومت ایران قدردانی کرد. پزشکیان مواضع مادرید را واکنشی در برابر “نقض حقوق بشر” دانسته بود.

کاهش ۹۰ درصدی عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز
بر اساس گزارش شرکت تحلیل بازار انرژی کپلر (Kepler) که روز چهارشنبه ۴ مارس منتشر شد، از زمان آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل، تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز حدود ۹۰درصد کاهش یافته است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و حدود یک‌پنجم از کل عرضه نفت خام جهان از طریق این مسیر دریایی منتقل می‌شود.

در حالی که برخی مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی ادعا کرده‌اند این آبراه به طور کامل بسته شده است، تحلیل کپلر نشان می‌دهد این ادعا کاملاً دقیق نیست و با وجود خطرات موجود، همچنان برخی نفتکش‌ها از این مسیر عبور می‌کنند.

به گفته مت رایت، تحلیلگر این شرکت، در حالی که حرکت بسیاری از انواع کشتی‌ها تقریباً متوقف شده، برخی نفتکش‌ها همچنان در مسیرهای ورود به تنگه هرمز و خروج از آن در حال حرکت هستند.

با این حال برای جلوگیری از شناسایی، بسیاری از کشتی‌ها سامانه شناسایی خودکار (AIS) خود را خاموش کرده‌اند و در حالت موسوم به “خاموشی ردیابی” حرکت می‌کنند.

با توجه به اینکه یکی از اصلی‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان در نتیجه درگیری‌های جاری عملاً فلج شده است، کارشناسان نسبت به بی‌ثباتی شدید در عرضه نفت و نوسان قیمت‌ها در بازار جهانی انرژی هشدار می‌دهند.

ترکیه سفیر جمهوری اسلامی را در پی شلیک یک موشک بالستیک احضار کرد
به گزارش رویترز و به نقل از یک منبع دیپلماتیک ترکیه اعلام کرد وزارت امور خارجه این کشور سفیر جمهوری اسلامی در آنکارا را احضار کرده است تا اعتراض و نگرانی خود را درباره یک موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی ایران که به سمت حریم هوایی ترکیه در حرکت بوده، به او ابلاغ کند.

وزارت دفاع ترکیه نیز روز چهارشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد این موشک بالستیک پس از عبور از آسمان سوریه و عراق به سمت حریم هوایی ترکیه در حرکت بوده، اما توسط سامانه‌های دفاع هوایی و موشکی ناتو در شرق دریای مدیترانه رهگیری و منهدم شده است.

به گفته مقام‌های ترکیه، در این حادثه هیچ‌گونه تلفات جانی گزارش نشده است.

نخست‌وزیر قطر در تماس با وزیر خارجه ایران خواستار توقف فوری حملات شد
دفتر نخست‌وزیر قطر اعلام کرد شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه این کشور، روز چهارشنبه در گفت‌وگویی تلفنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره تحولات اخیر در منطقه گفت‌وگو کرده است.

این تماس در حالی انجام شد که جمهوری اسلامی حملات موشکی و پهپادی خود علیه برخی کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله قطر، را ادامه داده است.

بر اساس بیانیه وزارت خارجه قطر، آل‌ثانی در این گفت‌وگو خواستار “توقف فوری این حملات” شد و تهران را متهم کرد که می‌کوشد “به همسایگان خود آسیب برساند و آن‌ها را به جنگی بکشاند که متعلق به آن‌ها نیست.”

نخست‌وزیر قطر همچنین گفت جمهوری اسلامی با وجود اظهارات عباس عراقچی مبنی بر اینکه حملات موشکی تهران “متوجه منافع آمریکا بوده و قطر را هدف قرار نداده است”، در عمل “مناطق غیرنظامی و مسکونی در خاک قطر” را هدف قرار داده است.

اعلام تشکیل “شورای راهبردی جمهوری‌خواهان داخل کشور”
بر اساس اطلاعیه‌ای که از سوی “شورای راهبردی جمهوری‌خواهان داخل کشور” منتشر شده، این شورا از اعلام موجودیت رسمی خود خبر داده است.

در این بیانیه آمده است که هدف از تشکیل این نهاد، ایجاد یک چارچوب سیاسی برای جریان‌های جمهوری‌خواه در داخل ایران و تلاش برای گذار “مسالمت‌آمیز و کم‌هزینه” از نظام جمهوری اسلامی عنوان شده است.

منتشرکنندگان این اطلاعیه همچنین بر ضرورت شکل‌گیری یک آلترناتیو سیاسی که از داخل کشور برخاسته باشد تأکید کرده‌اند.

طبق این بیانیه، این شورا در مرحله نخست با حضور ۳۵نفر از چهره‌های جمهوری‌خواه در داخل ایران شکل گرفته است. به گفته صادرکنندگان اطلاعیه، برخی از این افراد در زندان به سر می‌برند.

در متن بیانیه همچنین آمده است که گرایش‌ها و طیف‌های مختلفی از جریان‌های جمهوری‌خواه در شکل‌گیری این شورا مشارکت دارند.

در پایان این اطلاعیه، از مخاطبان خواسته شده برای دسترسی به رسانه‌ها و اطلاعات مربوط به نشست مشترک این جریان، به صفحه اینستاگرام مرتبط با آن مراجعه کنند یا از طریق کد QR منتشرشده در این صفحه به منابع رسانه‌ای مربوطه دسترسی پیدا کنند.

احزاب مسیحی آلمان: مردم ایران شایسته زندگی در آزادی و تعیین سرنوشت خود هستند
به گفته نمایندگان اتحادیه احزاب مسیحی آلمان در پارلمان اروپا، حکومت جمهوری اسلامی در حال گسترش آنچه این احزاب “سرکوب و خشونت علیه مردم خود” توصیف کرده، به خارج از مرزهای این کشور نیز هست.

در بیانیه‌ای که از سوی این احزاب محافظه‌کار در اینستاگرام منتشر شده، حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در منطقه “خودسرانه” و عامل بی‌ثباتی در نظم امنیتی بین‌المللی توصیف شده و این اقدامات به‌شدت محکوم شده است.

در این بیانیه همچنین آمده است که تهران طی سال‌های گذشته از گروه‌هایی مانند حزب‌الله و حماس حمایت کرده و هم‌زمان برنامه‌های هسته‌ای و موشکی خود را توسعه داده است؛ موضوعی که به گفته نویسندگان بیانیه پیامدهایی جدی برای اسرائیل، منطقه خاورمیانه و همچنین اروپا داشته است.

به باور این احزاب، تشدید تنش‌های نظامی کنونی نباید به یک درگیری گسترده در سطح منطقه تبدیل شود. در این بیانیه تأکید شده است که پیامدهای این بحران هم‌اکنون بر تجارت و بازار انرژی تأثیر گذاشته و اروپا نیز از نظر امنیتی به طور مستقیم تحت تأثیر قرار گرفته است.

به عنوان نمونه به حادثه اخیر مربوط به یک پهپاد در نزدیکی پایگاه نظامی بریتانیا در آکروتیری قبرس اشاره شده که به گفته بیانیه نشان می‌دهد سامانه‌های موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی می‌توانند به قلمرو اروپا برسند.

در پایان، این احزاب سیاسی خواستار تلاش‌های جدی برای کاهش تنش‌ها شده و هم‌زمان بر لزوم ایجاد شرایطی برای آینده‌ای دموکراتیک در ایران تأکید کرده‌اند. در این بیانیه آمده است که مردم ایران “شایسته زندگی در آزادی و تعیین سرنوشت خود” هستند.

استارمر: به هواپیماهای آمریکا اجازه استفاده از پایگاه‌های بریتانیا را می‌دهیم
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، اعلام کرد بحران جاری در خاورمیانه نیازمند “خونسردی و قضاوتی سنجیده” است و از نحوه واکنش دولت خود به این تحولات دفاع کرد.

استارمر در حالی این سخنان را مطرح کرد که از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به دلیل مخالفت اولیه‌اش با استفاده از پایگاه‌های نظامی بریتانیا در حمله به جمهوری اسلامی مورد انتقاد قرار گرفته است.

در عین حال، دولت او نیز با انتقادهایی مواجه شده است مبنی بر اینکه نتوانسته از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیری قبرس در برابر حمله پهپادی محافظت کند.

نخست‌وزیر بریتانیا در جلسه هفتگی پرسش نمایندگان در پارلمان تأکید کرد که تمرکز اصلی او بر حفاظت از جان شهروندان بریتانیایی و بازگرداندن افرادی است که در خاورمیانه گرفتار شده‌اند.

او همچنین گفت مجموعه‌ای از تجهیزات و توانایی‌های نظامی، از جمله جنگنده‌های اف-۳۵، هم‌اکنون در منطقه مستقر هستند.

استارمر گفت: «این دولت با قاطعیت بر هدف خود متمرکز خواهد ماند؛ حفاظت از جان شهروندان بریتانیایی، بازگرداندن مردم‌مان به کشور و صیانت از منافع ملی.»

“باید با وضوح، هدفمندی و خونسردی عمل کنیم”

او به نمایندگان پارلمان گفت: «تمام کشور نگران احتمال تشدید تنش‌ها در خاورمیانه است و بنابراین باید با وضوح، هدفمندی و خونسردی عمل کنیم.»

پایگاه‌های هوایی بریتانیا، از جمله پایگاه دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند و پایگاه نیروی هوایی بریتانیا در فرفورد در گلاسترشر، در ابتدا برای استفاده ایالات متحده در حملات علیه حکومت ایران در اختیار واشنگتن قرار داده نشدند.

ترامپ روز سه‌شنبه گفته بود که از میزان حمایت بریتانیا “راضی نیست” و افزوده بود: «این کسی که با او طرف هستیم وینستون چرچیل نیست.»

استارمر در مجلس عوام در این باره گفت: «آنچه من روز شنبه حاضر به انجام آن نبودم، این بود که بریتانیا وارد جنگی شود مگر آنکه اطمینان حاصل می‌کردم مبنای حقوقی روشنی وجود دارد و یک طرح عملی و سنجیده در کار است. این همچنان موضع من است.»

با این حال، در واکنش به اقدامات تلافی‌جویانه ایران، استارمر اجازه داده است که ایالات متحده برای هدف قرار دادن سکوی‌های پرتاب موشک و زیرساخت‌های مربوطه از پایگاه‌های بریتانیا استفاده کند، هرچند جنگنده‌های نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در این حملات مشارکت نداشته‌اند.

کمی بیدناک، رهبر حزب محافظه‌کار، از دولت پرسید چرا نیروی هوایی بریتانیا “اقدام تهاجمی” برای نابودی سایت‌های موشکی ایران انجام نداده است؛ آن هم پس از آنکه پایگاه‌های بریتانیا در بحرین و قبرس هدف حمله قرار گرفتند.

استارمر: ناوشکن “اچ‌ام‌اس دراگون” برای کمک به حفاظت از قبرس اعزام خواهد شد

استارمر در پاسخ گفت: «حفاظت از شهروندان بریتانیایی اولویت شماره یک ما است. ما در حال اقدام برای کاهش تهدید هستیم؛ با استقرار هواپیماها در آسمان منطقه برای رهگیری حملات، اعزام توانایی‌های بیشتر به قبرس و اجازه دادن به هواپیماهای آمریکایی برای استفاده از پایگاه‌های بریتانیا به منظور نابودی توانایی ایران برای انجام حملات.»

همچنین اعلام شد ناوشکن پدافند هوایی “اچ‌ام‌اس دراگون” برای کمک به حفاظت از قبرس به شرق مدیترانه اعزام خواهد شد، هرچند انتظار نمی‌رود این ناو جنگی از کلاس تایپ-۴۵ پیش از هفته آینده حرکت کند.

استارمر در پاسخ به پرسشی درباره روابط ویژه میان بریتانیا و آمریکا نیز گفت اجازه دادن به استفاده از پایگاه‌های بریتانیا توسط آمریکا و همچنین سرنگون کردن پهپادها توسط جنگنده‌های بریتانیایی در خاورمیانه “نمونه‌ای از روابط ویژه در عمل” است، در حالی که “چسبیدن به آخرین اظهارات رئیس‌جمهور ترامپ” پس از حمله شخصی او به نخست‌وزیر، چنین معنایی ندارد.

وزارت دارایی اسرائیل: خسارت جنگ با ایران می‌تواند به هفته‌ای ۲.۹ میلیارد دلار برسد
وزارت دارایی اسرائیل اعلام کرد خسارت اقتصادی ناشی از جنگ هوایی میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ممکن است به ۲.۹۳ میلیارد دلار در هفته برسد.

این وزارتخانه روز چهارشنبه اعلام کرد در چارچوب محدودیت‌های فعلی موسوم به وضعیت “قرمز” که توسط فرماندهی جبهه داخلی اسرائیل اعمال شده است، از جمله محدود شدن رفت‌وآمد به محل کار، تعطیلی مدارس و فراخوان نیروهای ذخیره، زیان اقتصادی حدود ۹.۴ میلیارد شکل در هفته برآورد می‌شود.

تشییع معاون وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در قم
بر اساس گزارش‌های رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران، مراسم تشییع محسن مهدوی کلاته، معاون وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه در شهر قم برگزار شده است. به گفته این منابع، او در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شده است.

بر اساس این گزارش‌ها، مراسم تشییع این مقام امنیتی با حضور گروهی از روحانیون، مسئولان محلی و نیروهای نظامی و انتظامی برگزار شد. در این مراسم، تابوت او از مسجد امام حسن عسکری در قم به سمت حرم فاطمه معصومه منتقل شد و سپس برای خاکسپاری به آرامستان شیخان برده شد.

رسانه‌های حکومتی ایران از مهدوی کلاته به عنوان “معاون وزیر اطلاعات” یاد کرده‌اند، نهادی که از سوی بسیاری از سازمان‌های حقوق بشری به دلیل نقش آن در سرکوب مخالفان، بازداشت‌های گسترده و نقض حقوق بشر در ایران مورد انتقاد قرار گرفته است.

مقام‌های جمهوری اسلامی پیشتر از کشته‌شدن این مقام ارشد وزارت اطلاعات خبری منتشر نکرده بودند.

حمله پهپادی به پایگاه گروه‌های کرد ایرانی در اقلیم کردستان عراق
به گزارش رویترز، منابع امنیتی اعلام کردند یک حمله پهپادی روز چهارشنبه ۴ مارس یک انبار تسلیحاتی را در مقر یک گروه مخالف کرد ایرانی در شهر دکالا در اقلیم کردستان عراق هدف قرار داد که در نتیجه آن، دو تن از نیروهای این گروه زخمی شدند.

این حمله مقر حزب دموکرات کردستان ایران (PDKI) را هدف قرار داده است؛. این گروه سال‌هاست با جمهوری اسلامی میارزه دارد.

جمهوری اسلامی مدت‌هاست اقلیم خودمختار کردستان در شمال عراق را متهم می‌کند که به گروه‌های مسلحی پناه داده است که در حملات علیه جمهوری اسلامی نقش دارند.

در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز بارها پایگاه‌های این گروه‌ها در خاک عراق را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده است.

رایزنی شبه‌نظامیان کرد با آمریکا

به گزارش رویترز، هم‌زمان با حملات آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران، برخی گروه‌های مسلح کرد در اقلیم کردستان در روزهای اخیر با مقام‌های آمریکایی درباره احتمال و چگونگی حمله به نیروهای امنیتی ایران در مناطق غربی کشور رایزنی کرده‌اند.

بر اساس گفته سه منبع آگاه، ائتلافی از گروه‌های کرد ایرانی که در مناطق مرزی ایران و عراق در اقلیم کردستان مستقر هستند، در حال آموزش و آماده‌سازی برای چنین حمله‌ای بوده‌اند؛ اقدامی که هدف آن تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی در شرایطی است که آمریکا و اسرائیل با حملات موشکی و هوایی اهدافی در ایران را هدف قرار می‌دهند.

به گفته دو تن از این منابع، هدف احتمالی چنین عملیاتی ایجاد فضایی برای خیزش نیروهای مخالف حکومت در داخل ایران است، به‌ویژه در شرایطی که از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در روز شنبه، گزارش‌هایی از کشته شدن علی خامنه‌ای و شماری از مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی منتشر شده است.

با این حال، این منابع که به شرط ناشناس ماندن درباره برنامه‌های نظامی حساس صحبت کرده‌اند، تأکید کردند هنوز تصمیم نهایی درباره انجام این عملیات و زمان احتمالی آن گرفته نشده است.

وزیر دفاع آمریکا: ناوشکن ایران را غرق کردیم
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، روز چهارشنبه ۱۳ اسفند اعلام کرد واشنگتن در واکنش به تحولات امنیتی جاری، نیروهای بیشتری را به منطقه اعزام خواهد کرد.

او همچنین تأیید کرد که یک زیردریایی آمریکایی در اقیانوس هند یک ناو جنگی ایرانی را در نزدیکی سواحل جنوبی سریلانکا غرق کرده است.

هگست در اظهاراتی گفت: «در اقیانوس هند، یک زیردریایی آمریکایی ناو جنگی ایران را که تصور می‌کرد در آب‌های بین‌المللی در امنیت است، غرق کرد.»

به گفته او، این ناو با شلیک یک اژدر هدف قرار گرفت؛ حمله‌ای که او از آن با عنوان “مرگ خاموش” یاد کرد. هگست افزود این نخستین بار از زمان جنگ جهانی دوم است که یک کشتی دشمن با اژدر غرق می‌شود.

وزیر جنگ آمریکا تأکید کرد: «همان‌طور که در آن جنگ، زمانی که وزارت دفاع هنوز با نام وزارت جنگ شناخته می‌شد، ما برای پیروزی می‌جنگیم.»

جزئیات کشتی ایرانی و عملیات نجات

ویجیتا هرات، وزیر امور خارجه سریلانکا، پیش‌تر در پارلمان این کشور اعلام کرده بود که ۱۸۰ نفر در کشتی ایرانی حضور داشته‌اند.

او نام این کشتی را دنا اعلام کرد. بر اساس اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت یک رزمایش دریایی، کشتی‌ای با نام دنا از ۱۸ تا ۲۵ فوریه در رزمایش دریایی در خلیج بنگال شرکت کرده بود.

در همین حال فرمانده بودیکا سامپات، سخنگوی نیروی دریایی سریلانکا، اعلام کرد که در محل حادثه اجسادی از دریا بیرون کشیده شده است.

به گفته او، دست‌کم ۳۲ نفر توسط نیروی دریایی سریلانکا نجات یافته‌اند و برای درمان به بیمارستانی در شهر بندری گاله در جنوب این کشور منتقل شده‌اند.

به گفته سامپات، نیروی دریایی سریلانکا پس از دریافت پیام اضطراری از کشتی ایرانی، نیروی هوایی این کشور را نیز در جریان قرار داد و عملیات مشترک جست‌وجو و نجات آغاز شد.

نفت روی آب و ادامه جست‌وجو برای مفقودان

گفته شده است قایق‌های امدادی که به محل حادثه رسیدند، اثری از کشتی مشاهده نکردند و تنها لکه‌ای از نفت روی سطح دریا دیده شده است.

سامپات گفت این حادثه خارج از آب‌های سرزمینی سریلانکا رخ داده است، اما دولت کلمبو همچنان برای ارائه کمک به عملیات نجات متعهد است.

او افزود نیروهای سریلانکا در حال حاضر تمرکز خود را بر نجات جان افراد قرار داده‌اند و بررسی علت حادثه در مراحل بعدی انجام خواهد شد.

به گفته این مقام نظامی، در زمان وقوع حادثه هیچ کشتی یا هواپیمای دیگری در منطقه مشاهده نشده است. او گفت: «امیدواریم افراد بیشتری را نجات دهیم و تا زمانی که مطمئن شویم عملیات ادامه خواهد داشت.»

بر اساس برخی گزارش‌ها، در این حمله دست‌کم ۸۰ نفر کشته شده‌اند و شمار زیادی نیز همچنان مفقود هستند.

هگست: ظرف یک هفته کنترل کامل آسمان ایران را در اختیار خواهیم داشت
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده در یک نشست خبری در پنتاگون گفت، ایالات متحده و اسرائیل “ظرف یک هفته کنترل کامل آسمان ایران را در اختیار خواهند داشت”.

او گفت عملیاتی که از شب گذشته آغاز شده به معنای تسلط کامل و بی‌دردسر بر “حریم هوایی ایران” است.

به گفته او، این بدان معناست که “ما شبانه‌روز پرواز خواهیم کرد و موشک‌ها و زیرساخت‌های دفاعی-صنعتی ارتش ایران را شناسایی، هدف‌گیری و نابود خواهیم کرد. رهبران آن‌ها و فرماندهان نظامی‌شان را شناسایی و هدف قرار خواهیم داد.”

او افزود، رهبران ایران به آسمان نگاه خواهند کرد و تنها قدرت هوایی آمریکا و اسرائیل را خواهند دید، “هر دقیقه از هر روز تا زمانی که ما تصمیم بگیریم کار تمام شده است.”

هگست هشدار داد، “ایران هیچ کاری از دستش برنخواهد آمد” و گفت: «مرگ و ویرانی از آسمان. در تمام طول روز.»

به گفته او، آمریکا و اسرائیل “برای پیروزی قطعی بازی می‌کنند”، بی‌آنکه توضیح دهد این موضوع در عمل چه معنایی دارد. خلبانان آمریکایی “حداکثر اختیارات را که شخصا از سوی رئیس‌جمهور و خود من اعطا شده، در اختیار دارند”. قواعد درگیری “برای آزاد کردن قدرت آمریکا طراحی شده‌اند، نه محدود کردن آن.”

او افزود: «این هرگز قرار نبود یک نبرد عادلانه باشد و نیست. ما زمانی به آن‌ها ضربه می‌زنیم که در موضع ضعف هستند، و دقیقا همین‌گونه باید باشد.»

به گفته هگست، این کارزار “هفت برابر شدیدتر” از عملیات ماه ژوئن اسرائیل علیه ایران است. او گفت: «موج‌های بزرگ‌تر و بیشتری در راه است؛ ما تازه شروع کرده‌ایم. سرعت گرفته‌ایم.»

او همچنین اعلام کرد، پس از برقراری برتری هوایی، آمریکا بمب‌های هدایت‌شونده دقیق ۵۰۰، ۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ پوندی را که به گفته او ذخایر آن “تقریبا نامحدود” است، به کار خواهند گرفت.

هگست افزود، ذخایر موشک‌های هدایت‌شونده دورایستا و موشک‌های پاتریوت آمریکا “بسیار قوی” باقی مانده است؛ در حالی که نگرانی‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه کارزار علیه ایران ممکن است توان دفاعی آمریکا را در صورت وقوع جنگ احتمالی با چین کاهش دهد.

وزیر دفاع ایالات متحده همچنین مدعی شد، “ما به‌راحتی می‌توانیم این نبرد را هر چقدر که لازم باشد ادامه دهیم.” نگرانی‌هایی مطرح بوده که پدافند هوایی متحدان عرب آمریکا ممکن است در برابر حملات هماهنگ موشکی و پهپادی ایران دچار کمبود شود.

او استدلال کرد، ایران قادر به سازگاری با چالش‌های جدید نیست و افزود: «رهبران ارشد ایران کشته شده‌اند. شورای موسوم به خبرگان که ممکن بود جانشینی انتخاب کند، کشته شده، ناپدید شده یا در پناهگاه‌ها پنهان شده‌اند و آنقدر وحشت‌زده‌اند که حتی جرات حضور در یک اتاق مشترک را ندارند.»

هگست در عین حال مدعی شد، نیروهای رده پایین‌ترایرانی نیز قادر به برقراری ارتباط با مقرهای فرماندهی‌ خود نیستند.

او در پایان گفت: «نیروی هوایی ایران دیگر وجود ندارد. نیروی دریایی ایران در کف خلیج فارس آرمیده است.»

ترکیه: موشک بالستیک ایران پس از ورود به حریم هوایی‌‌‌مان توسط ناتو سرنگون شد
به گزارش خبرگزاری رویترز، وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد یک موشک بالستیک که از ایران شلیک شده و پس از عبور از سوریه و عراق، به سمت حریم هوایی ترکیه در حرکت بود، توسط سامانه‌های دفاع هوایی و موشکی ناتو در دریای مدیترانه شرقی نابود شده است.

این وزارتخانه با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که انهدام این موشک، هیچ کشته یا زخمی برجای نگذاشته است. در این بیانیه در عین حال تأکید شده است که ترکیه، حق پاسخ‌گویی به هر اقدام خصمانه علیه خود را محفوظ می‌داند. ترکیه همچنین به طرف‌های درگیر هشدار داد از اقداماتی که می‌تواند موجب تشدید درگیری شود خودداری کنند.

با تشدید حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اقدامات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه ادامه یافته است. به گفته دریادار برد کوپر، فرمانده سنتکام (فرماندهی مرکزی ایالات متحده)، از زمان شروع جنگ، ایران تا کنون بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و ۲ هزار پهپاد شلیک کرده است.

اوکراین مناطق دیگری از اراضی تحت اشغال روسیه را آزاد کرد

ارتش اوکراین از آزاد کردن مناطق بیشتری از اراضی تحت اشغال روسیه خبر داد. همچنین اعلام شده که تنها در روز گذشته حدود هزار سرباز روس کشته یا زخمی شده‌اند. با وجود این، حملات پهپادی روسیه به اوکراین ادامه دارد.به گفته ستاد کل ارتش اوکراین، در روز سه‌شنبه سوم مارس (۱۲ اسفند) ۱۲۳ درگیری در امتداد خط مقدم جبهه جنگ با روسیه رخ داده است.

ارتش اوکراین در روزها و هفته‌های اخیر به‌خصوص در منطقه زاپوریژژیا پیشرفت‌هایی داشته است. به‌ویژه در امتداد رود دنیپرو در نزدیکی استپنوهیرسک و در حوالی هولیاپوله موفق به آزادسازی مناطقی شده است.

بنا بر گزارش‌های تأییدنشده برخی وبلاگ‌نویسان نظامی، دستاوردهای سرزمینی اوکراین برای نخستین بار از زمان عملیات کورسک بیشتر از دستاوردهای ارتش روسیه بوده است.

کشته یا زخمی شدن حدود هزار سرباز روس

هم‌زمان ستاد کل ارتش اوکراین اعلام کرده که روسیه روز سه‌شنبه ۹۸۰ سرباز را در اوکراین از دست داده است. گفته می‌شود این افراد یا کشته و یا زخمی شده‌اند. مجموع کشته و زخمی‌های روسیه از آغاز تجاوز نظامی به اوکراین به نزدیک یک میلیون و ۲۷۰ هزار نفر رسیده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

همچنین اعلام شده است که در مجموع بیش از ۱۱ هزار و ۷۰۰ تانک، ۲۴ هزار و ۱۰۰ خودروی زرهی و بیش از ۳۷ هزار و ۸۰۰ سامانه توپخانه‌ای نابود شده‌اند.

در مقابل، پایگاه مستقل هلندی “اُریکس” ارقام پایین‌تری ارائه می‌دهد. این پایگاه تلفات تجهیزات نظامی را بر اساس عکس‌ها و ویدیوهای منتشرشده مستندسازی می‌کند.

همچنین گفته می‌شود یک پهپاد اوکراینی از نوع “لیوتی” کارخانه‌ای شیمیایی در شهر کیروو-چپتسک روسیه را هدف قرار داده است. ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی ظاهراً این موضوع را نشان می‌دهند.

گفته می‌شود در پی اصابت پهپاد در این مجموعه آتش‌سوزی روی داده است. در ابتدای این ویدیوی کوتاه صدای تیراندازی شنیده می‌شود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به نظر می‌رسد تلاش‌هایی برای سرنگون کردن پهپاد صورت گرفته، اما موفق نبوده است. این کارخانه حدود ۱۲۰۰ کیلومتر از مرز اوکراین فاصله دارد. هنوز مشخص نیست دقیقاً چه چیزی در این کارخانه تولید می‌شود.

خشم کرملین از حمله به یک نفتکش روسی

هم‌زمان روسیه اوکراین را به گسترش منطقه درگیری به دریای مدیترانه متهم کرده است. وزارت حمل و نقل روسیه در مسکو اعلام کرد که روز سه‌شنبه یک کشتی روسی حامل گاز در دریای مدیترانه با پهپادهای دریایی اوکراین هدف حمله قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده است.

بیشتر بخوانید: چهار سال جنگ؛ اوکراینی‌ها چگونه هنوز دوام آورده‌اند؟

طبق همین گزارش، ۳۰ خدمه روس این کشتی در امنیت هستند. این وزارتخانه از یک “اقدام تروریستی بین‌المللی” سخن گفت. اوکراین تاکنون در این‌باره اظهار نظری نکرده است.

حمله پهپادی روسیه به خرسون با دو کشته

در همین حال، اداره نظامی شهر خرسون اوکراین با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که در پی حملات روز سه‌شنبه روسیه به خرسون دو نفر کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند.

در این بیانیه آمده است: «یک زن ۷۶ ساله و یک مرد ۳۵ ساله در منطقه دنیپروفسکی زیر آتش دشمن قرار گرفتند. آنها دچار جراحات مرگبار شدند و در همان محل جان باختند.» طبق این گزارش، پهپادها بامداد امروز چهارشنبه چهارم مارس نیز از جمله یک خودرو را هدف قرار دادند.

همچنین نیروی هوایی اوکراین اعلام کرده است که در طول شب گذشته ۱۲۹ پهپاد از مجموع ۱۴۹ پهپاد روسی رهگیری و منهدم شده‌اند و ۱۹ پهپاد در ۱۵ نقطه فرود آمده‌اند.

بر این اساس، نرخ رهگیری بیش از ۸۶ درصد بوده است. حدود ۱۰۰ فروند از این پهپادها از نوع “شاهد” ساخت ایران بوده‌اند. در حال حاضر اطلاعاتی درباره خسارت‌ها یا قربانیان احتمالی منتشر نشده است.

آیا علی لاریجانی در خلأ قدرت نقش محوری گرفته است؟

بر اساس گزارش‌ها حمله هوایی به محل اقامت علی خامنه‌ای، او را به همراه بخش‌هایی از ساختار فرماندهی ایران از میان برده است. این اقدام از نخستین عملیات‌های جنگ کنونی میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی به شمار می‌رود.جمهوری اسلامی هنوز درباره رهبر بعدی تصمیمی نگرفته است. با این حال، در حال حاضر به نظر می‌رسد خلأ قدرت توسط علی لاریجانی، مقام ارشد امنیت ملی ایران، پر شده است؛ فردی که گفته می‌شود از معدود چهره‌هایی بوده که خامنه‌ای به او برای تضمین بقای نظام در صورت مرگ خود اعتماد داشت.

حدود ۲۴ ساعت پس از حمله به تهران، لاریجانی در تلویزیون ملی و شبکه‌های اجتماعی آمریکا و اسرائیل را متهم کرد که “قلب ملت ایران را به آتش کشیده‌اند.”

او گفت: «ما قلب آن‌ها را خواهیم سوزاند. جنایتکاران صهیونیست و آمریکایی‌های بی‌شرم را از اقدام خود پشیمان خواهیم کرد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

با وجود چنین لحن تندی، لاریجانی در عرصه بین‌المللی نیز به‌عنوان چهره‌ای عملگرا شناخته می‌شود. او طی چند دهه فعالیت سیاسی، هم به‌عنوان یک بازیگر قدرتمند در ساختار قدرت جمهوری اسلامی شناخته شده و هم به‌عنوان مذاکره‌کننده‌ای کارآمد در تعامل با روسیه، چین و حتی ایالات متحده.

با این حال، در شرایطی که آمریکا و جمهوری اسلامی اکنون عملاً در وضعیت جنگی قرار دارند، لاریجانی ادعای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر اینکه رهبران ایران “می‌خواهند مذاکره کنند” را رد کرده است. ترامپ این موضوع را روز یکشنبه در گفت‌وگو با مجله آتلانتیک مطرح کرده بود.

لاریجانی در واکنش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما با ایالات متحده مذاکره نخواهیم کرد.»

خانواده‌ای بانفوذ در سیاست ایران

نقش تازه لاریجانی در رأس ساختار قدرت ایران تا حدی غیرمنتظره تلقی می‌شود، زیرا او از نظر رسمی شانس چندانی برای جانشینی خامنه‌ای ندارد.

هم خامنه‌ای و هم روح‌الله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، روحانیان بلندپایه شیعه بودند که به عنوان رهبر نظام سیاسی مبتنی بر ولایت فقیه منصوب شدند.

لاریجانی که در عراق متولد شده، روحانی نیست. با این حال، او به خانواده‌ای تعلق دارد که پیوندهای عمیق مذهبی و سیاسی در جمهوری اسلامی دارد؛ خانواده‌ای که مجله تایم زمانی از آن به‌عنوان “کندی‌های ایران” یاد کرده بود.

بیشتر بخوانید: تداوم موشک‌پرانی به اسرائیل؛ شکاف در پایگاه اجتماعی حزب‌الله

پدر او از مراجع تقلید شیعه بود. برادرش صادق آملی لاریجانی نیز به مقام آیت‌الله رسید و در عین حال از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۹ ریاست قوه قضائیه ایران را بر عهده داشت.

برادر دیگرش، محمدجواد لاریجانی، از چهره‌های مهم سیاست خارجی ایران و از مشاوران نزدیک رهبر پیشین جمهوری اسلامی بوده است. حتی پیش از مرگ خامنه‌ای نیز گمانه‌زنی‌هایی درباره تلاش خانواده لاریجانی برای قرار دادن یکی از اعضای این خاندان در جایگاه رهبری مطرح می‌شد.

پدر همسر علی لاریجانی، مرتضی مطهری نیز از روحانیان نزدیک به روح‌الله خمینی و از یاران او در جریان انقلاب ۱۳۵۷ بود.

مسیر سیاسی لاریجانی

علی لاریجانی در سال ۱۹۵۸ متولد شد. او در سال ۱۹۸۱ به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و در سال‌های نخست جنگ ایران و عراق به‌عنوان فرمانده فعالیت کرد.

لاریجانی مدتی در حوزه علمیه تحصیل کرد، اما سپس در رشته علوم کامپیوتر و ریاضیات ادامه تحصیل داد و بعدتر در دانشگاه تهران مدرک کارشناسی ارشد و دکترای فلسفه غرب گرفت. محور پژوهش دانشگاهی او، از جمله رساله دکترایش در سال ۱۹۹۵، فلسفه ایمانوئل کانت، فیلسوف آلمانی، بود.

بیشتر بخوانید: حمایت صدراعظم آلمان از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران

او در کنار تحصیل، با تکیه بر سابقه جنگ و ارتباطات خانوادگی خود وارد سیاست شد و در دهه سی زندگی به مقام وزیر فرهنگ رسید.

در سال ۱۹۹۴ خامنه‌ای او را به ریاست سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی منصوب کرد؛ سمتی که نزدیک به یک دهه در اختیار داشت. در این دوره، لاریجانی از رسانه دولتی به‌عنوان ابزاری تبلیغاتی در حمایت از حکومت استفاده کرد. از جمله برنامه‌هایی مانند “هویت” که در آن روشنفکران منتقد حکومت به‌عنوان عوامل غرب معرفی می‌شدند.

رقابت‌های سیاسی و اختلاف با احمدی‌نژاد

لاریجانی نخستین بار در سال ۲۰۰۵ نامزد انتخابات ریاست‌ جمهوری شد، اما در دور نخست کمتر از شش درصد آرا را به دست آورد و به مرحله نهایی نرسید. در آن انتخابات، محمود احمدی‌نژاد به ریاست‌جمهوری رسید.

پس از آن، لاریجانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران منصوب شد، اما در سال ۲۰۰۷ به دلیل اختلافات با احمدی‌نژاد از این سمت کناره‌گیری کرد.

اختلافات او با جناح‌های تندرو جمهوری اسلامی در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. با این حال، او در سال ۲۰۰۸ به ریاست مجلس شورای اسلامی رسید و این سمت را به مدت ۱۲ سال حفظ کرد.

بیشتر بخوانید: گسترش جنگ در خاورمیانه؛ اعزام نیروی زمینی اسرائیل به لبنان

در دوران ریاست او بر مجلس، لاریجانی نقش مهمی در جلب حمایت قانون‌گذاران از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام ایفا کرد؛ توافقی میان ایران و شش قدرت جهانی شامل آمریکا، چین، روسیه، آلمان، بریتانیا و فرانسه که هدف آن محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران در ازای لغو تحریم‌ها بود.

این توافق در سال ۲۰۱۸ توسط دونالد ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش لغو شد.

همکاری با چین و رقابت‌های انتخاباتی

لاریجانی در سال ۲۰۲۰ مسئول نظارت بر توافق همکاری راهبردی ۲۵ ساله میان ایران و چین شد؛ توافقی که سال بعد نهایی شد و پیش‌بینی می‌کرد چین تا ۴۰۰ میلیارد دلار در بخش انرژی ایران سرمایه‌گذاری کند.

او در سال ۲۰۲۱ بار دیگر برای مقام ریاست‌ جمهوری نامزد شد، اما شورای نگهبان به‌طور غیرمنتظره صلاحیت او را رد کرد. این نهاد که از شش روحانی منصوب رهبر و شش حقوقدان تأییدشده توسط مجلس تشکیل شده، دلیل این تصمیم را اعلام نکرد.

برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن بود که اقامت دختر لاریجانی در آمریکا و داشتن گذرنامه بریتانیایی در این تصمیم نقش داشته است، در حالی که برخی دیگر معتقد بودند این اقدام برای هموار کردن مسیر نامزد مورد حمایت حکومت، یعنی ابراهیم رئیسی، انجام شد.

بیشتر بخوانید: حمله نظامی به ایران؛ چرا کار به اینجا کشید؟

صادق لاریجانی در آن زمان اعلام کرد برادرش بر اساس “اطلاعات نادرست سرویس‌های امنیتی” رد صلاحیت شده است.

رئیسی در آن انتخابات به ریاست‌جمهوری رسید، اما در سال ۲۰۲۴ در پی سقوط یک بالگرد جان باخت.

بازگشت به مرکز قدرت

لاریجانی پس از آن بار دیگر تلاش کرد نامزد ریاست‌ جمهوری شود، اما دوباره از رقابت کنار گذاشته شد و در نهایت مسعود پزشکیان در آن انتخابات پیروز شد.

در تابستان گذشته، پزشکیان لاریجانی را بار دیگر به ریاست شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد و او عملاً به مهم‌ترین مقام امنیتی ایران تبدیل شد، به‌ویژه پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل. از آن زمان، نفوذ و دسترسی مستقیم او به رهبر جمهوری اسلامی حتی از رئیس‌جمهور نیز بیشتر ارزیابی می‌شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

لاریجانی همچنین از چهره‌های اصلی در پیشبرد مذاکرات هسته‌ای جدید میان جمهوری اسلامی و آمریکا شناخته می‌شد و بارها به مسکو سفر کرده و عملاً به عنوان نماینده خامنه‌ای در گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین عمل می‌کرد.

او چند روز پیش از حمله آمریکا و اسرائیل در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفته بود ایران در ماه‌های گذشته خود را برای جنگ آماده کرده است.

لاریجانی گفته بود: «ما نقاط ضعف خود را پیدا کردیم و آن‌ها را برطرف کردیم. ما به دنبال جنگ نیستیم و آن را آغاز نخواهیم کرد. اما اگر جنگ به ما تحمیل شود، پاسخ خواهیم داد.»

EnglishGermanPersian